لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، در گفتگو با فاکسنیوز با انتقاد شدید از حکومت جمهوری اسلامی گفت مردم ایران بهطور علنی دست به اعتراض زدهاند و دیگر نمیخواهند به این شیوه زندگی کنند.
او جمهوری اسلامی را بزرگترین حامی دولتی تروریسم در جهان توصیف کرد.
این سناتور آمریکایی در پایان صحبتهایش، با گذاشتن کلاهی با شعار «دوباره ایران را باعظمت کنیم» (Make Iran Great Again)، ابراز امیدواری کرد سال ۲۰۲۶ سال تغییر برای ایران باشد و تاکید کرد دونالد ترامپ برخلاف دولت اوباما، پشت مردم ایران را خالی نکرده است.
رییسجمهوری ایالات متحده، شامگاه یکشنبه بار دیگر نسبت به سرکوب خشونتآمیز اعتراضات در ایران هشدار داد و گفت واشینگتن تحولات این کشور را «بهدقت» زیر نظر دارد. ترامپ که در هواپیمای ریاستجمهوری «ایرفورس وان» با خبرنگاران گفتوگو میکرد، اعلام کرد: «اگر آنها مثل گذشته معترضان را بکشند، فکر میکنم از سوی آمریکا بهشدت ضربه خواهند خورد.»
این دومین بار در دو روز گذشته است که ترامپ بهطور علنی درباره اعتراضات ایران هشدار میدهد. او روز جمعه نیز در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشته بود اگر جمهوری اسلامی به سوی معترضان مسالمتآمیز شلیک کند، آمریکا «به کمک آنها خواهد آمد» و تاکید کرده بود که ایالات متحده «آماده و مجهز» است. این اظهارات واکنشهای گستردهای را در تهران و پایتختهای منطقه برانگیخته است.
در واکنش، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، سخنان ترامپ را «بیپروا و خطرناک» توصیف کرد و گفت این مواضع احتمالاً تحت تأثیر جریانهایی است که با دیپلماسی مخالفاند یا آن را غیرضروری میدانند. عراقچی تاکید کرد مردم ایران هرگونه مداخله خارجی در امور داخلی کشور را رد خواهند کرد و افزود نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در حالت آمادهباش قرار دارند و در صورت نقض حاکمیت ایران، «میدانند دقیقاً کجا را هدف قرار دهند».
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین کوشید اعتراضات را عمدتاً مسالمتآمیز توصیف کند و در عین حال به اقدام خود ترامپ در استقرار گارد ملی در شهرهای آمریکا اشاره کرد. این در حالی است که ناآرامیها در ایران که ابتدا به دلیل گرانی، سقوط ارزش پول ملی و رکود اقتصادی آغاز شد، بهتدریج مطالبات سیاسی را نیز دربر گرفته و بنا بر گزارشها دستکم ۷۸ شهر کشور را به درجات مختلف تحت تأثیر قرار داده است. تا پایان روز هشتم اعتراضات، منابع حقوق بشری از کشته شدن دستکم ۱۹ معترض در درگیریها خبر دادهاند.
همزمان، گزارشهایی از داخل ایران حاکی از نگرانی جدی در سطوح بالای حاکمیت است. بر اساس گزارش نیویورکتایمز به نقل از سه مقام ارشد ایرانی، رهبران جمهوری اسلامی در جلسات غیرعلنی اذعان کردهاند که نظام وارد «وضعیت بقا» شده است. به نوشته این روزنامه، مقامهای ایرانی ابزارهای محدودی برای مهار بحران اقتصادی ــ که محرک اصلی اعتراضات است ــ و نیز برای مواجهه با تهدید تشدید تنش با ایالات متحده و اسرائیل در اختیار دارند.
در این میان، مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی ایران، روز پنجشنبه در نخستین سخنرانی علنی خود گفت هر سیاست «ناعادلانهای محکوم به شکست است» و دولت باید «صدای مردم را بشنود». با این حال، گزارشها حاکی است برخی مشاوران او پیشنهاد دادهاند مسئولیت بحران متوجه ساختار دوگانه قدرت و نقش علی خامنهای شود؛ رهبر جمهوری اسلامی که موضعی بهمراتب سختگیرانهتر اتخاذ کرده و گفته است «اغتشاشگران باید سر جای خود نشانده شوند».
در سطح منطقهای و بینالمللی نیز واکنشها ادامه دارد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه گفت اعتراضات ایران ممکن است به «نقطه عطف» رسیده باشد و افزود ایرانیان شاید در حال «به دست گرفتن سرنوشت خود» باشند. او همچنین تایید کرد که در سفر اخیرش به آمریکا، آغاز این تحولات را با ترامپ در میان گذاشته است.
در کنار فشارهای سیاسی و امنیتی، محدودیتهای ارتباطی نیز تشدید شده است. بر اساس دادههای شرکت آمریکایی کلادفلر، سرعت اینترنت در ایران طی روزهای اخیر حدود ۳۵ درصد کاهش یافته و کاربران شبکههای اجتماعی از اختلالهای شدید خبر دادهاند. برخی فعالان هشدار دادهاند که در صورت تداوم اعتراضات، احتمال قطع کامل اینترنت نیز وجود دارد؛ اقدامی که در اعتراضات پیشین سابقه داشته است.
به گزارش رویترز، این عملیات بیسابقه نقطه پایانی بر اقامت زمستانی ترامپ در مارالاگو بود؛ اقامتی که با ترکیبی نامتعارف از تصمیمهای ژئوپلیتیکی حساس و فعالیتهای شخصی همراه شده بود.
رویترز مینویسد ترامپ تنها یک روز پیش از آغاز عملیات ونزوئلا، نزدیک به یک ساعت را صرف بازدید از یک واردکننده ایتالیایی مرمر و سنگ اونیکس در لیکورث بیچ فلوریدا کرد؛ جایی که برای پروژه ساخت سالن باله جدید کاخ سفید به دنبال انتخاب سنگ بود. عبور لیموزین ریاستجمهوری از خیابانهای باریک این منطقه برای انجام این خرید، توجه و شگفتی رهگذران را برانگیخت.
طبق این گزارش، ترامپ همچنین در شبهای پیش از عملیات، در شبکه اجتماعی تروث سوشال پیامهایی درباره موضوعات متنوع منتشر کرده بود؛ از تهدید ایران و اعلام آمادگی آمریکا برای حمایت از معترضان گرفته تا انتشار تصاویر نمادین و اظهارنظر درباره وضعیت سلامت خود. هیچیک از این پیامها مستقیماً به ونزوئلا اشاره نداشتند.
رویترز تاکید میکند که در طول اقامت ترامپ در مارالاگو، برنامههای او ترکیبی از مسائل ژئوپلیتیکی حساس—از جمله دیدار با رهبران خارجی—و مراسمهای پرزرقوبرق اجتماعی بوده است؛ از جمله یک مراسم رسمی شب سال نو. با این حال، به نوشته این خبرگزاری، «هیچ مقطعی به اندازه روزهای پایانی این اقامت، تضاد میان امور شخصی و تصمیمهای نظامی بزرگ را برجسته نکرد».
در بخش دیگری از گزارش، رویترز به علاقه دیرینه ترامپ به پروژههای معماری و بهویژه استفاده از مرمر اشاره میکند و یادآور میشود که او پیشتر نیز در دوره نخست ریاستجمهوری، بر استفاده گسترده از این سنگ در پروژههای دولتی تاکید داشته است. یک مقام کاخ سفید به رویترز گفته است که ترامپ هزینه خرید مرمر و اونیکس برای سالن باله جدید کاخ سفید را شخصاً پرداخت میکند.
این خبرگزاری در پایان مینویسد پس از خرید مرمر در روز جمعه و حضور ترامپ در زمین گلف، او همان شب با سفیر آمریکا در چین دیدار کرد و تنها چند ساعت بعد، عملیات بازداشت مادورو وارد مرحله اجرا شد؛ عملیاتی که به گفته رویترز، یکی از مهمترین اقدامات نظامی ایالات متحده در آمریکای لاتین طی سالهای اخیر به شمار میرود.
یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا در واکنش به اعتراضات سراسری اخیر در ایران به شبکه ایراناینترنشنال اعلام کرد این اعتراضها نشاندهنده نارضایتی عمیق شهروندان ایرانی از ناکامیهای حکومت ایران است. به گفته این مقام آمریکایی، خشم مردم ایران ریشه در سالها سوءمدیریت و بیتوجهی حکومت به مطالبات اولیه جامعه دارد.
این سخنگو تاکید کرد که حکومت ایران طی دههها، بهجای تمرکز بر حل مشکلات داخلی از جمله اقتصاد، کشاورزی و زیرساختهای حیاتی مانند آب و برق، میلیاردها دلار از ثروت ملی را صرف حمایت از گروههای نیابتی تروریستی و پیشبرد تحقیقات تسلیحات هستهای کرده است. به گفته او، این سیاستها همزمان با اقداماتی بوده که ایالات متحده آنها را اقداماتی «تروریستی» علیه منافع آمریکا و متحدانش توصیف میکند.
به گفته وزارت خارجه آمریکا، جمهوری اسلامی همچنان منابع کشور را برای حمایت از تروریسم در سطح جهانی و سرکوب داخلی هزینه میکند؛ در حالی که مردم ایران، به گفته این مقام، «خواهان و شایسته زندگی بهتری هستند».
این سخنگو در پایان تاکید کرد که واشینگتن به سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد؛ سیاستی که به گفته مقامهای آمریکایی با هدف واداشتن حکومت ایران به تغییر رفتارهای منطقهای و داخلی دنبال میشود.
اعتراضات سراسری روزهای اخیر در ایران، بازتاب گستردهای در سطح جهان داشت.
پیش از این، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، در گفتوگو با شبکه خبری فاکس درباره اعتراضات گفت: «مدت بسیار طولانی است که شاهد اعتراضها در ایران بودهایم.اما اینبار شرایط گستردهتر و تا حدی متفاوت به نظر میرسد، زیرا فشار اقتصادیای که دولت ترامپ بر ایران وارد کرده، بسیار شدید بوده است.»
هانا نیومن، نماینده حزب سبز آلمان و رییس هیات ارتباط با مردم ایران در پارلمان اروپا، نیز پنجشنبه ۱۱ دی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سال ۲۰۲۶ در ایران با یک پرسش آغاز میشود: رژیم اسلامی تا چه مدت میتواند علیه مردم خود حکومت کند؟»
صفحه وزارت امور خارجه اسرائیل به فارسی در ایکس نیز نوشت مردم ایران با صدایی رسا در خیابان حضور دارند و اعلام میکنند که این حکومت را نمیخواهند.
وزارت امور خارجه اسرائیل به فارسی همچنین جمهوری اسلامی را حکومتی دانست که «پول مردم را در گلوی گروههای تروریستی حماس، حزبالله و حوثیها ریخته و اقتصاد کشور را برای جاهطلبیهای هستهای» به نابودی کشانده است.
سایت اسرائیلی واینت اعتراضات سراسری را بزرگترین اعتراضاتی در ایران از سال ۱۴۰۱ تاکنون دانست و اشاره کرد که اعتراضات فعلی هنوز به شدت مشابه آن نرسیده است.
واینت نوشت این اعتراضات پس از سقوط شدید ارزش پول ایران آغاز شد و اضافه کرد: «اعتراضات در حالی صورت میگیرد که رهبری ایران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در ماه ژوئن، که طی آن ایالات متحده سایتهای هستهای ایران را بمباران کرد، همچنان تحت فشار است.»
بر اساس اعلام سنتکام که سهشنبه ۹ دی منتشر شد، نیروهای آمریکا و شرکای آنها در سراسر سوریه طی ۱۱ ماموریت که بین ۲۰ تا ۲۹ دسامبر انجام شد، دستکم هفت عضو داعش را کشتند و سایر افراد را بازداشت کردند. این عملیاتها همچنین به نابودی چهار مخفیگاه تسلیحاتی داعش منجر شد.
شنبه ۲۲ آذر در جریان تیراندازی در نزدیکی شهر تدمر سوریه، یک عضو نیروهای امنیتی این کشور همراه با دو نظامی و یک مترجم آمریکایی کشته و سه نظامی دیگر زخمی شدند. پس از آن دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، هشدار داد «تلافی بسیار جدی» در واکنش به این حمله در راه خواهد بود.
سنتکام افزود این ماموریتها پس از آغاز عملیات «شاهین ضربت» در ۱۹ دسامبر انجام شد؛ عملیاتی که طی آن نیروهای آمریکا و اردن بیش از ۷۰ هدف را با بیش از ۱۰۰ مهمات دقیق هدف قرار دادند.
به گفته سنتکام، این حمله گسترده با مشارکت دهها جنگنده، بالگرد تهاجمی و یگانهای توپخانه انجام شد و زیرساختها و مراکز تسلیحاتی داعش را در مناطق مرکزی سوریه منهدم کرد.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، گفت: «ما کوتاه نخواهیم آمد و با تعهدی راسخ به همکاری با شرکای منطقهای، برای ریشهکن کردن تهدید داعش علیه امنیت آمریکا و امنیت منطقه تلاش میکنیم.»
سنتکام همچنین اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، داعش الهامبخش دستکم ۱۱ طرح یا حمله علیه اهدافی در ایالات متحده بوده است. به گفته این فرماندهی، در واکنش به این تهدید، نیروهای آمریکا و شرکای آنها در سوریه طی ۱۲ ماه گذشته عملیاتهایی انجام دادهاند که به بازداشت بیش از ۳۰۰ تروریست و کشته شدن بیش از ۲۰ نفر منجر شده است.
فرمانده سنتکام در ادامه تاکید کرد: «ادامه تعقیب عوامل تروریستی، نابودی شبکههای داعش و همکاری با شرکا برای جلوگیری از بازگشت داعش، آمریکا، منطقه و جهان را امنتر میکند.»
پیشتر وزارت کشور سوریه از بازداشت طه الزعبی، چهره ارشد فرماندهی داعش، پس از انجام عملیاتی هدفمند در حومه دمشق خبر داد. این وزارتخانه همچنین اعلام کرد در جریان عملیات امنیتی دیگری، ابوعمر شداد، یکی دیگر از فرماندهان برجسته داعش، کشته شده است.
وزارت کشور سوریه پنجشنبه چهارم دی از اجرای عملیات امنیتی در شهرک البویضه در حومه دمشق با همکاری دستگاه اطلاعات عمومی و در هماهنگی با نیروهای ائتلاف بینالمللی خبر داد که منجر به مرگ محمد شحاده، معروف به ابوعمر شداد، یکی از فرماندهان ارشد داعش، شد.
بر اساس این گزارش، شداد از چهرههای برجسته رهبری داعش در سوریه به شمار میرفت و سمت «والی حوران» را بر عهده داشت.
حضور او به تهدیدی مستقیم برای امنیت منطقه و جان ساکنان آن تبدیل شده بود.
وزارت کشور سوریه این عملیات را تاکیدی دانست بر کارآمدی هماهنگی مشترک میان نهادهای امنیتی ملی و شرکای بینالمللی و آن را ادامه «ضربات پیشدستانه به گروههای تروریستی» خواند و افزود این رویکرد به تقویت امنیت و ثبات و جلوگیری از هر تهدید بالقوه کمک میکند.
