در حالی که حسین ساجدینیا، رییس ستاد مدیریت بحران در ایران، از پایان عملیات اطفای آتشسوزی جنگلهای الیت در استان مازندران خبر داده، دیگر مقامات جمهوری اسلامی نسبت به گسترش آتش به جنگلهای گلستان و گیلان هشدار دادند.
ساجدینیا دوشنبه سوم آذر، از «پایان موفقیتآمیز» عملیات اطفای آتشسوزی جنگلهای الیت خبر داد و گفت: «اگرچه عملیات لکهگیری و پایش نقاط نهفته همچنان ادامه دارد، اما میتوان پایان آتشسوزی را اعلام کرد.»
او افزود ترکیه با اعزام دو فروند هواپیمای آبپاش و یک بالگرد، آمادگی خود را برای کمک اعلام کرد.
آتشسوزی گسترده در جنگل الیت مازندران بیش از سه هفته ادامه داشت و ناتوانی مقامهای جمهوری اسلامی در مهار آن، موجی از انتقادها را برانگیخت.
علاوه بر کاربران شبکههای اجتماعی، چهرههای مطرح هنری و ورزشی در این زمینه واکنش نشان دادند.
ادارهکل حفاظت محیط زیست گیلان دوشنبه با هشدار نسبت به افزایش خطر آتشسوزی در جنگلها و مراتع، از مردم خواست با توجه به شرایط جوی و احتمال بالای گسترش حریق در عرصههای طبیعی، از ایجاد هرگ ونه آتش در جنگلها و مراتع اکیدا خودداری کنند.
همزمان مهدی رزاقینژاد، دادستان مرکز استان گلستان، از تعقیب قضایی برای افراد یا مسئولانی خبر داد که با بیاحتیاطی زمینه آتشسوزی در محدوده جنگلهای این استان را فراهم کنند.
او گفت: «در شرایط فعلی کوچکترین جرقه میتواند به فاجعهای غیر قابل جبران تبدیل شود.»
کلانتری: مسئله حادی نیست، چرا بزرگش میکنند
همزمان با ادامه انتقادها از جمهوری اسلامی در زمینه ناکارآمدی در مهار آتش، عیسی کلانتری، رییس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست گفت: «آتشسوزی جنگلهای هیرکانی از دو الی سه هفته پیش آغاز شده و آتش در اصل بخشی از اکولوژی جنگل است، مسئله حادی نیست و نمیدانم چرا اینقدر بزرگش میکنند.»
او ادامه داد: «سه میلیون و ۱۰۰ هزار هکتار جنگل هیرکانی داشتیم که یک میلیون و ۳۰۰ هزار هکتار آن را آدمها از بین بردند، حالا ۸۰ هکتار آن آتش گرفته و همه به دنبال این هستند که چرا آتش گرفته است.»
آتشسوزی در جلفا
مجید فرشی، مدیرکل مدیریت بحران آذربایجان شرقی، دوشنبه از ادامه آتشسوزی در جنگلهای نمنق جلفا خبر داد و گفت بهدلیل شرایط جوی، روز یکشنبه امکان پرواز بالگرد اطفای حریق وجود نداشت.
او افزود در صورت مساعد بودن وضعیت هوا، بالگرد دوشنبه به عملیات ملحق میشود.
مردم بومی که در خاموش کردن آتش جنگلهای الیت مازندران حضور داشتند به رسانهها گفتند که در روزهای اول با ابزارهای اولیه سعی در خاموش کردن آتش داشتهاند.
رسانههای ایران دوم آذر گزارش داده بودند آتشسوزی شدید در منطقه حفاظتشده دیزمار شهرستان جلفا در مجاورت علیآبادبلاغی و روستای نمنق، از شامگاه ۳۰ آبان آغاز شده و هنوز خاموش نشده است.
بر اساس گزارشها، هوای تهران، کرج، اراک، اصفهان، ارومیه، اهواز، تبریز و مشهد دوشنبه سه آذر آلوده است.
احتمال اینکه شاخص آلودگی هوا در این شهرها و دیگر نقاط ایران به مرز بسیار ناسالم و خطرناک برسد هم وجود دارد.
سازمان هواشناسی اعلام کرد تا آخر هفته در شهرهای پرجمعیت و صنعتی غلظت آلایندههای جوی افزایش، و کیفیت هوا و دید افقی کاهش مییابد.
این در شرایطی است که سوم آذر در ایران تعطیل رسمی است.
مدارس و دانشگاههای شماری از شهرهای ایران از ابتدای هفته جاری (یک آذر) در حالت تعطیل یا غیر حضوری بودهاند.
با اینحال کیفیت هوای شماری از شهرهای ایران مانند اصفهان، قزوین و تهران دوم آذر در وضعیت قرمز و خطرناک برای همه افراد جامعه قرار گرفت.
تهران در سال جاری تنها شش روز هوای پاک داشته و بیش از نیمی از روزهای سال برای گروههای حساس ناسالم بوده است.
گروههای حساس شامل کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و ریوی و زنان باردار است.
حدود ۸.۴ درصد از جمعیت استان تهران را سالمندان ۶۵ سال به بالا تشکیل میدهند؛ یعنی حدود ۱.۲ میلیون نفر، نصف سال را در معرض خطر بیماری، عوارض جدی یا حتی مرگ قرار داشتهاند.
خطر ابتلا به آلزایمر
آلودگی هوا فقط باعث سرفه، خسخس یا سوزش چشم نمیشود و پیامدهایی بر مغز و سلامت شناختی دارد.
احمد دلیری، رییس انجمن علمی سالمندی ایران، در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا هشدار داد قرار گرفتن طولانیمدت در هوای آلوده میتواند خطر ابتلا به زوال شناختی و آلزایمر را بین ۱۰ تا ۶۰ درصد افزایش دهد.
به گفته او، ذرات ریز معلق کمتر از ۲.۵ میکرون آنقدر کوچکاند که از ریه وارد خون میشوند و حتی از مسیر عصب بویایی میتوانند مستقیما به مغز برسند و این ورود خاموش، آغازگر روند تخریب عصبی است که شاید سالها بیعلامت بماند.
آمیتیس رمضانی، رییس انجمن متخصصان عفونی کشور، نیز دوم آذر در مصاحبه با روزنامه شرق گفت آلودگی هوا میتواند عامل بروز بیماریهای تنفسی همچون برونشیت مزمن و آسم شود.
شهروندان نیز در پیامهای خود به ایراناینترنشنال از افزایش بیماریهای تنفسی، آلرژی، خستگی مفرط و مشکلات جسمی مکرر خبر دادند.
با وجود تداوم این بحران، مقامهای جمهوری اسلامی هنوز راهحل قطعی برای کاهش آلودگی هوای تهران و دیگر کلانشهرها به اجرا نگذاشتهاند.
در این بیانیه که یکشنبه دوم آذر در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، آمده است: «جمهوری اسلامی در برابر آتشی که به جان جنگلهای هیرکانی افتاده، بیتفاوت است، چرا که برای این رژیم ضدایرانی نابودی میراث چندهزار ساله طبیعت ایران اهمیتی ندارد.»
شاهزاده پهلوی سوختن جنگلهای باستانی ایران را به نابودی «زندگی چند نسل ایرانی به دست این رژیم» تشبیه و ابراز امیدواری کرد: «ملت ایران به این خط تباهی پایان خواهد داد و با پایان این ظلم، محیط زیست کشور نیز نجات خواهد یافت.»
او در بخش پایانی این بیانیه به «پروژه شکوفایی ایران» اشاره کرد و نوشت که در بخش مربوط به محیط زیست این طرح، همکاری برجستهترین متخصصان پیشبینی شده و برنامهای جامع و عملی برای احیای محیط زیست ایران در همه ابعاد آن طراحی شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی زمان آغاز آتشسوزی در جنگل الیت را ۲۴ آبان اعلام کردهاند، اما بررسی گزارشها نشان میدهد این منطقه دستکم از ۱۱ آبان تاکنون درگیر حریق بوده است.
با وجود بهکارگیری عملیات زمینی و هوایی و مشارکت گسترده مردم محلی در مهار آتش، همچنان بخشهایی از جنگل در حال سوختن است.
به گواه یونسکو، جنگلهای هیرکانی که در امتداد ساحل جنوبی دریای خزر کشیده شدهاند، زیستگاه بیش از ۳۲۰۰ گونه گیاهی، ۱۸۰ گونه پرنده و ۵۸ گونه پستاندار هستند.
به گفته بسیاری از کارشناسان، ادامه این آتشسوزی، یکی از مهمترین ذخایر طبیعی ایران را با آسیبهای جبرانناپذیری روبهرو خواهد کرد.
اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست، شنبه اول آذر گفت که جامعه از مسئولان انتظار اقدام عملی دارد، نه اعلامهای تکراری درباره شدت حریق.
به گفته مقامهای دولت تاکنون دو هواپیمای اطفای حریق ایلیوشین، هفت بالگرد و حدود ۴۰۰ آتشنشان برای مهار آتش اعزام شده است. با این حال، ادامه یافتن حریق سبب شد مقامهای جمهوری اسلامی پس از تعلل بسیار از ترکیه درخواست کمک کند.
محمدجعفر قائمپناه، معاون رییس دولت در جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که برای جلوگیری از گسترش آتش به جنگلهای اطراف، هماهنگیهایی انجام شده تا بهسرعت از کشورهای دوست درخواست کمک شود.
افزون بر جنگلهای هیرکانی، جنگلهای دیزمار جلفا نیز از شامگاه ۳۰ آبان دچار آتشسوزی شدهاند.
محمدحسین حسنزاده، مدیر کل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی، در همین رابطه گفت سه دره در این منطقه به موازات هم در حال سوختن است و باد شدید عملیات خاموش کردن آتش را با دشواری مواجه کرده است.
برخی رسانهها در ایران نسبت به عملکرد پلتفرم «آدم و حوا» انتقاداتی مطرح کردهاند.
انتقادات پس از آن بالا گرفت که آگهی دختران آماده ازدواج ۱۳ ساله در این پلتفرم منتشر شد.
از جمله این انتقادات میتوان به گزارش اول آذر روزنامه شرق، منتسب به جریان اصلاحطلب حکومت، اشاره کرد.
محمدحسین اصغری، مدیر اجرایی پلتفرم آدم و حوا، در واکنش به اعتراضات به شرق گفت: «ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی سن ازدواج را برای زنان از ۱۳ سال ... گذاشته است. از نظر حقوقی ما تکلیف داریم عضویت را بپذیریم.»
طبق قوانین جمهوری اسلامی، ثبت ازدواج دختران ۱۳ سال به بالا در دفاتر اسناد رسمی از نظر قانونی بدون اشکال است. علاوه بر این، در جمهوری اسلامی ازدواج دختران زیر ۱۳ سال نیز «غیرقانونی» به شمار نمیرود.
در صورت خواست پدر و تایید دادگاه، دختر زیر ۱۳ سال بهطور رسمی میتواند به عقد مردی درآید و ادارات دولتی ملزم هستند که ازدواج آنان را ثبت کنند.
تمام اینها موارد قانونی و ثبتشده هستند. کارشناسان برآورد میکنند موارد پرشماری از ازدواج دختران زیر ۱۳ سال بدون ثبت در ادارات رسمی کشور وجود دارند.
محمود عباسی، دانشیار دانشگاه بهشتی تهران و معاون حقوق بشر وزیر دادگستری در سال ۱۴۰۰، با اشاره به عدم ثبت تعداد بالای کودکهمسری، رقم واقعی ازدواج دختران زیر سن قانونی را «۲ تا ۳ برابر» بیش از آمارهای رسمی برآورد کرد.
۳۶ هزار دختربچه قربانی کودکهمسری
آمارهای رسمی تنها موارد ثبتشده در جمهوری اسلامی را نشان میدهند. بر اساس آخرین آمارها که مربوط به سال ۱۴۰۱ است، در آن سال در نقاط شهری، حدود یک میلیون و ۹۸۱ هزار دختر در گروه سنی ۱۰ تا ۱۴ سال بودند.
از این تعداد، ۱۶ هزار و ۵۱۰ دختر، همسر داشتند. ۱۴۲ دختر بچه پس از ازدواج، همسر خود را بهدلیل فوت از دست دادند. ۳۴۹ دختر بین ۱۰ تا ۱۴ سال پس از ازدواج، طلاق داده شدند.
در مناطق روستایی حدود ۷۹۴ هزار دختربچه در گروه سنی ۱۰ تا ۱۴ سال بودند. از این تعداد، حدود ۲۰ هزار دختربچه دارای همسر بودند. ۸۴ دختربچه زیر ۱۴ سال پس از ازدواج، همسر خود را از دست دادند. حدود ۲۵۰ دختر هم پس از ازدواج، طلاق داده شدند.
تبلیغ رسمی کودکهمسری
در حالی که در بسیاری از کشورهای توسعهیافته جهان، ازدواج کودکان زیر سن قانونی از جرائم سنگین به شمار میرود، در جمهوری اسلامی این موضوع به پشتوانه قانون، تبلیغ رسمی میشود.
اکنون توجه رسانهها به پلتفرم آدم و حوا جلب شده، اما پلتفرمهای مشابه نیز دختران ۱۳ ساله را برای ازدواج آگهی میکنند. پیش از آدم و حوا، پلتفرم «همدم» مورد توجه کاربران قرار گرفته بود.
این پلتفرمها پس از قانون جوانی جمعیت بیش از پیش توسعه یافتند؛ قانونی که سال ۱۳۹۹ تصویب شد و یکی از پیامدهای آن، افزایش شدید تولد نوزادان با انواع معلولیتها است.
با وجود نتایج فاجعهبار اجرای این قانون، دستگاه تبلیغاتی جمهوری اسلامی همچنان در جهت ترویج مفاد آن عمل میکند.
آدم و حوا نیز از این تبلیغات بهرهمند است. این پلتفرم در صداوسیمای جمهوری اسلامی، تنها رسانه تلویزیونی در ایران، بهطور گسترده تبلیغ میشود.
آدم و حوا متعلق به کیست؟
پلتفرم آدم و حوا با نام کامل «مجموعه تسهیلگری و توانمندسازی ازدواج آدم و حوا» در سال ۱۴۰۱ از سوی شرکت «آوای هوشمند آدم و حوا» به ثبت رسید. در زمان آغاز به کار آن، جعفر حسینی یکتا عضو هیاتمدیره شرکت بود.
جعفر ۳۵ ساله فرزند محمدحسین حسینی یکتا، مشهور به «حاج حسین یکتا»، است.
حسین یکتا عضو سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که از او با عنوان «سردار امنیتی» یاد میشود.
یکتا عضو «گردان حبیب» بود؛ گردانی که مجتبی خامنهای، فرزند رهبر جمهوری اسلامی، در جریان جنگ ۸ ساله ایران و عراق در آن حضور داشت.
بعدها اعضای این گردان در محافل سیاسی به «حلقه گردان حبیب» شهرت یافتند. از سایر اعضای این گروه میتوان به حسین طائب، رییس سابق سازمان اطلاعات سپاه، حسن محقق، جانشین سابق سازمان اطلاعات سپاه که در جریان جنگ ۱۲ روزه کشته شد و علیرضا پناهیان، واعظ بیت رهبر جمهوری اسلامی، اشاره کرد.
شرکت «آوای هوشمند آدم و حوا» یکی از زیرمجموعههای «جمعیت بینالمللی نیکوکاری امامرضاییها» است؛ مجموعهای با نام «خیریه» که مستقیما از سوی حسین یکتا اداره میشود.
کاربران در زمان ثبتنام در پلتفرم آدم و حوا، در کنار اعلام گرایشهای مذهبی، باید گرایش سیاسی و اعتقاد خود به رهبری خامنهای را نیز اعلام کنند.
در بخش «سیاستهای آدم و حوا»، مالکان این پلتفرم نوشتهاند این مجموعه در راستای نظرات خامنهای درباره اسنادی نظیر «سیاستهای کلی خانواده»، قوانین مجلس شورای اسلامی و مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی فعالیت میکند.
