مرگ ۴ گردشگر در استانبول احتمالا ناشی از مواد شیمیایی بوده است

گزارش پزشکی قانونی درباره مرگ چهار عضو یک خانواده ترک-آلمانی که برای تعطیلات به استانبول سفر کرده بودند، نشان میدهد آنها احتمالا در معرض مواد شیمیایی قرار گرفته بودند.

گزارش پزشکی قانونی درباره مرگ چهار عضو یک خانواده ترک-آلمانی که برای تعطیلات به استانبول سفر کرده بودند، نشان میدهد آنها احتمالا در معرض مواد شیمیایی قرار گرفته بودند.
این افراد که از آلمان به ترکیه سفر کرده بودند، هفته گذشته پس از خوردن چند غذای خیابانی معروف در محله ساحلی «اورتاکوی» استانبول بیمار شدند و در نهایت جان خود را از دست دادند.
خبرگزاری فرانسه چهارشنبه ۲۸ آبان به نقل از رسانههای محلی گزارش داد دادستانی ترکیه تحقیقاتی را در این زمینه آغاز کرد که در ابتدا بر احتمال مسمومیت غذایی این چهار نفر متمرکز بود.
با این حال، گزارش کالبدشکافی و بررسی نمونههای گرفتهشده از مادر و دو کودک نشان میدهد فرضیه مرگ بر اثر مسمومیت غذایی چندان محتمل نیست.
در گزارش کالبدشکافی آمده: «بر اساس شواهد اولیه، احتمال میرود مرگ اعضای خانواده بر اثر مسمومیت شیمیایی ناشی از شرایط محیطی در هتلی که در آن اقامت داشتند، رخ داده باشد.»
تاکنون ۱۱ نفر در ارتباط با مرگ مشکوک این چهار نفر بازداشت شدهاند.
رسانههای ترکیه پیشتر گزارش داده بودند در یکی از اتاقهای طبقه همکف هتل، برای مقابله با آلودگی حشره ساس مادهای استفاده شده بود که ممکن است از طریق دریچه تهویه حمام به اتاق خانواده در طبقه اول نفوذ کرده باشد.
این هتل که در محله فاتح و در نزدیکی منطقه تاریخی استانبول واقع است، ۲۴ آبان پس از بستری شدن دو مهمان دیگر با علائم مشابه در بیمارستان تخلیه و ۲۵ آبان پلمب شد.

دو کودک قربانی این حادثه ۲۲ آبان جان خود را از دست دادند، مادر آنها یک روز بعد درگذشت و پدر خانواده نیز پس از چند روز درمان در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان، ۲۶ آبان جان باخت.
پزشکی قانونی ترکیه تاکید کرد نتیجهگیری نهایی در خصوص این پرونده پس از بررسیهای بیشتر اعلام خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، نمونههای مواد شیمیایی استفادهشده در هتل برای بررسی به بخش شیمی موسسه پزشکی قانونی ارسال خواهد شد.
در گزارش پزشکی قانونی آمده است: «تحلیلهای پاتولوژیک، میکروبیولوژیک و سمشناسی بر روی نمونههای گرفتهشده از مادر و کودکان، نتایج قطعی درباره علت مرگ را مشخص خواهد کرد.»
سخنگوی سفارت آلمان در آنکارا در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه گفت دو کودک دارای تابعیت آلمانی بودند.
استانبول، شهری میان اروپا و آسیا در ساحل تنگه بسفر، از مهمترین مقاصد گردشگری جهان به شمار میرود. در سال ۲۰۲۳ حدود ۲۰ میلیون و در سال ۲۰۲۴ بیش از ۲۳ میلیون گردشگر خارجی به این شهر سفر کردند.
بر پایه آمار رسمی، درآمد گردشگری ترکیه در سال ۲۰۲۴ به ۶۱ میلیارد دلار رسید که حدود ۲۰ تا ۲۳ میلیارد دلار از آن سهم استانبول بود.

جمهوری اسلامی چهارشنبه ۲۸ آبان نفتکش حامل محصولات نفتی «تالارا» با پرچم جزایر مارشال را از توقیف سپاه پاسداران آزاد کرد. کلمبیا شیپمنیجمنت، شرکت مدیریت این کشتی، در بیانیهای اعلام کرد که هر ۲۱ عضو خدمه در سلامتاند.
مدیر کشتی گفت: «ما خانوادههای آنها را مطلع کردهایم و کشتی اکنون آزاد است تا فعالیتهای عادی خود را از سر بگیرد.»
مقامهای جمهوری اسلامی پیش از این تایید کردند که سپاه پاسداران این نفتکش با پرچم جزایر مارشال را بهدلیل «تخلفات مربوط به محموله» توقیف کرده است.
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه اعلام کرده بود این نفتکش حامل ۳۰ هزار تن محموله مواد پتروشیمی به مقصد سنگاپور بوده که با دستور قضایی توقیف شده است.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام پیشتر گفت توقیف نفتکش تالارا از سوی نیروهای سپاه پاسداران، «نقض آشکار قوانین بینالمللی» است.
سنتکام با بیان اینکه نیروهای سپاه پاسداران با بالگرد وارد نفتکش تالارا شدند و آن را به آبهای سرزمینی ایران منتقل کردند، تاکید کرد: «از ایران میخواهیم مبنای حقوقی این اقدام را برای جامعه جهانی توضیح دهد. نیروهای آمریکایی همچنان هوشیار خواهند ماند و در کنار شرکا و متحدان خود برای تقویت صلح و ثبات منطقه تلاش خواهند کرد.»
آسوشیتدپرس پیشتر گزارش داده بود یک پهپاد نیروی دریایی آمریکا ساعتها بر فراز منطقهای که تالارا در آن بوده، گشتزنی میکرده و شاهد توقیف آن بوده است.
کلمبیا شیپمنجمنت ۲۴ آبان در بیانیهای اعلام کرد تماس با این نفتکش حدود ساعت ۸:۲۲ به وقت محلی و در فاصله تقریبی ۲۰ مایل دریایی از ساحل خورفکان امارات متحده عربی قطع شده است.
توقیف کشتیها در خلیج فارس و دریای عمان
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته بارها اقدام به توقیف کشتیهای خارجی در دریای عمان و خلیج فارس کرده است.
۲۵ تیرماه، رییس کل دادگستری استان هرمزگان از توقیف یک نفتکش خارجی در دریای عمان به اتهام «قاچاق سوخت» خبر داد.
مجتبی قهرمانی اعلام کرد این کشتی را ابتدا «به دلیل نقص مدارک قانونی مربوط به محموله این شناور» بازرسی و سپس به اتهام «حمل دو میلیون لیتر سوخت قاچاق» توقیف کردهاند.
او به مالک کشتی یا پرچم کشوری که با آن در سفر بوده، اشارهای نکرد.
هشت مرداد ۱۴۰۳، سپاه پاسداران از توقیف نفتکش پِرلجی با پرچم کشور آفریقایی توگو و بازداشت ۹ خدمه آن در آبهای شمال خلیج فارس، حوالی میدان نفتی آرش خبر داد و کشتی را به حمل «بیش از ۷۰۰ هزار لیتر نفت قاچاق» متهم کرد.
همچنین مقامهای جمهوری اسلامی در دهههای گذشته بهطور مکرر تهدید کردهاند تنگه هرمز را که یکی از شریانهای اصلی جریان انرژی جهان به شمار میرود، خواهند بست. موضوعی که حساسیت منطقه و جهان را نسبت به وقایع این محدوده جغرافیایی افزایش داده است.

کمال خرازی، رییس شورای راهبردی روابط خارجی جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه خبری سیانان گفت تهران آماده از سرگیری گفتوگوهای هستهای با آمریکاست. او اما تاکید کرد ایران از شروطی که پیش از حملات آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه تعیین کرده بود، عقبنشینی نخواهد کرد.
مشاور رهبر جمهوری اسلامی در یک گفتوگوی اختصاصی با سیانان که چهارشنبه ۲۸ آبان منتشر شد، اعلام کرد جمهوری اسلامی در صورت «رفتار محترمانه» واشینگتن آماده ورود دوباره به مذاکرات است.
همزمان، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در نشست خبری مشترک با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی که به واشینگتن سفر کرده، گفت جمهوریاسلامی به شدت خواهان دستیابی به توافق است: «ما مشغول گفتوگو با آنها هستیم.»
با وجود این اظهارات ترامپ، خرازی به سیانان گفت که دستور کار گفتوگو باید از پیش تعیین شود تا روند و محتوای مذاکرات روشن باشد و تعامل دو طرف بر پایه «احترام متقابل و جایگاه برابر» انجام گیرد.
او افزود: «متاسفانه رییسجمهوری آمریکا به گفتوگوی دیپلماتیک اعتقاد ندارد و ترجیح میدهد برای رسیدن به اهدافش از زور استفاده کند.»
این مقام جمهوری اسلامی تاکید کرد که ایران غنیسازی اورانیوم را برای تامین سوخت نیروگاهها و مصارف پزشکی ادامه خواهد داد و برنامه موشکی تهران که آن را «در حال گسترش» توصیف کرد، بخشی از مذاکرات نخواهد بود.
به گفته خرازی، محور «گفتوگوی احتمالی» با واشینگتن «فقط موضوع هستهای» است.
خبرگزاری رویترز پنجم اردیبهشت به نقل از یک مقام ایرانی مطلع از مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا گزارش داد این مذاکرات تنها محدود به برنامه هستهای تهران نیست و شامل برنامه موشکی جمهوری اسلامی نیز میشود.
توقف مذاکرات همزمان با حملات اسرائیل و آمریکا
اسرائیل ۲۳ خرداد ماه زمانی که تهران و واشینگتن در میانه مذاکرات برای حل اختلافات بودند، حمله غافلگیرانهای به ایران انجام داد و در ادامه آمریکا نیز وارد این نبرد شد و سه سایت هستهای ایران در فردو، نطنز و اصفهان را هدف قرار داد؛ نخستین حمله مستقیم آمریکا در داخل خاک ایران.
خرازی گفت حدود پنج ماه پس از این حملات، هنوز میزان خسارت وارده به تاسیسات هستهای ارزیابی نشده است.
پیشتر سعید خطیبزاده، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به سیانان گفت با وجود آسیب شدید به «زیرساختها، ماشینآلات» و «ساختمانها»، برنامه هستهای ایران همچنان «دستنخورده» است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی هم اعلام کرد که «در حال حاضر» غنیسازی در ایران متوقف شده، چون تاسیسات هستهای هدف قرار گرفتهاند.
در گفتوگوهای تابستان گذشته با آمریکا، واشینگتن خواستار توقف کامل غنیسازی بود، اما تهران بر ادامه غنیسازی داخلی تا سطحی که قابلیت استفاده در جنگافزار هستهای را نداشته باشد، اصرار داشت.
خرازی در ادامه گفت موضوع مذاکرات احتمالی نه اصل غنیسازی بلکه «درجه غنیسازی» خواهد بود.
آمادگی برای درگیری و باز شدن دوباره مسیر یک توافق
رییس شورای راهبردی روابط خارجی جمهوری اسلامی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بروز رویارویی نظامی دیگری با آمریکا یا اسرائیل، گفت «همه چیز ممکن است»، اما ایران برای چنین شرایطی «آماده» است.
شبکه آمریکایی سیانان پیش از این گزارش داده بود واشینگتن در جریان مذاکرات با تهران پیشنهادی ارائه کرده بود که بر اساس آن در برنامه هستهای غیرنظامی ایران سرمایهگذاری کند و به کنسرسیومی بپیوندد که قرار بود برای مدت نامشخصی بر غنیسازی اورانیوم با غنای پایین در داخل ایران نظارت کند.
انتظار میرفت این کنسرسیوم شامل چند کشور خاورمیانه و آژانس بینالمللی انرژی اتمی باشد.
مقامهای ایرانی در آن دوره نسبت به اصل این ایده «باز» بودند، اما بر حفظ کنترل ظرفیت غنیسازی تاکید داشتند.
خرازی در پاسخ به پرسشی درباره امکان دستیابی ایران و آمریکا به تفاهمی درباره برنامه هستهای، از جمله درباره کنسرسیوم احتمالی، گفت: «فکر میکنم بله.»
او افزود اگر «مذاکرات واقعی» میان دو کشور شکل بگیرد، سازوکارهایی وجود دارد که هم ادامه غنیسازی ایران را تضمین کند و هم دیگران را مطمئن سازد که تهران بهدنبال سلاح هستهای نیست.
در پایان این مصاحبه، خرازی در پیامی خطاب به ترامپ گفت: «با رویکرد مثبت نسبت به ایران شروع کنید. اگر رویکرد مثبت باشد، قطعا رفتار متقابل نیز مثبت خواهد بود. اما برای این کار باید از هرگونه اعمال فشار علیه ایران خودداری کنند. آن را امتحان کردهاند و اکنون میدانند که این روش قابل قبول و قابل اجرا نیست.»

دو مقام ارشد ارتش ایالات متحده در سفری اعلامنشده و کمسابقه از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، وارد کییف شدهاند تا ضمن دیدار با رهبران اوکراین، برای از سرگیری گفتوگوهای صلح با روسیه تلاش کنند.
وبسایت پولیتیکو چهارشنبه ۲۸ آبان به نقل از منابع آگاه نوشت دن دریسکول، وزیر ارتش و رندی جرج، رییس ستاد ارتش آمریکا، قرار است با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، فرماندهان ارشد نظامی و شماری از قانونگذاران این کشور دیدار کنند.
این رسانه افزود تلاش برای احیای روند صلح، بررسی راهبرد کلی اوکراین و ارزیابی نیازهای میدانی این کشور از مهمترین اهداف سفر مقامهای آمریکایی به شمار میروند.
روزنامه والاستریت ژورنال نیز خبر داد انتظار میرود دریسکول در تاریخی دیگر با مقامهای روسیه نیز دیدار کند.
تاکنون کاخ سفید و پنتاگون به این گزارشها واکنشی نشان ندادهاند.
به گزارش والاستریت ژورنال، اقدام دولت دونالد ترامپ در بهکارگیری فرماندهان ارتش برای حلوفصل مناقشه اوکراین با این امید در دستور کار قرار گرفته که شاید مسکو به میانجیگری نظامی واکنش مطلوبتری نشان دهد.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یکپنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
پیشتر در ۱۹ آبان، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرده بود مسکو مایل است جنگ اوکراین هرچه زودتر پایان یابد، اما روند حلوفصل این مناقشه در مقطع کنونی متوقف شده است.

سفر «غیرمعمول» مقامهای ایالات متحده به اوکراین
خبرگزاری رویترز ۲۸ آبان نوشت از زمان آغاز دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، سفر مقامهای ارشد آمریکایی به کییف بسیار محدود بوده و بیشتر تماسها در کشورهای ثالث یا از طریق ارتباط تصویری انجام شده است؛ موضوعی که سفر دریسکول و جرج را «بسیار غیرمعمول» جلوه میدهد.
بر اساس این گزارش، سفر مقامهای بلندپایه نظامی آمریکا به کییف در شرایطی انجام میشود که ارتش روسیه در حال پیشروی تدریجی در خاک اوکراین است و حملات موشکی و پهپادی خود علیه شهرها و زیرساختهای انرژی اوکراین را شدت بخشیده است.
پایگاه خبری اکسیوس ۲۷ آبان به نقل از مقامهای آمریکایی و روسی گزارش داد دولت ترامپ بهطور محرمانه و در مشورت با مسکو، در حال تدوین طرحی جدید برای پایان دادن به جنگ اوکراین است.
در سوی دیگر، متحدان غربی کییف بهدنبال راهکارهای تازهای هستند تا روند تامین تسلیحات و مهمات اوکراین را ادامه دهند.
زلنسکی نیز پیشتر خبر داد در چارچوب تلاشها برای احیای مذاکرات صلح با روسیه، ۲۸ آبان راهی ترکیه خواهد شد.
در همین حال، تنشها در منطقه همچنان پابرجاست و نگرانیها از گسترش دامنه درگیری افزایش یافته است.
نیروهای مسلح لهستان، از اعضای ناتو، اعلام کردند پس از حملات هوایی روسیه به مناطق غربی اوکراین در نزدیکی مرز لهستان، هواپیماهای لهستانی و متحدان این کشور صبح ۲۸ آبان برای حفظ امنیت حریم هوایی آن به پرواز درآمدند.

خبرگزاری رویترز گزارش داد ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، و جن سون هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در جلسهای درباره پیشرفتهای هوش مصنوعی در نشست سرمایهگذاری مشترک آمریکا و عربستان سعودی شرکت میکنند.
بر اساس گزارش چهارشنبه ۲۸ آبان رویترز، در این نشست، نیروهای نوظهوری که موج بعدی پیشرفت فناوری را شکل میدهند و معماریها، مدلها و سرمایهگذاریهایی که آیندهای هوشمندتر و بههمپیوستهتر را ممکن میسازند، بررسی میشوند.
از سوی دیگر، دیدار سهجانبه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و ماسک که شامگاه سهشنبه در کاخ سفید در ضیافت شام رخ داد، دومین حضور مشترک ماسک و ترامپ در انظار عمومی از زمان درگیری علنی آنها در اوایل سال جاری بود؛ درگیری که پس از دورهای از همکاری نزدیک آغاز شد و به جدایی سریع و متقابل دو طرف انجامید.
پیش از این، یک مقام ارشد کاخ سفید به مجله تایم گفت که انتظار میرود واشینگتن و ریاض در جریان این سفر بر سر معاملات چندین میلیارد دلاری شامل «سرمایهگذاری عربستان سعودی در زیرساختهای هوش مصنوعی آمریکا، همکاری مشترک در حوزه انرژی هستهای، خرید سلاح به منظور تقویت همکاری دفاعی بین دو کشور و تحقق سرمایه گذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری عربستان سعودی در چندین حوزه تعیینشده مذاکره کنند.
ریاض در راستای برنامه بلندپروازانه «چشمانداز ۲۰۳۰» خود برای تنوعبخشی به اقتصاد و تقویت جایگاهش در منطقه، در پی انعقاد قراردادهایی در زمینه هوش مصنوعی با ایالات متحده است.
دریافت مجوز خرید تراشههای پیشرفته کامپیوتری برای عربستان سعودی اهمیت فراوانی دارد؛ اقدامی که میتواند ریاض را به یکی از قطبهای اصلی هوش مصنوعی در سطح جهانی تبدیل کند و توان این کشور را برای رقابت با امارات متحده عربی افزایش دهد.
در زمان سفر ترامپ به خاورمیانه در اواخر اردیبهشت ماه، روزنامه واشینگتنپست گزارش داد مذاکراتی درباره صادرات انبوه تراشههای الکترونیکی با ریاض در جریان است.
تراشههای قدرتمند نیمهرسانا از اجزای حیاتی مراکز داده هوش مصنوعی و تسلیحات مجهز به فناوری هوش مصنوعی هستند و صدور مجوز برای صادرات حجم بالایی از آنها، تغییری آشکار در سیاست خارجی کاخ سفید بهشمار میرود.
تلاش بنسلمان برای بازسازی چهره جهانی
ولیعهد عربستان سعودی در سالهای اخیر در تلاش برای بازسازی تصویر جهانی خود و تقویت روابط با واشینگتن بوده و دیدار او با ترامپ در شرایطی انجام شد که دو طرف در ماههای گذشته رکوردی از تفاهمنامهها و قراردادهای اقتصادی را ثبت کردهاند.
شایان سمیعی، تحلیلگر روابط بینالملل، در همین زمینه به ایراناینترنشنال گفت عربستان سعودی تحت رهبری بن سلمان در حال بازتعریف رابطه سنتی خود با ایالات متحده است و تلاش میکند وابستگی یکجانبه گذشته به واشینگتن را تغییر دهد.
او توضیح داد که ریاض از نظر امنیتی و نظامی همچنان به آمریکا متکی است اما در حوزه انرژی در پی همکاریهای گستردهتر با چین و روسیه است تا بتواند مسیرهای متنوعتری برای برنامهریزیهای آینده خود ایجاد کند.

«متحد اصلی غیرعضو ناتو» (Major Non-NATO Ally) عنوانی حقوقی است که ایالات متحده به شماری از کشورهای شریک خود اعطا میکند؛ کشورهایی که عضو ناتو نیستند اما در حوزههای دفاعی و امنیتی همکاری نزدیک، سازمانیافته و ممتازی با واشینگتن دارند.
از این عنوان نخستینبار در دهه ۱۹۸۰ استفاده شد، و مهمترین تفاوتش با پیمان ناتو در این است که تعهدی برای دفاع آمریکا از کشوری که به این عنوان شناخته شده ایجاد نمیکند.
با این حال معرفی یک کشور بهعنوان متحد اصلی غیرعضو ناتو مجموعهای از مزایا، معافیتها و اولویتهای نظامی و اقتصادی را در اختیار آن کشور قرار میدهد.
براساس آنچه در وبسایت وزارت امور خارجه آمریکا آمده، «متحد اصلی غیرعضو ناتو» (MNNA) نشانه و نمادی قدرتمند از عمق روابط دوطرفه است؛ جایگاهی که دولت آمریکا آن را تنها به کشورهایی اعطا میکند که از دید واشینگتن، شریک قابلاعتماد امنیتی و اقتصادی محسوب میشوند.
این عنوان چه امتیازاتی ایجاد میکند؟
براساس مواد 321k, 22 U.S.C و 2350a, 10 U.S.C در قوانین ایالات متحده امتیازات زیر به یک متحد اصلی غیرعضو ناتو تعلق میگیرد:
همکاریهای تجهیزاتی و لجستیکی
آموزش، انتقال تجهیزات و خرید اقلام خاص
همکاریهای صنعتی و تحقیقاتی
کشورهای دارای وضعیت متحد اصلی غیرعضو ناتو
طبق قوانین یادشده، و با اضافه شدن عربستان سعودی، اکنون ۲۰ کشور متحد اصلی غیرعضو ناتو هستند: عربستان سعودی، آرژانتین، استرالیا، بحرین، برزیل، کلمبیا، مصر، اسرائیل، ژاپن، اردن، کنیا، کویت، مراکش، نیوزیلند، پاکستان، فیلیپین، قطر، کره جنوبی، تایلند و تونس.
پس از حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و برای حمایت از عملیات ضدتروریسم، افغانستان نیر برای دورهای کوتاه امتیازات مرتبط را دریافت کرد.
در عین حال، با تایوان بدون نیاز به اعلام رسمی، همانند یک متحد اصلی غیرعضو ناتو رفتار میشود.
ایالات متحده همچنین میتواند با تصمیم رییسجمهوری و پس از اطلاعرسانی به کنگره، کشور جدیدی را به این فهرست اضافه کند.
اهمیت استراتژیک متقابل
این جایگاه به آمریکا اجازه میدهد ساختاری قانونی برای گسترش همکاری دفاعی با کشورهایی ایجاد کند که در نقاط حساس جهان قرار دارند؛ از خاورمیانه و شمال آفریقا گرفته تا شرق آسیا و آمریکای لاتین.
از سوی دیگر برای کشورهایی که بهعنوان متحد اصلی غیرعضو ناتو شناخته میشوند، مسیر دستیابی به پیشرفتهترین فناوریهای نظامی آمریکا هموارتر است؛ فناوریهایی که بدون این عنوان بهسختی قابلدسترسیاند.
با این همه این عنوان یک سکوی دفاعی بدون تعهد امنیتی است و به معنای پیمان مشترک دفاعی نیست. برخلاف اعضای ناتو، کشور متحد اصلی غیرعضو ناتو همچنان در حوزه دفاعی مسئولیت مستقل دارد اما این عنوان ابزارهای قابلتوجهی برای تقویت بازدارندگی فراهم میکند.
در وضعیت متحد اصلی غیرعضو ناتو، هیچ ماده مشابهی با ماده ۵ ناتو برای دفاع جمعی وجود ندارد و این وضعیت یک ائتلاف نظامی محسوب نمیشود و بیشتر یک چارچوب حقوقی برای همکاری ویژه محسوب میشود تا تعهدی امنیتی.
سابقه، سیر تحول و ابعاد سیاسی
مفهوم متحد اصلی غیرعضو ناتو در دهه ۱۹۸۰ با هدف حمایت از متحدان کلیدی خارج از ناتو برای آمریکا ایجاد شد. در دهههای بعد، ایالات متحده متناسب با نیازهای ژئوپولیتیک، شمار این کشورها را گسترش داده است.
کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس از اوایل دهه ۲۰۱۰ بهمنظور موازنهسازی منطقهای وارد این فهرست شدند. در سالهای اخیر، رقابت آمریکا با چین و روسیه باعث شده ایالات متحده بهدنبال شبکهسازی استراتژیک گستردهتری از طریق گسترش تعداد متحدان اصلی غیرعضو ناتو باشد.
این جایگاه گاهی جنبه دیپلماتیک و نمادین نیز داشته و بخشی از بستههای همکاری اقتصادی و امنیتی محسوب شده است.
اعطای وضعیت و جایگاه «متحد اصلی غیرعضو ناتو» یکی از مهمترین ابزارهای واشینگتن برای ایجاد شبکهای از شرکای راهبردی در سراسر جهان است؛ جایگاهی که زمینه دستیابی به امتیازات گستردهای در همکاریهای نظامی، تحقیقاتی، صنعتی، و انتقال تجهیزات ایجاد میکند، اما در عین حال تعهد امنیتی الزامآوری برای ایالات متحده به همراه ندارد.






