موسسه مطالعات راهبردی امنیت ملی اسرائیل در تحلیلی اعلام کرد که اگرچه قیاس ترکیه با جمهوری اسلامی اشتباه است و میتواند تهدید تهران را کماهمیت جلوه دهد، اما سیاستها و اقدامات اخیر دولت رجب طیب اردوغان، بهویژه در سوریه، غزه و مدیترانه، نگرانیهای جدی برای اسرائیل ایجاد کرده است.
موسسه مطالعات راهبردی امنیت ملی اسرائیل سهشنبه ۲۷ آبان نوشت ترکیه با وجود عضویت در ناتو و روابط مستمر با غرب، در حال تبدیل شدن به بازیگری است که میتواند در چند محور حساس بر امنیت و آزادی عمل اسرائیل تاثیر مستقیم بگذارد.
به گفته این موسسه، ترکیه ایران نیست و همپیمانان، ساختارها و شبکه نیابتی مشابه تهران ندارد، اما روندهای اخیر نشان میدهد که آنکارا به بازیگری تبدیل میشود که میتواند به شکلی ساختاری بر امنیت اسرائیل تاثیر بگذارد.
این موسسه تاکید کرد که حضور گسترده نظامی ترکیه در سوریه پس از فروپاشی حکومت بشار اسد، یکی از مهمترین عوامل نگرانی اسرائیل است؛ بهویژه اینکه استقرار نیروهای ترک در بخشهای مرکزی و جنوبی سوریه میتواند آزادی عملیات هوایی اسرائیل در منطقه را محدود کند.
همزمان، ترکیه بهدنبال تثبیت نقشی تعیینکننده در ترتیبات پس از جنگ غزه است و این مسئله با موضع اسرائیل که آنکارا را یکی از حامیان اصلی حماس میداند، در تضاد مستقیم قرار دارد.
به گفته این موسسه، حمایت بیقید و شرط اردوغان از حماس و اظهارات شدید او علیه اسرائیل، از جمله دعای علنی برای «نابودی اسرائیل» در مراسم عید فطر ۲۰۲۵ نشاندهنده گذار گفتمانی ترکیه از انتقاد سیاسی به زبان صریحِ سلب مشروعیت است.
صدور حکم بازداشت برای ۳۷ مقام ارشد اسرائیلی از سوی دادستانی استانبول، از جمله نخستوزیر، وزیر دفاع و رییس ستاد ارتش، نیز در این تحلیل بهعنوان نشانهای از تشدید خصومت سیاسی آنکارا عنوان شده است.
موسسه مطالعات راهبردی امنیت ملی اسرائیل میگوید ترکیه در موضوع غزه تلاش کرده با اقداماتی همچون فشار به حماس برای پذیرش آتشبس و اعزام نمایندگان امدادی و طرح اعزام نیرو به غزه نقش میدانی و سیاسی خود را افزایش دهد.
این موسسه هشدار میدهد که اسرائیل قاطعانه با حضور نظامی ترکیه در نیروی بینالمللی ثباتساز در غزه مخالفت میکند و بیاعتمادی عمیق میان دو کشور مانع از هرگونه همکاری امنیتی مستقیم خواهد بود.
افزایش پرشتاب توان نظامی ترکیه
آنکارا طی دو سال گذشته ضعفهای اصلی ارتش خود را شناسایی و با سرعت به رفع آنها اقدام کرده است؛ از خرید جنگندههای یوروفایتر تایفون و مذاکره برای دریافت تایفونهای دستدوم از امارات و عمان گرفته تا توسعه سامانه دفاع موشکی موسوم به «گنبد فولادی» و ایجاد زیرساختهای گسترده پناهگاههای شهری.
به گزارش این موسسه، سخنان اردوغان پس از جنگ ۱۲ روزه حکومت ایران و اسرائیل درباره نیاز ترکیه به موشکهای میانبرد و دوربرد، و گزارشهایی که از ساخت تاسیسات آزمایش موشکی در سومالی حکایت دارد، نشان میدهد که آنکارا بهطور جدی در حال ارتقای قدرت بازدارندگی خود است.
با وجود تنشها، موسسه مطالعات راهبردی امنیت ملی اسرائیل تاکید میکند که هم اسرائیل و هم ترکیه از رویارویی مستقیم نظامی پرهیز میکنند.
ایجاد یک خط تماس فوری میان ارتشهای دو کشور پس از رایزنیهای امنیتی در باکو و با حمایت آمریکا، نمونهای از این احتیاط مشترک است.
به باور این موسسه، تنها مداخله مستقیم و فعال واشینگتن میتواند از تشدید بیشتر تنشها جلوگیری کند.
رابطه اقتصادی ترکیه و اسرائیل
تحریم تجاری گستردهای که ترکیه از سال ۲۰۲۴ علیه اسرائیل اعمال کرده همچنان ادامه دارد و هرچند تجارت از طریق کشورهای ثالث کاملا قطع نشده، اما بهشدت کاهش یافته است.
پروازهای مستقیم دو کشور نیز متوقف شده و هنوز ازسرگیری نشده است. به گفته این موسسه، فشارهای افکار عمومی در هر دو کشور مانع از کاهش تنش است؛ در ترکیه، شکست حزب اردوغان در انتخابات محلی ۲۰۲۴ فضای سیاسی را علیه اسرائیل تحریک کرده و در اسرائیل نیز پذیرش نقش پررنگ ترکیه در بازسازی غزه «هزینه سیاسی سنگین» برای دولت خواهد داشت.
به گزارش خبرگزاری رویترز، کلودفلر که حدود یکپنجم ترافیک وب را مدیریت میکند، سهشنبه ۲۷ آبان اعلام کرد مشکل از ساعت ۶:۴۰ صبح بهوقت شرق آمریکا آغاز شد.
این اختلال ناشی از «افت عملکرد داخلی» بود و بخشی از ترافیک عبوری از شبکه این شرکت دچار خطا شد.
کلودفلر ساعت ۱۰ صبح به وقت شرق آمریکا اعلام کرد که مشکل رفع شده و کارشناسان آن در حال بازیابی خدمات پس از رفع مشکل هستند.
همزمان، وبسایت داوندیتکتور که گزارشهای کاربران درباره اختلال سرویسها را جمعآوری میکند، از ثبت هزاران گزارش درباره از کار افتادن تعدادی از پلتفرمهای بزرگ خبر داده بود.
شمار گزارشها درباره اختلال کلودفلر از پنج هزار مورد به حدود ششصد گزارش کاهش یافت، اما بسیاری از کاربران همچنان از عدم دسترسی به سرویسها خبر دادند.
داوندیتکتور تاکید کرد که آمار گزارشهای ثبتشده الزاما نشاندهنده تعداد دقیق کاربران آسیبدیده نیست.
این اتفاق بر ارزش سهام کلودفلر اثر گذاشت و منجر به کاهش چهار درصدی ارزش آن شد.
کلودفلر در بیانیهای اعلام کرد: «از ساعت ۱۱:۲۰ بهوقت شرق آمریکا شاهد افزایش غیرعادی ترافیک در یکی از سرویسها بودیم که باعث شد بخشی از ترافیک عبوری از شبکه با خطا مواجه شود. همه نیروهای ما در حال کار روی این موضوع هستند تا سرویس بدون خطا ارائه شود.»
شرکتهای «ایکس» و «اوپنایآی» (سازنده چتجیپیتی) تا لحطه تنظیم این گزارش به درخواست رویترز برای توضیح واکنش نشان ندادهاند.
در هفتهها و ماههای اخیر چندین اختلال گسترده دیگر نیز اینترنت را تحت تاثیر قرار داده است.
سرویس «اِیژور» مایکروسافت ماه گذشته با مشکل روبهرو شد و پیش از آن نیز اختلال در سرویسهای «اِیدبلیواِس» آمازون باعث شد هزاران وبسایت و اپلیکیشن پرمخاطب مانند اسنپچت و ردیت با قطعی و کندی مواجه شوند.
به گزارش ایندیپندنت، گروهی از پژوهشگران دانشگاه ویرجینیا گزارش دادند تخریب «شبکههای محافظ» اطراف نورونها که «شبکههای پرینرونال» یا «پیانان» نام دارد، با از بین رفتن «حافظه اجتماعی» در بیماران مبتلا به آلزایمر ارتباط مستقیم دارد. حافظهای که به فرد امکان میدهد چهرههای آشنا را تشخیص دهد.
شبکههای محافظ و حافظه اجتماعی
به گفته این گروه، وقتی این پوششها در مغز آسیب میبیند، بیماران در به یاد آوردن خانواده، دوستان و مراقبان خود دچار مشکل میشوند؛ حتی اگر هنوز بتوانند اشیا و محیط اطراف را به خاطر بسپارند.
هارالد زونتهایمر، عصبشناس و از نویسندگان اصلی تحقیقی که نتایج آن در نشریه «آلزایمر اند دمنشیا» منتشر شده است، این یافته را «بسیار هیجانانگیز» خواند و گفت کشف یک تغییر ساختاری مشخص که با یک نوع حافظه خاص پیوند دارد، میتواند مسیر درمان را تغییر دهد.
او افزود این ساختارهای محافظ اکنون به هدفی تازه برای درمان تبدیل شدهاند و چند نامزد دارویی مناسب برای تاثیر گذاشتن بر آنها وجود دارد.
بر اساس این تحقیق، در حال حاضر حدود ۵۵ میلیون نفر در سراسر دنیا با آلزایمر زندگی میکنند و اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، این رقم در پنج سال آینده ۳۵ درصد افزایش خواهد یافت.
آزمایش روی موشهای مبتلا به آلزایمر
در این مطالعه، پژوهشگران از مدلهای حیوانی آلزایمر روی موشها استفاده کردند و نشان دادند موشهایی که شبکههای محافظ سلولهای عصبی در مغزشان آسیب دیده بود، توانایی خود را برای تشخیص موشهای دیگر از دست میدهند، در حالی که همین موشها هنوز میتوانستند اشیای تازه را در محیط خود تشخیص دهند.
لاتا چائونسلی، دیگر نویسنده مطالعه، توضیح داد که شبکههای محافظ اطراف برخی نورونها بهطور ویژه از خاطرههای اجتماعی حفاظت میکنند و وقتی این پوششها از بین میرود، نخستین نوع حافظهای که ضربه میخورد، همان حافظه مربوط به روابط انسانی است.
امید به داروهای موجود برای محافظت از شبکههای محافظ
برای حفاظت از این شبکهها، دانشمندان از دستهای از داروها به نام «مهارکنندههای امامپی» استفاده کردند. داروهایی که اکنون در پژوهشهای مرتبط با درمان سرطان و آرتروز به کار میرود.
جلوگیری از تخریب شبکههای اطراف نورونی با کمک این داروها باعث شد موشهای مبتلا حافظه اجتماعی خود را بهتر حفظ کنند.
به گفته نویسندگان، الگوی تخریب این لایهها در موشها با یافتههای مربوط به مغز انسان شباهت دارد. به همین دلیل آنها امیدوارند هدف گرفتن این شبکههای محافظ در انسان هم بتواند از دست رفتن حافظه اجتماعی را به تعویق بیندازد.
زونتهایمر تاکید کرد بررسی ایمنی و اثربخشی این روش هنوز در مراحل نخست است و نیاز به مطالعات گستردهتر دارد.
به گفته سخنگوی وزارت خارجه آلمان، گزارشهای اخیر رافائل گروسی نشان دادهاند که جمهوری اسلامی همچنان تعهدات اساسی هستهای خود را نقض میکند.
این سخنگو در گفتوگو با خبرنگار ایراناینترنشنال در برلین افزود: «ابهام درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالا یکی از موارد مهم نقض تعهدات ایران است.»
گروسی در گفتوگویی با فایننشالتایمز که ۱۴ آبان منتشر شد، گفت از زمان آغاز جنگ ایران و اسرائیل در ماه ژوئن، آژانس حدود ۱۲ بازرسی در ایران انجام داده اما اجازه دسترسی به مهمترین تاسیسات هستهای شامل فردو، نطنز و اصفهان - که در حملات آمریکا بمباران شدند - را دریافت نکرده است.
او هفتم آبان هم در یک نشست خبری در نیویورک گفت که با وجود مشاهده برخی تحرکات در سایتهای هستهای ایران، هیچ نشانهای از فعالیت قابل توجه یا مرتبط با غنیسازی اورانیوم در این کشور ندیده است اما تاکید کرد که آژانس همچنان «حضور محدودی» در ایران دارد.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان به ایراناینترنشنال توضیح داد که سه کشور اروپایی، شامل آلمان، فرانسه و بريتانيا، بارها موارد نقض شده از سوی تهران را علنا مطرح کردهاند و بر همين اساس، مکانيزم بازگشت تحريمها را فعال کردند.
او گفت اين کشورها همچنان به منظور يافتن راهحلی ديپلماتيک برای برنامه هستهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند.
این در حالی است که وبسایت نشنالاینترست به تازگی با اشاره به سابقه طولانی تهران در نقض تعهدات مورد نظر سازمان ملل، نوشت که تمرکز کنونی حکومت ایران بر پر کردن مجدد انبارهای موشکی است که «تهدیدی مستقیم علیه اسرائیل» پس از جنگ اخیر به شمار میرود.
قرار است شورای حکام آژانس بينالمللی انرژی اتمی چهارشنبه ۲۸ آبان بررسی برنامه هستهای جمهوری اسلامی را آغاز کند.
آلمان، ایالات متحده، بریتانیا و فرانسه، پيشنويس قطعنامهای عليه تهران را به اعضای این شورا ارائه کردهاند.
سعید خطیبزاده، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۵ آبان در مصاحبه با شبکه خبری سیانان گفت که هرچند حملات آمریکا و اسرائیل خسارتهای سنگینی به تاسیسات اتمی در ایران وارد کرده، اما برنامه هستهای حکومت همچنان «دستنخورده» باقی مانده است: «برنامه صلحآمیز هستهای ایران در این لحظه که با شما صحبت میکنم، دستنخورده است و ما از آن حفاظت خواهیم کرد.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تاکنون بارها اعلام کرده در پی حملات ایالات متحده به سایتهای نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شده است.
با این حال، گمانهزنیها درباره سرنوشت برنامه هستهای حکومت، بهویژه ذخایر اورانیوم غنیشده آن، همچنان ادامه دارد.
وزارت خارجه هند نیز اعلام کرد ویزای گردشگری برای اتباع هندی که به ایران سفر میکنند از ۲۲ نوامبر (اول آذر ۱۴۰۴) تعلیق میشود.
بر اساس اطلاعیه این وزارتخانه، بهدنبال تصمیم تهران در لغو تسهیلات ورود بدون ویزا برای دارندگان گذرنامه هندی، از شهروندان این کشور خواسته شده است هوشیار بمانند و از مراجعه به واسطهها یا آژانسهایی که ورود بدون ویزا یا عبور به کشورهای ثالث را از طریق ایران پیشنهاد میدهند، خودداری کنند.
خرداد ماه امسال رسانهها در ایران گزارش دادند سه تبعه هندی که پس از ورود به تهران ناپدید شده بودند، طی عملیات پلیس در ورامین آزاد شدند.
به گفته مقامهای جمهوری اسلامی، این افراد از طریق صفحهای در اینستاگرام - با وعده صدور ویزای استرالیا - برای سفر به ایران اقدام کردند و آدمربایان پس از ورود آنها به تهران، در تماس با خانوادههایشان، برای آزادی ایشان درخواست مبلغی معادل یک میلیون و ۸۰۰ هزار روپیه کردند.
وزارت خارجه هند بهمن ماه سال گذشته مفقود شدن سه شهروند این کشور را در ایران تایید کرد و خبر داد که آنان برای تجارت به تهران سفر کرده بودند.
در گزارش ایندین اکسپرس تاکید شده است تعلیق سفر بدون ویزا به ایران برای همه شهروندان هند دارای گذرنامه عادی اعمال میشود.
مسافران هندی اکنون باید برای ورود و همچنین عبور از ایران ویزا بگیرند.
وزارت خارجه هند در توصیهنامهای که شامگاه دوشنبه منتشر کرد گفت این تصمیم با هدف جلوگیری از سوءاستفاده شبکههای سازمانیافته جنایتکار از معافیت ویزا و فریب افراد جویای کار اتخاذ شده است.
دهلینو اعلام کرد گزارشهای متعددی دریافت کرده است که نشان میدهد شهروندان هند با وعدههای شغلهای پردرآمد، مسیر آسان به کشورهای خلیج فارس یا اروپا و فرصتهای کاری بدون ویزا، به سفر به ایران ترغیب میشوند.
به گفته این وزارتخانه، بسیاری از این افراد پس از ورود به ایران ربوده شدند و گروههای تبهکار برای آزادی آنها از خانوادههایشان باجخواهی کردهاند.
وبسایت «دفنس فیدز» گزارش داد این جنگنده مجهز به نازلهای تخت، در مرکز توجه نمایش روسیه در نمایشگاه هوایی دبی ۲۰۲۵ ایستاد و این کشور با نمایش نسخه صادراتی این جنگنده پنهانکار نسل پنجمی خود، تاثیری چشمگیر بر این رویداد گذاشت.
به نوشته این منبع، این جنگنده بهوسیله سرگئی بوگدان، خلبان باسابقه آزمایشگر روس، بدون توقف از روسیه تا دبی پرواز داده شد و بلافاصله در کانون توجه جهانی قرار گرفت.
در کنار نمایش پروازی، روسیه یک مدل ایستای دقیق از این جنگنده را نیز به نمایش گذاشت که نازلهای تخت جدید با قابلیت تغییر بردار رانش دوبعدی را معرفی کرد. این فناوری نشاندهنده پیشرفتی مهم در پنهانکاری و کارایی پیشرانه است.
دفنس فیدز نوشت این رونمایی نشاندهنده جاهطلبی روسیه برای حضور پررنگتر در بازار جنگندهها در آسیا و خاورمیانه است و Su-57E با نازلهای تخت را رقیبی مدرن و مقرونبهصرفه برای جنگندههای نسل پنجمی غربی معرفی میکند.
همزمان با به نمایش درآمدن این جنگنده روسیه، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد که این کشور جنگندههای اف-۳۵ ساخت ایالات متحده را به عربستان سعودی خواهد فروخت.
ترامپ ۲۶ آبان به خبرنگاران گفت: «میتوانم بگویم که ما این کار را انجام خواهیم داد.»
قرار است ترامپ سهشنبه در کاخ سفید با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، دیدار کند.
کاهش رد حرارتی و سطح مقطع راداری
دفنس فیدز در ادامه گزارش خود توضیح داد که نازلهای تخت تازه طراحی شده در Su-57E نسبت به طراحیهای قدیمیتر، نه تنها سطح مقطع راداری جنگنده را کاهش میدهند بلکه مدیریت خروج گرما از موتور را نیز کارآمدتر میسازند.
این قابلیت برای پرواز و نبرد در محیطهای پر رادار و تحتپایش امروز اهمیت زیادی دارد.
تمرکز بر صادرات و بازارهای منطقهای
در بخش دیگری از گزارش دفنس فیدز آمده است که روسیه بهطور فعال Su-57E را برای بازارهای جهانی تبلیغ میکند و تاکنون بیش از ۵۰ فروند از آن به نیروی هوافضای روسیه تحویل شده است.
این رسانه نوشت الجزایر نخستین مشتری صادراتی این جنگنده بوده و حدود ۱۴ فروند سفارش داده است.
بر اساس این گزارش، کشورهایی همچون هند، ویتنام، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز در حال ارزیابی Su-57E برای خرید هستند.
دفنس فیدز با اشاره به محدوده قیمتی ۳۵ تا ۵۰ میلیون دلار برای هر فروند از این جنگنده نوشت این جنگنده تواناییهای نسل پنجم را با هزینهای تقریبا نصف یک اف-۳۵ ارائه میدهد.
تلاش روسیه برای تقویت جایگاه در بازار نسل پنجم
دفنس فیدز نمایش Su-57E در دبی را نشاندهنده تلاش روسیه برای کسب سهمی جدی از بازار جهانی جنگندههای نسل پنجم توصیف کرد و نوشت که ترکیب فناوری نازلهای تخت، طراحی پنهانکار و توان عملیاتی دوربرد، این جنگنده را به گزینهای رقابتی در میان کشورهای فعال در محیطهای پر رادار تبدیل میکند.
به نوشته این رسانه، مجموعهای از «بقاپذیری، چابکی و یکپارچهسازی گسترده حسگرها»، Su-57E را در موقعیتی قرار میدهد که بتواند جایگاه قدرتمندی در این بازار بهدست آورد.
