دلفینها هم ممکن است به آلزایمر مبتلا شوند
پژوهشگران آمریکایی در مطالعهای جدید دریافتند دلفینها در اثر مواجهه طولانیمدت با ترکیبات مضر، به نوعی بیماری شبیه آلزایمر مبتلا میشوند.
پژوهشگران آمریکایی در مطالعهای جدید دریافتند دلفینها در اثر مواجهه طولانیمدت با ترکیبات مضر، به نوعی بیماری شبیه آلزایمر مبتلا میشوند.
به گزارش پایگاه خبری ساینسدیلی، محققان آمریکایی بر این باورند که دلفینها مانند انسانهای مبتلا به زوال عقل، دچار سردرگمی میشوند و گاهی از مکانهای آشنا فاصله میگیرند؛ تحلیلی که میتواند به گل نشستن آنها در سواحل را توضیح دهد.
یافتههای این تحقیق حاکی از آن است که میان سردرگمی دلفینها و قرار گرفتن آنها در معرض مواد سمی ارتباط مستقیمی وجود دارد. این ترکیبات زیانبار توسط سیانوباکتریها در آبهای گرم اقیانوسی تولید میشوند.
پیشتر پژوهشی درباره ساکنان جزیره گوام نشان داده بود افرادی که برای مدت طولانی غذاهای آلوده به این سموم را مصرف کردهاند، بیش از دیگران در معرض اختلالات شناختی مغز قرار دارند.
کشف سم مرگبار در مغز دلفینها
خطرناکترین ماده شناساییشده سمی به نام «بیامایای» است که به تخریب سلولهای عصبی میانجامد. این ترکیب سمی پس از ورود به اکوسیستمهای دریایی از طریق زنجیره غذایی وارد بدن دلفینها میشود.
گروه تحقیقاتی پس از بررسی مغز ۲۰ دلفین که در سواحل فلوریدا به گل نشسته بودند، مقادیر قابل توجهی از ماده سمی بیامایای یافتند.
نتایج نشان داد دلفینهایی که در زمان اوج رشد سیانوباکتری به ساحل آمده بودند، دو هزار و ۹۰۰ برابر بیشتر از دیگر دلفینها آلوده شدند.
طبق یافتهها، مغز این حیوانات دارای ویژگیهایی مشابه بیماران مبتلا به آلزایمر است؛ از جمله تجمع پروتئین تاو و تشکیل پلاکهای آمیلوئید.
دانشمندان همچنین ۵۳۶ ژن فعالشده مرتبط با این بیماری را در دلفینها شناسایی کردند.
افزایش آلودگی اقیانوسها در پی گرمایش زمین
گرمایش زمین باعث افزایش جمعیت سیانوباکتریها شده است. همچنین ورود آبهای آلوده کشاورزی و فاضلاب شهری به دریاها، غذای این جلبکهای آبی-سبز را فراهم و رشد آنها را تسریع میکند.
به گفته دیوید دیویس، پژوهشگر دانشکده پزشکی میلر، دلفینها مانند نگهبان محیط زیست هستند و آنچه برای آنها رخ میدهد، میتواند برای انسانها نیز خطرناک باشد.
دیویس هشدار داد این نوع آلودگی میتواند سلامت انسان را نیز به خطر اندازد. شواهد موجود نیز این نگرانی را تایید میکنند.
دیویس افزود: «هرچند عوامل مختلفی در بروز آلزایمر نقش دارند، اما این جلبکهای سمی بهعنوان یکی از عوامل خطرناک شناخته میشوند.»
نتایج این پژوهش در نشریه «کامیونیکیشن بایولوژی» منتشر شد.
گاردین دوشنبه ۲۱ مهر به نقل از پژوهشگران این مطالعه گزارش داد دلایل این بحران از مصرف مواد مخدر و الکل و خودکشی در آمریکای شمالی گرفته تا بیماریهای عفونی و صدمات در جنوب صحرای آفریقا متفاوت است.
دانشمندان هشدار دادند دادههایشان باید بهعنوان «زنگ خطری جدی» تلقی شود.
در این مطالعه همچنین آمده است که بیماریهای مزمن مانند بیماری قلبی و دیابت اکنون دو-سوم کل بیماریها را تشکیل میدهند و مشکلات سلامت روان نیز بهشدت در حال افزایش است.
پژوهشگران برآورد کردند که نیمی از بار بیماریهای جهان قابل پیشگیری است و عواملی مانند فشار خون بالا، آلودگی هوا، سیگار کشیدن و چاقی از جمله خطراتی هستند که میتوان آنها را کاهش داد.
مطالعه «بار جهانی بیماریها» از سوی شبکهای متشکل از ۱۶ هزار و ۵۰۰ دانشمند و با استفاده از بیش از ۳۰۰ هزار منبع داده انجام گرفت. یافتههای این پژوهش بهتازگی در اجلاس جهانی سلامت در برلین ارائه شد.
نتایج نشان میدهند تا سال ۲۰۲۳، نرخ مرگ و میر بهطور کلی در همه ۲۰۴ کشور و منطقه کاهش یافته و امید به زندگی جهانی پس از افت ناشی از همهگیری کووید-۱۹ بهبود پیدا کرده است.
امید به زندگی اکنون برای زنان ۷۶.۳ سال و برای مردان ۷۱.۵ سال است. این اعداد نسبت به نرخهای سال ۱۹۵۰، بیش از ۲۰ سال افزایش یافته است.
با این حال، نویسندگان گزارش نگران تداوم یا افزایش نرخ مرگ و میر در میان نوجوانان و جوانان هستند.
کریستوفر موری، مدیر موسسه سنجش و ارزیابی سلامت دانشگاه واشینگتن، گفت: «افزایش مرگ و میر در میان جوانان، بهویژه در آمریکای شمالی، بهشدت با افزایش اضطراب و افسردگی در میان جوانان، بهخصوص زنان، در ارتباط است.»
به گفته او، هرچند رشد اختلالات روانی بسیار مورد توجه قرار گرفته، درباره علل آن همچنان بحثهای زیادی وجود دارد.
موری افزود: «آیا این ناشی از شبکههای اجتماعی است؟ دستگاههای الکترونیکی؟ روندهای گستردهتر اجتماعی و شیوههای فرزندپروری؟ میدانیم که همهگیری کووید آن را تشدید کرد.»
در جنوب صحرای آفریقا، پیشرفت در مدلسازی نشان داده است که از سال ۱۹۵۰ مرگ و میر در میان کودکان پنج تا ۱۴ ساله بیش از برآوردهای پیشین بوده است و عواملی مانند بیماریهای عفونی و صدمات غیرعمدی در این امر نقش داشتهاند.
برای دختران و زنان ۱۵ تا ۲۹ ساله، نرخ مرگ و میر ۶۱ درصد بالاتر از تخمینهای قبلی بوده که عمدتا ناشی از مرگ در دوران بارداری یا زایمان، تصادفات جادهای و مننژیت است.
گیتینجی گیتاهی، مدیرعامل سازمان بهداشت آفریقا، هشدار داد: «بیماریهایی مانند مالاریا، ایدز و سل همچنان جان بسیاری از جوانان را بهدلیل ضعف نظامهای بهداشتی، اختلال در روند درمان و کمبود واکسن میگیرند.»
پژوهشگران هشدار دادند با کاهش کمکهای بینالمللی، دسترسی به مراقبتهای اولیه، دارو و واکسنهای نجاتبخش به خطر افتاده است.
شی دوشنبه ۲۱ مهر در اجلاس جهانی زنان در پکن گفت کشورها باید «راههای مشارکت زنان در عرصه سیاست و تصمیمگیری را توسعه دهند و حضور گسترده آنان در اداره امور ملی و اجتماعی را ترویج کنند».
او همچنین صلح و ثبات را «پیششرطهای توسعه همهجانبه زنان» دانست.
خبرگزاری رویترز نوشت این نشست دو روزه با عنوان «اجلاس رهبران جهانی درباره زنان» با همکاری نهاد زنان سازمان ملل متحد در پایتخت چین در حال برگزاری است.
رهبران کشورهای ایسلند، سریلانکا، غنا، دومینیکا و موزامبیک در این نشست که سهشنبه ۲۲ مهر به پایان خواهد رسید، حضور دارند.
زهرا بهروزآذر، معاون رییس دولت جمهوری اسلامی در امور زنان و خانواده، نیز بهعنوان نماینده حکومت ایران در این نشست شرکت کرده است.
در جمهوری اسلامی، حضور زنان در عرصه سیاست عملا با محدودیتهای ساختاری روبهرو است. حاکمیت با وجود شعارهای گوناگون در خصوص مشارکت سیاسی و اجتماعی زنان، مانع از حضور موثر آنها در مناصب تصمیمگیری میشود و فعالیتهای مدنی و مطالبهگرانه زنان را سرکوب میکند.
انتقاد از کاهش نقشآفرینی سیاسی زنان در دوران رهبری شی
این نشست در شرایطی برگزار میشود که چین طی سالهای اخیر در حوزه آموزش زنان پیشرفت قابل توجهی داشته است؛ به گونهای که زنان اکنون حدود نیمی از دانشجویان آموزش عالی و نزدیک به ۴۳ درصد از کل نیروی کار این کشور را تشکیل میدهند.
با این حال، نبود چهرههای زن در میان سیاستمداران بلندپایه چین با سیاست اعلامشده حزب کمونیست برای تقویت حضور زنان در ساختار قدرت همخوانی ندارد.
سازمان ملل سال ۲۰۲۳ با ابراز نگرانی از غیبت زنان در سطوح بالای رهبری چین، از این کشور خواست با اجرای نظام سهمیهبندی قانونی و برقراری توازن جنسیتی، روند دستیابی به برابری در مناصب دولتی را تسریع کند.
در سال ۲۰۲۲، برای نخستین بار در دو دهه گذشته، هیچ زنی در میان ۲۴ عضو دفتر سیاسی حزب کمونیست چین و همچنین در جمع هفت عضو کمیته دائمی این نهاد حضور نداشت.
کارشناسان و فعالان اجتماعی میگویند در دوران رهبری شی شمار زنان در ساختار سیاسی و مقامهای بلندپایه دولتی کاهش یافته و نابرابری جنسیتی در بازار کار بیشتر شده است.
شی سال ۲۰۲۳ با اشاره به چالشهای ناشی از پیر شدن جمعیت و کاهش تاریخی نرخ زاد و ولد در چین، بر نقش حیاتی زنان تاکید کرد و گفت آنان باید «الگوی تازهای از خانواده» را پایهگذاری کنند.
او افزود رسیدگی موثر به مسائل زنان تنها به رشد فردی آنان محدود نمیشود، بلکه با «هماهنگی خانوادگی و اجتماعی، توسعه ملی و پیشرفت کشور» پیوندی مستقیم دارد.
لکورنو که هفته گذشته برای دومین بار به سمت نخستوزیری منصوب شد، وعده داده بود کابینهای با «تازهسازی و تنوع» تشکیل دهد، اما بیشتر چهرههای قبلی خود را در پستهای اصلی حفظ کرد.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، جمعه بار دیگر سباستین لکورنو، نخستوزیر پیشین این کشور را که اوایل همین هفته استعفا داده بود، به مقام نخستوزیری منصوب کرد.
مکرون امیدوار است که این چهره وفادار بتواند با جلب حمایت کافی از پارلمان بهشدت دوپارهشده کشور، بودجه سال ۲۰۲۶ را به تصویب برساند.
با این تصمیم، مکرون ۴۷ ساله ریسک خشم رقبای سیاسی خود را پذیرفته است؛ رقبایی که معتقدند تنها راه برونرفت از بحرانیترین وضعیت سیاسی فرانسه در دهههای اخیر، یا برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی است یا استعفای خود مکرون.
لکورنو در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «از سر وظیفه، ماموریتی را که رییسجمهوری به من سپرده، میپذیرم تا هر چه سریعتر بودجهای برای فرانسه تا پایان سال فراهم آورده و به مسائل روزمره هموطنانمان رسیدگی کنم.»
او افزود: «باید به این بحران سیاسی که مردم فرانسه را به ستوه آورده و این بیثباتی که به اعتبار و منافع فرانسه آسیب میزند، پایان دهیم.»
رأی اعتماد دشوار
اکنون پرسش این است که آیا کابینه جدید، که تغییر عمدهای در ترکیب آن دیده نمیشود میتواند رضایت مخالفان را جلب کند یا نه.
هر دو حزب افراطی چپگرا و راستگرای فرانسه اعلام کردهاند که به دولت جدید رأی اعتماد نخواهند داد.
در همین حال، حزب سوسیالیست که حمایت آن برای بقای دولت حیاتی است، هنوز موضع خود را مشخص نکرده است. اولیویه فور، رهبر این حزب، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بدون اظهار نظر.»
بقای چهرههای کلیدی در دولت
کابینه جدید شامل چهرههای نزدیک به امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، است. لکورنو دوباره رولان لسکور را به عنوان وزیر دارایی منصوب کرده است. دولت باید در روزهای آینده لایحه بودجه را به پارلمان ارائه کند؛ بودجهای که مسیر دشواری را در مجلسی عمیقاً دوقطبی در پیش دارد و بسیاری از نمایندگان نگاه خود را به انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۷ دوختهاند.
او همچنین ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه، و ژرالد دارمانن، وزیر دادگستری، را در سمتهای خود حفظ کرد.
دارمانن در واکنش به این انتصاب در ایکس نوشت: «تنها هدفی که تصمیمات مرا هدایت میکند، خدمت به کشور و مردم فرانسه است. بدون آنکه از باورهای خود دست بکشم، از هرگونه فعالیت حزبی کنارهگیری میکنم.»
تغییرات مهم در وزارتخانههای کلیدی
چهره تازهوارد کابینه، لوران نونهز، رییس پلیس پاریس، است که جایگزین برونو رتایو در وزارت کشور شد. نونهز فارغالتحصیل مدرسه عالی مدیریت (ENA) است و سمتهای کلیدی متعددی از جمله ریاست سازمان اطلاعات داخلی فرانسه (DGSI) را بر عهده داشته است. او در سال گذشته مسئول امنیت پاریس در جریان بازیهای المپیک بود.
الیزابت بورن، نخستوزیر پیشین، سمت خود در وزارت آموزش را از دست داد و جای خود را به ادوارد ژفره، از مدیران باسابقه دولتی، داد.
در وزارت دفاع نیز کاترین ووترن، سیاستمدار باسابقه میانهرو از جناح راست، جایگزین لکورنو شد. او پیشتر وزیر کار در دولت فرانسوا بایرو بوده است.
زمان محدود برای ارائه بودجه
لکورنو یکشنبه در دیداری با امانوئل مکرون فهرست نهایی وزیران را تعیین کرد. این تصمیم دو روز پس از انتصاب مجدد او و در بحبوحه یکی از بدترین بحرانهای سیاسی دهههای اخیر در فرانسه گرفته شد.
بهگزارش رسانههای فرانسه& مکرون خواستار معرفی دولت پیش از عزیمتش به مصر در اواخر روز یکشنبه برای شرکت در نشست پایان جنگ غزه بود.
دفتر ریاستجمهوری اعلام کرد لایحه بودجه باید تا چهارشنبه آماده شود تا با مهلتهای قانونی مطابقت داشته باشد؛ وجود کابینهای رسمی شرط ارائه بودجه است.
فرانسه ماههاست درگیر بحران سیاسی است؛ دولتهای اقلیت پیدرپی در تلاش برای تصویب برنامههای کاهش کسری بودجه در پارلمانی چندپاره با شکست روبهرو شدهاند.
لکورنو گفته است در صورت فراهم نشدن شرایط، احتمال استعفای مجدد خود را رد نمیکند.
او گفت:«اگر شرایط دوباره فراهم نباشد، میروم. قرار نیست فقط با جریان همراه شوم.»
چالشهای اصلی: بازنشستگی و مالیات بر ثروت
احزاب سوسیالیست خواستار لغو اصلاحات بازنشستگی مکرون و بازگرداندن مالیات بر ثروت شدهاند، در حالی که احزاب راستگرا با این پیشنهادها مخالفاند.
لکورنو شنبه ۱۹ مهر گفت: «تمام گفتوگوها ممکن است، به شرط آنکه واقعبینانه باشند.»
اگر دولت نتواند حمایت پارلمان را جلب کند، فرانسه ناچار خواهد بود با تصویب قوانین اضطراری موقت، هزینههای دولت را از ابتدای ژانویه تا زمان تصویب بودجه رسمی تامین کند.
