دولت چین دستورالعمل جدیدی صادر کرد که بر اساس آن، پروژههای جدید آن دسته از مراکز داده که از منابع دولتی تامین مالی شدهاند، تنها مجاز به استفاده از تراشههای هوش مصنوعی تولید داخل این کشور خواهند بود.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۴ آبان در گزارشی نوشت دستکم یک پروژه مرکز داده دولتی در شمال غربی چین در پی دستورالعمل جدید به حالت تعلیق درآمده است.
بر اساس این گزارش، تراشههای انحصاری خارجی که در مراکز داده دولتی چین ممنوع شدهاند، شامل تراشههای بی۲۰۰، اچ۲۰۰ و اچ۲۰، محصول شرکت آمریکایی انویدیا هستند.
مقامات چینی به مراکز دادهای که کمتر از ۳۰ درصد پیشرفت داشتهاند، دستور دادهاند تمامی تراشههای خارجی نصبشده را از پروژههای خود حذف یا خرید آنها را لغو کنند.
پروژههایی که در مراحل پیشرفتهتر هستند، به صورت موردی بررسی خواهند شد.
این اقدام یکی از بزرگترین گامهای چین برای حذف فناوریهای خارجی از زیرساختهای حیاتی خود است و به تلاشهای این کشور برای دستیابی به خودکفایی در صنعت تراشههای هوش مصنوعی کمک میکند.
این تصمیم میتواند امید شرکتهایی مانند انویدیا را برای بازگشت به بازار چین ناکام کند، در حالی که رقبای داخلی مانند هواوی فرصت جدیدی برای گسترش سهم خود در بازار تراشههای هوش مصنوعی خواهند یافت.
چین به مدت طولانی از محدودیتهای صادراتی آمریکا با هدف جلوگیری از پیشرفت فناوری پکن، ناراضی بوده و اقداماتی از جمله تدابیر تلافیجویانه را برای کاهش وابستگی به فناوریهای آمریکایی انجام داده است.
محدودیتهای آمریکا به ویژه بر تراشههای پیشرفتهای مانند تراشههای انویدیا که برای تقویت قدرت پردازش هوش مصنوعی در چین حیاتی هستند، تاثیرگذار بوده است.
دولت چین از سال ۲۰۲۳ برخی از محصولات شرکت میکرون را از حضور در زیرساختهای حیاتی خود منع کرده است. اقدامی که به خروج میکرون از بازار تراشههای سرور در چین در سال جاری منجر شد.
این در حالی است که تراشههای شرکتهایی مانند انویدیا بهدلیل تحریمهای آمریکا از طریق کانالهای خاکستری (غیررسمی یا غیرقانونی) در دسترس چین قرار دارند.
با این حال، دستورالعمل جدید به نفع تولیدکنندگان تراشههای داخلی چین است.
این کشور شرکتهایی همچون هواوی، کمبریکون و متاکس را دارد که با وجود رقابت با محصولات انویدیا، هنوز برای به دست گرفتن بازار با چالشهای جدی روبهرو هستند.
اقدام اخیر میتواند فروش تراشههای داخلی را افزایش دهد اما همچنین ممکن است شکاف قدرت محاسباتی هوش مصنوعی بین چین و آمریکا را عمیقتر کند.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۴ آبان در گزارشی از کنفرانس انرژی ادیپک در ابوظبی با اشاره به این موضوع به نقل از تورنکوئیست نوشت: «این امر بیسابقه است. بنابراین اگر تمام تحریمها برداشته شوند، این بازار به وضوح "مازاد عرضه بسیار زیاد" خواهد داشت.»
تورنکوئیست گفت: «وضعیت عرضه، بازارها را ثابت نگه داشته و تاثیر اختلالات تجاری ناشی از تحریمها و نوسانات قیمت را کاهش داده است.»
به گفته او، تحریمها منجر به ذخیره «مقدار عظیمی» از نفت شده است که بخشی از آن در تانکرها نگهداری میشود.
شرکت امنیت دریایی دراید گلوبال ۱۳ آبان گزارش داد تهران روزانه بین ۱.۵ تا دو میلیون بشکه نفت با درآمد سالانه حدود ۵۴ میلیارد دلار صادر میکند که ۸۰ تا ۹۰ درصد آن به پکن میرود.
ایراناینترنشنال پیشتر در گزارشی اختصاصی خبر داده بود سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، از طریق شبکههای تجاری خود در چین از جمله دلالان نفتی، در حال مذاکره برای دریافت تسلیحات چینی همچون موشک، پهپاد و سامانههای پدافند هوایی هستند.
بر اساس گزارش دراید گلوبال، نفت خام ایران با برچسب «مالزیایی» از طریق انتقال کشتی به کشتی به پالایشگاههای چینی، به ویژه در استان شاندونگ، منتقل میشود.
علاوه بر جمهوری اسلامی، روسیه نیز به دلیل جنگ اوکراین از سوی اتحادیه اروپا، بریتانیا و آمریکا تحریم شده است.
آخرین تحریمهای آمریکا که ماه گذشته روسنفت و لوکاوئیل، دو تولیدکننده بزرگ نفت روسیه را هدف قرار داد، تاثیر قابل توجهی بر بازار نفت داشته است.
قیمتهای جهانی نفت در ماه اکتبر برای سومین ماه متوالی کاهش یافتند.
در شرایطی که سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و متحدانش تولید خود را افزایش میدهند و تولید کشورهای غیر اوپک در حال رشد است، نگرانیها درباره مازاد عرضه افزایش یافته است.
مارکو دوناند، مدیرعامل و یکی از بنیانگذاران شرکت مرکوریا، در کنفرانس ابوظبی گفت که تحریمهای غربی همچنان «عامل بیثباتی در عرضه نفت» هستند.
او افزود این احتمال وجود دارد که جهان از مازاد عرضه دو میلیون بشکه در روز، به یک میلیون بشکه در روز برسد.
دوناند تاکید کرد: «علیرغم موجودی کم نفت جهانی، نفت در دریا زیاد است. بنابراین مازاد عرضه به آرامی در حال شکلگیری است و احتمالا در ماههای آینده به بازار خواهد رسید.»
حکیم جفریز، رهبر دموکراتها در مجلس نمایندگان ایالات متحده، چهارشنبه ۱۴ آبان در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دموکراتها در حال شکست دادن دونالد ترامپ و افراطیهای جمهوریخواه در سراسر کشور هستند .... حزب دموکرات بازگشته است.»
چاک شومر، رهبر دموکراتها در سنا، پیروزی ممدانی را تبریک گفت و به همکاریهای پیشین خود با او در مسائل مربوط به کمک به رانندگان تاکسی برای کاهش بدهیها اشاره کرد.
شومر افزود که به همکاری با ممدانی برای «تقویت نیویورک و حفظ عدالت و شکوفایی این شهر» امیدوار است.
برنی سندرز، سناتور سوسیالیست دموکرات که مدتها از ممدانی حمایت کرده، بار دیگر در حساب ایکس خود پیروزی او را ستود و آن را یکی از بزرگترین دگرگونیهای سیاسی تاریخ آمریکا دانست.
سندرز افزود: «ما میتوانیم دولتی بسازیم که نماینده مردم کارگر باشد نه یک درصد از ثروتمندان.»
الکساندرا اوکاسیو-کورتز، نماینده برجسته دموکرات از نیویورک که در جشن پیروزی ممدانی حضور داشت، گفت: «او روشنایی است که مسیر آینده را برای حمایت از خانوادههای کارگر در نیویورک نشان میدهد.»
بیل کلینتون، رییسجمهوری سابق ایالات متحده نیز در پستی در شبکه اجتماعی ایکس، پیروزی ممدانی را تبریک گفت و برای او در تبدیل نیویورک به شهری عادلانهتر و مقرونبهصرفهتر آرزوی موفقیت کرد.
اندرو کومو، فرماندار سابق نیویورک و عضو حزب دموکرات که در این انتخابات به عنوان نامزد مستقل شرکت کرده بود و در نهایت نتیجه را به ممدانی واگذار کرد، در پیامی آشتیجویانه تبریک گفت و از انتقال قدرت حمایت کرد: «ما به عملکرد دولتشهر نیویورک نیاز داریم و باید در هر زمینهای که بتوانیم کمک کنیم.»
شورای روابط اسلامی-آمریکایی نیز این پیروزی را یک نقطه عطف تاریخی برای مشارکت مسلمانان در سیاست آمریکا دانست و گفت: «انتخاب اولین شهردار مسلمان نیویورک یک گام مهم برای جامعه مسلمانان است. همه آمریکاییها باید جشن بگیرند که کشور ما همچنان پذیرای تنوع است.»
بیل آکمن، میلیاردر والاستریت که در گذشته از دموکراتها حمایت میکرد، با وجود آنکه ممدانی به سیاستهای ضد میلیاردرها معروف است، پیروزی او را تبریک گفت و در پستی در ایکس نوشت: «حالا مسئولیت بزرگی بر دوش شماست. اگر میتوانم به نیویورک کمک کنم، فقط بگویید چطور؟»
واکنش ترامپ و جمهوریخواهان
در مقابل، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «... و اینطور شروع میشود!»
او در ادامه به ممدانی حمله کرد و گفت جمهوریخواهان بهدلیل تعطیلی دولت و جای خالی نام ترامپ در برگه رای، شکست خوردند.
دیگر اعضای حزب جمهوریخواه آمریکا نیز این پیروزی را نشانهای از «تحول رادیکال حزب دموکرات به سمت سوسیالیسم» توصیف کردند.
مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان، ممدانی را «یک افراطی و مارکسیست واقعی» توصیف کرد و هشدار داد که انتخاب او «تحول حزب دموکرات به یک حزب سوسیالیستی دولتگرا را تحکیم میکند».
مایک مارینلا، سخنگوی کمیته ملی جمهوریخواهان مجلس نمایندگان، گفت: «حزب دموکرات تسلیم سوسیالیست رادیکال، زهران ممدانی، و اوباش چپ افراطی شده است. هر دموکراتی در مجلس نمایندگان به طرز احمقانهای در فروپاشی حزب خود همدست است و رایدهندگان در سال ۲۰۲۶ هزینه این اقدام را پرداخت خواهند کرد.»
واکنشها در اسرائیل
سیاستمداران در اسرائیل، در واکنش به پیروزی ممدانی، به انتقاد از او بهدلیل «مواضع ضداسرائیلی» پرداختند.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی، پیروزی ممدانیِ «حامی حماس و دشمن اسرائیل» را لحظه «غلبه یهودستیزی بر عقل سلیم» دانست.
آویگدور لیبرمن، رییس حزب اپوزیسیون «اسرائیل بیتنو» نیز گفت: «کسی که از حماس حمایت کرد، به اسرائیل حمله کرد و غرب را مقصر تمام مشکلات جهان دانست، اکنون شهردار نیویورک شده است.»
آمیخای چیکلی، وزیر امور یهودیان خارج از کشور اسرائیل، در واکنش به این انتخاب نوشت: «شهری که زمانی نماد آزادی جهانی بود، حالا کلیدهای خود را به حامی حماس داده است.»
او از یهودیان نیویورک خواست تا به اسرائیل مهاجرت کنند.
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل نیز ضمن تاکید بر اینکه اظهارات ممدانی «باعث توقف نخواهد شد»، افزود که اسرائیل به تقویت روابط خود با جامعه یهودیان نیویورک ادامه خواهد داد تا امنیت و رفاه آنان تضمین شود.
شارن هسکل، معاون وزیر خارجه اسرائیل نیز انتخاب ممدانی را بسیار نگرانکننده توصیف کرد.
ممدانی ۲۳ شهریور در جریان رقابتهای انتخاباتی گفته بود در صورت پیروزی در انتخابات به پلیس نیویورک دستور خواهد داد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل را در صورت ورود به این شهر، بازداشت کند.
واکنشها در ایران
در ایران، ابوالقاسم جراره، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، پیروزی ممدانی را نمادی از قدرت شعار «مرگ بر اسرائیل» دانست و آن را نشاندهنده «تاثیرات جنبشهای اسلامی در سطح جهانی» خواند.
احمد زیدآبادی، روزنامهنگار، نیز در تحلیلی نوشت که پیروزی ممدانی نوعی «تناقض در میان طیفهای افراطی چپگرا و مذهبی به وجود آورده» است.
او معتقد است این پیروزی برخی از نیروهای افراطی را در موقعیتی دشوار قرار داده که نمیدانند باید از آن خوشحال باشند یا ناراحت.
کاتز چهارشنبه ۱۴ آبان با انتشار بیانیهای گفت: «سیاست ما در غزه روشن است: ارتش اسرائیل برای نابودی تونلها و از بین بردن تروریستهای حماس بدون هیچ محدودیتی در منطقه زرد تحت کنترلمان فعالیت میکند.»
او افزود: «هدف ما علاوه بر بازگرداندن پیکر همه گروگانهای کشتهشده، خلع سلاح حماس و غیرنظامیسازی غزه است.»
این بیانیه در حالی منتشر شد که گزارشهایی از بررسی احتمال اجازه دادن به عقبنشینی افراد مسلح گرفتار در رفح به مناطق تحت کنترل حماس در نوار غزه انتشار یافته است.
برآوردهای اسرائیل حاکی از آن است که در حال حاضر حدود ۲۰۰ نیروی مسلح حماس در تونلهای زیر مناطق جنوبی غزه که تحت کنترل ارتش اسرائیل است، بهویژه در رفح، پنهان شدهاند.
این نیروها نمیتوانند بدون خروج از تونلها و قرار گرفتن در معرض دید نیروهای اسرائیلی، به مناطق تحت کنترل حماس بازگردند.
رسانههای اسرائیل ۱۲ آبان گزارش دادند آمریکا در چارچوب تلاشها برای پیشبرد مراحل بعدی آتشبس، در حال اعمال فشار بر اسرائیل است تا به این نیروها «اجازه عبور امن» بدهد.
این گزارشها به نقل از منابع ارتش اسرائیل خبر دادند در صورت تسلیم سلاحها از سوی این ۲۰۰ نفر و تحویل شمار بیشتری از پیکرهای گروگانهای کشتهشده از سوی حماس، احتمالا با عبور امن ایشان موافقت خواهد شد.
با این حال ساعاتی پس از انتشار این گزارشها، دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد چنین اجازهای صادر نخواهد شد.
تایمز اسرائیل ۱۴ آبان نوشت ایال زمیر، رییس ستاد ارتش، به مقامات سیاسی پیشنهاد کرده اسرائیل باید اجازه عبور نیروهای مسلح از رفح را «مشروط به بازگرداندن پیکر ستوان هدر گلدین» کند.
گلدین سربازی بود که در سال ۲۰۱۴ در نبرد با حماس در غزه کشته شد و پیکرش از آن زمان در اختیار حماس است.
بر اساس طرح صلح ۲۰ بندی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از بازگرداندن همه گروگانها، اعضای حماس که به همزیستی مسالمتآمیز متعهد شوند و سلاحهای خود را کنار بگذارند، مشمول عفو خواهند شد.
در این طرح همچنین آمده است برای آندسته از اعضای حماس که بخواهند غزه را ترک کنند، گذرگاه امن به کشورهای پذیرنده فراهم خواهد شد.
او در گفتوگویی با فایننشالتایمز که چهارشنبه ۱۴ آبان منتشر شد، گفت از زمان آغاز جنگ ایران و اسرائیل در ماه ژوئن، آژانس حدود ۱۲ بازرسی در ایران انجام داده اما اجازه دسترسی به مهمترین تاسیسات هستهای شامل فردو، نطنز و اصفهان - که در حملات آمریکا بمباران شدند - را دریافت نکرده است.
به گفته گروسی، در حالی که این حملات خسارت شدیدی به تاسیسات وارد کردهاند، سرنوشت ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی همچنان نامشخص است و این موضوع «احساس فزایندهای از نیاز به ازسرگیری بازرسیها» ایجاد کرده است.
او افزود: «ما میبایستی تا الان کار بازرسی را از سر میگرفتیم.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت هرچند این آژانس تلاش میکند روابط «پرفراز و نشیب» با ایران را با درک و خویشتنداری دنبال کند، تهران همچنان باید به تعهدات خود پایبند باشد.
او افزود: «نمیتوان گفت من عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای هستم و در عین حال به تعهدات آن عمل نکرد.»
گروسی نهم آبان نیز به شبکه العربیه گفت جمهوری اسلامی پس از حملات آمریکا، همکاری خود را با آژانس بینالمللی انرژی اتمی محدود کرده: «نمیدانیم قدم بعدی ایران چیست اما از ازسرگیری همکاریها بیخبر نیستیم.»
یک روز پیش از آن، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه خبری الجزیره گفت گروسی به خوبی از «صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران» آگاه است و باید از «ابراز نظرات بیاساس» در خصوص برنامه هستهای تهران اجتناب کند.
این صحبتهای بقائی در واکنش به سخنان مدیر کل آژانس مبنی بر تحرکات در اطراف تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی و حضور محدود آژانس در ایران مطرح شد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۰ خرداد در گزارشی محرمانه اعلام کرد ایران پیشتر در سه مکان که مدتهاست تحت تحقیقات قرار دارند، فعالیتهای محرمانه هستهای انجام داده است.
هشدار درباره از دست رفتن نظارت
گروسی در بخش دیگری از گفتوگو با فایننشالتایمز تاکید کرد: «نمیتوان انتظار داشت آژانس بگوید چون جنگی رخ داده، شما در دستهبندی دیگری قرار میگیرید .... در غیر این صورت باید گزارش کنم که دید و نظارتم را نسبت به این مواد از دست دادهام.»
به گفته او، آژانس اکنون برای رصد تاسیسات بمبارانشده در ایران به تصاویر ماهوارهای متکی است.
او افزود که هنوز برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل بهدلیل اختلال در بازرسیها ضرورتی وجود ندارد اما: «همکاری باید بهطور جدی بهبود یابد.»
تهران پس از جنگ ۱۲ روزه اعلام کرد همکاری خود را با آژانس به حالت تعلیق درمیآورد و مقامهای جمهوری اسلامی بهشدت از گروسی و آژانس انتقاد کردند.
دیپلماتها و تحلیلگران نگرانند که اگر نگرانیها درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران برطرف نشود و پیشرفتی در مذاکرات میان واشینگتن و تهران برای حل بنبست برنامه هستهای حاصل نگردد، احتمال دارد اسرائیل حملات تازهای علیه جمهوری اسلامی انجام دهد.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در مصاحبهای با شبکه الجزیره که مشروح آن ۱۲ آبان منتشر شد، گفت ذخایر اورانیوم با غنای بالا «زیر آوار مدفون است» و بار دیگر تاکید کرد تهران با دولت دونالد ترامپ درباره «غنیسازی صفر» و «توان موشکی» مذاکره نخواهد کرد.
او اعلام کرد جمهوری اسلامی برای «مذاکرات عادلانه و از موضع برابر و بر اساس قاعده برد-برد و منافع متقابل» کاملا آماده است.
این پرونده در شرایط کنونی به دسترسی کامل بازرسان، تعیین تکلیف ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم غنیشده و اراده سیاسی برای گفتوگو گره خورده است.
پیشرفت در این سه محور میتواند از تنش بکاهد اما تداوم ابهامها ممکن است خطر درگیری یا حملات تازه را دوباره بهمیان آورد.
