در پی پیروزی زهران ممدانی در انتخابات شهرداری نیویورک، دموکراتها این پیروزی را یک موفقیت بزرگ برای حزب خود و یک گام مهم در مسیر بازگشت به قدرت توصیف کردند، در حالی که جمهوریخواهان آن را نشانهای از «چرخش رادیکال به سمت چپ» در سیاست آمریکا تلقی میکنند.
حکیم جفریز، رهبر دموکراتها در مجلس نمایندگان ایالات متحده، چهارشنبه ۱۴ آبان در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دموکراتها در حال شکست دادن دونالد ترامپ و افراطیهای جمهوریخواه در سراسر کشور هستند .... حزب دموکرات بازگشته است.»
چاک شومر، رهبر دموکراتها در سنا، پیروزی ممدانی را تبریک گفت و به همکاریهای پیشین خود با او در مسائل مربوط به کمک به رانندگان تاکسی برای کاهش بدهیها اشاره کرد.
شومر افزود که به همکاری با ممدانی برای «تقویت نیویورک و حفظ عدالت و شکوفایی این شهر» امیدوار است.
برنی سندرز، سناتور سوسیالیست دموکرات که مدتها از ممدانی حمایت کرده، بار دیگر در حساب ایکس خود پیروزی او را ستود و آن را یکی از بزرگترین دگرگونیهای سیاسی تاریخ آمریکا دانست.
سندرز افزود: «ما میتوانیم دولتی بسازیم که نماینده مردم کارگر باشد نه یک درصد از ثروتمندان.»
الکساندرا اوکاسیو-کورتز، نماینده برجسته دموکرات از نیویورک که در جشن پیروزی ممدانی حضور داشت، گفت: «او روشنایی است که مسیر آینده را برای حمایت از خانوادههای کارگر در نیویورک نشان میدهد.»
بیل کلینتون، رییسجمهوری سابق ایالات متحده نیز در پستی در شبکه اجتماعی ایکس، پیروزی ممدانی را تبریک گفت و برای او در تبدیل نیویورک به شهری عادلانهتر و مقرونبهصرفهتر آرزوی موفقیت کرد.
اندرو کومو، فرماندار سابق نیویورک و عضو حزب دموکرات که در این انتخابات به عنوان نامزد مستقل شرکت کرده بود و در نهایت نتیجه را به ممدانی واگذار کرد، در پیامی آشتیجویانه تبریک گفت و از انتقال قدرت حمایت کرد: «ما به عملکرد دولتشهر نیویورک نیاز داریم و باید در هر زمینهای که بتوانیم کمک کنیم.»
شورای روابط اسلامی-آمریکایی نیز این پیروزی را یک نقطه عطف تاریخی برای مشارکت مسلمانان در سیاست آمریکا دانست و گفت: «انتخاب اولین شهردار مسلمان نیویورک یک گام مهم برای جامعه مسلمانان است. همه آمریکاییها باید جشن بگیرند که کشور ما همچنان پذیرای تنوع است.»
بیل آکمن، میلیاردر والاستریت که در گذشته از دموکراتها حمایت میکرد، با وجود آنکه ممدانی به سیاستهای ضد میلیاردرها معروف است، پیروزی او را تبریک گفت و در پستی در ایکس نوشت: «حالا مسئولیت بزرگی بر دوش شماست. اگر میتوانم به نیویورک کمک کنم، فقط بگویید چطور؟»
واکنش ترامپ و جمهوریخواهان
در مقابل، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «... و اینطور شروع میشود!»
او در ادامه به ممدانی حمله کرد و گفت جمهوریخواهان بهدلیل تعطیلی دولت و جای خالی نام ترامپ در برگه رای، شکست خوردند.
دیگر اعضای حزب جمهوریخواه آمریکا نیز این پیروزی را نشانهای از «تحول رادیکال حزب دموکرات به سمت سوسیالیسم» توصیف کردند.
مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان، ممدانی را «یک افراطی و مارکسیست واقعی» توصیف کرد و هشدار داد که انتخاب او «تحول حزب دموکرات به یک حزب سوسیالیستی دولتگرا را تحکیم میکند».
مایک مارینلا، سخنگوی کمیته ملی جمهوریخواهان مجلس نمایندگان، گفت: «حزب دموکرات تسلیم سوسیالیست رادیکال، زهران ممدانی، و اوباش چپ افراطی شده است. هر دموکراتی در مجلس نمایندگان به طرز احمقانهای در فروپاشی حزب خود همدست است و رایدهندگان در سال ۲۰۲۶ هزینه این اقدام را پرداخت خواهند کرد.»
واکنشها در اسرائیل
سیاستمداران در اسرائیل، در واکنش به پیروزی ممدانی، به انتقاد از او بهدلیل «مواضع ضداسرائیلی» پرداختند.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی، پیروزی ممدانیِ «حامی حماس و دشمن اسرائیل» را لحظه «غلبه یهودستیزی بر عقل سلیم» دانست.
آویگدور لیبرمن، رییس حزب اپوزیسیون «اسرائیل بیتنو» نیز گفت: «کسی که از حماس حمایت کرد، به اسرائیل حمله کرد و غرب را مقصر تمام مشکلات جهان دانست، اکنون شهردار نیویورک شده است.»
آمیخای چیکلی، وزیر امور یهودیان خارج از کشور اسرائیل، در واکنش به این انتخاب نوشت: «شهری که زمانی نماد آزادی جهانی بود، حالا کلیدهای خود را به حامی حماس داده است.»
او از یهودیان نیویورک خواست تا به اسرائیل مهاجرت کنند.
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل نیز ضمن تاکید بر اینکه اظهارات ممدانی «باعث توقف نخواهد شد»، افزود که اسرائیل به تقویت روابط خود با جامعه یهودیان نیویورک ادامه خواهد داد تا امنیت و رفاه آنان تضمین شود.
شارن هسکل، معاون وزیر خارجه اسرائیل نیز انتخاب ممدانی را بسیار نگرانکننده توصیف کرد.
ممدانی ۲۳ شهریور در جریان رقابتهای انتخاباتی گفته بود در صورت پیروزی در انتخابات به پلیس نیویورک دستور خواهد داد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل را در صورت ورود به این شهر، بازداشت کند.
واکنشها در ایران
در ایران، ابوالقاسم جراره، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، پیروزی ممدانی را نمادی از قدرت شعار «مرگ بر اسرائیل» دانست و آن را نشاندهنده «تاثیرات جنبشهای اسلامی در سطح جهانی» خواند.
احمد زیدآبادی، روزنامهنگار، نیز در تحلیلی نوشت که پیروزی ممدانی نوعی «تناقض در میان طیفهای افراطی چپگرا و مذهبی به وجود آورده» است.
او معتقد است این پیروزی برخی از نیروهای افراطی را در موقعیتی دشوار قرار داده که نمیدانند باید از آن خوشحال باشند یا ناراحت.
کاتز چهارشنبه ۱۴ آبان با انتشار بیانیهای گفت: «سیاست ما در غزه روشن است: ارتش اسرائیل برای نابودی تونلها و از بین بردن تروریستهای حماس بدون هیچ محدودیتی در منطقه زرد تحت کنترلمان فعالیت میکند.»
او افزود: «هدف ما علاوه بر بازگرداندن پیکر همه گروگانهای کشتهشده، خلع سلاح حماس و غیرنظامیسازی غزه است.»
این بیانیه در حالی منتشر شد که گزارشهایی از بررسی احتمال اجازه دادن به عقبنشینی افراد مسلح گرفتار در رفح به مناطق تحت کنترل حماس در نوار غزه انتشار یافته است.
برآوردهای اسرائیل حاکی از آن است که در حال حاضر حدود ۲۰۰ نیروی مسلح حماس در تونلهای زیر مناطق جنوبی غزه که تحت کنترل ارتش اسرائیل است، بهویژه در رفح، پنهان شدهاند.
این نیروها نمیتوانند بدون خروج از تونلها و قرار گرفتن در معرض دید نیروهای اسرائیلی، به مناطق تحت کنترل حماس بازگردند.
رسانههای اسرائیل ۱۲ آبان گزارش دادند آمریکا در چارچوب تلاشها برای پیشبرد مراحل بعدی آتشبس، در حال اعمال فشار بر اسرائیل است تا به این نیروها «اجازه عبور امن» بدهد.
این گزارشها به نقل از منابع ارتش اسرائیل خبر دادند در صورت تسلیم سلاحها از سوی این ۲۰۰ نفر و تحویل شمار بیشتری از پیکرهای گروگانهای کشتهشده از سوی حماس، احتمالا با عبور امن ایشان موافقت خواهد شد.
با این حال ساعاتی پس از انتشار این گزارشها، دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد چنین اجازهای صادر نخواهد شد.
تایمز اسرائیل ۱۴ آبان نوشت ایال زمیر، رییس ستاد ارتش، به مقامات سیاسی پیشنهاد کرده اسرائیل باید اجازه عبور نیروهای مسلح از رفح را «مشروط به بازگرداندن پیکر ستوان هدر گلدین» کند.
گلدین سربازی بود که در سال ۲۰۱۴ در نبرد با حماس در غزه کشته شد و پیکرش از آن زمان در اختیار حماس است.
بر اساس طرح صلح ۲۰ بندی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از بازگرداندن همه گروگانها، اعضای حماس که به همزیستی مسالمتآمیز متعهد شوند و سلاحهای خود را کنار بگذارند، مشمول عفو خواهند شد.
در این طرح همچنین آمده است برای آندسته از اعضای حماس که بخواهند غزه را ترک کنند، گذرگاه امن به کشورهای پذیرنده فراهم خواهد شد.
او در گفتوگویی با فایننشالتایمز که چهارشنبه ۱۴ آبان منتشر شد، گفت از زمان آغاز جنگ ایران و اسرائیل در ماه ژوئن، آژانس حدود ۱۲ بازرسی در ایران انجام داده اما اجازه دسترسی به مهمترین تاسیسات هستهای شامل فردو، نطنز و اصفهان - که در حملات آمریکا بمباران شدند - را دریافت نکرده است.
به گفته گروسی، در حالی که این حملات خسارت شدیدی به تاسیسات وارد کردهاند، سرنوشت ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی همچنان نامشخص است و این موضوع «احساس فزایندهای از نیاز به ازسرگیری بازرسیها» ایجاد کرده است.
او افزود: «ما میبایستی تا الان کار بازرسی را از سر میگرفتیم.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت هرچند این آژانس تلاش میکند روابط «پرفراز و نشیب» با ایران را با درک و خویشتنداری دنبال کند، تهران همچنان باید به تعهدات خود پایبند باشد.
او افزود: «نمیتوان گفت من عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای هستم و در عین حال به تعهدات آن عمل نکرد.»
گروسی نهم آبان نیز به شبکه العربیه گفت جمهوری اسلامی پس از حملات آمریکا، همکاری خود را با آژانس بینالمللی انرژی اتمی محدود کرده: «نمیدانیم قدم بعدی ایران چیست اما از ازسرگیری همکاریها بیخبر نیستیم.»
یک روز پیش از آن، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه خبری الجزیره گفت گروسی به خوبی از «صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران» آگاه است و باید از «ابراز نظرات بیاساس» در خصوص برنامه هستهای تهران اجتناب کند.
این صحبتهای بقائی در واکنش به سخنان مدیر کل آژانس مبنی بر تحرکات در اطراف تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی و حضور محدود آژانس در ایران مطرح شد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۰ خرداد در گزارشی محرمانه اعلام کرد ایران پیشتر در سه مکان که مدتهاست تحت تحقیقات قرار دارند، فعالیتهای محرمانه هستهای انجام داده است.
هشدار درباره از دست رفتن نظارت
گروسی در بخش دیگری از گفتوگو با فایننشالتایمز تاکید کرد: «نمیتوان انتظار داشت آژانس بگوید چون جنگی رخ داده، شما در دستهبندی دیگری قرار میگیرید .... در غیر این صورت باید گزارش کنم که دید و نظارتم را نسبت به این مواد از دست دادهام.»
به گفته او، آژانس اکنون برای رصد تاسیسات بمبارانشده در ایران به تصاویر ماهوارهای متکی است.
او افزود که هنوز برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل بهدلیل اختلال در بازرسیها ضرورتی وجود ندارد اما: «همکاری باید بهطور جدی بهبود یابد.»
تهران پس از جنگ ۱۲ روزه اعلام کرد همکاری خود را با آژانس به حالت تعلیق درمیآورد و مقامهای جمهوری اسلامی بهشدت از گروسی و آژانس انتقاد کردند.
دیپلماتها و تحلیلگران نگرانند که اگر نگرانیها درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران برطرف نشود و پیشرفتی در مذاکرات میان واشینگتن و تهران برای حل بنبست برنامه هستهای حاصل نگردد، احتمال دارد اسرائیل حملات تازهای علیه جمهوری اسلامی انجام دهد.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در مصاحبهای با شبکه الجزیره که مشروح آن ۱۲ آبان منتشر شد، گفت ذخایر اورانیوم با غنای بالا «زیر آوار مدفون است» و بار دیگر تاکید کرد تهران با دولت دونالد ترامپ درباره «غنیسازی صفر» و «توان موشکی» مذاکره نخواهد کرد.
او اعلام کرد جمهوری اسلامی برای «مذاکرات عادلانه و از موضع برابر و بر اساس قاعده برد-برد و منافع متقابل» کاملا آماده است.
این پرونده در شرایط کنونی به دسترسی کامل بازرسان، تعیین تکلیف ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم غنیشده و اراده سیاسی برای گفتوگو گره خورده است.
پیشرفت در این سه محور میتواند از تنش بکاهد اما تداوم ابهامها ممکن است خطر درگیری یا حملات تازه را دوباره بهمیان آورد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، نتایج اولیه که از سوی مرکز دادهنگاری انتخاباتی منتشر شده، نشان میدهد ممدانی که با شعارهایی رادیکال و سیاستهایی سوسیالیستی وارد میدان شده بود، موفق شد با اختلافی دو رقمی کومو ۶۷ ساله را شکست دهد.
کومو پس از شکست در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات، بهعنوان نامزد مستقل وارد رقابت شده بود. در حالیکه برخی رسانهها هنوز نتیجه نهایی را تایید نکردهاند، آمار رسمی نشان میدهد بیش از دو میلیون رأی در نیویورک به صندوقها ریخته شده که بالاترین میزان مشارکت در رقابت شهرداری از سال ۱۹۶۹ تاکنون است.
ممدانی که پیش از این نمایندهای گمنام در مجلس ایالتی بود، با پیشنهادهایی چون رایگانسازی اتوبوسهای شهری و فریز اجاره برای نزدیک به یک میلیون واحد مسکونی، توجه نسل جوان و رأیدهندگان ساکن محلههای کمدرآمد را به خود جلب کرد.
پیشتازی او در نظرسنجیها از ماهها پیش قابلتوجه بود و شکست سنگین کومو که زمانی یکی از وزنههای سیاسی حزب دموکرات محسوب میشد، شوک بزرگی برای نهاد قدرت در نیویورک تلقی میشود.
در کنار رقابت شهرداری نیویورک، دو پیروزی دیگر برای دموکراتهای میانهرو در ایالتهای نیوجرسی و ویرجینیا، مسیر متفاوتی از کمپین ممدانی را به نمایش گذاشتند؛ اما در نهایت همگی نشانگر تغییر فضای سیاسی آمریکا در آستانه انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ هستند.
در نیوجرسی، «مایکی شریل»، خلبان پیشین نیروی دریایی و نماینده کنونی مجلس نمایندگان، با شکست «جک چیاتارلی» جمهوریخواه، جایگزین «فیل مورفی» فرماندار دموکرات فعلی خواهد شد.
رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که با این پیروزی، برای نخستینبار از دهه ۱۹۶۰، دموکراتها سه دوره پیاپی در نیوجرسی قدرت فرمانداری را در دست میگیرند. رقابت در نیوجرسی، با هزینههای تبلیغاتی نجومی و مداخله مستقیم احزاب ملی، پرهزینهترین کارزار امسال بود.
در ویرجینیا نیز «ابیگیل اسپنبرگر»، دیگر چهره میانهرو حزب دموکرات، موفق شد با پیروزی بر «وینسام ارل-سیرز»، معاون فرماندار جمهوریخواه، به عنوان نخستین زن فرماندار این ایالت برگزیده شود.
اسپنبرگر در سخنرانی پیروزی خود گفت: «ما در سال ۲۰۲۵ عقلانیت را به جای سیاستزدگی انتخاب کردیم. ما ایالت خود را به هرجومرج ترجیح دادیم.»
هر سه نامزد پیروز در این انتخابات، با تاکید بر مسائل اقتصادی از جمله بحران توان خرید، هزینههای زندگی، و حملونقل، تلاش کردند صدای رأیدهندگان ناراضی را بازتاب دهند. در حالیکه ممدانی آشکارا رویکردی چپگرایانه داشت، شریل و اسپنبرگر در جبهه میانهرو دموکراتها جای میگیرند.
با این حال، نقطه مشترک هر سه پیروزی، بهرهبرداری هوشمندانه از نارضایتی عمومی نسبت به دونالد ترامپ بود. ترامپ که در نه ماه نخست ریاستجمهوریاش با بحرانهای پیدرپی، از جمله تعطیلی دولت فدرال و سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی، روبهرو بوده، در روزهای پایانی کارزار، با تهدید به اخراج کارمندان فدرال و تعلیق بودجه میلیاردی پروژه ریلی هادسون در نیوجرسی، موجی از انتقادات را بهسوی خود جلب کرد.
در برخی حوزههای رأیگیری ویرجینیا، رأیدهندگان به خبرنگاران گفتهاند که سیاستهای مهاجرتی ترامپ و وضع تعرفههای سنگین وارداتی از جمله عوامل اصلی تصمیمشان برای حمایت از دموکراتها بوده است.
«خوان بنتز»، مدیر ۲۵ ساله یک رستوران که برای نخستینبار رأی میداد، گفت که به تمامی نامزدهای دموکرات رأی داده زیرا ترامپ را مسئول تعطیلی دولت و رفتارهای غیرانسانی با مهاجران میداند.
همزمان، رأیدهندگان کالیفرنیا نیز در حال تصمیمگیری درباره دادن اختیارات جدید به قانونگذاران دموکرات برای بازطراحی نقشه حوزههای کنگره بودند؛ موضوعی که میتواند بر کنترل مجلس نمایندگان آمریکا در سال آینده تأثیر مستقیم بگذارد.
ترامپ این رأیگیری را «تقلبی» خواند و بدون ارائه هیچ مدرکی آن را «کلاهبرداری» توصیف کرد.
با وجود مشارکت گسترده رأیدهندگان در نیویورک، ویرجینیا و نیوجرسی، تحلیلگران سیاسی هشدار دادهاند که نتایج این ایالتها الزاماً قابل تعمیم به حوزههایی مانند میسوری یا رقابتهای سنا در ایالتهایی چون مین نیست.
داگلاس هی، استراتژیست جمهوریخواه، گفت: «هیچ نتیجهای در ویرجینیا یا نیوجرسی نمیتواند پیشبینی کند چه اتفاقی در رقابتهای سنا یا کنگره در ایالتهای دیگر رخ خواهد داد.»
نظرسنجیهای اخیر نشان میدهد که هرچند ۵۷ درصد از مردم آمریکا از عملکرد ترامپ ناراضیاند، اما این نارضایتی الزاماً به افزایش حمایت از دموکراتها منجر نشده و رأیدهندگان همچنان بین دو حزب تقسیم شدهاند.
