مطالب بیشتر
مولالی ۶۳ ساله جمعه ۱۱ مهر بهعنوان رهبر تشریفاتی حدود ۸۵ میلیون پیرو کلیسای انگلیکان در جهان منصوب شد.
این کلیسا اکنون دستخوش شکافی عمیق است: یک سو جریانهای محافظهکار، بهویژه در آفریقا که در شماری از کشورهای آن همجنسگرایی همچنان غیرقانونی تلقی میشود قرار دارند و سوی دیگر، شاخههای عموما لیبرالتر در غرب که رویکردی متفاوت نسبت به مسائل اجتماعی و مذهبی دارند.
ائتلاف «گافکان»، متشکل از کلیساهای انگلیکان محافظهکار در آفریقا و آسیا، با انتقاد از انتصاب مولالی اعلام کرد این تصمیم از «کاهش اقتدار رهبری» شاخه انگلیسی کلیسا حکایت دارد.
مولالی که از سال ۲۰۱۸ در جایگاه اسقف لندن فعالیت میکند، پیشتر از برخی رویکردهای لیبرال در کلیسا پشتیبانی کرده بود؛ از جمله متبرک کردن زوجهای همجنسگرا در چارچوب ازدواج یا زندگی مشترک.
اصلاحات انجامشده در ۱۱ سال پیش امکان انتصاب زنان به این مقام را فراهم آورد و اکنون با انتخاب مولالی بهعنوان صدوششمین اسقف اعظم کانتربری، برای نخستین بار در تاریخ رهبری یکی از آخرین عرصههای عمومی بریتانیا (که همواره در اختیار مردان بود)، به یک زن سپرده شد.
در ماههای گذشته، چند گزینه دیگر نیز برای تصدی این سمت مطرح شده بودند که یکی از آنها گلی فرانسیس-دهقانی، پناهنده ایرانی ساکن بریتانیا و اسقف کلیسای چلمزفورد بود.
تاکید مولالی بر مقابله با یهودستیزی
مولالی در نخستین بیانیه خود بهعنوان اسقف اعظم کانتربری گفت: «میخواهم کلیسا را تشویق کنم تا با اعتماد به نفس بیشتری مسیر رشد خود را ادامه دهد.»
او افزود: «بیصبرانه در انتظار آغاز این سفر ایمانی مشترک با میلیونها انسانی هستم که در سراسر بریتانیا و در اجتماع جهانی انگلیکان در خدمت خدا و جوامع خود قرار دارند.»
رهبر جدید کلیسای انگلستان ادامه داد: «ما بهعنوان یک کلیسا مسئولیت داریم در کنار جامعه یهودی بایستیم و در برابر هر شکل از یهودستیزی مقابله کنیم.»
اظهارات او یک روز پس از آن مطرح میشوند که حمله به کنیسهای در منچستر دو کشته بر جای گذاشت.
از کلیسای انگلیکان چه میدانیم؟
کلیسای انگلیکان شاخهای از مسیحیت است که در پی جدایی کلیسای انگلستان از اقتدار پاپ در دوران هنری هشتم در قرن شانزدهم تثبیت شد.
این کلیسا ضمن حفظ ساختار اسقفی، در مسائل اجتماعی و الهیاتی رویکردهای متنوعتری را نسبت به کلیسای کاتولیک دنبال میکند؛ هرچند این رویکردها در میان شاخههای مختلف آن یکسان نیست.
تفاوت اصلی آن با کلیسای کاتولیک واتیکان در مرجعیت دینی است؛ کاتولیکها پاپ را رهبر مطلق خود میدانند، در حالی که در کلیسای انگلیکان، اسقف اعظم کانتربری جایگاه «نخست در میان برابرها» دارد و تصمیمگیریها بیشتر به شوراها و مجامع کلیسایی واگذار میشود.
در انگلستان، پادشاه این کشور بهعنوان «فرماندار اعظم» کلیسای انگلستان عالیترین مقام آن محسوب میشود.
پرستاری که کشیش شد
مولالی پیشتر پرستار تخصصی سرطان بود و در اوایل دهه ۲۰۰۰ بهعنوان رییس پرستاری انگلستان فعالیت میکرد.
او در سال ۲۰۰۲ به مقام کشیشی دست یافت و در سال ۲۰۱۵ بهعنوان یکی از نخستین زنان در کلیسای انگلستان به اسقفی منصوب شد.
مولالی همچنین عضو مجلس اعیان بریتانیا است و درباره موضوعاتی چون بحران هزینههای زندگی، نظام سلامت و عدالت اجتماعی موضعگیری کرده است.
رهبر جدید کلیسای انگلستان همواره خواستار ایجاد فرهنگی باز و شفاف در کلیسا بوده که در آن امکان بروز تفاوتها و اختلافنظرها وجود داشته باشد.
او پیشتر گفته بود: «میان پرستاری و کشیش بودن شباهتهای زیادی وجود دارد؛ هر دو در اصل درباره مردم هستند و درباره نشستن کنار افراد در سختترین لحظات زندگیشان.»
مراسم رسمی آغاز به کار مولالی که دو فرزند دارد، در مارس ۲۰۲۶ در کلیسای جامع کانتربری برگزار خواهد شد.
پژوهشگران با بررسی دادههای اسکن مغزی و الگوهای خواب بیش از ۲۷ هزار بزرگسال بریتانیایی ۴۰ تا ۷۰ ساله دریافتند که خواب نامناسب با پیری زودرس مغز ارتباط دارد.
بر اساس گزارش وبسایت کانورسیشن، در این مطالعه که در مجله «ایبایومدیسن» منتشر شد، سن مغزی افراد بر اساس بیش از هزار نشانگر تصویربرداری از اسکنهای امآرآی تخمین زده شد.
محققان ابتدا یک مدل هوش مصنوعی را با اسکن افراد با الگوی خواب سالم آموزش دادند و سپس این مدل را روی دادههای همه شرکتکنندگان اجرا کردند.
ارتباط خواب با سلامت مغز
پیرتر بودن مغز از سن تقویمی میتواند نشانه خروج از روند طبیعی پیری باشد.
پژوهشهای پیشین ارتباط مغز پیرتر را با افت سریعتر تواناییهای ذهنی و احتمال بیشتر ابتلا به زوال عقل و حتی افزایش خطر مرگ زودهنگام، مشخص کردند.
در این مطالعه تازه، پژوهشگران پنج ویژگی خواب، الگوی خواب و بیداری (سحرخیز یا شب زندهدار بودن)، مدت خواب (هفت تا هشت ساعت مطلوب تعیین شده)، بیخوابی، خروپف و احساس خوابآلودگی در طول روز را ارزیابی کردند.
با ترکیب این پنج ویژگی، محققان تصویر کاملتری از سلامت کلی خواب به دست آوردند. افرادی که چهار یا پنج ویژگی سالم داشتند دارای نمایه خواب «سالم»، کسانی که دو تا سه ویژگی داشتند نمایه «متوسط» و افراد با صفر یا یک ویژگی نمایه خواب «ضعیف» داشتند.
یافتههای کلیدی
به گفته آبیگیل داو، محقق ارشد این مطالعه از موسسه کارولینسکای سوئد، نتایج نشان داد شکاف بین سن مغزی و سن تقویمی برای هر یک امتیاز کاهش در نمره خواب سالم، حدود شش ماه افزایش مییابد.
به طور متوسط، افراد با نمایه خواب ضعیف مغزی تقریبا یک سال پیرتر از سن تقویمیشان داشتند، در حالی که افراد با نمایه خواب سالم چنین شکافی نداشتند.
در میان پنج ویژگی مورد بررسی، شب زندهداری بیشترین تاثیر را در پیر شدن زودهنگام مغز داشت.
نقش التهاب
التهاب میتواند یکی از دلایل این ارتباط باشد. شواهد نشان میدهد اختلالات خواب التهاب بدن را افزایش میدهد. التهاب به نوبه خود میتواند با تخریب عروق خونی، انباشت پروتئینهای سمی و کشتن سلولهای مغزی، به مغز آسیب برساند.
پژوهشگران با بررسی نمونه خون شرکتکنندگان دریافتند التهاب حدود ۱۰ درصد از رابطه خواب نامناسب و پیری مغز را توجیه میکند.
توضیح دیگر مربوط به سیستم گلیمفاتیک، شبکه پاکسازی زبالههای مغز، است. اختلال در خواب، عملکرد این سیستم را که بیشتر هنگام خواب فعال است مختل میکند و باعث تجمع مواد مضر در مغز میشود.
این پژوهش تاکید دارد که پیری مغز اجتنابناپذیر است اما رفتار و شیوه زندگی ما میتواند روند آن را تعیین کند.
برای حفظ سلامت مغز در درازمدت، اولویت دادن به خواب با کیفیت ضروری است.
