واکنش بازار به فعال شدن مکانیسم ماشه: قیمت دلار از ۱۱۳ هزار تومان عبور کرد

صبح شنبه پنجم مهر در اولین روز کاری پس از عدم تصویب قطعنامه پیشنهادی چین و روسیه برای تعلیق فعال‌سازی مکانیسم ماشه در شورای امنیت سازمان ملل، قیمت دلار در بازار آزاد با قیمت ۱۱۳,۴۳۵ تومان گشایش یافت.

قیمت دلار در ادامه روز با اندکی افت نسبت به نرخ آغازین به ۱۱۱,۵۷۰ تومان رسید.

پنج‌شنبه سوم مهر هر دلار آمریکا در بازار آزاد ۱۰۸,۴۵۰ تومان معامله می‌شد و یک هفته پیش، شنبه ۲۹ شهریور، قیمت دلار در بازار ۱۰۳,۵۰۰ تومان بود.

بر این اساس، پس از فعال شدن مکانیسم ماشه، قیمت دلار نسبت به آخرین روز هفته گذشته حدود ۵ و نسبت به یک هفته پیش حدود ۱۰ درصد افزایش داشته است.

قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز که شنبه هفته گذشته ۹,۲۳۲,۰۰۰ تومان بود، با ۱۱ درصد افزایش به ۱۰,۲۶۵,۰۰۰ تومان رسید.

قیمت سکه تمام بهار آزادی نیز با رشد ۱۲ درصدی از ۹۲,۵۰۰,۰۰۰ تومان شنبه ۲۹ شهریور به ۱۰۳,۷۲۰,۰۰۰ تومان افزایش یافت.

قیمت هر پوند بریتانیا نیز پنجم مهر از ۱۵۰ هزار تومان عبور کرد.

۲۹ تیرماه نشریه روزانه معاونت سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با پیش‌بینی فعال شدن مکانیسم ماشه، خواستار «آماده‌سازی روانی جامعه» برای مقابله با شوک اقتصادی ناشی از بازگشت تحریم‌ها شده بود.

مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، پنجم مهر از موضع تهران در ادامه برنامه هسته‌ای خود دفاع کرد و گفت اگر قرار باشد بین «خواسته‌های غیرمنطقی آمریکایی‌ها و اسنپ‌بک» یکی انتخاب شود، انتخاب حکومت مکانیسم ماشه است.

تمامی تحریم‌های سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی شنبه ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا دوباره اعمال خواهند شد.

بازگشت تحریم‌های سازمان ملل پس از آن صورت می‌گیرد که فرانسه، آلمان و بریتانیا، موسوم به تروئیکای اروپایی، ششم شهریور ساز و کار مکانیسم ماشه را که در برجام پیش‌بینی شده بود، فعال کردند.

پنجم شهریور، اتاق بازرگانی ایران در گزارشی به بررسی چشم‌انداز اقتصاد کشور تا پایان سال ۲۰۲۵ پرداخت و سه سناریوی خوش‌بینانه، محتمل و بدبینانه در این خصوص ارائه کرد.

در سناریوی بدبینانه، نرخ ارز با جهشی چشمگیر به ۱۶۵ هزار تومان خواهد رسید و تورم نیز به ۹۰ درصد افزایش می‌یابد. همچنین رشد اقتصادی کشور در همه سناریوها منفی پیش‌بینی شده است.

حمیدرضا حاجی‌بابایی، نایب رییس مجلس، در واکنش به بازگشت تحریم‌ها در پی فعال‌سازی مکانیسم ماشه، گفت جمهوری اسلامی اعمال فشار و تهدید از سوی آمریکا و کشورهای اروپایی را نمی‌پذیرد.

او با بیان اینکه «آمریکا و سه کشور اروپایی با اعمال زور و یک‌جانبه‌گرایی مسیر دیپلماسی را مسدود کردند»، گفت جمهوری اسلامی «مسیر مقتدرانه» خود را ادامه خواهد داد و همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و غنی‌سازی اورانیوم «قانونی» ادامه خواهد یافت.

حمید رسایی، نماینده تهران در مجلس با اشاره به فعال شدن مکانیسم ماشه، در شبکه ایکس نوشت که وزارت خارجه باید سفرای بریتانیا، فرانسه و آلمان را از ایران اخراج می‌کرد.

او افزود: «عراقچی مکانیسم ماشه را معادل حمله نظامی دانست. آیا به سفرای کشورهایی که به ما حمله نظامی کرده‌اند، اجازه حضور در کشور می‌دهید؟»

محمدرضا باقرزاده، عضو موسسه آموزشی «امام خمینی» با اشاره به فعال شدن مکانیسم ماشه گفت: «می‌توان با ایجاد بحران اطلاعاتی و بلاتکلیفی در فضای بین‌المللی، اثر تحریم‌ها و فشارها را کاهش داد.»

او افزود: «یکی از راهکارهای ما ایجاد شکاف اطلاعاتی و بحران دیپلماتیک برای طرف مقابل است.»

فرانسیسکو گاردونو، رییس وقت موسسه ملی مهاجرت مکزیک، در موزه مکزیکوسیتی و در برابر بازماندگان و بستگان قربانیان گفت: «عمیق‌ترین عذرخواهی خود را بابت رنج و آسیبی که به شما و خانواده‌هایتان وارد شد، ابراز می‌کنم. زندگی شما برای همیشه تغییر کرده است.»

این عذرخواهی عمومی بخشی از توافقی جنجالی در دادگاه است که در آن قاضی در ژانویه سال جاری میلادی تصمیم گرفت اتهامات علیه گاردونو را به شرط رعایت چند تعهد از جمله شرکت در دوره‌های حقوق بشر و عذرخواهی علنی، تعلیق کند.

گروه‌های مدافع حقوق مهاجران با این تصمیم مخالفت کرده و آن را ناکافی دانسته‌اند.

• 

  تایید کشته شدن ۳۸ تن در آتش‌سوزی مرگ‌بار در مرکز پناهجویان، افزایش بحران پناهجویی در مکزیک

یکی از بدترین فجایع مهاجران در مکزیک

آتش‌سوزی در ماه مارس ۲۰۲۳ در مرکز بازداشت سیوداد خوآرز، توجه جهانی را جلب کرد و بار دیگر اتهام‌های دیرینه درباره «فساد و شرایط غیرانسانی در مراکز مهاجرتی مکزیک» را پررنگ ساخت.

مقام‌های مکزیکی گفته‌اند این حادثه زمانی آغاز شد که دو مهاجر برای اعتراض به شرایط بازداشت، تشکی را آتش زدند.

تصاویر دوربین‌های مداربسته نشان دادند که نگهبانان هنگام پر شدن فضا از دود، محل را ترک کردند و هیچ اقدامی برای باز کردن سلول‌ها انجام ندادند.

آندرس مانوئل لوپز اوبرادور، رییس‌جمهوری وقت، گفته بود فردی که کلید سلول‌ها را در اختیار داشت در آن لحظه در محل حضور نداشت.

دادستان‌ها مقام‌های ارشد مهاجرت را به «بی‌توجهی به مسئولیت حفاظت و مراقبت از افراد و تاسیسات» متهم کردند و گفتند که این پرونده نشان‌دهنده «الگوی بی‌مسئولیتی» در سیستم است.

غرامت، ادامه پرونده‌ و صدای بازماندگان

دولت مکزیک برای خانواده هر یک از ۴۰ قربانی و نیز افراد مجروح، مبلغی حدود ۳.۵ میلیون پزو (معادل ۱۹۰ هزار دلار) پرداخت کرده است.

با این حال، دادستانی همچنان پرونده دو مهاجر ونزوئلایی متهم به برافروختن آتش و نیز ۱۰ مقام پیشین موسسه ملی مهاجرت و نیروهای امنیتی خصوصی را دنبال می‌کند.

چهار نهاد حقوق بشری در بیانیه‌ای تاکید کردند عذرخواهی گاردونو «گامی نمادین» برای جبران خسارت است اما «به‌معنای تبرئه یا پشیمانی واقعی نیست»؛ نه خواسته‌های قربانیان برای عدالت را برطرف می‌کند و نه تضمین می‌دهد چنین فجایعی دوباره رخ ندهد.

استفان آراگون، مهاجر ونزوئلایی که از این آتش‌سوزی جان به در برده، گفته است هنوز از مشکلات شدید ریوی و تنفسی رنج می‌برد: «یک عذرخواهی عمومی سلامتی من را برنمی‌گرداند. ما به کمک نیاز داریم.»