دونالد ترامپ با اشاره به مذاکرات خود با بنیامین نتانیاهو و رجب طیب اردوغان، رهبران اسرائیل و ترکیه، گفت که امروز با همه رهبران خاورمیانه صحبت کردم و به توافق درباره غزه نزدیک میشویم. ترامپ دیدار خود با رییسجمهور ترکیه را عالی توصیف کرد.
او اشاره کرد که به اسرائیل اجازه الحاق کرانه باختری به خاک خود را نمیدهد. ترامپ گفت که هفت جنگ را متوقف کرده است.
این موضوع در شرایطی مطرح میشود که تنشها بر سر جنگ غزه وارد دومین سال خود شده و فشارهای بینالمللی برای یافتن راهحل صلح افزایش یافته است.
ترامپ روز سهشنبه در نیویورک با رهبران و مقاماتی از عربستان سعودی، امارات، قطر، مصر، اردن، ترکیه، اندونزی و پاکستان دیدار کرد. محور این گفتوگوها جنگ غزه و آینده روابط اسرائیل و فلسطین بود.
او روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «اجازه نخواهم داد اسرائیل کرانه باختری را الحاق کند.»
این موضع پس از آن مطرح شد که ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، اعلام کرده قصد دارد کابینه اسرائیل را به اعمال حاکمیت بر کرانه باختری ترغیب کند؛ اقدامی که به معنای الحاق عملی سرزمینی است که در جنگ ۱۹۶۷ از اعراب تصرف شد.
شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، در سخنانی در سازمان ملل تاکید کرد: «کشورهای عرب و مسلمان بهروشنی به رئیسجمهوری [آمریکا] توضیح دادند که الحاق هر بخشی از کرانه باختری نه تنها صلح احتمالی در غزه بلکه هرگونه صلح پایدار را تهدید میکند. من مطمئنم که ترامپ موضع ما را فهمیده و میداند الحاق چه خطراتی دارد.»
او همچنین گفت پایان دادن به جنگ غزه پیششرطی برای پیشبرد موضوع تشکیل کشور فلسطین است.
همزمان، دولت ترامپ طرحی ۲۱ مادهای برای صلح خاورمیانه به رهبران عرب و مسلمان ارائه داده است که بنا بر گفته استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، شامل موضوع غزه نیز میشود، هرچند جزئیات آن هنوز منتشر نشده است.
ترامپ قرار است روز دوشنبه در واشینگتن با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار کند.
از سوی دیگر، مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر با اکثریت قاطع یک بیانیه هفتصفحهای را تصویب کرد که راهحل دو کشوری و پایان جنگ غزه را پیگیری میکند؛ بیانیهای که ریشه در کنفرانس بینالمللی ماه ژوئیه به میزبانی عربستان سعودی و فرانسه داشت، اما با تحریم آمریکا و اسرائیل مواجه شد.
جنگ غزه در پی حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل آغاز شد؛ حملهای که به کشته شدن ۱۲۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامی، و گروگانگیری بیش از ۲۵۰ نفر انجامید.
در مقابل، حملات اسرائیل به غزه تاکنون به گفته مقامات بهداشتی محلی بیش از ۶۵ هزار کشته بر جای گذاشته است.
در چنین شرایطی، همزمانی طرح ۲۱ مادهای آمریکا و بیانیه سازمان ملل – به گفته وزیر خارجه عربستان سعودی – «مکمل یکدیگر» تلقی میشود و میتواند چشماندازی برای باز شدن مسیر دیپلماسی در یکی از پیچیدهترین بحرانهای خاورمیانه فراهم آورد.
گویدو کروزتو، وزیر دفاع ایتالیا، پنجشنبه سوم مهر در سخنانی در سنای این کشور اعلام کرد ایتالیا یک کشتی برای پشتیبانی از «ناوگان جهانی صمود» اعزام کرده و کشتی دیگری نیز در راه است تا بهطور ویژه از شهروندان ایتالیایی حاضر در این کاروان حمایت کند.
او افزود: «این یک اقدام جنگی یا تحریکآمیز نیست، بلکه اقدامی انسانی است؛ وظیفهای که هر دولت در قبال شهروندان خود بر عهده دارد.»
وزیر دفاع ایتالیا در عین حال از فعالان ضد جنگ خواست از تلاش خود برای شکستن محاصره نوار غزه صرفنظر کنند.
ایتالیا چهارشنبه دوم مهر نخستین ناوچه خود را برای کمک به این ناوگان اعزام کرد. پیشتر در همان روز، ناوگان جهانی صمود اعلام کرده بود در فاصله ۵۶ کیلومتری جزیره گاودوس یونان هدف حمله پهپادی قرار گرفته است. حملهای که طی آن پهپادها، نارنجکهای صوتی و پودر خارشزا بر روی کشتیهای این کاروان پرتاب کردند.
در این حمله کسی آسیب ندید اما چند کشتی دچار خسارت شدند.
اسپانیا نیز یک ناو جنگی را به منظور پشتیبانی از این کاروان اعزام کرده است.
خبرگزاری رویترز اقدام مادرید و رم در حمایت از ناوگان کمکرسانی به غزه را «بیسابقه» توصیف کرد.
کاروان جهانی صمود با بهکارگیری نزدیک به ۵۰ قایق غیرنظامی در تلاش است محاصره دریایی اسرائیل علیه غزه را در هم بشکند.
در میان سرنشینان این کشتیها شماری از وکلا، نمایندگان پارلمان و فعالان مدنی حضور دارند که از جمله آنها میتوان به گرتا تونبرگ، فعال سوئدی محیط زیست، اشاره کرد.
وزارت امور خارجه اسرائیل ۳۱ شهریور ناوگان جهانی صمود را «ابزاری در خدمت حماس» خواند و تاکید کرد به این کشتیها اجازه نخواهد داد به غزه برسند.
«صمود» واژهای عربی به معنای پایداری، استقامت و ایستادگی است. این اصطلاح در گفتمان فلسطینی بهویژه برای توصیف ماندگاری مردم در سرزمین خود با وجود فشارها و دشواریها به کار میرود.
پیشتر و در ۱۹ خرداد، اسرائیل قایق حامل کمکهای بشردوستانه «مادلین» را که برای شکستن محاصره غزه راهی منطقه شده بود، توقیف کرد.
حمله ارتش اسرائیل به ۱۷۰ موضع در غزه در ۲۴ ساعت گذشته
ارتش اسرائیل سوم مهر اعلام کرد نیروهای هوایی این کشور در ۲۴ ساعت گذشته، ۱۷۰ موضع را در نوار غزه هدف قرار دادهاند.
به گفته ارتش اسرائیل، این اهداف شامل «نیروهای عملیاتی گروههای تروریستی، ساختمانهای مورد استفاده این گروهها، انبارهای سلاح و دیگر زیرساختها» بوده است.
همزمان نیروهای اسرائیلی به پیشروی خود در شهر غزه ادامه میدهند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل سوم مهر گزارش داد پلیس یک دختر نوجوان از جامعه عربهای بادیهنشین را به ظن نصب پوسترهایی در حمایت از حماس در یکی از شهرهای یهودینشین جنوب اسرائیل بازداشت کرده است.
بر اساس این گزارش، این دختر نوجوان از تل شیوا، شهر محل سکونت خود، به شهر عومر رفته و پوسترهایی نصب کرده بود که بر روی یکی از آنها عبارت «اورشلیم از آن ماست» به چشم میخورد.
پلیس اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد: «از همه ابزارهای موجود علیه هر فردی که به تحریک تروریسم بپردازد، در زمان جنگ از دشمن حمایت کند و به تضعیف دولت اسرائیل و حاکمیت قانون دست بزند، استفاده میکنیم.»
بهنوشته روزنامه اسرائیلی واینت، یگان یاماس طی ماههای گذشته دهها عملیات مخفیانه، از شناسایی و انهدام هستههای تروریستی گرفته تا ردیابی تکتیراندازها و جلوگیری از ربایش سربازان، را در عمق غزه انجام داده است.
فرمانده یگان جنوبی یاماس، که در گزارش واینت با نام مستعار سرگرد «اس» معرفی شده، به عملیات آوریل گذشته در محله شجاعیه اشاره کرده؛ جاییکه نیروهای ویژه پس از ۴۰ ساعت نفوذ مخفیانه، با حمله مستقیم اعضای حماس مواجه شدند و یکی از نیروهایشان، نتا کاهانا، جان باخت. او با تیربار به سوی مهاجمان شلیک کرده بود اما گلولهای به سرش اصابت کرد.
فرماندهان میگویند با وجود آتش سنگین موشک و نارنجک، نیروهای یاماس توانستند پیکر او را به عقب منتقل کنند. اعضای یگان از آن پس دستبندهایی با شعار «من پُشتت هستم»—کلام پایانی کاهانا—به دست میبندند.
بهگزارش واینت، حضور یاماس در غزه برای نخستینبار با انتشار این اطلاعات تایید شد. معاون فرمانده یگان، که با نام اختصاری «دی» معرفی شده، گفته است ماموریتهای این یگان بهدلیل ویژگی تیمهای کوچک و چابک، دقیقتر و کمریسکتر از عملیات نیروهای متعارف است.
او تاکید کرد یاماس برخلاف گذشته، در غزه با لباس تاکتیکی عملیات میکند و از لباس غیرنظامی استفاده نمیشود: «ما با استتار کامل، اما بدون پوشش غیرنظامی، در میان دشمن نفوذ میکنیم و عملیات را بیآنکه دیده شویم بهپایان میرسانیم.»
یگان یاماس در ماموریتهای انسانی نیز نقش ایفا کرده است. بهنوشته واینت، این نیرو در شناسایی محل گروگانها و بازیابی اجساد مفقودشدگان مشارکت داشته، هرچند مقامهای نظامی جزئیاتی از این عملیاتها ارائه نکردهاند.
در یکی از عملیاتها، تیم یاماس با کمک تصاویر و تحلیل الگوهای رفتاری، پنج فرد مسلح را در محل توزیع کمکهای انسانی شناسایی و بدون آسیب به غیرنظامیان از میان برداشت. در عملیاتی دیگر، هستهای از حماس که در پی حمله به ساختمانی پر از نیروهای ارتش و ربایش سربازان بود، در کمین نیروهای یاماس گرفتار شد.
فرماندهان تاکید دارند که هر ماموریت با شناخت دقیق از زمین، مسیرهای خروج، و رفتار جمعیت غیرنظامی طراحی میشود. بهگفته واینت، حضور یگان یاماس در نوار غزه بخشی از تلاش ارتش اسرائیل برای افزایش دقت در عملیاتهای زمینی و کاهش آسیب به غیرنظامیان است.
این یگان که در گذشته در مقابله با جرایم سازمانیافته و قاچاق در نگِو فعال بود، اکنون به یکی از مهرههای کلیدی جنگ غزه بدل شده است.
فرمانده یگان در پایان به واینت گفت: «در این جنگ بارها ثابت کردیم که یگان ما کلیدی برای امنیت کشور است. ماموریتهای ما شاید دیده نشود، اما نتایجش در حفظ جان غیرنظامیان و موفقیت عملیاتی ملموس است.»
منابع پزشکی در ایلات گزارش دادند که در میان زخمیها، دو مرد ۶۰ و ۲۶ ساله در وضعیتی وخیم قرار دارند. بیشتر مجروحان در اثر ترکش آسیب دیدهاند.
نیروی هوایی اسرائیل یک بالگرد برای انتقال مجروحان وخیم به بیمارستان سورکا در بئرشبع اعزام کرد، در حالی که سایر زخمیها در کوچکترین بیمارستان عمومی اسرائیل در شهر ایلات تحت درمان قرار گرفتند.
تصاویر منتشرشده از صحنه نشان میدهد که پهپاد به نزدیکی یک هتل در یک منطقه تجاری برخورد کرده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که تلاشها برای رهگیری این پهپاد ناموفق بوده است. بهگفته ارتش، دو موشک رهگیر سامانه گنبد آهنین به سمت پهپاد پرتابشده از یمن شلیک شد اما نتوانستند هدف را نابود کنند. با این حال، آژیرهای هشدار طبق پروتکل به صدا درآمدند. نیروی هوایی اسرائیل تحقیقات درباره ناکامی در رهگیری این پهپاد را آغاز کرده است.
هنوز هیچ گروهی مسئولیت حمله روز چهارشنبه را بر عهده نگرفته، اما حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن پیشتر بارها ایلات را هدف قرار دادهاند. تنها چند روز پیش یک پهپاد دیگر به ورودی هتلی در این شهر برخورد کرد که خسارت به بار آورد اما کسی زخمی نشد.
اوایل ماه جاری نیز حمله پهپادی حوثیها به فرودگاه رامون در خارج از ایلات باعث خسارت و زخمی شدن خفیف یک نفر شد. از ۱۸ مارس، زمانی که ارتش اسرائیل حملات خود را علیه حماس در نوار غزه از سر گرفت، حوثیهای یمن نزدیک به ۹۰ موشک بالستیک و دستکم ۴۰ پهپاد به سمت اسرائیل پرتاب کردهاند.
نیروی هوایی اسرائیل در پاسخ به این حملات، اخیراً مواضع نظامی در بندر الحدیده تحت کنترل حوثیها را بمباران کرده است. همچنین ماه گذشته یک حمله هوایی اسرائیل به صنعا منجر به کشته شدن نخستوزیر دولت حوثی و چند وزیر دیگر شد. مقامات اسرائیلی پس از آن هشدار دادند که این تنها «آغاز» حملات علیه رهبران ارشد این گروه است.
هشت کارشناس سازمان ملل در این بیانیه که سهشنبه اول مهر منتشر شد، تاکید کردند تعلیق اسرائیل از رقابتهای فوتبال «واکنشی ضروری در قبال نسلکشی در حال وقوع» در غزه است.
در این بیانیه آمده است: «ورزش نباید وانمود کند که همهچیز در شرایط عادی جریان دارد. تیمهای ملی کشورهایی که دست به نقض گسترده حقوق بشر میزنند، میتوانند و باید محروم شوند.»
کارشناسان سازمان ملل بهصورت مستقل و تحت ماموریت شورای حقوق بشر این سازمان فعالیت میکنند. به همین دلیل، مواضع آنها لزوما بازتابدهنده دیدگاه رسمی سازمان ملل نیست.
۲۵ شهریور، یک کمیسیون تحقیق سازمان ملل در گزارشی اعلام کرد اسرائیل در غزه مرتکب «نسلکشی» شده و مقامهای بلندپایه اسرائیلی، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، به «تحریک» این اقدامات پرداختهاند.
در سوی دیگر، اسرائیل یافتههای این گزارش را «یاوهگویی افتراآمیز»، «رسواییآور» و «جعلی» خواند.
اسرائیل بارها اتهام نسلکشی در غزه را رد کرده و میگوید این حماس است که از غیرنظامیان فلسطینی بهعنوان سپر انسانی استفاده میکند.
«هدف تحریم دولت اسرائیل است، نه ورزشکاران این کشور»
هشت کارشناس سازمان ملل در ادامه بیانیه خود تاکید کردند کشورهایی که میزبان سازمانهای بینالمللی و رقابتهای ورزشی با حضور اسرائیل هستند، نباید «در برابر نسلکشی بیطرف بمانند».
آنها درخواست خود را تحریم «دولت اسرائیل» و نه ورزشکاران این کشور عنوان کردند و افزودند: «نباید بهدلیل خاستگاه یا ملیت، تبعیض یا تحریمی علیه بازیکنان اعمال شود.»
فرانچسکا آلبانیز، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در سرزمینهای اشغالی فلسطینی، یکی از امضاکنندگان این بیانیه است.
پیشتر در ۱۸ تیر، ایالات متحده با انتقاد از «اقدامات غیرمشروع و شرمآور» آلبانیز علیه اسرائیل و آمریکا، او را در فهرست تحریمهای خود قرار داده بود.
در رویدادی که هفته گذشته به ابتکار سازمان عفو بینالملل در لندن برگزار شد، اریک کانتونا، ستاره پیشین تیم ملی فوتبال فرانسه و باشگاه منچستریونایتد، از آنچه «استانداردهای دوگانه» به نفع اسرائیل خواند، انتقاد کرد.
کانتونا گفت: «چهار روز پس از آغاز جنگ اوکراین، فیفا و یوفا روسیه را تعلیق کردند. ما اکنون در روز هفتصدوشانزدهم چیزی هستیم که عفو بینالملل آن را نسلکشی نامیده و با این حال اسرائیل همچنان اجازه شرکت در رقابتها را دارد.»
