یک روزنامه چاپ تهران گزارش داد که ۳۰ میلیون ایرانی به طور روزانه به بازیهای دیجیتال میپردازند و یک پژوهشگر حوزه اجتماعی «افزایش استرس و فشارهای روانی» را به عنوان یکی از مهمترین دلایل سوق یافتن افراد به سمت این بازیها اعلام کرد.
روزنامه اعتماد در این گزارش که سهشنبه منتشر شد، بر اساس آخرین آمارهای بنیاد ملی بازیهای رایانهای نوشت: «دستکم ۳۰ میلیون ایرانی گیمر فعال هستند؛ بازیکنانی که متوسط سن آنها طی سالهای اخیر از ۲۵ به ۲۷ سال رسیده است.»
بر اساس این گزارش، تفکیک بازیکنان ایرانی هم نشان میدهد که بازیکنان مرد جمعیتی بالغ بر ۲۰ میلیون و بازیکنان زن جمعیتی برابر با ۱۴ میلیون را به خود اختصاص دادهاند.
پیش از این، پیمایش ملی سال ۱۴۰۰ تایید کرده بود که از هر ۱۰۰ نفر، حدود ۴۱ نفر درگیر بازیهای دیجیتال هستند؛ رقمی که با احتساب جمعیت کنونی ایران به بیش از ۳۶ میلیون نفر میرسد.
مسکن موقتی برای فرار از فشارهای اقتصادی و اجتماعی
عطیه بابایی، پژوهشگر حوزه اجتماعی، به اعتماد گفت که بازیهای دیجیتال «میتوانند به مسکنهای موقتی برای فرار از فشارهای اقتصادی و اجتماعی تبدیل شوند.»
او افزود: «از سال ۱۳۹۸ و شروع همهگیری کرونا، ایران با شرایطی مواجه شد که در ابعاد مختلف بهویژه امنیت روانی، اقتصادی روزبهروز با مشکلات فراوانی مواجه شد. در کنار آن، فشارهای بینالمللی، تحریمها و تهدیدهای متعدد، ایران را تحت تاثیر قرار داد. این وضعیت باعث تغییر رفتار افراد و حتی تغییر ماهیت بازیهای دیجیتال شد.»
روزنامه اعتماد نیز نوشت: «نسل جوان امروزی با حجم بالای دغدغهها و فشارهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مواجه است که این شرایط، ناامیدی و گرایش به رفتارهای فرارگونه را افزایش میدهد.»
بازیهای دیجیتال، عرصهای برای تبلیغات حکومتی
در سالهای اخیر جمهوری اسلامی در تلاش بوده تا بازیهای دیجیتال منطبق بر تبلیغات و ایدئولوژی خود تولید کند.
دی ۱۴۰۲، محمد مهدی اسماعیلی، وزیر وقت ارشاد گفت: «سالانه ۱۰ بازی دیجیتال جدید تولید و به مردم عرضه میکنیم.»
شهریور امسال نیز سازمان «توسعه و ترویج فرهنگ دفاع مقدس در فضای مجازی و ماهوارهای» از بودجه ۶۰ میلیارد تومانی «بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس» برای ساخت بازی کامپیوتری درباره جنگ ۱۲ روزه خبر داد.
«نبرد قهرمانانه دوازدهروزه»، «حمله به اسرائیل»، «مقابله با عوامل داخلی دشمن»، «مقاومت، تابآوری ملی، انسجام و وحدت» و «امید به آینده و پیروزی بر دشمن» از محورهای بازیهای یارانهای در این زمینه اعلام شدهاند.
حمله به بازیهای خارجی
در کنار تولید بازیهای رایانهای، حکومت کسانی را که به بازیهای دیجیتال خارجی میپردازند، متهم کرده است.
روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران تیرماه امسال با اشاره به بازیهای کامپیوتری نوشت: «غفلت از شناسایی شرکتهای اسرائیلی و شرکتهای توابع آنها، عامل ورود تعداد بازیهای قابلتوجهی از شرکتهای اسرائیلی به سکوهای داخلی در ایران شدهاست.»
این روزنامه افزود: «هماکنون از مجموع ۵۸۰ بازی از شرکتهای اسرائیلی، ۵۲۵ بازی در پلتفرمهای عمومی در دسترس کاربر ایرانی قرار دارد و این بازیها جدا از تبعات فرهنگی و اجتماعی میتواند ابزاری برای نفوذ و جاسوسی باشد.»
موضوع اورانیوم غنیشده ایران پس از جنگ ۱۲ روزه به چالشی جدی تبدیل شده است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۱ شهریور در گفتوگو با صدا و سیمای جمهوری اسلامی گفت که ذخیره اورانیوم غنیشده ایران «زیر آوار تاسیسات هستهای بمباران شده» است.
مهاجرانی سهشنبه اول مهر در پاسخ به پرسشی درباره احتمال خروج ایران از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) نیز گفت: «سناریوها موجود است ولی پاسخ قطعی در این لحظه امکانپذیر نیست.»
او درباره برنامه موشکی جمهوری اسلامی هم گفت: «برای قدرت موشکی خودمان نه از کسی اجازه میگیریم و نه طبیعتا اگر لازم باشد از یک حدی کوتاهتر خواهیم آمد.»
مهاجرانی تاکید کرد: «امنیت مردم را با هیچ چیزی تاخت نخواهیم زد. موضوع مذاکره، موضوع امنیت است و لذا موشکها هم جزیی از امنیت ما هستند.»
اظهارات مهاجرانی در شرایطی بیان شد که عراقچی دوشنبه پس از ورود به نیویورک برای شرکت در هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل با اشاره به دیدارش با مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: «اگر مکانیسم ماشه عملی شود، توافق با آژانس بیاعتبار خواهد شد و جمهوری اسلامی واکنش نشان میدهد.»
او اضافه کرد: «ما باید بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای جمهوری اسلامی تاکید کنیم و بگوییم که صلحطلب هستیم اما در زمان جنگ نیز مقتدرانه از خود دفاع میکنیم.»
دولت و مکانیسم ماشه
مهاجرانی درباره احتمال فعال شدن «مکانیسم ماشه» و پیامدهای بینالمللی آن گفت دولت «خوشبین» است اما «بدبینانهترین سناریوها» را طراحی کرده است.
این در حالی است که به گفته عراقچی، اگر یک راه حل اگر وجود داشته باشد، «فقط راه حل دیپلماتیک» است: «طرفهای مقابل در زمانهای مختلف جمهوری اسلامی را امتحان کردهاند و میدانند ما با زبان فشار و تهدید پاسخگو نیستیم.»
از سوی دیگر سعید شجاعی، معاون برنامهریزی وزارت صنعت، معدن و تجارت، دوشنبه نگرانیها درباره تبعات فعالسازی مکانیسم ماشه را «بحث روانی در بازار» خواند و گفت بازگشت تحریمهای سازمان ملل «تاثیری بر تولید نخواهد داشت».
او افزود: «با همکاری بخش خصوصی، زنجیره تامین و تولید در کشور در برابر شرایط مختلف از جمله بازگشت تحریمها با فعالشدن مکانیسم ماشه، مقاومسازی شده است.»
فرانسه، بریتانیا و آلمان، سه کشور اروپایی، در نامهای به شورای امنیت روند ۳۰ روزه سازوکار مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای سازمان ملل را فعال کردهاند.
این اقدام با استقبال آمریکا و اسرائیل مواجه شد و مقامات جمهوری اسلامی آن را «باطل و غیرقانونی» دانستند و وعده «پاسخ مقتضی» دادند.
بر اساس نامه ارسال شده به شورای امنیت سازمان ملل، آلمان، بریتانیا و فرانسه، از جمهوری اسلامی خواستهاند تا برای حل نگرانیها درباره برنامه هستهایاش در دیپلماسی سازنده مشارکت کند.
در این نامه آمده است: «سه کشور اروپایی متعهد هستند از تمام ابزارهای دیپلماتیک موجود برای تضمین اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست نیابد، استفاده کنند.»
پزشکیان سهشنبه اول مهر، در مراسمی در یک دبستان دخترانه در غرب شهر تهران، زنگ آغاز سال تحصیلی مدارس سراسر کشور را به صدا درآورد.
او در سخنانی گفت که دولت تلاش خواهد کرد «همه بسترهای لازم برای رشد و پیشرفت» دانشآموزان فراهم شود.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که در نیمه شهریور و همزمان با ادامه هشدارها در خصوص موج ترک تحصیل کودکان و نوجوانان در ایران، وزیر آموزش و پرورش اعلام کرد شمار کودکان بازمانده از تحصیل در کشور به ۹۵۰ هزار دانشآموز رسیده است.
این در حالی است که فرشاد ابراهیمپور، عضو کمیسیون آموزش مجلس، مهرماه ۱۴۰۳ درباره آمار پنهان کودکان بازمانده از تحصیل گفت در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴، حدود دو میلیون دانشآموز ثبتنام نشدند و مشکلات اقتصادی باعث شد تا والدین و دانشآموزان به مرحله ثبتنام نرسند.
اختلاف روایتها از ۹۵۰ هزار تا دو میلیون «بازمانده از تحصیل»، جدی بودن بحران آموزش در ایران را نشان میدهد.
فقر اولین عامل باز ماندن از تحصیل
بر اساس آخرین گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی درباره پدیده ترک تحصیل در میان دانشآموزان ایرانی، در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بیش از ۹۲۸ هزار کودک و نوجوان ایرانی که میبایست در مدارس ثبتنام میکردند، ثبتنام نکردند و روند تحصیل خود را ترک کردند.
این آمار نسبت به سال قبل از آن بیش از ۲۶ هزار نفر افزایش داشت.
مرکز پژوهشهای مجلس نوشت: «پدیده بازماندگی از تحصیل ماهیتی پیچیده و چندبعدی و ریشه در عوامل مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در درون و بیرون نظام آموزش و پرورش دارد که میزان اثرگذاری این عوامل در دورههای مختلف تحصیلی متفاوت است.»
با این حال، «مشکلات مالی و معیشتی خانواده و اشتغال کودکان به کار»، اولین عامل در بازماندن کودکان از تحصیل دانسته شده است.
آمارهای رسمی نشان میدهند تا ۳۸ درصد از دانشآموزان فقط به دلیل فقر ترک تحصیل میکنند.
همچنین طبق این آمارها حدود ۷۰ درصد از افرادی که ترک تحصیل میکنند از دهک یک تا پنج یعنی از ضعیفترین اقشار جامعه هستند.
شهناز خسروی، مادر این زندانی سیاسی، دوشنبه ۳۱ شهریور با انتشار پستی در اینستاگرام اعلام کرد فرزندش در یک تماس تلفنی اطلاع داده از پنجشنبه ۲۷ شهریور در اعتصاب غذاست.
خسروی تاکید کرد نه او بهعنوان مادر و نه وکیل، هیچکدام از دلیل بازداشت و اتهامات فرزندش اطلاعی ندارند.
او با انتقاد از ادامه بازداشت و نگهداری کاظمی در بازداشتگاهی وابسته به وزارت اطلاعات در قم، نوشت این در حالی است که طبق قانون فرد بازداشتشده باید «در اختیار سازمان زندانها» باشد و البته «در حوزه قضایی محل زندگی یا محل وقوع جرم» نگهداری شود.
خسروی افزود: «این یعنی ماهها نگهداری [کاظمی] در یک بازداشتگاه غیررسمی بدون حق ملاقات با خانواده و بدون دسترسی به وکیل.»
بسیاری از زندانیان در ایران بهناچار از اعتصاب غذا بهعنوان آخرین راه برای رسیدن به خواستههایشان استفاده میکنند و جان خود را به خطر میاندازند.
آنها اغلب در اعتراض به برآورده نشدن مطالبات خود، از جمله تاخیر در رسیدگی به پرونده و مراعات نشدن حقوقشان بهعنوان زندانی، دست به اعتصاب میزنند.
در حال حاضر علاوه بر کاظمی، شمار دیگری از زندانیان سیاسی از جمله حسین رونقی در زندان قزلحصار کرج و محمد معیدی شکیب در زندان اوین در اعتصاب غذا هستند.
جلسه بازپرسی کاظمی اواسط مردادماه بدون حضور وکیلمدافع در شعبه پنج بازپرسی دادسرای ناحیه ۳۳ تهران برگزار شد.
خسروی ۱۴ مرداد با بیان اینکه در پایان این جلسه برای پسرش وثیقه چهار میلیارد تومانی صادر شد اما ضابط پرونده با آزادیاش مخالفت کرد، نوشت: «برای سپردن وثیقه در دادسرای مذکور حاضر شدم که به من اعلام شد پسرت به همین راحتی آزاد نمیشود.»
کاظمی ۳۰ دی ۱۴۰۳ با یورش چندین مامور امنیتی به منزلش در شهرستان کوهدشت و پس از تفتیش خانه و توقیف تمامی لوازم الکترونیکی او و اعضای خانواده، بازداشت شد.
او که در سال ۱۳۹۹ نیز بازداشت و دو سال زندانی شده بود، در بازداشت تازهاش از حقوق قانونی خود بهعنوان یک متهم سیاسی محروم مانده و طی هشت ماه گذشته در بازداشتگاههای مختلف از جمله بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به بند ۲۰۹ زندان اوین، بازداشتگاه امنیتی تازه راهاندازی شده در زندان تهران بزرگ و بازداشتگاه وزارت اطلاعات در قم، نگهداری شده است.
ایراناینترنشنال ۱۵ بهمن ۱۴۰۳ در گزارشی اختصاصی نوشت ماموران امنیتی کاظمی را به اتهام ارتباط با کشتهشدن علی رازینی و محمد مقیسه، دو قاضی ناقض حقوق بشر در دیوان عالی کشور، بازداشت کرده و تلاش دارند از او اعتراف اجباری بگیرند که اسلحه ضارب را تامین کرده است.
مقیسه و رازینی، ۲۹ دی ۱۴۰۳ در محل کار خود در دیوان عالی کشور با تیر جنگی هدف قرار گرفتند و کشته شدند. فردی که این دو قاضی ناقض حقوق بشر را به قتل رساند، فرشید اسدی، آبدارچی این مجتمع قضایی بود که پس از کشتن آنها اقدام به شلیک به خود کرد و جان باخت.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد که وزرات اطلاعات در ماههای گذشته بیش از ۲۰ شهروند را در رابطه با این پرونده بازداشت کرده است.
