یک نهاد جهانی وابسته به سازمان ملل برای نخستین بار بهطور رسمی تایید کرد بخشهایی از نوار غزه وارد قحطی شدهاند و احتمالا این بحران گسترش خواهد یافت. اسرائیل در پاسخ اعلام کرد گزارش این نهاد بر پایه «منابع وابسته به حماس» تنظیم شده است.
«کمیته بینالمللی پایش قحطی» موسوم به «آیپیسی» در گزارش خود هشدار داد بیش از نیم میلیون نفر از ساکنان غزه با گرسنگی فاجعهبار روبهرو هستند و بسیاری از آنها در معرض مرگ ناشی از سوءتغذیه قرار دارند.
بر اساس این گزارش، حدود ۵۱۴ هزار نفر، نزدیک به یکچهارم جمعیت غزه، هماکنون در وضعیت قحطی هستند و این رقم ممکن است تا پایان سپتامبر (هشتم مهر) به ۶۴۱ هزار نفر برسد.
این کمیته افزود ۲۸۰ هزار نفر از این افراد در شمال غزه، از جمله شهر غزه، زندگی میکنند که رسما «در وضعیت قحطی» قرار گرفته است.
مناطق مرکزی و جنوبی این باریکه، شامل دیرالبلح و خانیونس، نیز تا پایان ماه آینده میلادی احتمالا به این وضعیت دچار خواهند شد.
آیپیسی علت این بحران را جنگ ۲۲ ماهه، محدودیت در ارسال کمکهای بشردوستانه، آوارگی گسترده و فروپاشی زنجیره تولید غذا در غزه دانست.
این نهاد معیارهای قحطی را شامل کمبود شدید غذا برای دستکم ۲۰ درصد جمعیت، سوءتغذیه حاد در یکسوم کودکان و مرگ روزانه دستکم دو نفر از هر ۱۰ هزار نفر بر اثر گرسنگی یا بیماری عنوان کرد.
واکنش اسرائیل
اسرائیل گزارش کمیته بینالمللی پایش قحطی را رد کرد و آن را «جانبدارانه، مغرضانه و جعلی» دانست.
وزارت خارجه اسرائیل در بیانیهای این نهاد را متهم کرد که گزارش خود را هماهنگ با «کارزار دروغین حماس» منتشر کرده است.
در این بیانیه آمده است: «آیپیسی قواعد خود را تحریف کرده و معیارهایش را نادیده گرفته تا اتهامهای دروغین علیه اسرائیل بسازد. این کمیته برای همین گزارش، استاندارد جهانی خود را دستخوش تغییر کرد و آستانه ۳۰ درصدی را به ۱۵ درصد کاهش داد و کاملا معیار دوم یعنی نرخ مرگومیر را نادیده گرفت.»
هماهنگکننده فعالیتهای دولت اسرائیل در مناطق فلسطینی نیز گفت آیپیسی در این گزارش «قواعد خود را تغییر داده» و آن را بر پایه «منابع وابسته به حماس» تنظیم کرده است.
غسان علیان، رییس این نهاد، گفت: «این گزارش بهجای ارزیابی حرفهای و بیطرفانه، مملو از ایرادهای روشی است و اعتماد جامعه جهانی را از بین میبرد.»
واکنش سازمان ملل و دیگر کشورها
پیشتر، آیپیسی تنها در سومالی، سودان جنوبی و سودان وقوع قحطی را ثبت کرده بود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در بیانیهای اعلام کرد قحطی غزه یک «فاجعه دستساخت بشر، ناکامی اخلاقی و شکست خود انسانیت» است.
او خواستار برقراری فوری آتشبس، آزادی گروگانهای در بند حماس و دسترسی کامل و بدون مانع به کمکهای بشردوستانه در غزه شد.
ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، نیز گفت قحطی در غزه «نتیجه مستقیم» اقدامات دولت اسرائیل است و هشدار داد مرگ در اثر گرسنگی میتواند مصداق جنایت جنگی باشد.
گزارش آیپیسی پس از آن منتشر شد که کانادا، استرالیا، بریتانیا و بسیاری دیگر از کشورهای اروپایی اعلام کردند بحران انسانی در غزه به «سطوحی غیرقابل تصور» رسیده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ماه گذشته تایید کرد بسیاری از مردم غزه با گرسنگی دست و پنجه نرم میکنند.
این اظهارنظر او را در تقابل با مواضع بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، قرار داد که حماس را مسئول کمبود غذا دانسته و بارها گفته است بحران گرسنگی در غزه وجود ندارد.
روزنامه نیویورکپست جمعه ۳۱ مرداد به نقل از افبیآی گزارش داد این اقدام در قالب تحقیقات در مورد نحوه مدیریت اسناد طبقهبندیشده انجام گرفته است.
یک مقام دولت ترامپ در همین رابطه گفت این اقدام به دستور کاش پاتل، رییس افبیآی، صورت گرفته است.
پاتل همزمان با آغاز عملیات در پیامی کوتاه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هیچکس بالاتر از قانون نیست... ماموران افبیآی در ماموریت هستند.»
بولتون در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ بهعنوان سفیر ایالات متحده در سازمان ملل و مشاور امنیت ملی کاخ سفید فعالیت کرد. با این حال، بولتون پس از آن، به منتقد ترامپ تبدیل شده و حتی او را برای تصدی سمت رییسجمهوری، «نامناسب» خوانده است.
ترامپ پس از پیروزی در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در آبانماه سال گذشته، از جمهوریخواهان خواست افرادی چون بولتون، نیکی هیلی و مایک پنس را برای عضویت در دولت به او پیشنهاد نکنند.
روزنامه نیویورکتایمز بهمن ۱۴۰۳ گزارش داد ترامپ اقدامات حفاظتی در مورد بولتون، مایک پمپئو، وزیر پیشین امور خارجه و برایان هوک، نماینده آمریکا در امور ایران در دولت سابق خود، را لغو کرده است.
ترامپ ۲۹ مرداد سال جاری نیز در اقدامی جنجالی، مجوز امنیتی ۳۷ مقام سابق و فعلی اطلاعاتی را لغو کرد.
فهرست افراد محرومشده از دسترسی به اطلاعات طبقهبندیشده شامل شماری از تحلیلگران ارشد در حوزه تهدیدات انتخاباتی، مسائل روسیه یا امنیت سایبری است.
پرونده اسناد محرمانه
منابع آمریکایی ۳۱ مرداد گفتند تفتیش خانه بولتون به تحقیقات درباره اسناد طبقهبندیشده مربوط است؛ پروندهای که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ آغاز شد، اما به گفته یک مقام ارشد آمریکا، دولت جو بایدن آن را به «دلایل سیاسی» متوقف کرده بود.
بولتون پیشتر بهدلیل انتشار اطلاعات محرمانه در کتاب خاطراتش در سال ۲۰۲۰ با عنوان «اتاقی که در آن اتفاق افتاد»، مورد پیگرد قرار گرفته بود.
وزارت دادگستری ایالات متحده سپتامبر ۲۰۲۰ تحقیقات درباره این کتاب را آغاز کرد، اما انتشار آن در نهایت با وجود مخالفت ترامپ متوقف نشد.
افبیآی و «مبارزه با فساد»
بولتون از زمان جدایی از دولت ترامپ، بارها سیاستهای امنیتی و خارجی او را بهشدت نقد کرده است.
تفتیش خانه بولتون در حالی صورت گرفت که یک روز پیش از آن، پاتل اعلام کرده بود جیمز کومی، رییس پیشین افبیآی، پیش از انتخابات ۲۰۱۶ اسناد محرمانه را درز داده و کنگره را «گمراه» کرده بود.
پاتل تاکید کرده که هدفش «مبارزه با فساد در دولت و افشای سرپوشگذاریها» است.
ایندیپندنت گزارش داد مطالعهای جدید نشان میدهد انتشار کربن چین در نیمه نخست ۲۰۲۵ در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته یک درصد کاهش یافته است.
این روند مثبت از مارس ۲۰۲۴ مشاهده شده است.
یافتهها نشان میدهند انتشار کربن در چین ممکن است بسیار زودتر از پیشبینی سال ۲۰۳۰ دولت این کشور به اوج خود رسیده باشد.
مصرف بیشتر انرژی و انتشار کمتر کربن در چین
بر اساس گزارش مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک، چین برای رسیدن به هدف تراز صفر کربنی تا سال ۲۰۶۰ باید سالانه سه درصد از انتشار گازهای کربنی خود بکاهد.
لاوری میلیویرتا، تحلیلگر ارشد این مرکز و نویسنده گزارش، تاکید کرد چین باید هرچه زودتر به این میزان کاهش دست یابد.
نکته متمایز این تحول، پیشی گرفتن تولید انرژیهای پاک از رشد مصرف برق است.
با وجود افزایش ۳.۷ درصدی تقاضای برق در نیمه نخست سال، رشد انرژیهای خورشیدی، بادی و هستهای چین از این میزان فراتر رفته است.
میلیویرتا این وضعیت را «نخستین روند ساختاری کاهش انتشار در چین» توصیف کرد.
بر پایه یافتههای این مطالعه، چین تنها در شش ماه اول ۲۰۲۵، ۲۱۲ گیگاوات ظرفیت خورشیدی نصب کرده که از کل ظرفیت ۱۷۸ گیگاواتی آمریکا تا پایان ۲۰۲۴ بیشتر است.
انرژی خورشیدی در چین از نیروی آبی پیشی گرفته و در حال تبدیل شدن به بزرگترین منبع انرژی پاک این کشور است.
مزرعهای برای تامین برق پنج میلیون خانوار
تاکنون دو سوم پنلهای بزرگترین مزرعه خورشیدی چین نصب شدهاند.
پس از تکمیل، این مزرعه با بیش از هفت میلیون پنل قادر به تولید برق کافی برای پنج میلیون خانوار خواهد بود.
این پروژه عظیم مانند سایر نیروگاههای خورشیدی و بادی چین در مناطق غربی کمجمعیت کشور احداث شده است و چالش اصلی، انتقال برق تولیدی به مراکز صنعتی و شهری شرق چین است.
ژانگ جینمینگ، معاون استاندار چینگهای، در بازدید خبرنگاران از این پروژه گفت: «توزیع منابع انرژی سبز با پراکندگی فعلی صنایع کشور ما همخوانی ندارد.»
برای حل این چالش، چین در حال توسعه شبکه انتقال برق در سراسر کشور است.
مشکل دیگر، نظام مدیریت شبکه برق چین است که برای نیروگاههای زغال سنگی با تولید ثابت طراحی شده، نه برای منابع متغیر انرژیهای تجدیدپذیر مانند باد و خورشید.
میلیویرتا در این زمینه گفت: «سیاستگذاران این مسئله را شناسایی کرده و در تلاش برای حل آن هستند اما این کار نیازمند تغییرات اساسی در نحوه عملکرد نیروگاههای زغال سنگی و شبکه انتقال است و چالش کوچکی نیست.»
پروژه عظیم مزرعه خورشیدی چین، نشاندهنده عزم جدی پکن برای تحقق تعهدات اقلیمیاش در سالهای آینده است.
پوتسل جمعه ۳۱ مرداد در ویدیویی با اشاره به تعطیلی موقت سفارت در جریان جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل گفت: «پس از وقفه کوتاه، سفارت و کنسولگری دوباره باز شدهاند اما با کاهش نیروها توان صدور ویزا مانند گذشته وجود ندارد.»
او با اشاره به تجربه خود در مدت حضورش در تهران گفت: «تغییرات بسیاری را در این یک سال دیدم. ایران امروز با ایران یک سال پیش متفاوت است.»
پوتسل در پایان با ابراز تاسف از کوتاه شدن دوره ماموریتش افزود: «برای همه شما صلح، ثبات و تحقق آرزوهایتان را آرزو میکنم. امیدوارم بازگردم و در آن زمان ببینم که به همه خواستههایتان و واقعیت آرزوهایتان رسیدهاید.»
گروهی از متقاضیان ویزای آلمان پنجشنبه ۳۰ مرداد در اعتراض به خودداری سفارت این کشور از صدور ویزا، در مقابل ساختمان سفارت آلمان در تهران دست به تجمع زدند.
معترضان گفتند با وجود دریافت پیشتاییدیه و پیشویزای اداره مهاجرت آلمان، سفارت از صدور ویزا سر باز میزند و وقت جدیدی نیز تعیین نمیکند.
به گفته آنان، تاریخ اعتبار پیشتاییدیهها رو به پایان است و کارفرمایان در انتظار صدور ویزا هستند. این در حالی است که هر متقاضی برای این مرحله ۴۱۱ یورو هزینه کرده است.
ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، ۱۹ مرداد به نقل از امید محمدعلیخان، عضو انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران، نوشت که صدور روادید گردشگری از سوی برخی سفارتخانهها متوقف شده و حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار متقاضی بلاتکلیف ماندهاند.
او ۱۲ مرداد نیز با اشاره به خودداری برخی سفارتخانهها، از جمله آلمان، فرانسه، سوئیس و اسپانیا، از تعیین وقت جدید برای متقاضیان گفت پذیرش درخواست سفرهای توریستی در شماری از سفارتخانههای خارجی در تهران متوقف شده است.
بر اساس شاخص گذرنامه هنلی در سال ۲۰۲۵ در مورد قویترین و ضعیفترین گذرنامههای جهان، از میان ۱۹۹ گذرنامه، تنها ۱۳ کشور موقعیت ضعیفتری نسبت به ایران دارند.
وزارت امور خارجه آلمان ۹ مرداد در پاسخ به ایراناینترنشنال، تعطیلی کامل سفارت این کشور در تهران را تکذیب کرد و گفت تیمی کوچک از دیپلماتهای آلمانی فعال هستند اما سفارت برای مراجعهکنندگان بسته است و خدماتی ارائه نمیکند.
ناگل جمعه ۳۱ مرداد در تحلیلی درباره تحولات پس از جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل به رادیو «۱۰۳افام» اسرائيل گفت آنچه در این مدت انجام شد فراتر از انتظار بود و به همه اهداف خود رسید.
او در عین حال تاکید کرد: «ما حکومت ایران را مانند یک حیوان زخمی رها کردیم و حیوان زخمی در جنگل خطرناکترین موجود است. هر کس فکر کند توان ایران کاملا از بین رفته، اشتباه میکند.»
ناگل با اشاره به تلاش دو دهه گذشته برای مهار برنامه هستهای و موشکی جمهوری اسلامی، یادآوری کرد تهران دو خطای راهبردی مرتکب شده است؛ نخست حمله به اسرائیل با موشکهای بالستیک و کروز و دوم: «حمایت گسترده از تروریسم.»
به گفته این محقق بنیاد دفاع از دموکراسیها، همه آنچه علیه اسرائیل رخ داد، بدون ایران اتفاق نمیافتاد.
ناگل گفت: «باید مطمئن شویم که این مشکل را در ایران یکبار برای همیشه پایان میدهیم.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۲ مرداد، جمهوری اسلامی را «نیرویی افراطی و ویرانگر» خواند و با اشاره به شکستهایی که تهران طی ۲۰ ماه گذشته در هفت جبهه متحمل شده است، گفت اسرائیل دیگر اعتقادی به «توهم صلح از طریق تسلیم» ندارد.
یک روز پس از آن نیز ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، هشدار داد کشورش در صورت لزوم میداند که چگونه دوباره با جمهوری اسلامی مواجه شود و با تمام قوا در ایران عملیات انجام دهد.
ناگل نیز در مصاحبه خود توضیح داد «تنها راه پایان دادن به مشکل ایران» این است که جمهوری اسلامی نخواهد دیگر بهدنبال سلاح هستهای برود، از ترور حمایت نکند و موشکهای بالستیکی را که به اسرائیل آسیب میزنند، توسعه ندهد.
به گفته مشاور پیشین امنیت ملی دولت نتانیاهو، راهحل دیگر این است که «رژیم تغییر کند».
نتانیاهو و شماری از اعضای کابینه او در دو ماه گذشته و پس از جنگ ۱۲ روزه بارها بر حمایت از مردم ایران برای «قیام» و ضرورت «مبارزه برای آزادی و سرنگونی جمهوری اسلامی» تاکید کردهاند.
ناگل در بخشی از مصاحبه خود، در مورد عرصه دیپلماتیک گفت: «تنها توافقی که میتوان در مذاکره با ایران پذیرفت، توافق تسلیم کامل است؛ شامل برچیدن تمام زیرساختهای هستهای، نابودی ذخایر اورانیوم و توقف تهدید تروریستی علیه اسرائیل.»
محقق ارشد در بنیاد دفاع از دموکراسیها در ادامه افزود: «آیا چنین خواستههایی با حکومت کنونی ممکن است؟ پاسخ روشن و قطعی است: خیر.»
ناگل در پایان هشدار داد نباید پس از دستاوردهای اسرائیل در کارزار اخیر با جمهوری اسلامی دچار احساس امنیت یا آسودگی خاطر شد.
او افزود: «یعنی ما دشمنی نداریم؟ ایران دیگر وجود ندارد؟ نه، ایران دشمنی خطرناکتر از گذشته است و باید این را به صراحت بیان کرد.»
دنیس سیترینوویچ، رییس پیشین بخش ایران در اطلاعات ارتش اسرائیل، ۲۳ مرداد وضعیت کنونی جمهوری اسلامی را «تنگنای راهبردی» توصیف کرد و هشدار داد جنگ جدید ایران با شدت بالا آغاز خواهد شد.
یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نیز ۲۶ مرداد در موضعی مشابه گفت احتمالا دوباره میان حکومت ایران و اسرائیل جنگ رخ میدهد اما «پس از آن، ممکن است دیگر جنگی رخ ندهد».
جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل معروف به جنگ ۱۲ روزه، درگیری نظامیای بود که با انجام مجموعهای از حملات غافلگیرکننده از سوی اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد.
از زمان برقراری آتشبس میان طرفین، گمانهزنیهایی در ایران و اسرائیل درباره آغاز مجدد جنگ مطرح شده است.
در یک نمونه، رسانههای اسرائیلی به نقل از منابع امنیتی گزارش دادند در پی تهدیدهای جمهوری اسلامی، ارتش اسرائیل قصد دارد با انجام آزمایشهای تازه، توسعه سامانههای پدافند موشکی «پیکان-۳» و «پیکان-۴» را تسریع کند تا امکان رهگیری تهدیدات دور از مرزها فراهم شود.
