کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل: حمله اسرائیل به دوحه، نقض شوکآور حقوق بینالملل بود
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد حمله اسرائیل به قطر، «نقض شوکآور حقوق بینالملل، تعرض به صلح و ثبات منطقهای و ضربهای به روندهای میانجیگری جهانی» بود.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد حمله اسرائیل به قطر، «نقض شوکآور حقوق بینالملل، تعرض به صلح و ثبات منطقهای و ضربهای به روندهای میانجیگری جهانی» بود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، فولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، سهشنبه ۲۵ شهریور در سخنرانی خود در ژنو گفت: «این حمله حق حیات را نقض کرده و اصول بنیادین حقوق بشردوستانه بینالمللی را زیر پا گذاشته است.»
او تاکید کرد این اقدام اسرائیل نه تنها به روند آتشبس در غزه ضربه زده، بلکه چشمانداز راهحل دوکشوری را به «نقطه بیبازگشت» نزدیکتر کرده است.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل گفت هدف قرار دادن طرفهایی که در مذاکرات میانجیگری بینالمللی شرکت دارند، نقش کلیدی قطر را بهعنوان میانجی صلح تضعیف میکند و «حملهای مستقیم به تلاشهای جهانی برای حل مسالمتآمیز منازعات است».
همزمان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سهشنبه در جریان ادای شهادت در دادگاه اعلام کرد که این کشور یک عملیات «مهم» را در غزه آغاز کرده است.
پیشتر رسانهها به نقل از مقامات اسرائیلی که نامشان فاش نشده بود، از آغاز عملیات زمینی اسرائیل در شهر غزه خبر داده بودند.
صحن شورا علیه اسرائیل
به گزارش رویترز، شورای حقوق بشر سازمان ملل در نشست اضطراری سهشنبه شاهد محکومیت گسترده حمله اسرائیل به «مذاکرهکنندگان فلسطینی» در دوحه بود.
قطر این حمله را «تروریسم دولتی» و تهدید مستقیم علیه ثبات منطقه دانست.
مریم بنت علی بن ناصر آلمسند، وزیر مشاور در امور همکاریهای بینالمللی قطر، از اعضای شورای حقوق بشر خواست تا اسرائیل را پاسخگو کنند.
الجزایر و پاکستان نیز همراه با قطر اسرائیل را به نقضهای متعدد حقوق بینالملل و کارشکنی در روند میانجیگری متهم کردند.
اتحادیه اروپا نیز با قطر ابراز همبستگی کرد.
در مقابل، اسرائیل که در نشست حضور نداشت، پیشتر این جلسه را «یکطرفه و مغرضانه» خوانده بود.
دانیل مرون، سفیر اسرائیل در ژنو، گفت شورای حقوق بشر بار دیگر به «تریبونی برای تبلیغات ضداسرائیلی» بدل شده است.
پیامدهای دیپلماتیک
حمله اسرائیل به دوحه که به گفته حماس پنج عضو این گروه را کشت اما رهبرانش را هدف قرار نداد، سطح تنش میان اسرائیل و کشورهای عرب خلیج فارس را بالا برده است.
در این میان، روابط امارات متحده عربی با اسرائیل که از سال ۲۰۲۰ عادیسازی شده، بیش از پیش تحت فشار قرار گرفته است.
همزمان، یک کمیسیون تحقیق سازمان ملل اعلام کرد که اسرائیل در غزه مرتکب نسلکشی شده و مقامهای ارشد از جمله نتانیاهو، به تحریک این اقدامات پرداختهاند.
اسرائیل این اتهامات را «رسوایی» خواند و آنها را رد کرد.
وزارت خارجه بریتانیا سهشنبه ۲۵ شهریور اعلام کرد سفیر روسیه را در پی نقض حریم هوایی ناتو در هفته گذشته احضار کرده است.
لهستان ۱۹ شهریور برای نخستین بار در چارچوب جنگ اوکراین پهپادهای روسی را سرنگون کرد و رومانی نیز جنگندههای خود را برای مقابله با ورود یک پهپاد روسیه به حریم هواییاش به پرواز درآورد.
سخنگوی وزارت خارجه بریتانیا این اقدامات را «کاملا غیرقابل قبول» خواند و تاکید کرد: «ادامه تجاوز روسیه تنها اتحاد میان متحدان ناتو و عزم ما برای ایستادن در کنار اوکراین را تقویت میکند. هرگونه نقض بعدی نیز بار دیگر با پاسخ قاطع روبهرو خواهد شد.»
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، دوشنبه اعلام کرد ناتو با حمایت مستقیم و غیرمستقیم از اوکراین، عملا در جنگ علیه روسیه حضور دارد.
سفارت روسیه در لندن در واکنش به احضار سفیر اعلام کرد آندری کلین، سفیر روسیه، یادداشت اعتراضی رسمی دریافت کرده اما تاکید کرده است «هیچ برنامهای برای هدفگیری تاسیسات در خاک لهستان وجود نداشت» و مسکو علاقهای به «افزایش تنشها با ناتو یا لهستان» ندارد.
در زمینه تنشها با روسیه، مقامهای اروپایی ۱۰ شهریور تایید کردند هواپیمای حامل اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، هنگام نزدیک شدن به فرودگاهی در بلغارستان با اختلال کامل در سیستم جیپیاس روبهرو شد و خلبان به ناچار با استفاده از نقشههای کاغذی فرود آمد.
این اقدام، «خرابکاری از سوی روسیه» ارزیابی شد.
حملات پهپادی و موشکی
ستاد کل ارتش اوکراین اعلام کرد در حملهای شبانه، پالایشگاه نفت ساراتوف در جنوب روسیه هدف قرار گرفته و انفجار و آتشسوزی در محل گزارش شده است.
این حمله در حالی انجام شد که مسکو یک ایستگاه توزیع گاز در اوکراین را هدف قرار داد و آن را «تاسیسات مورد استفاده ارتش اوکراین» توصیف کرد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، سهشنبه گفت: «روسیه تنها در ماه سپتامبر بیش از سههزار و ۵۰۰ پهپاد و نزدیک به ۱۹۰ موشک علیه اوکراین به کار گرفته است.»
او تاکید کرد که این حملات نشان میدهند اوکراین و متحدانش باید سامانه دفاع هوایی مشترک ایجاد کنند تا از تکرار چنین تهدیدهایی علیه مرزهای ناتو جلوگیری شود.
توقف در تحریمهای جدید اتحادیه اروپا
مقامهای اتحادیه اروپا سهشنبه گفتند ارائه بسته نوزدهم تحریمها علیه روسیه به تعویق افتاده است.
این بسته قرار بود شامل بانکهای روسی، ناوگان سایه برای دور زدن تحریمها و محدودیت علیه طرفهای ثالث باشد.
این تاخیر در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، فشارها بر اروپا را برای تسریع در قطع واردات نفت و گاز روسیه افزایش داده است.
واشینگتن همچنین از اتحادیه اروپا خواسته است که بر چین و هند، دو خریدار عمده نفت روسیه، تعرفههای سنگین اعمال کند. پیشنهادی که به گفته دیپلماتهای اروپایی «بسیار دشوار» است و بعید به نظر میرسد مورد تایید ۲۷ کشور عضو قرار گیرد.
اروپا پیشتر متعهد شده است تا ابتدای سال ۲۰۲۸ خرید انرژی از روسیه را به صفر برساند اما آمریکا خواستار سرعت بخشیدن به این روند است.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۲۵ شهریور در گزارشی نوشت: «پاتل که از وفاداران به ترامپ است، هفته گذشته بهدلیل انتشار یک پست نادرست در شبکههای اجتماعی مبنی بر بازداشت عامل تیراندازی به کرک، با انتقاد شدید روبهرو شد.»
افبیآی کمی بعد توضیح داد که در آن زمان تنها دو نفر بازجویی و آزاد شده بودند و مظنون اصلی، «تایلر رابینسون» ۲۲ ساله، یک روز بعد بازداشت شد.
حضور پاتل در کمیته قضایی سنا در حالی صورت میگیرد که منتقدان، از جمله برخی از متحدان ترامپ، رهبری او بر برجستهترین نهاد اجرای قانون ایالات متحده را زیر سوال بردهاند.
در پی کشتهشدن چارلی کرک، فعال محافظهکار، در پی تیراندازی اخیر، سیبیاسنیوز، به نقل از چند منبع مطلع نوشت دولت ترامپ درخواستی ۵۸ میلیون دلاری به کنگره ارائه کرده تا بودجه امنیتی اقدامات حفاظتی مقامات اجرایی و قضایی ایالات متحده تقویت شود.
دموکراتهای سنا نیز احتمالا پاتل را درباره شکایت اخیر سه مقام سابق افبیآی که مدعیاند بهدلیل «وفادار نبودن به ترامپ» اخراج شدند، تحت فشار خواهند گذاشت.
در این شکایت، پاتل متهم شده که تمرکز بیش از حدی بر حضور در شبکههای اجتماعی داشته و گفته است موقعیتش وابسته به اخراج مقاماتی است که در تحقیقات علیه ترامپ نقش داشتهاند.
ترامپ اما بهطور علنی از مدیریت پاتل دفاع کرد و او نیز انتشار تصاویر و ویدیوهای نظارتی را عامل اصلی دستگیری مظنون دانست.
پاتل که سابقه کمتری نسبت به مدیران پیشین افبیآی در حوزه اجرای قانون دارد، پس از طرح ادعاهایی درباره «فساد ضدترامپی» در این نهاد، اعتماد ترامپ را جلب کرده است.
در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، افبیآی تحت مدیریت پاتل دهها مقام ارشد با تجربه در مقابله با تهدیدهای امنیت ملی را کنار گذاشته است.
افبیآی تاکنون درباره این شکایت اظهارنظری نکرده است.
انتشار یا عدم انتشار اسناد پرونده اپستین
سناتورها همچنین قرار است از پاتل درباره تصمیم وزارت دادگستری در ماه ژوئیه نیز پرسش کنند؛ تصمیمی که طی آن در یک یادداشت بدون امضا اعلام شد اسناد بیشتری از تحقیقات درباره جفری اپستین منتشر نخواهد شد.
اپستین، سرمایهدار ثروتمند و مجرم جنسی محکومشده، پیش از برگزاری دادگاه در پرونده قاچاق جنسی در زندان خودکشی کرد.
این تصمیم بحران سیاسی تازهای برای دولت ترامپ ایجاد کرد، زیرا بسیاری از حامیان آنلاین جناح راست انتظار داشتند که دولت او جزئیات بیشتری درباره افراد ثروتمند و قدرتمند مرتبط با اپستین منتشر کند.
این اقدام همچنین دوباره نگاهها را به دوستی پیشین ترامپ و اپستین جلب کرد. ترامپ هیچگاه به سوءرفتار متهم نشده است.
رشید معلوف، کارشناس نظامی مستقر در یمن، به ایراناینترنشنال گفت: «حوثیها مقادیر زیادی پهپاد و موشک از انواع مختلف در اختیار دارند اما آنها میدانند که این درگیری میتواند سالها ادامه یابد. بنابراین، از استفاده گسترده روزانه این سلاحها خودداری میکنند تا ذخایر استراتژیکشان را از بین نبرند.»
او گفت رهگیریهای موفق از سوی نیروهای ساحلی وفادار به دولت قانونی یمن بر ارسال تجهیزات به این گروه تاثیر گذاشته است.
حوثیها از زمان آغاز جنگ داخلی در سال ۲۰۱۴، بیشتر مراکز جمعیتی این کشور را در کنترل دارند.
معلوف افزود: «اگرچه حوثیها هماکنون ذخایر بزرگی دارند اما با دقت آن را سهمیهبندی میکنند؛ نه بهدلیل کمبود فوری، بلکه برای تضمین پایداری بلندمدت در پیشبینی یک درگیری طولانی.»
حوثیها اخیرا برای موثرتر کردن موشکهای بالستیک در حالی که تعداد کمتری از آنها را شلیک میکنند، به استفاده از بمبهای خوشهای ایرانی روی آوردهاند، در حالی که حملات هوایی با پهپاد را همچنان ادامه میدهند.
ارتش اسرائیل ۱۸ شهریور اعلام کرد پنج پهپاد و دو موشک زمین به زمین شلیکشده از یمن را رهگیری کرده است.
در بیانیه ارتش آمده است: «در ماههای اخیر، در چارچوب همکاری میان بخشهای مختلف نیروی هوایی، دهها پهپاد و موشک سطحبهسطح شلیکشده از یمن با موفقیت رهگیری شدهاند.»
یک روز بعد، اسرائیل اعلام کرد ۱۲ مقام ارشد گروه حوثی را که در جلسهای در صنعا جمع شده بودند، کشته است.
این بیانیه تاکید کرد: «رژیم تروریستی حوثی بهعنوان یک نیروی نیابتی مرکزی برای رژیم ایران عمل میکند که تامین مالی و تسلیحات لازم را برای فعالیتهای تروریستی علیه اسرائیل و کشورهای دیگر در اختیار آن قرار میدهد.»
در حمله اسرائیل به صنعا، مقامهایی از جمله احمد الرهاوی، نخستوزیر حوثیها و چند وزیر کشته شدند.
اندکی پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس علیه اسرائیل، حوثیها اعلام کردند که برای همبستگی با فلسطین، کشتیرانی در آبهای یمن را هدف قرار خواهند داد.
با وجود حملات مکرر حوثیها به اسرائیل در دو سال گذشته، بیشتر موشکها و پهپادها از سوی سامانههای پدافندی رهگیری شدهاند.
با این حال، برخی موارد استثنایی رخ داد؛ از جمله حمله پهپادی حوثیها که سال گذشته باعث کشتهشدن یک اسرائیلی در تلآویو شد و حمله موشکی در ماه می که در نزدیکی شلوغترین فرودگاه اسرائیل فرود آمد.
در پاسخ، حملات هوایی اسرائیل دهها کشته بر جای گذاشت، ناوگان هوایی غیرنظامی یمن را نابود کرد و بنادر و زیرساختهای انرژی این کشور را هدف قرار داد.
همچنان واردات از ایران
دنی سیترونوویچ، رییس پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، به ایراناینترنشنال گفت که حوثیها برای تولید تسلیحات با چالشهای لجستیکی روبهرو هستند که این موضوع در تمرکز آنها بر حملات پهپادی مشهود است.
او گفت پهپادها عمدتا در داخل تولید میشوند اما این گروه همچنان به تجهیزاتی مانند سامانههای جیپیاس ایرانی وابسته است.
سیترونوویچ افزود: «حوثیها همچنان از ایران سلاح وارد میکنند. آنها توانایی تولید موشک را ندارند. بنابراین قطعات آن را از ایران قاچاق کرده و در یمن مونتاژ میکنند.»
او ادامه داد: «وقتی آمریکا کشتیهایی که قطعات را قاچاق میکنند متوقف میکند، ما میبینیم چه قابلیتهایی در اختیار دارند. اما حوثیها همچنان به ایران نیاز دارند.»
به گفته او، عبدالرضا شهلایی، فرمانده ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران، در یمن حضور دارد و این گروه را هماهنگ میکند.
شهلایی تحت تحریم آمریکاست و این کشور برای دریافت اطلاعات درباره فعالیتهای مالی، شبکهها و همکاران او، پاداشی به ارزش ۱۵ میلیون دلار تعیین کرده است.
سیترونوویچ گفت: «حوثیها بدون دریافت موشک از ایران، به سختی قادر به ادامه حملات موشکی خواهند بود. تولید آنها در یمن بسیار دشوار است. آنها به قطعات ایرانی نیاز دارند.»
هرچه پیچیدهتر، ایرانیتر
اندیشکده «شورای روابط خارجی» مستقر در واشینگتن، در گزارشی اعلام کرد ارتباط با ایران، تسلیحاتی پیشرفتهتر از آنچه حوثیها میتوانند بهتنهایی به دست آورند - چه در زمینه موشک و چه پهپاد - در اختیارشان قرار میدهد.
این اندیشکده در گزارشی نوشت: «حمایت ایران توانمندیهای جنگی این گروه را تقویت کرده و به حوثیها کمک کرده تا برتری نظامی خود را در یمن به دست آورند و حفظ کنند.»
از نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون، حوثیها بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری بینالمللی را با موشک و پهپاد هدف قرار دادهاند، دو کشتی را غرق کردهاند، یک کشتی را توقیف کردهاند و دستکم هشت ملوان را کشتهاند.
بهنام بنطالبلو، کارشناس ایران در اندیشکده آمریکایی «بنیاد دفاع از دموکراسیها» (FDD)، به ایراناینترنشنال گفت در حالی که حوثیها توانایی تولید داخلی دارند، هرچه پرتابه پیچیدهتر باشد، احتمال بیشتری وجود دارد که آنها همچنان به سامانههای کامل یا قطعات از تهران وابسته بمانند.
او افزود: «اما هرچه پلتفرم ارزانتر باشد، مانند پهپاد، احتمال بیشتری دارد که بتوانند با هدایت ایرانیها آن را در داخل توسعه دهند.»
بنطالبلو تاکید کرد: «با توجه به حملات گذشته آمریکا و اسرائیل به سایتهای شلیک، تولید و انبار موشکهای حوثی، روشن است که این گروه تروریستی به دلایل راهبردی و هزینهای، از حملات موشکی بالستیک به سمت حملات پهپادی بیشتر، تغییر مسیر داده است.»
ترامپ شامگاه دوشنبه ۲۴ شهریور در پستی در شبکههای اجتماعی، نیویورکتایمز را به استفاده از «روش چند دههایِ دروغگویی درباره رییسجمهور محبوب شما (من!)، خانوادهام، کسبوکارم، جنبش "نخست آمریکا"، مگا (MAGA) و ملتمان به طور کلی» متهم کرد.
او به طور خاص از حمایت نیویورکتایمز از کامالا هریس در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ یاد کرد و گفت این روزنامه به یک «بلندگوی مجازی حزب دموکراتِ رادیکالِ چپگرا» تبدیل شده است.
ترامپ گفت که این شکایت در ایالت فلوریدا مطرح شده اما جزییات بیشتری ارائه نداد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که یک پرونده قضایی نشان میدهد ترامپ علیه روزنامه نیویورکتایمز طرح دعوا کرده است.
ترامپ همچنین به نمونههای پیشین اشاره کرد؛ از جمله شکایاتی که علیه شبکه ایبیاس نیوز و مجری آن، جورج استفانوپولوس و نیز علیه شرکت پارامونت بهدلیل مصاحبه برنامه ۶۰ دقیقه با هریس مطرح شد که هر دو پرونده به ترتیب با توافقهای ۱۵ میلیون و ۱۶ میلیون دلاری حلوفصل شدند.
روزنامه نیویورکتایمز هنوز در این زمینه واکنشی نشان نداده است.
این روزنامه در دوران ریاستجمهوری ترامپ گزارشهای متعدد انتقادی درباره دولت او منتشر کرده است.
چهارم تیر، رییسجمهوری آمریکا گزارشهای سیانان و نیویورکتایمز مبنی بر اینکه حمله آمریکا به ایران، تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی را کاملا نابود نکرده است، رد کرد.
او گفت این رسانهها در تلاشی مشترک سعی دارند یکی از موفقترین حملات نظامی تاریخ را بیارزش جلوه دهند.
ترامپ افزود: «تاسیسات هستهای ایران بهطور کامل نابود شدهاند. هم نیویورکتایمز و هم سیانان با واکنش تند افکار عمومی روبهرو شدهاند.»
روبیو در حالی از اسرائیل به خاورمیانه سفر میکند که حمله اسرائیل به قطر به نگرانیهای امنیتی در میان برخی کشورهای عرب منطقه دامن زده است.
بهدنبال این حمله که قصد داشت محل سران حماس در دوحه را هدف قرار دهد، نشست اضطراری کشورهای عرب و اسلامی دوشنبه ۲۴ شهریور به ابتکار اتحادیه عرب و سازمان همکاریهای اسلامی برگزار شد و سران بیش از ۵۰ کشور از جمله ایران، برای اعلام همبستگی با قطر و محکوم کردن این حمله، در این نشست حضور یافتند.
وزیران خارجه کشورهای عرب و اسلامی ۲۳ شهریور در جلسه مقدماتی نشست فوقالعاده دوحه، حمله اخیر اسرائیل را «نقض حقوق بینالملل» و «تهدیدی برای ثبات منطقه» دانستند و تاکید کردند امنیت قطر بخشی جداییناپذیر از امنیت ملی کشورهای عرب و اسلامی است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۴ شهریور در واکنش به گزارشی از وبسایت اکسیوس اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیش از حمله هفته گذشته اسرائیل به قطر او را در جریان قرار نداده بود.
اکسیوس ساعاتی پیش از واکنش ترامپ، گزارش داده بود که نتانیاهو اندکی قبل از حمله به رهبران حماس در قطر، رییسجمهوری آمریکا را از این حمله مطلع کرده و ترامپ نیز با آن مخالفت نکرده است.
پس از حمله اسرائیل به ساختمانی در قطر که رهبران حماس در آن گرد هم آمده بوند، دولت ترامپ اعلام کرد تنها پس از شلیک موشکها در جریان قرار گرفته و به همین دلیل، رییسجمهوری آمریکا فرصتی برای مخالفت با حمله نداشته است.
روبیو پیش از سفر به قطر گفت: «امیدواریم قطر با وجود همه اتفاقاتی که رخ داده دوباره در گفتوگوهای مربوط به غزه مشارکت کند.»
او افزود: «فرصت بسیار کوتاهی برای رسیدن به توافق درباره غزه داریم.»
ارتش اسرائیل دوشنبه ۲۴ شهریور عملیات زمینی خود را برای اشغال شهر غزه آغاز کرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تاکید کرد که این اقدام با هدف ریشهکن کردن حماس انجام میشود.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، سهشنبه ۲۵ شهریور اعلام کرد: «غزه در آتش است. ارتش اسرائیل زیرساختهای ترور را با مشت آهنین هدف قرار میدهد.»
او در پستی در رسانه اجتماعی ایکس تاکید کرد: «ما نه کوتاه خواهیم آمد و نه عقبنشینی خواهیم کرد؛ تا زمانی که ماموریت کامل شود.»
وزیر دفاع اسرائیل گفت که نیروهای این کشور «با دلاوری» میجنگند تا شرایط آزادی گروگانها و شکست حماس را فراهم کنند.
