رییسجمهوری اوکراین از گفتوگو با نماینده ویژه آمریکا درباره دیدار احتمالی با ولادیمیر پوتین و تلاش برای تامین دستکم یک میلیارد دلار در ماه بهمنظور خرید سلاح از آمریکا خبر داد. همزمان آلمان اعلام کرد برلین و شرکای اروپاییاش در ارائه تضمین امنیتی به اوکراین مشارکت خواهند کرد.
ولودیمیر زلنسکی دوشنبه سوم شهریور گفت کشورش برای تقویت جبهههای جنگ علیه روسیه و آمادگی برای ماههای آینده، به منابع مالی دستکم یک میلیارد دلار در ماه نیاز دارد.
او افزود: «روسیه در هفتههای اخیر به تاسیسات تولید گاز اوکراین حمله کرده تا آمادگی این کشور را برای فصل سرما مختل کند.»
زلنسکی این حملات را تلاشی هدفمند بهمنظور ایجاد بحران در زیرساختهای حیاتی اوکراین توصیف کرد.
حمایت آلمان از ارائه تضمینهای امنیتی به اوکراین
لارس کلینگیبِل، معاون صدراعظم و وزیر دارایی آلمان، سوم شهریور در نخستین سفرش به کییف گفت: «مهم این است که در نهایت به تضمینهایی برسیم که اوکراین دیگر مورد حمله قرار نگیرد و پوتین دیگر جرات حمله نداشته باشد.»
او تاکید کرد برای تحقق این هدف، ارتش اوکراین باید تقویت شود و تولید تسلیحات در داخل خاک این کشور گسترش یابد.
معاون صدراعظم آلمان تصریح کرد این کشور آماده است مسئولیت بخشی از این تضمینها را برعهده بگیرد.
روسیه: زاپوریژکه در منطقه دنیپروپتروفسک اوکراین سقوط کرد
همزمان با این تحولات، وزارت دفاع روسیه دوشنبه اعلام کرد نیروهای این کشور کنترل روستای زاپوریژکه در منطقه دنیپروپتروفسک اوکراین را به دست گرفتهاند.
منطقه دنیپروپتروفسک پیشتر به عنوان یکی از محورهای نسبتا آرامتر در جنگ روسیه و اوکراین شناخته میشد اما به نظر میرسد تحرکات نظامی در این بخش نیز شدت یافته است.
اوکراین دوم شهریور با حملات پهپادی به زیرساختهای انرژی روسیه از جمله پایانه مهم «اوست-لوگا» تلاش کرد جریان صادرات سوخت این کشور را مختل کند.
با این حال، وزارت انرژی قزاقستان اعلام کرده که صادرات نفت از این بندر ادامه دارد.
احتمال ازسرگیری انتقال نفت روسیه به اسلواکی
دنیسا ساکووا، وزیر اقتصاد اسلواکی، دوشنبه سوم شهریور به خبرگزاری رویترز گفت بر اساس آخرین اطلاعات، اختلال انتقال نفت چهار تا پنج روز طول میکشد.
او افزود: «در بهترین حالت ممکن است ارسال نفت به اسلواکی امروز از سر گرفته شود.»
جریان انتقال نفت از طریق خط لوله «دروژبا» که نفت روسیه را به اروپا منتقل میکند، ۳۰ مرداد پس از حمله اوکراین به یک هدف در خاک روسیه متوقف شد.
این اختلال نگرانیهایی را درباره تامین انرژی در برخی کشورهای اروپای مرکزی ایجاد کرد.
رسانههای اسرائیل دوشنبه سوم شهریور اعلام کردند در این حمله پنج روزنامهنگار جان خود را از دست دادند.
پیشتر منابع فلسطینی شمار روزنامهنگاران کشته شده را چهار نفر اعلام کرده بودند.
به گفته منابع فلسطینی، یکی از افراد کشتهشده حسین المصری نام دارد. او فیلمبردار بود و بهعنوان خبرنگار آزاد با خبرگزاری رویترز همکاری میکرد.
حاتم خالد، عکاس و دیگر خبرنگار آزاد رویترز، در این حمله زخمی شد.
مقامهای پزشکی در غزه سه روزنامهنگار کشتهشده دیگر را مریم ابو دقه، محمد سلامه و معاذ ابو طه معرفی کردند.
الجزیره گزارش داد سلامه بهعنوان عکاس و فیلمبردار این شبکه در غزه فعالیت میکرد.
به گفته منابع پزشکی، یک امدادگر نیز در میان قربانیان عملیات اسرائیل بوده است.
ارتش اسرائیل و دفتر نخستوزیری این کشور تاکنون در این باره واکنشی نشان ندادهاند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس با انتشار بیانیهای اعلام کرد دقه همراه با «چند خبرنگار دیگر» در حمله اسرائیل به بیمارستان ناصر جان خود را از دست دادند.
دقه ۳۳ ساله از آغاز جنگ، بهعنوان خبرنگار آزاد با آسوشیتدپرس و سایر رسانهها همکاری میکرد.
در این بیانیه آمده است: «دقه اغلب در بیمارستان ناصر مستقر میشد و آخرین گزارشهای او به تلاش پزشکان این بیمارستان برای نجات کودکانی اختصاص داشت که بدون هیچ بیماری پیشینی، بهدلیل سوءتغذیه شدید در آستانه مرگ قرار گرفته بودند.»
منابع فلسطینی همچنین گفتند قربانیان در طبقه چهارم بیمارستان ناصر مستقر بودند و در اثر حملهای «دو مرحلهای» جان باختند.
بر اساس گزارشها، ابتدا یک موشک به ساختمان اصابت کرد و لحظاتی بعد، همزمان با حضور نیروهای امدادی، موشک دیگری همان نقطه را هدف گرفت.
بیمارستان ناصر بهعنوان بزرگترین مرکز درمانی جنوب غزه، طی ۲۲ ماه جنگ با وجود حملات و بمبارانها به فعالیت خود ادامه داده است.
این در حالی است که مقامهای محلی از کمبود شدید تجهیزات و نیروی انسانی در این بیمارستان خبر میدهند.
به گفته انجمن روزنامهنگاران فلسطین، از زمان آغاز جنگ در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۲۴۰ روزنامهنگار فلسطینی در غزه در حملات اسرائیل کشته شدهاند.
اسرائیل پیشتر هدف قرار دادن عامدانه روزنامهنگاران را انکار کرده و گفته بود بسیاری از کسانی که در حملات هوایی اسرائیل کشته شدهاند، اعضای گروههای شبهنظامی اسلامگرا بودهاند که تحت پوشش فعالیت رسانهای عمل میکردند.
همزمان با این تحولات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با سفر به جده، در نشست وزرای خارجه سازمان همکاری اسلامی شرکت کرد.
او با اشاره به وضعیت غزه گفت کشورهای اسلامی باید برای «برقراری صلح و تضمین خروج کامل اسرائیل» از این منطقه مصمم شوند.
عراقچی افزود: «این واقعیت ثابت شده که مماشات در گذشته نتیجهای نداده و در آینده نیز نخواهد داد.»
کاخ کرملین دوشنبه سوم شهریور اعلام کرد رییسجمهوری روسیه در تماسی تلفنی با پزشکیان، درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی و همچنین نشست اخیر پوتین با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در آلاسکا گفتوگو کرد.
به گفته کرملین، طرفین توافق کردند در حاشیه نشست آتی سازمان همکاری شانگهای در چین دیداری دوجانبه برگزار کنند.
بر اساس گزارشها، پزشکیان نیز در این تماس با قدردانی از مواضع مسکو در دفاع از «حق غنیسازی» جمهوری اسلامی تاکید کرد: «ایران بر اساس مبانی اعتقادی و دکترین دفاعی خود، هرگز بهدنبال ساخت سلاح اتمی نبوده، نیست و نخواهد بود.»
به گفته کرملین، در این تماس، پزشکیان از تلاشهای دیپلماتیک جاری برای حلوفصل مسالمتآمیز بحران اوکراین حمایت کرد.
همزمان، وزارت خارجه روسیه خبر داد سرگئی لاوروف، وزیر خارجه این کشور، با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تماس تلفنی داشته و به او اطمینان داده که مسکو آماده است در «دستیابی به توافق درباره برنامه اتمی تهران و عادیسازی وضعیت» مشارکت کند.
بر اساس این بیانیه، عراقچی در این گفتوگو لاوروف را بهطور مفصل در جریان نتایج تماسهای اخیر خود با همتایانش از بریتانیا، آلمان و فرانسه درباره روند حلوفصل پرونده هستهای جمهوری اسلامی قرار داد.
وزارت خارجه روسیه افزود: «از سوی مسکو نیز بر آمادگی این کشور برای ادامه مشارکت موثر در تلاشهای دیپلماتیک با هدف دستیابی به توافقاتی در جهت تقویت ثبات و امنیت در خاورمیانه تاکید شد.»
این بیانیه افزود دو طرف همچنین درباره شماری از مسائل مهم بینالمللی و منطقهای تبادل نظر کردند.
عراقچی و لاوروف پیش از این و در ۳۱مرداد نیز در تماسی تلفنی تحولات مربوط به پرونده هستهای ایران، تحرکات اخیر کشورهای اروپایی و همچنین موضوع همکاریهای ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بررسی کرده بودند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، سوم شهریور گزارش داد دور جدید مذاکرات میان جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی بر سر برنامه هستهای تهران، سهشنبه چهارم شهریور در ژنو سوئیس برگزار خواهد شد.
این مذاکرات در شرایطی انجام میشود که تنها شش روز تا پایان ضربالاجل اروپا در خصوص فعالسازی مکانیسم ماشه باقی مانده است.
یک دیپلمات فرانسوی در گفتوگو با شبکه العربیه، این مذاکرات را «آخرین پنجره باز برای ایران» توصیف کرد.
این مقام فرانسوی دوشنبه سوم شهریور در مصاحبه با العربیه گفت هیچ مانعی بر سر راه بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران وجود ندارد.
او افزود بازاعمال همه تحریمهایی که ۱۰ سال پیش لغو شده بودند، مستلزم اجماع میان پنج عضو دائم شورای امنیت نیست.
بدین ترتیب، روسیه و چین قادر نخواهند بود با استفاده از حق وتو جلوی اقدام تروئیکای اروپایی را بگیرند.
در گزارش العربیه به نام این مقام فرانسوی اشارهای نشده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، پیشتر گزارش داد دور جدید مذاکرات میان حکومت ایران و سه کشور اروپایی بر سر برنامه هستهای تهران، سهشنبه چهارم شهریور در ژنو سوئیس برگزار خواهد شد.
این در حالی است که تنها شش روز تا پایان ضربالاجل اروپا در خصوص فعالسازی مکانیسم ماشه باقی مانده است.
دیپلمات فرانسوی در ادامه اظهارات خود به العربیه گفت: «تحلیل حقوقی ما نشان میدهد که پنجره باز فرصت در برابر ایران بسته خواهد شد و هیچ مانعی برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل در میان نخواهد بود.»
او احتمال از سرگیری مذاکرات مستقیم میان تهران و واشینگتن در آینده نزدیک را رد کرد و گفت: «هیچ چشماندازی برای آغاز مجدد گفتوگوها در کوتاهمدت وجود ندارد.»
پیش از جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد، اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
بازنشر صحبتهای علی مطهری درباره اهداف هستهای تهران از سوی ترامپ
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوم شهریور سخنان دو سال پیش علی مطهری، نایبرییس پیشین مجلس شورای اسلامی، در مورد قصد تهران برای تولید بمب اتمی را در شبکه اجتماعی تروث سوشال بازنشر کرد.
مطهری اردیبهشت ۱۴۰۱ در مصاحبهای ویدیویی گفته بود: «از همان ابتدا که وارد فعالیت هستهای شدیم، هدفمان ساخت بمب و تقویت قوای بازدارنده بود، اما نتوانستیم محرمانه بودن این مساله را حفظ کنیم.»
او در ادامه تاکید کرد جمهوری اسلامی باید کاری را که شروع کرده بود، تا انتها ادامه میداد.
در بخشی از این مصاحبه ویدیویی که ترامپ آن را بازنشر کرده، مجری مطرح شدن چنین صحبتهایی در کانالهای رسمی را «بیسابقه» میخواند و خطاب به این نماینده پیشین مجلس تاکید میکند: «آیا این حرفها تبعاتی مثلا بر مذاکرات ندارد؟»
مطهری میگوید «کسی به حرف ما توجه ندارد»، اما مجری به او پاسخ میدهد که «خارجیها بالاخره پیدا میکنند».
نایبرییس پیشین مجلس خرداد سال جاری نیز گفته بود جمهوری اسلامی باید در مساله هستهای «صدای واحدی» به دنیا صادر کند، نه «صدای اختلاف و ناهماهنگی».
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته همواره تلاش برای ساخت بمب اتمی را انکار کرده و فعالیت هستهای خود را «صلحآمیز» خوانده است.
با این حال، بسیاری از کارشناسان و سیاستمداران پیش از جنگ ۱۲ روزه هشدار داده بودند تهران به اندازه کافی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد دارد که برای ساخت دستکم ۱۰ بمب هستهای کافی باشد.
رویترز دوشنبه سوم شهریور با استناد به مدارکی که به دست این خبرگزاری رسیده، گزارش داد احتمال کاهش ۸۵ درصدی جریان آب در فصل خشک بهدلیل اقدام چین در ساخت این سد وجود دارد.
سد چین روی رودخانهای ساخته میشود که از یخچال آنگسی در تبت سرچشمه میگیرد و بیش از ۱۰۰ میلیون نفر در چین، هند و بنگلادش به آن وابستهاند.
این رودخانه در هند با نامهای سیانگ و براهماپوترا شناخته میشود.
نگرانیهای امنیتی هند
چین در دسامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد بزرگترین سد برق-آبی جهان را در منطقه مرزی، درست پیش از ورود این رودخانه به هند، احداث خواهد کرد.
هند بیم دارد که چین، با توجه به سابقه طولانی رقابتهای راهبردی با دهلینو و تداوم مناقشات ارضی در ایالت مرزی آروناچال پرادش، از کنترل جریان آب این رودخانه حیاتی بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار سیاسی بهرهبرداری کند.
در پی تحولات اخیر، بزرگترین شرکت برقآبی هند در ماه مه، با پشتیبانی نیروهای مسلح پلیس، تجهیزات نقشهبرداری را به محل احتمالی احداث سد چندمنظوره «آپر سیانگ» منتقل کرد؛ سازهای که در صورت تکمیل، عنوان بزرگترین سد هند را به خود اختصاص خواهد داد.
مقامها و نهادهای بلندپایه هند، از جمله دفتر نخستوزیر نارندرا مودی، نشستهایی را برای تسریع روند اجرای این پروژه برگزار کردهاند.
برآوردهای دولت هند نشان میدهد سد در دست ساخت چین این امکان را به پکن میدهد که سالانه حدود ۴۰ میلیارد متر مکعب آب، معادل بیش از یکسوم کل ورودی در نقطه کلیدی مرزی، را منحرف کند.
مقاومت محلی و چالشها
ساکنان محلی از قوم آدی با احداث سد از سوی دولت هند مخالف هستند و به همین دلیل، تجهیزات شرکت ملی برق-آبی را تخریب کردهاند.
روستاییان با ایجاد پستهای دیدهبانی در جادههای منطقه، مانع ورود کارکنان این شرکت میشوند.
با احداث این سد، دستکم ۱۶ روستای آدی زیر آب خواهند رفت که بهطور مستقیم زندگی نزدیک به ۱۰ هزار نفر را تحت تاثیر قرار میدهد.
رهبران این گروه میگویند پیامدهای این پروژه در مجموع دامنگیر بیش از ۱۰۰ هزار نفر خواهد شد.
در سوی دیگر، دولت ایالتی آروناچال پرادش از این پروژه حمایت کرده و سد چین را «تهدیدی وجودی» خوانده است.
دولت هند همچنین قصد دارد بیش از سه میلیون دلار برای توسعه زیرساختهای آموزشی و خدمات اضطراری اختصاص دهد تا بدین وسیله ساکنان را به جابهجایی ترغیب کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه چین در پاسخ به پرسش رویترز، تبعات زیستمحیطی احتمالی ساخت سد در این منطقه را تکذیب کرد.
او تاکید کرد پروژههای برق-آبی این کشور «تحقیقات علمی دقیق در زمینه ایمنی و محیط زیست را پشت سر گذاشتهاند و تاثیر منفی بر منابع آبی یا ساختار زمین در کشورهای پاییندست نخواهند داشت».
دفتر نخستوزیری اسرائیل دوشنبه سوم شهریور تصویب طرح خلع سلاح حزبالله در کابینه لبنان را «سرنوشتساز» خواند و گفت: «این تصمیم فرصتی حیاتی برای لبنان فراهم میکند تا حاکمیت خود را بازپس گیرد و اقتدار نهادهای دولتی، ارتش و حکمرانی خود را، فارغ از نفوذ بازیگران غیردولتی، احیا کند.»
در این بیانیه آمده است: «با توجه به این تحول مهم، اسرائیل آمادگی دارد از تلاشهای لبنان برای خلع سلاح حزبالله حمایت کند و برای ساختن آیندهای امنتر و باثباتتر برای هر دو ملت، همکاری متقابل را در دستور کار قرار دهد.»
این بیانیه یک روز پس از سفر تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، به اسرائیل و دیدار او با نتانیاهو و دیگر مقامهای ارشد این کشور صادر شد.
باراک در روزهای اخیر ضمن تاکید بر ضرورت خلع سلاح حزبالله گفته بود اسرائیل نیز باید به تعهدات خود در چارچوب توافق آتشبس عمل کند و از لبنان خارج شود.
پیشتر در ۱۶ مرداد، دولت لبنان کلیات طرح آمریکا برای خلع سلاح حزبالله را تصویب کرد.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، ۲۴ مرداد تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح این گروه را «بسیار اشتباه» توصیف کرد و هشدار داد در صورت مقابله دولت با حزبالله، دیگر «حیاتی» در کشور باقی نخواهد ماند.
«زمان همکاری اسرائیل و لبنان فرارسیده است»
دفتر نخستوزیری اسرائیل در ادامه بیانیه خود اعلام کرد اگر ارتش لبنان اقدامات لازم را برای اجرای طرح خلع سلاح حزبالله انجام دهد، اسرائیل نیز «اقدامات متقابلی» را در پیش خواهد گرفت و «کاهش مرحلهای» حضور نظامیان خود را در هماهنگی با ساز و کار امنیتی تحت رهبری واشینگتن دنبال خواهد کرد.
در این بیانیه آمده است: «اکنون زمان آن فرارسیده است که اسرائیل و لبنان با روحیهای از همکاری به پیش بروند و بر هدف مشترک خلع سلاح حزبالله و ارتقای ثبات و رفاه هر دو ملت تمرکز کنند.»
یک منبع نظامی لبنان سوم شهریور اعلام کرد طرح خلع سلاح حزبالله آماده است و ۱۱ شهریور به دولت ارائه خواهد شد.
همزمان رسانههای لبنان خبر دادند حزبالله و جنبش امل خواستار برگزاری تظاهراتی در روز چهارشنبه با عنوان «حق لبنان برای حفظ حاکمیت خود» شدهاند.
در روزهای گذشته، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی مخالفت علنی خود را با خلع سلاح حزبالله که مهمترین گروه نیابتی تهران محسوب میشود، اعلام کردهاند.
در یکی از تازهترین اظهارنظرها، ایرج مسجدی، معاون هماهنگکننده نیروی قدس سپاه پاسداران، سوم شهریور گفت خلع سلاح حزبالله «موضوع جدیدی نیست، اما به هیچ وجه عملی نمیشود».
او افزود: «نه مردم لبنان و نه نیروی مقاومت حزبالله، این طرح را نمیپذیرند و این امر هرگز محقق نخواهد شد.»
۱۸ مرداد، وزارت امور خارجه لبنان در بیانیهای اظهارات مقامهای حکومت ایران در مخالفت با خلع سلاح حزبالله را محکوم کرد و گفت جمهوری اسلامی بهتر است بهجای دخالت در امور سایر کشورها، به مشکلات مردم ایران بپردازد.
