روزنامه تلگراف گزارش داد طالبان قصد دارد سه شهروند افغانستانی را که به ظن جاسوسی برای بریتانیا بازداشت شدهاند، به حکومت ایران تحویل دهد. این اقدام بخشی از توافق محرمانه میان طالبان و جمهوری اسلامی برای همکاری اطلاعاتی است.
تلگراف پنجشنبه ۳۰ مرداد نوشت جمهوری اسلامی قصد دارد از این مظنونان بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات هستهای با غرب استفاده کند؛ در حالی که طالبان امیدوار است در ازای این همکاری، تهران حکومت این گروه بر افغانستان را به رسمیت بشناسد.
این سه نفر در فهرستی موسوم به «لیست مرگ» قرار داشتند؛ فهرستی محرمانه که شامل اسامی دهها هزار افغان متقاضی پناهندگی در بریتانیا، از جمله سربازان ارتش افغانستان، نیروهای ویژه و منابع اطلاعاتی بریتانیا در این کشور بود.
این فهرست در سال ۲۰۲۱ بهطور تصادفی فاش شد و یکی از بزرگترین رخنههای امنیتی بریتانیا لقب گرفت.
تلگراف پیشتر در ۲۷ مرداد نیز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داد چهار نفر از مقامهای سپاه پاسداران هفته گذشته بدون اطلاع دولت مسعود پزشکیان به کابل سفر و با رهبران طالبان درباره استفاده از این فهرست گفتوگو کردند.
این روزنامه ۱۴ مرداد نیز در گزارشی نوشته بود فرماندهان سپاه از طالبان خواستهاند فهرستی از ۲۵ هزار شهروند افغانستانی را که با بریتانیا همکاری داشتند، در اختیارشان بگذارد تا جاسوسان بریتانیا در ایران را دستگیر کنند.
منظونان آماده انتقال به ایران
تلگراف در ادامه گزارش ۳۰ مرداد خود به نقل از مقامهای ارشد طالبان نوشت سه مظنون به جاسوسی برای بریتانیا در کابل در بازداشت به سر میبرند و انتقال آنها به تهران در انتظار تایید وزارت کشور طالبان است.
در هفتههای اخیر، طالبان دستکم ۱۳ نفر از افرادی را که نامشان در فهرست افشاشده آمده، در خانهای در قندهار نگه داشته است.
یک مقام ارشد طالبان در قندهار گفت: «اسامی افراد حاضر در این خانه پس از دیدار افسران سپاه به تهران ارسال شد و آنها پاسخ دادند که سه نفر از آنها جاسوس هستند و آنها را میخواهند.»
او افزود: «این سه نفر شنبه [۲۵ مرداد] با چشمبند از خانه بیرون برده شدند و با هواپیما به کابل انتقال یافتند.»
یک مقام طالبان ماه گذشته به تلگراف گفت پس از انتشار گزارشها درباره این اسناد در بریتانیا، این گروه اهمیت آن را درک کرده و دستور داده است افراد مرتبط با این فهرست تا حد امکان بازداشت شوند تا از آنها بهعنوان ابزار فشار دیپلماتیک علیه لندن استفاده شود.
با وجود اختلافات تاریخی میان جمهوری اسلامی و طالبان، هر دو طرف اکنون در بهرهبرداری از این فهرست دارای منافع مشترک هستند؛ جمهوری اسلامی با هدف ایجاد اهرم فشار در مذاکرات هستهای و طالبان با انگیزه دستیابی به شناسایی بینالمللی.
کاهش شدید جریان آب، خشک شدن بخشهایی از بستر کارون و بوی تعفن ناشی از آب راکد، زنگ خطرهایی است که توجه کارشناسان و کنشگران محیط زیست را به خود جلب کرده است.
علی ارواحی، متخصص مدیریت زیستبومهای تالابی، پنجشنبه ۳۰ مرداد در مصاحبه با خبرآنلاین، تغییرات اقلیمی و استقرار صنایع آببر، مانند فولاد و پتروشیمی، را از عوامل تشدیدکننده خشکی کارون دانست و گفت مشکل اصلی، «حکمرانی نادرست و مدیریت ناکارآمد منابع آب» است که در نتیجه آن، احداث سدها و فشار کشتهای آببر شکل میگیرند و به بحران دامن میزنند.
او از احداث سدهایی مانند کارون سه، کارون چهار و گتوند، انتقال آب به استانهایی مثل اصفهان و یزد و کشتهای پرمصرف مانند نیشکر و برنج در خوزستان، بهعنوان مهمترین عوامل بحران آب در رودخانه کارون نام برد و افزود در این میان، ذخیره نمک در مخزن سد گتوند، شوری آب را چند برابر کرده است.
او با تاکید بر اینکه سدسازی و انتقال آب، جریان رودخانه را دستخوش تغییرات جدی کرده و جریان آب به پاییندست و تالابها را کاهش داده، هشدار داد: «در سالهای گذشته، آورد کارون که زمانی بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ متر مکعب بر ثانیه بود، در برخی ماهها به زیر ۱۰۰ متر مکعب رسیده است.»
پیامدهای هولناک
ارواحی در ادامه سخنان خود، به تاثیرات زیستمحیطی خشکشدن کارون و بوی تعفن ناشی از آب راکد پرداخت و گفت: «کاهش جریان آب، اکسیژن محلول را کم کرده و ریسک مرگومیر آبزیان و بیمهرگان را افزایش میدهد. رشد جلبکها و باکتریهای بیهوازی، بوی نامطبوع را ایجاد کرده و رسوبگذاری غیرطبیعی نیز زیستگاهها را تغییر داده است.»
او اضافه کرد: «گازهایی مثل سولفید هیدروژن میتوانند مشکلات تنفسی و سردرد ایجاد کنند و کیفیت پایین آب، بیماریهای گوارشی و عفونی را تشدید کند. احتمال افزایش پشهها و بیماریهایی مثل مالاریا یا تب دنگی نیز وجود دارد.»
کاهش اکسیژن و شوری آب کارون، مرگ آبزیان و تخریب زیستگاهها را به دنبال دارد و مهاجرت آنها برای تخمریزی را دشوار میکند.
ارواحی در این خصوص گفت: «تالابهای شادگان و حورالعظیم، زیستگاه پرندگان مهاجر، بهدلیل کاهش آب و آلودگی در معرض خطرند و ممکن است برخی گونهها از دست بروند. بحران کارون زنجیره اکولوژیک از آبزیان تا پرندگان را تحت فشار قرار داده است.»
مهاجرت اجباری
این متخصص زیستبوم با هشدار درباره مهاجرت اجباری در صورت ادامه این روند گفت بخشی از روستاییان خوزستان بهدلیل نبود آب کشاورزی و شوری زمینها مجبور به ترک سرزمین خود شدهاند و در چنین شرایطی، دامداران دیگر نمیتوانند امرار معاش کنند و نارضایتی اجتماعی افزایش خواهد یافت.
او افزود کاهش تولید کشاورزی، وابستگی به واردات مواد غذایی و از دست رفتن نیروی کار ماهر، امنیت اجتماعی و اقتصادی منطقه را تهدید میکند و ممکن است تغییر بافت جمعیتی را به دنبال داشته باشد.
به گفته ارواحی، خشکی تالابها میتواند کانونهای ریزگرد را افزایش دهد و سلامت مردم را تهدید کند و برای عبور از این بحران، باید از مدیریت تقاضامحور به سمت توسعه آباندوز و تامین حقآبه کارون و تالابهای پاییندست حرکت کرد.
در این شرایط، کارون بیش از هر زمان دیگری آینه شکست حکمرانی آب در جمهوری اسلامی است و در صورت انجام ندادن اقدامات موثر، «شاهرگ خوزستان» به کانون دائمی بحران بدل خواهد شد.
بر اساس گزارشها، ارتش لبنان شامگاه پنجشنبه ۳۰ مرداد روند جمعآوری و ضبط سلاحها را در اردوگاه پناهندگان البُص در حومه شهر صور و اردوگاه برج البراجنه در نزدیکی بیروت آغاز خواهد کرد.
منابع لبنانی گفتند این روند با همکاری میان دولت لبنان و تشکیلات خودگردان فلسطین انجام خواهد شد.
با وجود آنکه تشکیلات خودگردان کنترل مستقیمی بر اردوگاههای پناهندگان ندارد، اما بهدلیل هویت فلسطینی ساکنان این اردوگاهها، همچنان از سطحی از نفوذ در آنها برخوردار است.
این اردوگاهها در سال ۱۹۴۸ و همزمان با ورود پناهجویان فلسطینی به لبنان تاسیس شدند. طی دهههای بعد، گروههای مسلح فلسطینی اداره این اردوگاهها را بر عهده گرفتند و مقامات لبنانی در عمل هیچگونه نظارت یا کنترلی بر آنها نداشتند.
پیشتر در خردادماه، خبرگزاری فرانسه گزارش داد رهبران گروههای فلسطینی مورد حمایت جمهوری اسلامی که پیشتر روابط نزدیکی با رژیم بشار اسد داشتند، تحت فشار حکومت جدید سوریه ناچار به ترک دمشق شدهاند.
این خبرگزاری افزود اخراج رهبران گروههای مسلح فلسطینی از سوریه یکی از شروط دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای لغو تحریمهای این کشور بود.
ارتباط روند خلع سلاح گروههای فلسطینی با پرونده حزبالله
رسانههای لبنانی در ادامه گزارشهای خود نوشتند خلع سلاح گروههای فلسطینی بخشی از راهبرد کلان دولت لبنان برای تمرکز انحصاری سلاح در دست نهادهای رسمی این کشور است؛ راهبردی که محور اصلی آن خلع سلاح حزبالله به شمار میرود.
در هفتههای اخیر، مساله خلع سلاح گروههای مسلح در لبنان، از جمله حزبالله، به یکی از محورهای اصلی و تاثیرگذار بر فضای سیاسی این کشور تبدیل شده است.
پیشتر در ۱۶ مرداد، دولت لبنان کلیات طرح آمریکا برای خلع سلاح حزبالله را تصویب کرد.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، ۲۴ مرداد تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح این گروه را «بسیار اشتباه» توصیف کرد و هشدار داد در صورت مقابله دولت با حزبالله، دیگر «حیاتی» در کشور باقی نخواهد ماند.
تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، ۲۷ مرداد در سفر به بیروت، ضمن تاکید بر خلع سلاح حزبالله گفت اسرائیل نیز باید به تعهدات خود در چارچوب توافق آتشبس عمل کند و از لبنان خارج شود.
در روزهای گذشته، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی مخالفت علنی خود را با خلع سلاح حزبالله که مهمترین گروه نیابتی تهران محسوب میشود، اعلام کردهاند.
۱۸ مرداد، وزارت امور خارجه لبنان در بیانیهای اظهارات مقامهای حکومت ایران در مخالفت با خلع سلاح حزبالله را محکوم کرد و گفت جمهوری اسلامی بهتر است بهجای دخالت در امور سایر کشورها، به مشکلات مردم ایران بپردازد.
اندیشکده «مرکز امنیت و امور خارجی اورشلیم» ۲۸ مرداد با انتشار مطلبی، به تحلیل تحولات اخیر لبنان و سفر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، به بیروت پرداخت و نوشت رویدادهای اخیر میتواند به جنگ داخلی، انشقاق در صف ارتش لبنان و حتی نبرد مجدد با اسرائیل بینجامد.
بر اساس گزارشها در پنجشنبه ۳۰ مرداد، همچنین قیمت هر پوند بریتانیا به حدود ۱۲۹ هزار تومان و بهای سکه طلا به حدود ۸۷ میلیون تومان رسیده است.
به نظر میرسد با نزدیک شدن به ضربالاجل سه کشور اروپایی برای فعالسازی مکانیسم ماشه، قیمت ارز و طلا در بازار ایران همچنان روند افزایشی خواهد داشت.
با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی میکوشند پیامدهای اقتصادی بازگشت احتمالی تحریمهای بینالمللی را ناچیز جلوه دهند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۵ مرداد اعلام کرد در مورد تبعات مکانیسم ماشه «بزرگنمایی شده و بیشتر از چیزی که هست، در چشم مردم جلوهاش دادند».
۱۴ مرداد نیز علیرضا عباسی، نماینده مجلس، در واکنش به تهدید کشورهای اروپایی مبنی بر فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی گفت اجرای این ساز و کار «بیشتر جنبه روانی دارد و تاثیر تحریمی جدیدی نخواهد داشت».
تلاش آمریکا برای قطع صادرات نفت ایران به چین
افزایش قیمت دلار در ایران در شرایطی رخ میدهد که وزارت امور خارجه آمریکا بهتازگی اعلام کرد واشینگتن مصمم است صادرات نفت از ایران به چین را بهطور کامل متوقف کند.
این وزارتخانه ۲۷ مرداد در پیامی به زبان فارسی در صفحه رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دولت ترامپ طبق بخشی از کارزار فشار حداکثری برای پاسخگو قرار دادن رژیم ایران در قبال فعالیتهای مخربش، مصمم است که صادرات نفت از ایران به چین را به صفر برساند.»
در این پیام آمده است: «رژیم ایران جهت دور زدن تحریمها، بیشتر از درآمد حاصل از تجارت غیرقانونی نفت خود، پول خرج میکند.»
پیشتر وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در نامهای محرمانه که نسخهای از آن به ایراناینترنشنال رسید، به وزارتخانهها و شرکتهای بزرگ هشدار داد پیامدهای فعالسازی مکانیسم ماشه موجب توقف فروش نفت ایران، وقوع بحرانهای بزرگ اقتصادی و امنیتی، رشد بیکاری و تشدید نارضایتی اجتماعی در کشور میشود.
در بخشی از نامه محرمانه وزارت اطلاعات، نسبت به «شکلگیری تهدیدات اجتماعی و روانی ناشی از بحران اقتصادی» هشدار داده شده است.
پیامدهای اجتماعی این وضعیت شامل نوسانات شدید ارزی، کاهش قدرت خرید مردم، افزایش بیکاری، تعدیل نیروها و تشدید نارضایتی عمومی برشمرده شده است.
ولودیمیر زلنسکی در اظهاراتی که پنجشنبه ۳۰ مرداد منتشر شد، گفت: «من فورا به پیشنهاد برگزاری یک نشست دوجانبه پاسخ دادم: ما آمادهایم. اما اگر روسها آماده نباشند چه؟»
او افزود: «اگر روسها آماده نباشند، ما میخواهیم واکنشی قوی از سوی ایالات متحده ببینیم.»
ابهام در رسیدن به توافق صلح
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در تلاش است تا میانجی صلح میان روسیه و اوکراین باشد اما اعلام کرده که پوتین ممکن است مایل به توافق نباشد.
با وجود تبادل دیپلماتیک گسترده در روزهای اخیر میان ترامپ و همتایان روس و اوکراینی او، مسیر رسیدن به صلح هنوز نامشخص باقی مانده است.
واشینگتن و متحدانش در تلاشند تا مشخص کنند تضمینهای امنیتی برای کییف چگونه خواهد بود.
روسیه در فوریه ۲۰۲۲ تهاجم تمامعیار به اوکراین را آغاز کرد و اکنون حدود یکپنجم از خاک این کشور را در کنترل دارد.
این کشور در شرق اوکراین پیشرفتهای تدریجی داشته؛ هرچند این جنگ عمدتا به درگیریهای فرسایشی تبدیل شده است.
لاوروف اروپا را به تضعیف مذاکرات صلح متهم کرد
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، پنجشنبه رهبران اروپایی را متهم کرد که تلاش میکنند پیشرفتی را که به گفته او در نشست هفته گذشته آمریکا و روسیه در آلاسکا درباره یک توافق احتمالی صلح در اوکراین حاصل شد، تضعیف کنند.
او گفت که متحدان اروپایی کییف قصد دارند تمرکز را از حل آنچه روسیه «علل ریشهای» جنگ مینامد، منحرف کنند.
لاوروف همچنین مجددا بر نگرانیهای روسیه درباره نحوه انجام گفتوگوهای اروپایی در مورد تضمینهای امنیتی برای اوکراین بدون دخالت مسکو، تاکید کرد.
او گفت هر ایدهای که از آنچه روسیه در مذاکرات با اوکراین در استانبول در سال ۲۰۲۲ مطرح کرده بود فاصله بگیرد، محکوم به شکست است.
زلنسکی: مشخص نیست روسیه میخواهد چه امتیازی بدهد
زلنسکی گفت مشخص نیست مسکو حاضر است برای پایان دادن به جنگ چه امتیازاتی در زمینه واگذاری سرزمینهای تصرف کرده در اوکراین بدهد.
ترامپ پیشتر گفته بود کییف و مسکو هر دو باید از برخی اراضی صرفنظر کنند.
رییسجمهوری اوکراین گفت: «برای بحث درباره آنچه اوکراین حاضر به انجام آن است، ابتدا باید بشنویم روسیه آماده انجام چه کاری است. ما این را نمیدانیم.»
احتمال برگزاری مذاکرات در بوداپست
زلنسکی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه بوداپست، پایتخت مجارستان، میتواند محل احتمالی مذاکرات آینده اوکراین و روسیه باشد، گفت که این موضوع «چالشبرانگیز» خواهد بود.
پیتر سییارتو، وزیر خارجه مجارستان، پنجشنبه گفت که این کشور که نزدیکترین متحد روسیه در اتحادیه اروپاست، دو بار پیشنهاد میزبانی مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین را ارائه کرده است.
