وزارت خارجه آمریکا، شاهد قریشی، شهروند ایرانی-آمریکایی را که مقام ارشد رسانهای این وزارتخانه در امور اسرائیل و فلسطین بود، پس از چندین اختلاف بر سر چگونگی توصیف سیاستهای کلیدی دولت دونالد ترامپ در مورد غزه اخراج کرده است.
واشینگتنپست و آسوشیتدپرس به نقل از مقامات آمریکایی و اسنادی که بررسی کردهاند، گزارش دادند که قریشی پیشنهاد کرده بود با خبرنگاران کشتهشده در غزه، ابراز همدردی و با جابهجایی اجباری فلسطینیها مخالفت شود.
آسوشیتدپرس گزارش داد که اخراج قریشی پس از شکایتهایی از سوی سفارت آمریکا در اورشلیم صورت گرفته است.
بر اساس این گزارشها، او چند روز بعد از این پیشنهاد، اخراج شد.
قریشی پیش از اخراج، بیانیهای برای رسانهها صادر کرد که در آن آمده است: «ما از جابهجایی اجباری فلسطینیها در غزه حمایت نمیکنیم.»
بر اساس گزارشهای منتشر شده، قریشی این جمله را تنظیم کرده و این جمله شبیه به اظهارات قبلی ترامپ و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه بود که در ماه فوریه گفته بودند ایالات متحده به دنبال «طرح اخراج» فلسطینیان از غزه نخواهد بود.
واشینگتنپست نوشت که وزارت خارجه به مقامات دستور داده: «جمله مشخصشده با خط قرمز را حذف کنید.»
مقامات آمریکایی به این رسانه گفتند اخراج قریشی «پیامی هراسآور برای کارکنان وزارت خارجه فرستاده» مبنی بر اینکه «هرگونه پیامی که از ابراز طرفداری قوی از اسرائیل فاصله بگیرد حتی اگر مطابق با سیاست دیرینه ایالات متحده باشد، تحمل نخواهد شد».
واشینگتنپست هویت این مقامات را فاش نکرد.
بر اساس این گزارشها، وزارت خارجه هیچ دلیلی برای اخراج قریشی ارائه نکرده است.
تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در این زمینه گفت: «ما در مورد ایمیلهای افشاشده یا ادعاها اظهار نظر نمیکنیم. وزارتخانه تحمل صفر برای کارمندانی دارد که با افشاگری مرتکب سوءرفتار میشوند .... کارمندان فدرال هرگز نباید ایدئولوژیهای سیاسی شخصی خود را بالاتر از دستور رییسجمهور منتخب مردم قرار دهند.»
قریشی به واشنگتنپست گفت که برای اخراجش هیچ توضیحی دریافت نکرده؛ امری که وزارت خارجه به دلیل وضعیت قراردادی او موظف به انجام آن نبوده است.
او گفت این حادثه پرسشهای نگرانکنندهای درباره موضع وزارتخانه نسبت به احتمال اخراج فلسطینیها از غزه برانگیخته است و افزود: «با وجود شهرت خوب و روابط کاری نزدیک با بسیاری از همکارانم، نتوانستم از این اختلافات جان سالم به در ببرم.»
قریشی تاکید کرد زبانی که او برای بیانیه رسانهای پیشنهاد کرده، از زمان روی کار آمدن ترامپ در ۲۰ ژانویه بارها از سوی وزارت خارجه تایید شده بود.
یک اختلاف دیگر
واشینگتنپست نوشت اختلاف دیگری در داخل وزارت خارجه آمریکا، اوایل همین ماه و پس از کشته شدن انس شریف، خبرنگار الجزیره و چندین خبرنگار دیگر در شهر غزه رخ داد.
اسرائیل اعلام کرد شریف عضو حماس بوده اما الجزیره این اتهام را رد کرد.
زمانی که مقامات درباره نحوه واکنش وزارت خارجه آمریکا به این حادثه میاندیشیدند، قریشی پیشنهاد کرد جملهای اضافه شود که میگفت: «ما برای از دست رفتن خبرنگاران سوگواری میکنیم و به خانوادههایشان تسلیت میگوییم.»
مدیریت وزارت خارجه در ایمیلی به تاریخ ۱۰ اوت با این جمله مخالفت کرد.
در این ایمیل آمده است: «نیازی به پاسخ نیست. اگر از اقدامات این فرد مطمئن نباشیم، نمیتوانیم تسلیت بفرستیم.»
یکی از مخالفان اصلی قریشی در وزارت خارجه، دیوید میلستین بوده که مشاور ارشد مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل است.
واشینگتنپست بنا به گفته مقامات آگاه نوشت که میلستین به قصد دفاع از دولت اسرائیل با کارکنان وزارتخانه درگیر میشده است.
میلستین به درخواست اظهار نظر پاسخ نداده است اما پیگوت انتقادها از میلستین را محکوم کرد و او را «مدافعی ارزشمند برای سیاستهای دولت ترامپ و مردم آمریکا» خواند.
«کارآموزی» قریشی در نایاک
واشینگتنپست افزود که نوع لحن ترامپ درباره اسرائیل از انتقادی تا به شدت حمایتی، متفاوت بوده و به گروههای مختلف اجازه داده که بگویند با او همسو هستند.
لورا لومر، یک مشاور غیررسمی ترامپ، چهارشنبه از قریشی انتقاد کرد و در حساب خود در ایکس، او را «یک جهادی مسلمان طرفدار رژیم ایران که بانایاک در ارتباط است» خواند.
قریشی گفت او در سال ۲۰۱۳ در شورای ملی ایرانیان آمریکا (نایاک) کارآموزی کرده است.
این روزنامه پنجشنبه ۳۰ مرداد به نقل از فعالان اجتماعی صحنههای ضعف و غش کردن دانشآموزان سر صف مدرسه را دلخراش توصیف کرد و نوشت: «این کودکان در عمل هیچ سوختی برای یادگیری ندارند و معلمان و مدیران بهدلیل نبود حتی یک بقالی در نزدیکی مدرسه، نمیتوانند برای آنها خوراکی تهیه کنند و اغلب ناچار میشوند پس از چنین اتفاقاتی، دانشآموزان را به خانه بفرستند.»
سوءتغذیه، معضل جدی در مدارس
روناک رستمی، فعال اجتماعی، به شرق گفت که سوءتغذیه به معضل جدی در مدارس تبدیل شده و بسیاری از کودکان با دلدرد، معدهدرد و ضعف عمومی مواجهاند و همین امر مانع استفاده موثر آنها از زمان کلاس میشود.
او اشاره کرد که بسیاری از دانشآموزان ساکن در روستاها از ساعت شش صبح یا زودتر خانه را ترک میکنند و تنها قوت غالبشان تکهای نان خشک و کمی کشک است که در مسیر مدرسه میخورند.
هشدارهای مکرر درباره سوءتغذیه کودکان
این اولین بار نیست که رسانهها در ایران نسبت به وضعیت سوءتغذیه کودکان هشدار میدهند.
پیشتر و بر اساس نتایج یک پژوهش میدانی که گروهی از مددکاران اجتماعی داوطلب و آموزشدیده انجام دادند، وضعیت مصرف لبنیات در میان کودکان در ایران نیز بحرانی گزارش شد.
بر اساس این پژوهش، تنها دو درصد کودکان روزانه لبنیات مصرف میکنند و ۵۰ درصد، هیچ لبنیاتی دریافت نمیکنند.
به این ترتیب، بخش بزرگی از خانوارهای ایرانی با مشکلات جدی در تامین تغذیه پایه، بهویژه پروتئین و لبنیات، مواجه هستند.
استانهای محروم
یک فعال مدنی در استان خوزستان که در گزارش پنجشنبه روزنامه شرق نامش ذکر نشده، درباره معضل گرسنه ماندن کودکان به وقت رفتن به مدرسه گفت: «سبک زندگی خانوادههای کمدرآمد جایی برای صبحانه خوردن برایشان باقی نمیگذارد.»
او افزود: «این بچهها صبحانه نمیخورند و علتش هم نوع زندگیای است که به آن خو گرفتهاند و جبر حاکم است. این خانوادهها صبح زود بیدار میشوند و پدر و مادر سراغ دامها یا کارهای کشاورزی میروند. بچهها هم یا در این مسیر به والدین کمک میکنند یا وظیفهشان نگهداری از سایر کودکان خانواده است.»
یک فعال اجتماعی در استان ایلام نیز به شرق گفت: «اینجا دیگر کسی به فکر صبحانه خوردن نیست. به فکرش هم باشند، پولی بابتش ندارند و کودکی که به طور کلی در شبانهروز تغذیه مناسبی ندارد، بدون صبحانه راهی مدرسه میشود.»
او افزود: «جایی که دانشآموز نیاز دارد از ذهن و فکر و بدنش بهطور توامان استفاده کند، سوختی ندارد که آن را بسوزاند. خود من بارها شاهد صحنههای دلخراشی از ضعف و بیحالی و حتی غش کردن بچهها سر صف مدرسه بودهام.»
رابرت پیتمن، قاضی ناحیهای ایالات متحده در آستین تگزاس اعلام کرد ژاکلین مکافرتی در دادخواست گروهی خود تاکید کرده که ماسک و کمیته اقدام سیاسی او به نام «آمریکا پک»، او را بهناحق واداشتهاند تا بهعنوان بخشی از این قرعهکشی، اطلاعات شناسایی شخصی خود را ارائه کند.
این اقدام در اواخر کارزار انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ رخ داده است.
وکلای ماسک، ثروتمندترین فرد جهان، مدیرعامل اسپیسایکس و مالک شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) و «آمریکا پک»، به درخواستها برای اظهار نظر پاسخ ندادهاند.
ماسک، آمریکا پک را برای حمایت از دونالد ترامپ جمهوریخواه در رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ بنیانگذاری کرد.
مکافرتی، ساکن آریزونا، گفت که ماسک و آمریکا پک، رایدهندگان در هفت ایالت سرنوشتساز را با این وعده که برندگان مبلغ یک میلیون دلار بهطور تصادفی (مانند یک قرعهکشی) انتخاب خواهند شد، به امضای این دادخواست واداشتند؛ در حالی که در واقع رایدهندگان هیچ شانسی برای دریافت این پول نداشتند.
او گفت کسانی که دادخواست را امضا کردند مجبور بودند نام، آدرس، نشانی ایمیل و شماره تلفن خود را نیز ارائه دهند.
ماسک متضرر شدن شاکیان را رد کرده
به نوشته خبرگزاری رویترز، ماسک با رد برگزاری قرعهکشی غیرقانونی، این ایده را نیز رد کرده که امضاکنندگان دادخواست از ارائه اطلاعات تماس متضرر شدهاند.
قاضی پیتمن گفت یک کارشناس در زمینه دادوستد دادههای سیاسی میتواند شهادت دهد که این اطلاعات برای رایدهندگان در ایالتهای سرنوشتساز چه ارزشی داشته است.
این شکایت در تاریخ پنجم نوامبر ۲۰۲۴ ثبت شده است.
یک روز پیشتر، یک قاضی در فیلادلفیا از پایان دادن به برنامه قرعهکشی ماسک امتناع کرده و گفته بود دادستان ارشد آن شهر نتوانسته نشان دهد این اقدام «یک قرعهکشی غیرقانونی» بوده است.
ماسک ساکن تگزاس است و شرکت خودروسازی برقی او، تسلا، در آستین مستقر است.
وعده جنجالی ماسک برای اهدای روزانه یک میلیون دلار به رایدهندگان
در جریان آخرین انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، ماسک که از ترامپ حمایت میکرد، گفته بود تا زمان برگزاری انتخابات، روزانه یک میلیون دلار برای اهدا در قرعهکشی به آن دسته از شهروندانی که بهمنظور شرکت در انتخابات در ایالات کلیدی ثبتنام کردهاند، در نظر گرفته است.
او مهرماه سال گذشته در تجمع حامیان ترامپ در ایالت پنسیلوانیا یک چک یک میلیون دلاری را به یکی از حاضران اهدا کرد.
همان زمان، جاش شاپیرو، فرماندار دموکرات پنسیلوانیا، از مقامهای مسئول خواست در خصوص این اقدام ماسک تحقیق کنند.
شبکه خبری سیانان گزارش داد هرچند برای اهدای این مبلغ قرعهکشی صورت گرفته است، برخی ناظران معتقدند چنین اقدامی میتواند ناقض قوانین انتخاباتی باشد.
فروردین امسال نیز این میلیاردر آمریکایی، در ایالت ویسکانسین به دو رایدهنده چکهایی (هر کدام به ارزش یک میلیون دلار) اهدا کرد و وعده پرداخت مبالغی کمتر به سایر افرادی داد که به انتخاب نامزد محافظهکار برای دیوان عالی در انتخابات این ایالت کمک کنند.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۳۰ مرداد گزارش داد این حکم که از سوی سه قاضی - بدون ارائه هیچ استدلال حقوقی - صادر شد، اجازه میدهد دولت حمایتهای موقت را خاتمه دهد؛ حتی در شرایطی که روند رسیدگی به شکایت علیه این سیاست همچنان ادامه دارد.
بر اساس این دستور، حمایتهای مربوط به مهاجران نپالی که در پنجم اوت منقضی شده است، بلافاصله پایان مییابد.
حمایتها برای مهاجران هندوراسی و نیکاراگوئهای نیز در هشتم سپتامبر به پایان خواهد رسید.
تریشیا مکلافلین، سخنگوی وزارت امنیت داخلی آمریکا، در بیانیهای گفت: «این تصمیم به بازگرداندن سلامت به نظام مهاجرت کمک خواهد کرد و مانع از آن میشود که حمایت موقت، عملا به یک نظام پناهندگی غیررسمی تبدیل شود.»
اهیلان آروانانتهام، از مرکز حقوق و سیاست مهاجرت دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس که یکی از نهادهای شاکی در این پرونده است، از دادگاه به دلیل عدم ارائه استدلال حقوقی انتقاد کرد و افزود: «این تصمیم بهسادگی قدرتطلبی دولت را تایید میکند.»
ترینا ال. تامپسون، قاضی ناحیهای، در ماه ژوئیه در حکمی بهطور موقت مانع از لغو حمایتها شده بود.
او در حکم خود تصریح کرده بود تصمیم دولت احتمالا بر پایه «انگیزههای نژادپرستانه» اتخاذ شده است.
رویترز پیش از این گزارش داد دولت ترامپ در حال بررسی تعیین سقف حدود ۴۰ هزار نفری پذیرش پناهجویان برای سال آینده است که بخش عمده آن به شهروندان سفیدپوست آفریقای جنوبی اختصاص خواهد یافت.
این گزارش که ۲۴ مرداد منتشر شد، بر اساس اظهارات دو مقام آمریکایی آگاه از موضوع و یک ایمیل رسمی دولت ایالات متحده در ارتباط با برنامه اسکان پناهندگان تهیه شده.
حمایت ويژه ترامپ از سفیدپوستان آفریقای جنوبی
سقف پیشنهادی ۴۰ هزار نفر نسبت به ۱۰۰ هزار پناهندهای که در سال مالی ۲۰۲۴ در زمان دولت جو بایدن پذیرش شدند، کاهش محسوسی دارد اما همچنان بالاتر از رکورد حداقلی ۱۵ هزار نفر است که ترامپ در سال مالی ۲۰۲۱ و پیش از پایان نخستین دوره ریاستجمهوری خود تعیین کرده بود.
منبع آگاه دیگری نیز اعلام کرد علاوه بر رقم ۴۰ هزار نفر، سناریوی تعیین سقفی پایینتر، در حد ۱۲ هزار نفر، نیز مطرح شده است.
بر اساس برآوردهای سازمان ملل متحد، در حال حاضر ۳۷ میلیون پناهنده در سراسر جهان وجود دارد.
ترامپ بلافاصله پس از ورود مجدد به کاخ سفید در ژانویه، روند پذیرش پناهندگان را متوقف کرد اما چند هفته بعد برنامهای ویژه برای اقلیت سفیدپوست در آفریقای جنوبی به اجرا گذاشت و هشدار داد این گروه با تبعیض نژادی و خشونت مواجه است.
دولت آفریقای جنوبی این اتهامات را رد کرده است.
دولت ترامپ در داخل با این پرسش مواجه بوده است که آیا شهروندان غیرسفیدپوست آفریقای جنوبی نیز میتوانند مشمول این برنامه پناهندگی شوند یا خیر.
نشریه فارنافرز با اشاره به داستان «لباس جدید پادشاه» هانس کریستین اندرسن نوشت همانگونه که پادشاه بدون لباس مقابل مردم ایستاده بود و کسی جرئت بیان حقیقت را نداشت، ترامپ نیز بدون طرح مشخصی برای صلح، خود را محور دیپلماسی معرفی میکند و رهبران جهان به ناچار سکوت میکنند.
ترامپ بارها گفته ظرف ۲۴ ساعت میتواند جنگ را متوقف کند. او مدعی است تنها در واشینگتن و از طریق ابتکار شخصی او میتوان به توافق رسید، نه در ژنو، وین یا کییف. اما فارنافرز تاکید دارد که دولت ترامپ هیچ «نقشه راه» روشنی برای پایان جنگ ندارد. او گاهی از آتشبس موقت سخن میگوید و گاهی از توافق نهایی، و در عین حال تهدید میکند که کمکها به اوکراین را قطع خواهد کرد.
این گزارش میافزاید که واشینگتن عملاً اهرم محدودی برای فشار بر مسکو دارد؛ از تشدید تحریمها پرهیز کرده و در ارسال تسلیحات نیز محتاط است. همزمان توان چندانی برای فشار بر کییف وجود ندارد، چرا که اوکراین برای بقا میجنگد و از حمایت اروپا برخوردار است.
به نوشته فارنافرز، هیچیک از طرفهای جنگ مایل نیستند به صراحت بگویند «ترامپ لباسی بر تن ندارد». روسیه رابطه نزدیک با او را به سود خود میبیند. اوکراین نمیخواهد با انتقاد آشکار، حمایت احتمالی آمریکا را از دست بدهد و اروپا هم وابستگی امنیتی خود به واشینگتن را نادیده نمیگیرد.
این وضعیت به کرملین فرصت میدهد. پوتین با چاپلوسی از ترامپ و القای این تصور که او یک «صلحطلب بزرگ» است، از شکافها بیشترین بهره را میبرد. همزمان روسیه حملاتش علیه زیرساختهای اوکراین را افزایش داده و امید دارد که دودلیهای آمریکا به تضعیف روحیه غربیها منجر شود.
رهبران اروپایی بهخوبی میدانند که دیپلماسی ترامپ توخالی است. از همین رو برخی کشورها به فکر آیندهای بدون تکیه بر آمریکا افتادهاند. آلمان در دو مقطع سیاستهایش را تغییر داد: نخست با قطع وابستگی به انرژی روسیه و سپس با آغاز بازسازی توان نظامی. با این حال اروپا همچنان به چتر امنیتی واشینگتن متکی است و ناچار در برابر نمایش ترامپ انعطاف نشان میدهد.
به نوشته فارنافرز، پیام اصلی ترامپ برای افکار عمومی غرب آن است که جنگ را میتوان به سرعت پایان داد. این روایت اگرچه برای مردم جذاب است، اما خطرناک خواهد بود، زیرا نیاز واقعی اوکراین یعنی تجهیز به سامانههای دفاع هوایی، پهپاد و کمکهای مالی را به حاشیه میبرد.
این نشریه هشدار میدهد که تمرکز بر «توافقهای خیالی» به جای واقعیتهای جنگ، نهتنها اوکراین بلکه اعتبار جهانی آمریکا را تضعیف میکند. میراثی که پس از جنگ جهانی دوم و پایان جنگ سرد بر جای مانده بود، اکنون در معرض خدشه است. اگر ترامپ حتی موفق به برقراری آتشبسی موقت شود، بیاعتمادی به روشهای او مانع شکلگیری ائتلاف پایدار خواهد شد.
فارنافرز در پایان نتیجه میگیرد: «دیپلماسی نمایشی ترامپ گرچه میتواند رهبران جهان را دور یک میز جمع کند، اما توان حل بحران اوکراین را ندارد. او بیش از هر چیز به دنبال تحسین و نمایش است، امری که فاصله میان ادعا و واقعیت را بیش از پیش آشکار میسازد.»
او همچنین نسبت به آغاز عملیات جدید ارتش اسرائیل برای تصرف شهر غزه هشدار داد و خواستار برقراری فوری آتشبس شد. دبیرکل سازمان ملل تاکید کرد: «ضروری است که فوراً در غزه آتشبس برقرار شود» تا از کشتار غیرنظامیان و ویرانیهای بیشتر جلوگیری شود.
اظهارات این مقام سازمان ملل در واکنش به طرح بحثبرانگیز اسرائیل برای ساختوساز در منطقه E1 مطرح شد؛ طرحی که از سوی کشورهای اروپایی نیز به شدت محکوم شده است.
بریتانیا و آلمان: طرح اسرائیل نقض آشکار حقوق بینالملل است
دیوید لامی، وزیر خارجه بریتانیا، با انتشار بیانیهای اعلام کرد طرح ساخت ۳۴۰۰ واحد مسکونی در منطقه E1، در صورت اجرا، فلسطین را به دو بخش تقسیم خواهد کرد و «نقض آشکار حقوق بینالملل» و تضعیف جدی راهحل دوکشوری است. او از دولت اسرائیل خواست فوراً این تصمیم را لغو کند.
دولت آلمان نیز با صدور بیانیهای مشابه اعلام کرد که ادامه ساختوساز در شهرکها مانعی اساسی در مسیر پایان اشغال کرانه باختری و دستیابی به راهحل سیاسی است.
این انتقادات پس از آن مطرح شد که اداره غیرنظامی اسرائیل با پیشبرد رسمی طرح E1 و به رسمیت شناختن سکونتگاه آسائیل موافقت کرد. این طرح علاوه بر واحدهای مسکونی، شامل ایجاد زیرساختهای عمومی و خدماتی است.
در مقابل، بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، این تصمیم را «تاریخی» خوانده و تاکید کرده است: «در E1، وعدههایی که سالها پیش داده شده بود را عملی میکنیم. این لحظهای تعیینکننده برای امنیت ملی اسرائیل و روند شهرکسازی است.»
موضع متفاوت آمریکا
در حالی که کشورهای اروپایی این پروژه را غیرقانونی و مخل صلح دانستهاند، ایالات متحده موضعی متفاوت اتخاذ کرده است. مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، در گفتوگو با رادیو ارتش اسرائیل تصریح کرد: «این اقدام نقض حقوق بینالملل نیست. ما به اسرائیل دیکته نمیکنیم و نمیگوییم که چه کاری بکند یا نکند.»
وزارت خارجه آمریکا نیز در بیانیهای جداگانه اعلام کرد که این ساختوسازها با اهداف امنیتی اسرائیل همخوانی دارد و مغایر با سیاستهای واشینگتن تلقی نمیشود.
در حالیکه جنگ در غزه وارد مراحل جدیدی میشود و تلاشهای بینالمللی برای کاهش تنش شدت گرفته، اقدامات اسرائیل در کرانه باختری بار دیگر محور جدال دیپلماتیک میان تلآویو و قدرتهای جهانی قرار گرفته است.
