با گذشت ۱۰ سال از هشدارهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درباره ناامنی غذایی در کشور، بررسیها نشان میدهند ساکنان استانهای سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، هرمزگان، ایلام، کرمان، خراسان جنوبی و بوشهر، همچنان با مشکلات معیشتی و ناامنی غذایی شدیدی مواجه هستند.
روزنامه اعتماد روز پنجشنبه ۱۰ خرداد در گزارشی نوشت مصرف برخی اقلام غذایی مانند گوشت، مرغ، لبنیات و میوهها به دنبال افزایش قیمتها تا حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است.
این گزارش با هشدار درباره تاثیر سوءتغذیه مادران باردار و کودکان زیر پنج سال در کاهش توانمندی جسمی و ذهنی نسل آینده، نوشت که مردم این هشت استان همچنان با ناامنی غذایی درگیر هستند.
وضعیت نابسامان برخی از این استانها دستکم در یک دهه اخیر بیتغییر باقی مانده است.
تیر ۱۳۹۳، زهرا عبداللهی، مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت اعلام کرد استانهای کهگیلویه و بویراحمد، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و خوزستان، دچار سوءتغذیه و ناامنی غذایی هستند.
او گفت شاخصهایی همچون میانگین قد، دریافت ریزمغذیها و انواع ویتامینها در جمعیت این پنج استان، از میانگین کشوری بسیار پایینتر است.
پس از آن و در سال ۱۳۹۸، وزارت بهداشت اعلام کرد استانهای بوشهر، خراسان جنوبی و ایلام نیز به فهرست استانهای دچار ناامنی غذایی اضافه شدهاند.
گزارشهای رسمی و جدید از جمله گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد فشار افزایش هزینهها از یک سو و افزایش نیافتن متناسب دستمزدها از سوی دیگر، باعث شده خانوادهها از میزان مصرف خوراکیها و آشامیدنیها بکاهند.
مرکز آمار ایران روز سوم خرداد گزارش شاخص قیمت مصرف کننده مربوط به اردیبهشت سال ۱۴۰۳ را منتشر کرد و از نرخ تورم حدود ۷۴ درصدی در گروه گوشت قرمز و مرغ خبر داد.
روزنامه اعتماد در گزارش جدیدش با تعدادی از ساکنان هشت استان مورد نظر گفتوگو کرد و از تداوم ناامنی غذایی آنان خبر داد.
غذای برخی مردم نان خالی است
صاحب یک بقالی در خیابان دانشگاه زاهدان در گفتوگو با اعتماد از کاهش خرید مردم خبر داد و گفت فروش برنج، روغن، نوشابه و ماکارونی به یکسوم رسیده است.
به گفته این شهروند، عمده خرید مردم از سر ناچاری، بیشتر «نان» است.
او گفت آخرین باری که گوشت قرمز خورده، «عید قربان» سال گذشته و با سهم ۳۰۰ گرمیاش از گوشت نذری بوده است.
این شهروند ادامه داد: «پای مرغ کیلویی ۱۵ هزار تومان است و میشود با آن آبگوشت درست کرد ولی همان را هم خیلی از خانوادهها نمیتوانند بخرند و ما هم ماهی یکبار میخریم.»
صاحب یک مغازه الکتریکی در منطقه شیرآباد زاهدان گفت در این منطقه خانوادههایی هستند که شب را تنها با نان خالی سر میکنند و اگر یارانه گرفته باشند، نان و کشک میخورند.
او گفت در منطقه شیرآباد از هر ۳۰ خانواده، ۲۸ موردشان «هیچ چیزی» ندارند.
به گفته این شهروند، فرزندان بسیاری از خانوادههای منطقه شیرآباد به دلیل هزینهها به مدرسه نمیروند.
یک پرس چلوکباب ۵۰۰ هزار تومان
صاحب رستورانی در شهر یاسوج به اعتماد گفت در دو سال گذشته به دلیل گرانی و فقیرتر شدن مردم، میزان فروش او کم شده است.
به گفته این شهروند، یک پرس چلوکباب ۵۰۰ هزار تومان است و برای همین، هر روز از صبح ۵۰ نفر جلوی مغازه قصابی صف میبندند که «اسکلت مرغ» بخرند.
او گفت میوه در بسیاری از خانهها کالای لوکس شده و اگر کسی پول اضافهای داشته باشد فقط هندوانه میخرد که کیلویی ۱۵ هزار تومان است.
یک پزشک شاغل در پایگاه انتقال خون یکی از شهرهای استان هرمزگان گفت گرسنگی مردم را زمانی که برای اهدای خون مراجعه میکنند، متوجه میشود.
به گفته او، اغلب مردان ماهیگیر دچار سوءتغذیه هستند.
اوایل اردیبهشت امسال روزنامه اعتماد با بررسی اطلاعات موجود در خصوص دادههای نرخ فقر نوشت افزایش ۱۰ درصدی نرخ فقر در دو سال به معنی افزایش حدود هشت میلیون نفر به تعداد فقرا در کشور است.
فقر اقتصادی در مناطق نفتخیز
یک کارگر دکلهای نفتی در اهواز به اعتماد گفت در سالی که گذشت او و بسیاری از مردم با نان و سیبزمینی و «پستترین» نوع سوسیس و کالباس شکم خود و خانوادهشان را سیر کردهاند.
در شهر ایلام صاحب یک قصابی از افزایش مشتریان «ضایعات مرغ با بهای کیلویی ۲۰ هزار تومان» خبر داد.
او گفت در یک سال گذشته شمار مشتریان نسیهبگیرش بسیار زیاد شدهاند و همین الان بالای ۲۰ میلیون تومان از مشتریان طلب دارد.
یک فعال اجتماعی در کنگان، شهر همجوار با مجموعه پالایشگاه پارس جنوبی به اعتماد گفت در این شهر نانآوران خانواده برای تامین معاش خود و خانوادهشان دو یا سه شیفت و در جاهای مختلف کار میکنند اما باز هم درآمد و مخارجشان با هم جور نیست.
دبیر یک دبیرستان پسرانه در شهر بندرعباس که در شهر کهنوج زندگی میکند گفت که ۹۹ درصد مردم این منطقه کشاورزند و به دلیل نبودن بازار فروش محصولاتشان، «به خاک سیاه» نشستهاند.
او هشدار داد آسیبهای اجتماعی و امنیتی در جنوب کرمان به وضع بحران رسیده است.
به گفته این معلم، در این منطقه خانوادههایی هستند که حتی پول برای خرید یک روغن یک لیتری ندارند و شاگردانش در بازار بندرعباس تا نیمهشب ماهیفروشی و صافکاری و ساندویچفروشی و آپاراتی و کارگری میکنند.
۱۹ فروردین امسال، یک روزنامه سراسری چاپ تهران به نقل از واحدهای صنفی گزارش داد دزدی مواد غذایی از فروشگاههای ایران افزایش یافته و گرانیها و افزایش گرسنگی در میان مردم از دلایل آن است.
پیش از آن و در هفتم فروردین، تجارتنیوز در گزارشی از باز شدن پای دهه هشتادیها به بازار فروش اعضای بدن خبر داد و نوشت نوجوانان و جوانان ۲۰ ساله، برای تامین نیازهای مالی، کلیه و مغز استخوان خود را میفروشند.
ترک تحصیل برای نان
یک فعال اجتماعی و از اهالی روستای مرزی خونیکسار در خراسان جنوبی به اعتماد گفت از ۱۸ دختر پایه نهمی پنج نفرشان عقد کردهاند و مدرسه نمیروند و ترک تحصیل پسرها بعد از پایه نهم نیز در این روستا خیلی بالاست.
این نوجوانان، برای کارگری به روستاهای اطراف یا حتی تهران میروند.
به گفته این فعال اجتماعی، حدود ۷۰۰ خانواده این روستا پول خرید نان ندارند و چند فرد نیکوکار، هر ماه ۱۰۰ هزار تومان برای پول نان به آنها میدهند.
او تاکید کرد در این روستا سوءتغذیه زیاد است و خانه بهداشت برای بچههای خانوادههای فقیر، سبد غذایی میدهد.
۲۱ اردیبهشت امسال، دهها شهروند با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، به فقر، گرانی، تورم و دیگر مشکلات روزافزون ایرانیان زیر سایه ناکارآمدی جمهوری اسلامی پرداختند و از اصلاح امور در این حکومت، ابراز ناامیدی کردند.
خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی (ایرنا) گزارش داد اسد در این دیدار، روابط تهران و دمشق را «راهبردی» خواند و افزود رئیسی نقش مهمی در «تعمیق این روابط» ایفا میکرد.
رئیسی و هیات همراهش روز ۳۰ اردیبهشت در سانحه سقوط بالگرد در استان آذربایجان شرقی جان خود را از دست دادند.
خامنهای در دیدار با اسد دو حکومت ایران و سوریه را «از ارکان محور مقاومت» توصیف کرد و گفت: «همه باید امتیاز ویژه دولت سوریه یعنی مقاومت را در مقابل چشم خود مشاهده کنند.»
جمهوری اسلامی از عنوان «محور مقاومت» برای اشاره به متحدان خود در منطقه مانند حکومت اسد و گروههای نیابتی تهران از جمله حوثیهای یمن، حزبالله لبنان و حماس استفاده میکند.
خامنهای در ادامه سخنانش، غرب را به تلاش برای تغییر حکومت سوریه متهم کرد و افزود: «غربیها و دنبالههای آنها در منطقه قصد داشتند با جنگی که علیه سوریه به راه انداختند، نظام سیاسی این کشور را ساقط و سوریه را از معادلات منطقه حذف کنند اما موفق نشدند.»
جنگ داخلی سوریه که با تظاهرات مسالمتآمیز مردم این کشور علیه حکومت اسد در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، بیش از ۵۰۰ هزار کشته و میلیونها آواره بر جای گذاشته است.
ورود داعش از یک سو و نیروهای حامی حکومت اسد نظیر سپاه پاسداران و حزبالله لبنان از سوی دیگر به درگیریها در سوریه، علاوه بر تلفات جانی، اقتصاد این کشور را به ویرانی کشاند و زیرساختهای آن را به شکل گستردهای تخریب کرد.
خامنهای در دیدار با اسد به موضوع جنگ غزه پرداخت و با انتقاد از مواضع «برخی کشورهای منطقه»، آنها را به «بیعملی» و «کوتاهی» در قبال غزه و فلسطین متهم کرد.
جمهوری اسلامی از حامیان اصلی حماس در چند دهه اخیر بوده است.
شبهنظامیان حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و بیش از ۲۴۰ نفر را گروگان گرفتند.
اسرائیل در پاسخ به این تهاجم، عملیات نظامی وسیعی را در نوار غزه آغاز کرد که بر اساس آمار وزارت بهداشت حماس، تاکنون منجر به کشته شدن بیش از ۳۶ هزار نفر شده است.
بیش از ۸۱ هزار فلسطینی نیز در جریان جنگ غزه زخمی شدهاند.
هر چند جمهوری اسلامی همواره کوشیده است خود را در مجامع و رسانههای بینالمللی به عنوان حامی مردم و آرمان فلسطین معرفی کند اما گزارشها حاکی از آن است که بسیاری از فلسطینیان دل خوشی از سیاستهای تهران ندارند.
خبرگزاری فرانسه روز ۳۱ اردیبهشت گزارش داد با وجود ستایش حماس از رئیسی، خبر کشته شدن او در سانحه هوایی با بیتفاوتی ساکنان نوار غزه مواجه شده است.
حسام عبدالله، فلسطینی ساکن غزه با اشاره به مرگ رئیسی به خبرگزاری فرانسه گفت: «چرا باید به مردی اهمیت بدهم که تنها برای ما ویرانی به همراه داشته است؟ ... با این همه تخریب و ویرانی که با آن روبهرو بودهایم، هیچ کشوری به ما توجه نکرده.»
رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با اسد، به تحریمهای اقتصادی ایالات متحده و اروپا علیه تهران و دمشق پرداخت و تاکید کرد دو کشور باید «با افزایش همکاریها و منظم کردن آن»، از شرایط کنونی عبور کنند.
او پیشتر و در روز پنجم اردیبهشت، تحریمهای بینالمللی را زمینهساز «شکوفایی استعدادها» و بروز «ظرفیتهای داخل کشور» دانسته بود.
بر اساس گزارش این رسانه که اخبار استان سیستان و بلوچستان را گزارش میکند، آب لولهکشی منطقه اسلامآباد خاش از ابتدای خرداد بهطور کامل قطع است و با وجود پیگیریهای متعدد شهروندان از طریق فرمانداری و اداره آب و فاضلاب خاش، تاکنون این مشکل برطرف نشده است.
ساکنان منطقه تاکید کردند در ۹ روز اخیر نه تنها آبی برای شستوشوی لباسها و ظروفشان ندارند بلکه از دسترسی به آب آشامیدنی نیز محروم شدهاند.
با ادامهدار شدن این مشکل، ساکنان اسلامآباد روز پنجشنبه ۱۰ خرداد مقابل اداره آب و فاضلاب خاش تجمع کردند.
در روزهای گذشته گزارشی مشابه از محروم ماندن ساکنان روستای چراغآباد شهرستان فنوج سیستان و بلوچستان از دسترسی به آب آشامیدنی سالم منتشر شد.
بر اساس این گزارشها، بعد از بارندگیهای شدید و سیلآسای ماههای اخیر، چاهی که آب شرب اهالی را تامین میکرد، تخریب شد.
حالوش به نقل از یکی از ساکنان چراغآباد نوشت که در سه ماه گذشته، روستاییان آب مورد نیازشان را از «گودالها و هوتکها» تامین میکنند و به همین دلیل برخی اهالی روستا دچار بیماریهای گوارشی و پوستی شدهاند اما مسئولان مربوطه پاسخگوی مشکلاتشان نیستند.
هوتکها سازههایی گودالشکل هستند که برای جمعآوری سیلابهای ناشی از بارندگی فصلی با هدف مصارف گوناگون از جمله تامین آب شرب احشام و کمک به آبیاری کشت فصلی ایجاد میشوند.
تعدادی از مناطق استان سیستان و بلوچستان در ماههای گذشته گرفتار بارشهای سنگین و سیل شدند.
پس از سیل اسفند سال گذشته، محمدجواد عسکری، رییس کمیسیون کشاورزی و آب مجلس یازدهم گفته بود که «نزدیک به دو میلیارد متر مکعب» آب در بارشهای اخیر سیستان و بلوچستان به دریا سرازیر شد.
بسیاری از روستاها و مناطق حاشیه شهرهای سیستان و بلوچستان فاقد آب لولهکشی سالم و بهداشتی هستند.
اواخر فروردین سال گذشته اسماعیل حسین زهی، نماینده مردم خاش در مجلس شورای اسلامی گفته بود ۷۰ درصد شهرستان خاش آب ندارد و ۳۰ درصد مابقی نیز آب غیرقابل شرب دارد.
شهبخش گرگیج، نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استانها، بهمن سال ۱۳۹۹ انتشار خبرهایی درباره آبرسانی به ۱۸۵ روستا در جنوب این استان را غیرواقعی خوانده و گفته بود ۴۵ هزار نفر ساکن این منطقه با بحران آب زندگی میکنند.
تیر همان سال معینالدین سعیدی، نماینده چابهار گفت که استان سیستان و بلوچستان «پایینترین میزان شاخص دسترسی به آب شرب در ایران» را دارد و فقط ۱۹ درصد از ساکنانش به آب شرب بهداشتی دسترسی دارند.