عبادت کردن وزیر راستگرای اسرائیل در مسجد الاقصی جنجالبرانگیز شد
ایتامار بنگویر، وزیر راستگرای امنیت ملی اسرائیل، در اقدامی بیسابقه و با زیر پا گذاشتن معاهدات، در مسجد الاقصی عبادت کرد. این اقدام با واکنش تند شماری از کشورهای عربی مواجه شد.
ایتامار بنگویر، وزیر راستگرای امنیت ملی اسرائیل، در اقدامی بیسابقه و با زیر پا گذاشتن معاهدات، در مسجد الاقصی عبادت کرد. این اقدام با واکنش تند شماری از کشورهای عربی مواجه شد.
«کوه معبد» محوطهای در اطراف مسجد الاقصی و مکانی مقدس برای یهودیان محسوب میشود. این مسجد بهدلیل آنکه نخستین قبله دین اسلام بوده، برای مسلمانان نیز مکانی مقدس است.
این منطقه در اورشلیم، یکی از حساسترین نقاط تنش در خاورمیانه، واقع شده است.
از حدود ۶۰ سال پیش اداره امور مذهبی مسجد الاقصی بهواسطه یک توافق نانوشته موسوم به «وضع موجود» به اوقاف اسلامی اردن واگذار شد و در سال ۱۹۹۴ این نقش در معاهده صلح اردن و اسرائیل رسمیت حقوقی یافت.
بنگویر یکشنبه ۱۲ مرداد با نقض آشکار این توافق اعلام کرد از از محوطه مسجد الاقصی در اورشلیم بازدید و نماز «عمیده» را در جمع دهها یهودی روزهدار در آن مکان خوانده است.
گرچه اوقاف اسلامی اداره مجموعه را بر عهده دارد، اما ورودیهای آن از سوی پلیس اسرائیل و نیروهای مرزبانی کنترل میشود.
بنگویر که نهادهای پلیس اسرائیل تحت نظارت او قرار دارند، در حالی وارد مجموعه شد و در آن گشتزنی کرد که ماموران پلیس او را همراهی میکردند.
او در جریان این دیدار، بار دیگر خواستار اشغال کامل نوار غزه و همچنین خواستار اعمال «حاکمیت و حکومت» اسرائیل بر کوه معبد شد.
بنگویر از زمان تصدی مقام وزارت امنیت داخلی در سال ۲۰۲۲ بارها گفته سیاست او حمایت از برگزاری نماز یهودیان بر فراز کوه معبد است.
بر اساس توافق وضع موجود، یهودیان اجازه بازدید از این مکان را دارند اما از عبادت کردن در آن منع شدهاند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به بازدید بنگویر بیانیهای صادر و تاکید کرد: «سیاست اسرائیل در حفظ وضع موجود در کوه معبد تغییری نکرده و نخواهد کرد.»
با این حال، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، تصاویری از بازدید خود از دیوار ندبه و دیدار با سربازان ارتش اسرائیل را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد و نوشت دیوار ندبه و کوه معبد «بار دیگر تحت حاکمیت اسرائیل قرار دارند».
او افزود اسرائیل «برای همیشه» تسلط خود را بر این مکان تقویت خواهد کرد.
واکنشها به عبادت کردن بنگویر در مسجد الاقصی
اقدام بنگویر بلافاصله با محکومیت شدید از سوی تشکیلات خودگردان فلسطین، اردن و عربستان سعودی مواجه شد.
وزارت خارجه عربستان سعودی ۱۲ مرداد در بیانیهای اعلام کرد ریاض «با شدیدترین عبارات، اقدامات تحریکآمیز مکرر» مقامهای اسرائیلی علیه مسجد الاقصی را محکوم میکند و تاکید دارد که این اقدامات به شعلهور شدن درگیریها در منطقه دامن میزند.
در این بیانیه همچنین آمده است: «پادشاهی عربستان سعودی بر مطالبه مستمر خود از جامعه بینالمللی برای توقف این اقدامات از سوی مقامهای اشغالگر اسرائیلی که ناقض قوانین و عرف بینالمللی است و تلاشهای صلح در منطقه را تضعیف میکند، تاکید دارد.»
پیش از آن که بنگویر وزیر امنیت ملی شود، پلیس اسرائیل اغلب بازدیدکنندگان یهودی را که در کوه معبد در حال عبادت کردن دیده میشدند، اخراج یا بازداشت میکرد.
در سه سال گذشته این سیاست تا حد زیادی کنار گذاشته شده و ماموران پلیس نسبت به برگزاری نمازهای محدود و پنهانی یهودیان مدارا نشان دادهاند.
بازدید بنگویر همچنین با محکومیت تشکیلات خودگردان فلسطین روبهرو شد.
نبیل ابو رودینه، سخنگوی محمود عباس، رییس این تشکیلات، گفت بن گویر با این اقدام «از تمام خطوط قرمز عبور کرده است».
او در بیانیهای خواهان مداخله فوری جامعه جهانی، بهویژه دولت آمریکا، شد تا به «جنایات شهرکنشینان و تحریکات دولت راست افراطی در مسجد الاقصی» پایان دهد، جنگ علیه غزه را متوقف کند و اجازه ورود کمکهای انسانی را بدهد.
او در بیانیهای از جامعه جهانی، بهویژه دولت ایالات متحده، خواست برای توقف «جنایات شهرکنشینان و اقدامات تحریکآمیز دولت راست افراطی در مسجدالاقصی» مداخله کند، به جنگ غزه پایان دهد و زمینه ورود کمکهای بشردوستانه به این منطقه را فراهم سازد.
دولت اردن با محکوم کردن بازدید وزیر اسرائیلی از مسجدالاقصی، این اقدام را «تحریکآمیز، غیرقابل قبول و عاملی در جهت تشدید تنشها» توصیف کرد.
در بیانیه اردن آمده است بنگویر با همراهی پلیس از این مکان بازدید کرد، اما اسرائیل «هیچگونه حاکمیتی بر مسجد مبارک الاقصی ندارد».
بنگویر از زمان پیوستن به دولت کنونی نتانیاهو چندین بار در بازدیدهایی جنجالی از کوه معبد حضور یافته است، اما ۱۲ مرداد نخستین بار بود که او یا هر وزیر دیگری بهطور علنی و در قالب جماعتی ۱۰ نفره در این مکان عبادت کردند.
افزون بر این، بسیاری از مراجع مذهبی یهودی بهطور سنتی بازدید از کوه معبد را ممنوع دانستهاند، زیرا بیم آن دارند که بازدیدکنندگان «بهصورت ناپاک پا بر زمینی بگذارند که مقدس تلقی میشود».
هرگونه تغییر در وضع موجود کوه معبد بهشدت احساسات مذهبی را تحریک میکند.
این مکان برای حماس نیز جایگاهی محوری دارد، تا جایی که این گروه حمله هفتم اکتبر به جنوب اسرائیل را «طوفان الاقصی» نامگذاری کرد.
سلام یکشنبه ۱۲ مرداد دانستن حقیقت در مورد انفجار بندر بیروت در سال ۱۳۹۹ را یک «مساله ملی» دانست و خواهان پاسخگو کردن افراد دخیل در این رویداد مرگبار شد.
نخستوزیر لبنان که یک قاضی بینالمللی است، پاسخگو کردن عوامل دخیل در انفجار بیروت را «وحدتبخش» توصیف کرد و افزود مطالبه عدالت برای این حادثه، ایجاد یک «دولت عادل» را تضمین میکند.
سلام تاکید کرد هیچ توافقی در پرونده انفجار بندر بیروت پیش از پاسخگویی به دست نمیآید و هیچ حکومتی در سایه «معافیت از مجازات» به وجود نخواهد آمد.
۱۴ مرداد ۱۳۹۹، انفجار مهیبی در بندر بیروت رخ داد که به کشته شدن بیش از ۲۲۰ نفر، مفقود شدن حدود ۸۰ نفر و زخمی شدن بیش از هفت هزار نفر انجامید.
انگشت اتهام از ابتدا بهسوی حزبالله و انبار کردن پنهانی مواد شیمیایی ساخت موشک توسط این گروه در بندر بیروت نشانه رفت.
در زمان حیات حسن نصرالله که حزبالله همچنان از نفوذ گسترده سیاسی و نظامی در لبنان برخوردار بود، روند تحقیقات درباره انفجار بندر بیروت چندین بار متوقف شد.
لبنان و چالش خلع سلاح حزبالله
اگرچه نخستوزیر لبنان در سخنان خود بهطور مستقیم نامی از حزبالله نبرد، اظهارات او در زمانی مطرح میشود که موضوع خلع سلاح این گروه نیابتی جمهوری اسلامی به یکی از بحرانهای اصلی لبنان تبدیل شده است.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، ۹ مرداد در یک سخنرانی تلویزیونی از حزبالله و سایر احزاب سیاسی خواست تا سلاحهای خود را به ارتش این کشور تحویل دهند.
عون در این سخنرانی گفت: «بر عهده تمامی احزاب سیاسی است که این فرصت تاریخی را بدون تردید غنیمت شمارند و برای منحصر شدن سلاح در دست ارتش و نیروهای امنیتی - و نه هیچکس دیگر - تلاش کنند.»
در سوی دیگر، نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، ۱۵ تیر اعلام کرد این گروه در برابر تهدیدهای اسرائیل تسلیم نخواهد شد و علیرغم فشارهایی که برای خلع سلاح وارد میشود، این گروه سلاح خود را زمین نخواهد گذاشت.
نعیم در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به هزاران هوادار حزبالله در جنوب بیروت گفت: «تهدید [اسرائیل] باعث نخواهد شد ما تسلیم را بپذیریم.»
او اضافه کرد: «ما هم برای صلح و هم برای رویارویی با اسرائیل آمادهایم. از ما نخواهید که قبل از عقبنشینی اسرائیل، سلاحهایمان را زمین بگذاریم.»
طبق آخرین ارزیابی ارتش اسرائیل که هفتم مرداد منتشر شد، عملیات نظامی گستردهای که در پاییز ۲۰۲۴ با عنوان «پیکانهای شمالی» به اجرا درآمد، ضربهای سنگین به ساختار نظامی حزبالله وارد کرد و توان این گروه برای انجام حملات غیرمستقیم علیه اسرائیل را بهطور چشمگیری کاهش داد.
او ادامه داد: «همه گروگانها باید فورا و بدون قید و شرط آزاد شوند. حماس باید خلع سلاح شود و به حکومت خود در غزه پایان دهد. در عین حال، باید اجازه داده شود کمکهای بشردوستانه در مقیاس بزرگ به نیازمندان برسد.»
حماس دومین ویدیوی خود را طی روزهای گذشته از اویاتار داوید، گروگان اسرائیلی، منتشر کرد. انتشار این ویدیو موجی از واکنشها را در اسرائیل برانگیخت.
در این ویدیو که شنبه ۱۱ مرداد منتشر شد، داوید که به شدت لاغر شده، در یک تونل زیرزمینی نشان داده میشود که در حال کندن گودالی است و به گفته خودش در ویدیو، این گودال، برای قبر خودش است.
برادر او، ایلای داوید، در تجمعی در حمایت از گروگانها در تلآویو گفت: «آنها در آستانه مرگ مطلق هستند.»
تظاهرات بزرگ حمایت از فلسطین در سیدنی
همزمان هزاران تظاهراتکننده روز یکشنبه ۱۲ مرداد در حالی که باران شدیدی میبارید، از روی پل نمادین هاربر سیدنی عبور کردند و خواستار صلح و کمکرسانی به نوار غزه شدند.
نزدیک به دو سال از جنگی میگذرد که به گفته مقامات فلسطینی بیش از ۶۰ هزار نفر را در غزه کشته است. دولتها و سازمانهای بشردوستانه میگویند کمبود غذا منجر به گرسنگی گسترده در غزه شده است.
برخی از شرکتکنندگان در این راهپیمایی که از جانب برگزارکنندگان آن «راهپیمایی برای بشریت» نامیده شد، قابلمه و ماهیتابه را به عنوان نمادی از گرسنگی حمل میکردند.
راهپیمایان از سالمندان گرفته تا خانوادههایی با کودکان خردسال بودند. در میان آنها جولیان آسانژ، بنیانگذار ویکیلیکس هم حضور داشت. بسیاری چتر حمل میکردند و برخی پرچمهای فلسطین را تکان میدادند و شعار میدادند: «همه ما فلسطینی هستیم.»
جرمی لیبلر، رییس فدراسیون صهیونیست استرالیا با انتشار تصویری از علی خامنهای در صف اول تظاهرات حامیان فلسطین در سیدنی نوشت: «خامنه ای، دیکتاتوری که زنان را زندانی میکند، همجنسگرایان را اعدام میکند، به تروریسم پول میدهد و خواستار نابودی اسرائیل است.»
پلیس نیو ساوت ولز و نخست وزیر این ایالت هفته گذشته تلاش کردند مانع از برگزاری راهپیمایی روی پل شوند و گفتند که این مسیر میتواند خطرات ایمنی و اختلال در حمل و نقل را ایجاد کند. دیوان عالی ایالت روز شنبه حکم داد که میتواند برگزار شود.
فشار دیپلماتیک بر اسرائیل در هفتههای اخیر افزایش یافته است. فرانسه و کانادا اعلام کردهاند که کشور فلسطین را به رسمیت خواهند شناخت و بریتانیا میگوید که اگر اسرائیل به بحران انسانی رسیدگی نکند و به آتشبس نرسد، از این رویه پیروی خواهد کرد.
اسرائیل این تصمیم را به عنوان پاداشی برای حماس که غزه را اداره میکند محکوم کرده است. اسرائیل همچنین اجرای سیاست گرسنگی را انکار کرده و حماس را به سرقت کمکها متهم کرده است.
جوانی در ویدیویی که وبسایت معاونت سیاسی سپاه منتشر کرده، گفت هنگام جنگ در سطح جامعه مطرح شد مگر ما با چین و روسیه قراردادهای ۲۵ ساله و ۲۰ ساله همکاری نداشتیم، چرا آنها در با ما همکاری نکردند.
او در پاسخ گفت باید به این نکته توجه داشت که ماهیت این قراردادهای تهران با چین و روسیه، شامل «دفاع متقابل یا طرفینی به اینکه اگر هر کدام از کشورها وارد جنگ شدند، دیگری به نفع آن کشور وارد جنگ شود» نمیشود.
به گفته این مقام سپاه، در قراردادها به همکاریهای نظامی، خرید و فروش تجهیزات و موارد اینچنینی اشاره شده اما خلاف پیمانهای امنیتی مشابه، در این نمونهها آنها متعهد به کمک و مشارکت برای مقابله با تهدیدات نشدهاند.
جوانی افزود: «مثلا ما با مسکو قرارداد همکاری نظامی داریم، اما اینطور نبود که وقتی روسیه با اوکراین وارد جنگ شد ما متعهد شده باشیم در کنار روسیه وارد جنگ شویم که آنها متقابلا چنین تعهدی را داشته باشند.»
خبرگزاری رویترز دوم تیر به نقل از منابع ایرانی گزارش داد تهران از میزان حمایت مسکو از جمهوری اسلامی راضی نیست و خواستار اقدام موثرتر مسکوست.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، روسیه حملات آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی را اقدامی توجیهناپذیر و «تجاوزکارانه» توصیف کرد و چین نیز خواستار «خویشتنداری» و گفتوگو برای حل و فصل بحران شد.
آنها حمله نظامی اسرائیل را هم محکوم کردند، اما هیچ اقدام دفاعی انجام ندادند.
نشریه فارینپالیسی ۱۰ مرداد در تحلیلی «سکوت و انفعال پکن» در برابر حمله به متحد خود را نشانهای از محدودیتهای واقعی چین در مدیریت بحرانهای نظامی و ضعف ساختاری این کشور در اتحادهای غیررسمیاش با کشورهایی نظیر ایران و روسیه خواند.
معاون سیاسی سپاه در دفاع از روسیه و چین گفت جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه از «هیچ کشوری و حتی از اضلاع مقاومت» درخواست کمک نکرد.
جوانی افزود: «ضمن آنکه شخص (ولادیمیر) پوتین در خلال جنگ در حوزه سیاسی و دیپلماتیک اقدامات قابل توجهی را به نفع جمهوری اسلامی در مجامع بینالمللی و همراهیهایی را داشت که به لحاظ سیاسی باید انجام میداد.»
روزنامه جمهوری اسلامی ۱۷ تیر در مطلبی، کارنامه روسیه در جنگ ۱۲ روزه را «عبرتآموز» خواند و نوشت داستان پدافند اس۴۰۰ روسی که باوجود وعدههای چندین ساله هرگز به ایران داده نشد، شاهد دیگری بر قابل اعتماد نبودن این همسایه شمالی است.
این روزنامه نوشت باید دید آیا چینیها که گفتهاند «اجازه نمیدهیم روسیه در اوکراین شکست بخورد»، برای برطرف ساختن ضعف پدافندی ایران هم کاری خواهند کرد یا پیمان همکاری ۲۰ ساله با چین هم فقط «یک کاغذپاره» است.
بهگزارش خبرگزاری رویترز، مقامهای محلی روسیه یکشنبه اعلام کردند که حمله پهپادی ارتش اوکراین به یک انبار نفت در شهر سوچی موجب وقوع آتشسوزی گسترده شده و بیش از ۱۲۰ آتشنشان در تلاش برای مهار این حریق هستند.
به گفته ونیامین کوندراتیف، فرماندار منطقه کراسنودار، این حمله در منطقه آدلر در حاشیه دریای سیاه و در جنوب سوچی رخ داده و یکی از مخازن ۲۰۰۰ متر مکعبی سوخت دچار حریق شده است. خبرگزاری دولتی ریانووستی نیز بهنقل از منابع امدادی اعلام کرد که این مخزن در حال سوختن است و عملیات اطفای حریق همچنان ادامه دارد.
در پی این حادثه، اداره هوانوردی غیرنظامی روسیه اعلام کرد که برای حفظ ایمنی پروازها، فعالیت فرودگاه بینالمللی سوچی متوقف شده است.
در حالیکه هنوز مقامات اوکراینی واکنشی رسمی به این حمله نشان ندادهاند، رویترز میگوید قادر به تایید مستقل این گزارشها نیست. با این حال، این حمله در ادامه مجموعهای از عملیاتهای پهپادی اوکراین علیه زیرساختهای نفتی و نظامی در داخل خاک روسیه انجام شده که کییف آنها را بخشی از ماشین جنگی کرملین میداند.
سوچی که میزبان بازیهای المپیک زمستانی ۲۰۱۴ بود، تاکنون کمتر هدف حملات قرار گرفته، اما حمله روز یکشنبه یکی از جدیترین موارد حمله به این شهر محسوب میشود. ماه گذشته نیز در منطقه آدلر، یک زن بر اثر حمله پهپادی جان باخت.
استان کراسنودار، که سوچی در آن قرار دارد، پیشتر نیز بارها هدف حملات اوکراین بوده است. از جمله پالایشگاه نفت ایلسکی در نزدیکی شهر کراسنودار که یکی از اهداف مکرر پهپادهای اوکراینی بوده است.
همزمان با این حمله، فرماندار منطقه ورونژ در جنوب روسیه نیز اعلام کرد که در پی حمله پهپادی دیگر اوکراین، یک زن زخمی و چندین آتشسوزی گزارش شده است. از سوی دیگر، فرمانداری نظامی کییف نیز از حمله موشکی تازه روسیه به پایتخت اوکراین خبر داد.
تشدید جنگ پهپادی و حملات متقابل میان روسیه و اوکراین
ارتش اوکراین شنبه با انتشار بیانیهای اعلام کرد مجموعهای از زیرساختهای کلیدی نظامی و نفتی در عمق خاک روسیه را هدف حملات پهپادی قرار داده است. در این بیانیه آمده که پالایشگاه نفت ریازان، مخزن ذخیره شرکت «آنانفتپرودوکت» در وورونژ، فرودگاه نظامی پریمورسکو-آختارسک و یک کارخانه تولید قطعات الکترونیکی در پنزا مورد حمله قرار گرفتهاند.
مقامهای نظامی اوکراین هدف از این عملیاتها را تضعیف توان تهاجمی روسیه عنوان کردهاند. فرودگاه آختارسک از پایگاههای اصلی پرتاب پهپادهای دوربرد روسی به سمت اوکراین توصیف شده است. اگرچه جزئیاتی از نحوه اجرای این حملات منتشر نشده، اما ارتش اوکراین از سال ۲۰۲۲ تاکنون ناوگانی از پهپادهای انتحاری با برد بالا توسعه داده است.
پایتخت اوکراین نیز صحنه یکی از مرگبارترین حملات روسیه در سال جاری بود. در پی حمله چندمرحلهای پهپادی و موشکی به کییف، ۳۱ نفر از جمله چند کودک جان خود را از دست دادند و بیش از ۱۵۰ نفر زخمی شدند.
زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، با اعلام پایان عملیات امداد و نجات، عزای عمومی اعلام کرد و تاکید کرد که کشورش به اقدامات تلافیجویانه علیه زیرساختهای نظامی روسیه ادامه خواهد داد.
رسانههایی چون روزنامه لبنانی «صوت بیروت» و روزنامه اسرائیلی «اسرائیل هیوم» از بحرانی خبر دادند که میتواند به فروپاشی کامل شبکه نظامی و مالی حزبالله بینجامد. نشانههای این بحران از زمانی آشکار شد که در حملهای بیسابقه در حومه ضاحیه جنوبی بیروت، «فؤاد شکر» از فرماندهان ارشد حزبالله و از نزدیکان حسن نصرالله، هدف قرار گرفت و کشته شد؛ اقدامی که در واکنش به حمله موشکی حزبالله به منطقه مجدل شمس صورت گرفت؛ جایی که ۱۲ کودک از جامعه دروزی جان خود را از دست دادند.
در آن روزها، تحلیلگران هشدار میدادند که هرگونه حمله به عمق مناطق تحت کنترل حزبالله میتواند با واکنش شدید این گروه و پرتاب موشکهای نقطهزن به تلآویو همراه شود. اما اگرچه حزبالله در واکنش صدها راکت و پهپاد به سمت اسرائیل شلیک کرد، در نهایت نتوانست از منظر میدانی و روانی موفقیتی بهدست آورد. پس از مجموعهای از حملات پیشدستانه و عملیات اخلال ارتش اسرائیل، نصرالله بهتدریج توازن راهبردی خود را از دست داد.
با اینحال، مهمترین ضربهای که وارد شد، نه نظامی بلکه اطلاعاتی بود. شبکهای اطلاعاتی که نزدیک به دو دهه در بطن ساختار فرماندهی حزبالله نفوذ کرده بود، آغاز به افشای موقعیت پناهگاهها، انبارهای تسلیحاتی، اتاقهای فرماندهی، و سامانههای ارتباطی کرد. این افشاگریها، حسن نصرالله را بهشدت دچار شوک کرد و هالهای از ترس که سالها در لبنان و در میان اسرائیلیها پیرامون حزبالله شکل گرفته بود، بهتدریج فرو ریخت.
حدود یکماه و نیم پس از کشته شدن شکر، هزاران پیجر متصل به بدن نیروهای حزبالله بهطور همزمان منفجر شدند؛ عملیاتی که صدها کشته و زخمی بر جای گذاشت و به گفته وفیق صفا، رییس واحد ارتباطات حزبالله، برای نصرالله «پایان دنیا» بود. مدت زیادی نگذشت که نصرالله، بهعنوان چهره شاخص محور ایران، نیز از صحنه سیاسی و نظامی حذف شد.
فروپاشی مالی و هشدار مشاوران
اکنون و حدود یکسال پس از آن رخدادها، حزبالله با بحرانی روبهروست که ساختار مالی آن را از درون در حال فروپاشی قرار داده است. صندوق موسوم به «شهدای مقاومت» اخیرا به خانوادههای نیروهای کشتهشده اعلام کرده که پرداخت شهریه تحصیلی فرزندانشان متوقف خواهد شد؛ تصمیمی که بودجهای معادل دهها میلیون دلار در سال را شامل میشود.
این در حالیست که بهدنبال موج گسترده تحریمهای آمریکا و حملات اطلاعاتی و سایبری به موسسات مالی وابسته به حزبالله مانند «قرضالحسن»، ستونهای اقتصادی این گروه یکی پس از دیگری در حال فرو ریختن است. حتی در ضاحیه جنوبی بیروت، منطقهای که قلب قدرت حزبالله محسوب میشود، این گروه قادر به پرداخت دستمزد پیمانکاران بازسازی ساختمانهای آسیبدیده نیست.
روزنامه لبنانی «صوت بیروت» در گزارشی نوشت: «حزبالله اکنون درگیر شدیدترین بحران اقتصادی تاریخ خود است؛ بحرانی که میتواند نهتنها سرنوشت این گروه بلکه مسیر آینده لبنان را نیز تغییر دهد.»
به گزارش منابع لبنانی، حقوق نیروهای حزبالله دیگر بهطور کامل پرداخت نمیشود. پرداخت غرامتها با تاخیر و کاهش روبهروست و خانوادههای کشتهشدگان مزایایی مانند خدمات درمانی، کمکهزینه تحصیل و حمایتهای اجتماعی را از دست دادهاند.
کمکهزینه اجاره مسکن برای خانوادههای شیعهای که در نتیجه درگیریها خانههای خود را ترک کردهاند، نیز در آستانه پایان است؛ حمایتی که تنها برای یک سال وعده داده شده بود، اما روند کند بازسازی ادامه دارد.
مشاوران اقتصادی حزبالله هشدار دادهاند که در صورت عدم تامین فوری منابع مالی، «فاجعهای اجتنابناپذیر» در راه خواهد بود. به گفته آنان، انتقال پول از ایران بهشدت دشوار شده و بودجههای اختصاصیافته نیز بهطرز چشمگیری کاهش یافته است.
این بحران مالی دستکم دو منشا دارد: نخست، سقوط رژیم بشار اسد در سوریه و به قدرت رسیدن دولت اسلامگرایی که با حزبالله دشمنی دارد و مقابله با قاچاق اسلحه و مواد مخدر - از منابع مالی حزبالله – را در اولویت قرار داده است. دوم، افزایش فشارهای آمریکا بر دولت لبنان که باعث شده نظارت بر مسیرهای انتقال مالی از ایران، بهویژه از طریق فرودگاه بیروت، افزایش یابد.
فشار برای خلع سلاح و شکافهای درونی
همزمان با بحران مالی، حزبالله با فشار فزایندهای از سوی ایالات متحده و کشورهای عرب منطقه برای خلع سلاح روبهروست. آمریکا و کشورهای خلیج فارس، دولت لبنان را در برابر معادلهای قرار دادهاند: تمرکز سلاحها در دست دولت مرکزی، در ازای دریافت کمکهای اقتصادی؛ در غیر اینصورت، بحران اقتصادی لبنان تشدید خواهد شد.
در چنین شرایطی، نعیم قاسم، جانشین فاقد کاریزمای حسن نصرالله، بهصراحت با تحویل سلاحها مخالفت کرده و دولت لبنان نیز تاکنون از درگیری مستقیم با حزبالله پرهیز کرده است. با اینحال، نشانههایی از شکاف در صفوف داخلی این گروه پدیدار شده است و حلقه نزدیک به قاسم از او خواستهاند که هرچه زودتر راهکاری برای بحران نظامی و اقتصادی حزبالله ارائه کند.
از سوی دیگر، اسرائیل نیز از این وضعیت بهره میبرد. با وجود اعلام آتشبس، ارتش اسرائیل تقریبا بهطور روزانه عملیاتهایی را برای هدف قرار دادن نیروهای کلیدی حزبالله انجام میدهد.
در شرایطی که حزبالله در ظاهر همچنان پابرجاست، اما نبود نصرالله و قطع بخش بزرگی از کمکهای مالی حکومت ایران، نشانههایی از فروپاشی ساختاری را پدید آورده است؛ امپراتوریای که ترکهای عمیق آن هر لحظه ممکن است به فرو ریختن کامل بینجامد.
