گلرخ ایرایی، زندانی سیاسی، در نامهای از زندان قرچک و در واکنش به اعدام مهدی حسنی و بهروز احسانی دو زندانی سیاسی، این اقدام را نشانهای دیگر از «توحش حکومت» و «ایستادگی زندانیان سیاسی» توصیف کرد و نوشت: «گویی پارههای تنمان سربهدار شد.»
ایرایی با توضیح اینکه پنجم مرداد ماه در زیرنویس شبکه خبر در زندان، از اعدام این دو زندانی سیاسی مطلع شده است، در توصیف آن لحظه نوشت: «جمعی از زنان زندانی در سکوت و بهت فرو رفتند و کسی را یارای سخن گفتن نبود، چشمها تر میشدند و نگاهها مبهوت مانده بود.»
او تاکید کرد که در ماههای اخیر بارها نام آنها در سهشنبههای نه به اعدام فریاد زده شد.
ایرایی در نامهاش با نوشتن «چه سخت جان شدیم ما»، افزود: «دست در دست هم سرود مقاومت سردادیم و یاد آن سربهداران را گرامی داشتیم. آنان که تا آخرین دم، جان کلام "ناظم حکمت" را زیسته بودند.»
صفحه اینستاگرام «خانِسینما» گزارش داد گروهی ۴۰ تا ۵۰ نفره از افراد مسلح شنبه چهارم مرداد بدون ارائه حکم قضایی به منزل احمدزاده حمله کردند و با تهدید اسلحه، تجهیزات فیلمبرداری، وسایل الکترونیکی و لوازم شخصی او و همراهانش را با خود بردند.
بر اساس این گزارش، احمدزاده در حال ساخت فیلم جدید خود بود که تمامی تجهیزات فیلمبرداری، لپتاپ، گوشیهای تلفن همراه، وسایل شخصی، آثار هنری و حتی چمدانهایش به دست نیروهای امنیتی ضبط شد.
مهاجمان که هویت خود را اعلام نکردند، در جریان این حمله احمدزاده را مورد ضرب و شتم و توهین قرار دادند و بهصورت شفاهی به او گفتند باید دوشنبه ششم مرداد خود را به وزارت اطلاعات معرفی کند.
«خانِسینما» در ادامه گزارش خود نوشت: «این یورش مسلحانه و چنین رفتاری با یک فیلمساز و هنرمند، در حالی رخ میدهد که مسعود پزشکیان وعده گفتوگو با اپوزیسیون را میدهد و وزیر فرهنگ و ارشاد او از تشکیل کارگروهی برای بازگشت هنرمندان در تبعید سخن میگوید.»
جعفر پناهی: این حمله سند ورشکستگی و جنون حکومت است
جعفر پناهی، فیلمساز برنده نخل طلای کن، با انتشار ویدیویی در اینستاگرام خود، خانه احمدزاده را پس از هجوم ماموران به نمایش گذاشت.
پناهی در این خصوص نوشت: «یورش مسلحانه ۵۰ نفره به خانه علی احمدزاده، آن هم بدون هیچ حکم قضایی، نه فقط یک حمله، که سند رسمی ورشکستگی و جنون حکومتیست که دیگر حتی تظاهر به قانون را هم کنار گذاشته. این حمله نه به یک فرد، که به موجودیت سینمای مستقل ایران بود؛ به دوربین، به داستان، به نفسِ خلاقیت.»
او این اقدام را نهتنها «سرقت مسلحانه»، بلکه «ترور روانی» برای تخریب امید و خلاقیت دانست و افزود: «هیچ حکومتی با تفنگ و ترس نمیتواند رویا را متوقف کند.»
پناهی با بیان اینکه «آنها با تفنگ وارد خانه یک هنرمند شدند، دوربین و لپتاپ و تابلو و چمدانش را دزدیدند و در پایان با اسلحه بالای سرش ایستادند و گفتند فردا بیا وزارت اطلاعات»، نوشت: «این نامش حکومت نیست. تروریسم حکومتی است.»
محمد رسولاف: حاصل سالها سرکوب سینماگران چه بوده است؟
محمد رسولاف، کارگردان منتقد جمهوری اسلامی، با طرح این پرسش که «حاصل این همه سال سرکوب سینماگران چه بوده است؟» در اینستاگرام نوشت: «آیا نتیجه سالها سرکوب همان شد که میخواستند؟ آیا سینما خاموش شد؟ آیا پردههای سینما از روایتهای سینماگران سانسورگریز روشن نشد؟ آیا آنها تنها روایتکننده شدند؟»
او با اشاره به سابقه حملات نیروهای امنیتی به هنرمندان افزود: «آنها آن قدرت نامشروع را دارند تا هنرمندان را احضار کنند، به بند بکشند، اما قدرت آنها برای رودررویی با خلاقیت ناچیز است. خلاقیت نه به بند در میآید و نه توقیف میشود. سینماگران ایرانی فیلمهایشان را خواهند ساخت.»
احمدزاده کارگردان فیلم «منطقه بحرانی» است که در سالهای گذشته در جشنواره فیلم حیفا حضور داشت و در فستیوال فیلم لوکارنو جایزه یوزپلنگ طلایی را به دست آورد.
«مهمونی کامی»، «مادر قلباتمی» و «پدیده» از دیگر فیلمهای احمدزاده هستند که مجوز اکران عمومی نگرفته یا توقیف شدهاند.
این هنرمند مستقل پیش از این در شهریور ۱۴۰۱ بازداشت شده بود.
مهاجرانی دوشنبه ششم مرداد با اشاره به برخی اصول قانون اساسی، از جمله اصول ۲، ۶، ۷، ۹ و ۱۵۶ گفت در این اصول بر احترام به آزادی بیان تاکید شده و لایحه دولت نیز ناقض آزادی بیان نیست و تنها با هدف مقابله با «اخبار غیرواقعی و شایعه» تدوین شده است.
او افزود: «رفتار دکتر پزشکیان بهعنوان ربیسجمهوری نشان داده که هر زمان موضوعی را در راستای منافع واقعی مردم تشخیص دادهاند، سمت مردم ایستادهاند. لذا در این قضیه هم سمت مردم میایستند.»
پیشتر روزنامه اعتماد از دستور پزشکیان برای بررسی این لایحه با حضور «حقوقدانان و نخبگان سیاسی و وزیر دادگستری» خبر داد.
اعتماد در گزارش خود نوشت: «رییسجمهور پذیرفته که خروجی این نشست، بهعنوان تصمیم نهایی در خصوص این لایحه در نظر گرفته شود و چنانچه اجماع نخبگان بر استرداد این لایحه و از دستور کار خارج شدن آن باشد، دولت آن را خواهد پذیرفت.»
۱۹ نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی که اغلب آنها به طیف موسوم به اصلاحطلبان نزدیک هستند، پنجم مرداد در نامهای به پزشکیان از او خواستند هر چه سریعتر لایحه «مقابله با نشر محتوای خبری خلاف واقع» را پس بگیرد.
نمایندگان مجلس این لایحه را در تضاد با شعارهای «عدالتخواهانه، مردمی و ضد انحصارطلبی» دولت کنونی دانستند.
انجمن صنفی روزنامهنگاران تهران نیز پنجم مرداد در نامهای دیگر خواستار بازپسگیری این لایحه شد.
با وجود بالا گرفتن انتقادات، قید دو فوریت این لایحه با ۲۰۵ رای موافق و ۴۹ رای مخالف پنجم مرداد در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید.
وزارت دادگستری دولت پزشکیان در همان روز در پاسخ به انتقادها از این لایحه جنجالی اعلام کرد این لایحه مانع آزادی بیان نیست و مجازات حبس در نظر گرفته شده در آن هم تنها دو سال خواهد بود.
حقوقدانان هشدار دادهاند در این لایحه مجازاتی از شش ماه تا ۱۵ سال حبس برای افراد لحاظ شده است.
وزارت دادگستری انتقادها نسبت به لایحه را «غیرمنصفانه و کلیگویی» خواند و نوشت: «برخی این متن را موجب حبسهای طویلالمدت و ساکت کردن همه مردم معرفی کردهاند، در حالی که این ادعا به هیچ وجه واقعیت ندارد.»
لایحه مقابله با نشر محتوای خبری «خلاف واقع» در شبکههای اجتماعی ۳۱ تیر با دو فوریت در هیات وزیران تصویب و به مجلس شورای اسلامی فرستاده شده بود.
ترامپ دوشنبه ششم مرداد در جریان سفر خود به اسکاتلند گفت: «آنها [مقامات جمهوری اسلامی] نشانههای بسیار بد و بسیار زنندهای میفرستند. نباید این کار را بکنند.»
او افزود: «ما توانمندیهای هستهای آنها را از بین بردیم. میتوانند دوباره شروع کنند. اگر این کار را بکنند، سریعتر از آنکه فکرش را بکنید، آن را دوباره از بین خواهیم برد.»
ترامپ همچنین از دخالت جمهوری اسلامی در مذاکرات جاری برای برقراری آتشبس در غزه انتقاد کرد و گفت: «فکر میکنم ایران در این دور از مذاکرات غزه دخالت کرده و به حماس پیام و دستور داده، این اصلا خوب نیست.»
ترامپ این اظهارات را در حضور کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و همزمان با دیدار دوجانبه آنها در اسکاتلند مطرح کرد.
واکنش دوباره به اظهارات عراقچی
ترامپ همچنین به اظهارات اخیر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اشاره کرد و گفت: «آنها درباره مسائلی صحبت میکنند که نباید دربارهشان صحبت کنند. در یک برنامه تلویزیونی اخیر، وزیر امور خارجهشان حرفهایی زد که اصلا نباید میزد.»
عراقچی ۳۰ تیر در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت: «برنامه غنیسازی ما برایمان بسیار عزیز است و نمیتوانیم از آن دست بکشیم، زیرا دستاورد دانشمندان ماست و اکنون مسالهای مربوط به غرور ملی است.»
عراقچی در این مصاحبه همچنین اذعان کرد حملات آمریکا «خسارتهای شدیدی» به تاسیسات هستهای حکومت ایران وارد آورده است.
ترامپ پیشتر نیز به این مصاحبه عراقچی واکنش نشان داده و گفته بود «اگر لازم باشد»، آمریکا دوباره تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی را هدف قرار خواهد داد.
ترامپ پنجم مرداد در جریان دیدار با اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، در اسکاتلند، با تایید گفتوگو با بنیامین نتانیاهو درباره ایران اظهار داشت جمهوری اسلامی آسیب جدی دیده، اما همچنان به طرح موضوع غنیسازی هستهای ادامه میدهد.
ترامپ افزود: «من با او [نتانیاهو] صحبت کردم. درباره ایران هم صحبت کردیم. فکر میکنم ایران خیلی بد صحبت کرده... ضربه سختی خوردند، ولی فکر نمیکنم خودشان بدانند.»
آخرین واکنش فرانسه به پرونده هستهای تهران
ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، ششم مرداد در گفتوگو با شبکه سیبیاس جمهوری اسلامی را به نقض تعهدات برجامی خود متهم کرد و گفت فرانسه به همراه بریتانیا و آلمان بهدنبال توافقی جامع است که برنامه موشکی و فعالیتهای منطقهای تهران را نیز شامل شود.
او تاکید کرد: «ما هنوز با خطر روبهرو هستیم و همراه با آلمان و بریتانیا کاملا روشن گفتهایم که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد. در ماههای گذشته، در هماهنگی نزدیک با مقامهای آمریکایی، با مقامهای ایرانی تماس گرفتیم تا خواستههای خود را مطرح کنیم.»
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، پنجم مرداد از بررسی طرح خروج ایران از پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی (انپیتی) در واکنش به احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه خبر داد.
مجید خادمی، رییس سازمان اطلاعات سپاه، هم در آن روز گفت اگر اروپا تصمیم به فعالسازی مکانیسم ماشه بگیرد، «خودش ضرر میکند».
