وزارت خزانهداری آمریکا شبکهای از افراد و شرکتها را که در قاچاق نفت، پولشویی و دور زدن تحریمها به نفع حوثیهای یمن فعال هستند، تحریم کرد. به گفته این وزارتخانه، این شبکه با همکاری شرکتهای نفتی وابسته به جمهوری اسلامی، میلیونها دلار فرآورده نفتی جابهجا کرده است.
ایالات متحده روز سهشنبه ۳۱ تیرماه، مجموعهای از تحریمهای جدید را علیه شبکهای از افراد و شرکتهایی اعمال کرد که متهم به همکاری با گروه حوثی یمن در قاچاق نفت و دور زدن تحریمها هستند. وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که این اقدام در راستای تضعیف منابع مالی حوثیها و جلوگیری از دسترسی این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران به نظام مالی بینالمللی صورت گرفته است.
بر اساس بیانیه دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری (OFAC)، در این دور از تحریمها دو فرد و پنج نهاد که در یمن و امارات متحده عربی مستقر هستند، هدف قرار گرفتهاند. این افراد و نهادها از جمله واردکنندگان اصلی فرآوردههای نفتی به مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن هستند و نقش مهمی در انتقال منابع مالی به این گروه ایفا میکنند.
در مرکز این شبکه فردی به نام محمد السُنَیدر قرار دارد که مدیریت چند شرکت نفتی را برعهده دارد، از جمله شرکت نفتی آرکان مارس که با حوثیها توافقنامهای برای واردات نفت و گاز از جمله نفت ایران به بنادر الحدیده و رأس عیسی امضا کرده است.
وزارت خزانهداری همچنین اعلام کرد که دو شرکت ثبتشده در امارات به نامهای آرکان مارس پترولیوم دیامسیسی (Arkan Mars Petroleum DMCC) و آرکان مارس پترولیوم افزدئی (Arkan Mars Petroleum FZE) با این شبکه همکاری دارند و در صادرات فرآوردههای نفتی به مناطق تحت کنترل حوثیها مشارکت میکنند. طبق گزارش وزارت خزانهداری، این سه شرکت با همکاری شرکت بازرگانی صنایع پتروشیمی خلیج فارس متعلق به جمهوری اسلامی ایران، حدود ۱۲ میلیون دلار فرآورده نفتی را از طریق بندر رأس عیسی به یمن منتقل کردهاند.
این شرکت ایرانی پیشتر به دلیل وابستگی به هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس – که از سوی آمریکا به تأمین مالی قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا، بازوی اقتصادی سپاه پاسداران متهم شده – در فهرست تحریمها قرار گرفته بود.
مایکل فالکندر، معاون وزیر خزانهداری آمریکا، گفت: «حوثیها با بازرگانان فرصتطلب همکاری میکنند تا از واردات فرآوردههای نفتی سودهای کلان کسب کنند و دسترسی این گروه به نظام مالی جهانی را ممکن سازند. این شبکههای تجاری مشکوک، ستون فقرات ماشین ترور حوثیها را تشکیل میدهند و ما با استفاده از تمام ابزارهای موجود، این ساختارها را مختل خواهیم کرد.»
این اقدام تازه در ادامه تحریمهایی است که در سالهای اخیر علیه شبکههای مالی وابسته به جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن، بهویژه در یمن، اعمال شدهاند. کارشناسان میگویند این تحریمها میتواند مسیرهای تأمین مالی حوثیها را محدود و صادرات غیرقانونی نفت ایران را با اختلال مواجه کند.
یک جت جنگنده F-7 BGI ساخت چین متعلق به نیروی هوایی بنگلادش، دوشنبه ۳۰ تیرماه به مدرسه و کالج «مایلاستون» برخورد کرد و منفجر شد.
دستکم ۲۵ نفر از کشتهشدگان کودکانی بودند که بسیاری از آنها زیر ۱۲ سال داشتند.
این دانشآموزان بر اثر شعلههای آتش و آوار ناشی از سقوط، در ساختمان مدرسه محبوس شدند.
تلاش امدادگران برای جستوجو میان آوار و بقایای سوخته ساختمانها در روز سهشنبه در شرایطی ادامه یافت، که ساکنان اندوهگین منطقه نظارهگر این صحنهها بودند.
به گفته ارتش بنگلادش، این جت از یک پایگاه هوایی نزدیک مدرسه برای انجام یک ماموریت آموزشی معمولی به پرواز درآمد، اما دچار نقص فنی شد.
خلبان که در میان کشتهشدگان است، تلاش کرد هواپیما را از مناطق مسکونی دور کند، اما در نهایت جت به محوطه مدرسه برخورد کرد.
ارتش بنگلادش سهشنبه در بیانیهای اعلام کرد ۳۱ نفر جان باختهاند و ۱۶۵ نفر در بیمارستانهای شهر بستری شدهاند.
وزارت بهداشت نیز اعلام کرد ۷۰ نفر همچنان تحت درمان هستند.
اعتراضهای ضد دولتی
دانشآموزان این مدرسه و دیگر مدارس اطراف هنگام بازدید دو مقام دولتی از محل حادثه، دست به اعتراض زدند و با فریاد «چرا برادران ما مردند؟ پاسخ میخواهیم!» خواستار برقراری عدالت شدند.
آنها خواستار اعلام رسمی اسامی کشتهشدگان و مجروحان، پرداخت غرامت از سوی نیروی هوایی به خانواده قربانیان، از رده خارج کردن جتهای قدیمی و پرخطر و بازنگری در شیوههای آموزش نیروی هوایی شدند.
در بیانیهای از دفتر مطبوعاتی محمد یونس، مدیر موقت کشور، آمده است که دولت، ارتش، مقامات مدرسه و بیمارستان در حال همکاری برای انتشار فهرست قربانیان هستند.
در این بیانیه همچنین آمده که به نیروی هوایی دستور داده خواهد شد تا از بهکارگیری هواپیماهای آموزشی در مناطق مسکونی خودداری کند.
در نقطهای دیگر از پایتخت، صدها دانشآموز معترض که برخی چوب به دست داشتند، دروازه اصلی دبیرخانه دولت مرکزی را شکستند و وارد محوطه آن شدند.
تصاویر تلویزیونی محلی نشان داد نیروهای پلیس با باتون به معترضان حمله کردند و آنها را بیرون راندند.
دولت بنگلادش به دلیل این سانحه، یک روز عزای عمومی اعلام کرد و پرچمها در این کشور به حالت نیمهافراشته درآمدند.
بنگلادش پس از آنکه شیخ حسینه، نخستوزیر وقت، در پی هفتهها اعتراضات خونین دانشجویی در مرداد سال گذشته ناچار به ترک کشور شد، با بیثباتی سیاسی روبهرو بوده است.
دولت موقت به رهبری محمد یونس، برنده جایزه نوبل، وعده داده است که سال آینده انتخابات را برگزار کند.
فشار احزاب سیاسی برای برگزاری زودهنگام انتخابات رو به افزایش است.
تامی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، سهشنبه ۳۱ تیرماه در بیانیهای گفت: «یونسکو در جهت پیشبرد مسائل تفرقهبرانگیز فرهنگی و اجتماعی عمل میکند و تمرکز بیش از حدی بر اهداف توسعه پایدار سازمان ملل دارد.»
او گفت این «دستورکار جهانیگرایانه و ایدئولوژیک» با سیاست خارجی دولت ترامپ مبنی بر «اول آمریکا» در تضاد است.
دولت آمریکا همچنین علت این اقدام را مواضع یونسکو علیه اسرائیل و ترویج اهداف تفرقهبرانگیز عنوان کرده است.
آنا کلی، سخنگوی معاون کاخ سفید، نیز در گفتوگو با روزنامه نیویورک پست تاکید کرد این تصمیم به دلیل حمایت یونسکو از «مسائل بیدارگرایانه» (woke) و «موارد تفرقهبرانگیز فرهنگی و اجتماعی» اتخاذ شده است.
به گفته او این مسائل «کاملا مغایر با سیاستهای عقلانی است» که مردم آمریکا با انتخاب دونالد ترامپ به آن رای دادند.
خروج رسمی آمریکا از یونسکو قرار است در پایان دسامبر ۲۰۲۶ (برابر با اواسط دی ۱۴۰۵) اجرایی شود.
سومین خروج آمریکا از یونسکو
یونسکو که مقر آن در پاریس است، پس از جنگ جهانی دوم با هدف ترویج صلح از طریق همکاریهای بینالمللی در حوزه آموزش، علم و فرهنگ تاسیس شد.
آمریکا در حال حاضر حدود هشت درصد از بودجه کل یونسکو را تامین میکند؛ رقمی که در زمان اولین خروج آمریکا در دوره ترامپ حدود ۲۰ درصد بود.
خروج آمریکا از این سازمان، ضربهای سیاسی و مالی برای آن محسوب میشود.
آدری آزوله، مدیرکل یونسکو، سهشنبه ۳۱ تیر ماه گفت این تصمیم آمریکا غافلگیرکننده نبود.
او افزود: «من از تصمیم دوباره رییسجمهوری ترامپ برای خروج آمریکا از یونسکو عمیقا متاسفم. هرچند این تصمیم تاسفبار است، اما انتظار آن را داشتیم و یونسکو خود را برای آن آماده کرده بود.»
این سومین بار به صورت کلی و دومینبار در دولت تحت کنترل ترامپ است که آمریکا از یونسکو خارج میشود.
آمریکا در آغاز تاسیس یونسکو در سال ۱۹۴۵ به آن پیوست اما در سال ۱۹۸۴ در دوران دولت رونالد ریگان از این نهاد خارج شد.
دلیل این خروج در آن سال سوءمدیریت، فساد مالی و ابزاری یونسکو در خدمت منافع اتحاد جماهیر شوروی و «مواضع ضد آمریکایی» این نهاد اعلام شده بود.
آمریکا پس از حدود دو دهه، در سال ۲۰۰۳ و در دوران ریاستجمهوری جورج دبلیو بوش بار دیگر به یونسکو پیوست.
بوش در آن زمان گفت که یونسکو اصلاحات لازم را انجام داده است.
ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود نیز آمریکا را از یونسکو خارج کرده بود. او در سال ۲۰۱۵ از سازمان جهانی بهداشت، شورای حقوق بشر سازمان ملل و توافق جهانی تغییرات اقلیمی نیز کنار کشیده بود.
جو بایدن پس از ورود به کاخ سفید در سال ۲۰۲۱ این تصمیمات را لغو و آمریکا را به یونسکو، سازمان بهداشت جهانی و توافق اقلیمی بازگرداند.
اکنون با بازگشت ترامپ به قدرت، ایالات متحده بار دیگر از این نهادهای بینالمللی کنارهگیری میکند.
یونسکو بیشتر بهخاطر فهرستگذاری میراث جهانی شناخته میشود.
تخت جمشید، چغازنبیل، تخت سلیمان، بازار سرپوشیده تبریز و بیستون از جمله آثار تاریخی و فرهنگی ایران هستند که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند.
متیو ویتاکر ، سفیر آمریکا در ناتو سهشنبه در این زمینه گفت: «یک کلمه از آنچه وزیر خارجه [حکومت] ایران میگوید را باور نمیکنم و مطمئنم دیگران در دولت آمریکا هم همین احساس را دارند.»
او افزود: «جمهوری اسلامی صدای قابلاعتمادی برای صلح ندارد. رییسجمهوری ترامپ خیلی صریح گفته که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
این دیپلمات آمریکا تاکید کرد: «از آنجا که ما برنامه هستهایشان را نابود کردیم، حالا وقت آن است که ایران پای میز مذاکره با ایالات متحده آمریکا بیاید تا درباره مسیری برای صلح و رفاه مردم ایران گفتوگو کنیم.»
او همچنین اضافه کرد: «ایران میتواند عضوی از جامعه جهانیای باشد که ایالات متحده و متحدانش رهبری آن را بر عهده دارند. اما در عین حال، ما با شرایطی روبهرو هستیم که در سیاست آمریکا یکسری اصول سیاه و سفید وجود دارد، و مهمترینِ آن این است که ایران نمیتواند و نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
واکنش ترامپ
پیش از سفیر آمریکا در ناتو، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به قسمتی از مصاحبه وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با فاکس نیوز که در آن به خسارتهای «شدید» وارد شده به تاسیسات هستهای در حملات آمریکا پرداخته بود، گفت: «البته که چنین است، همانطور که گفته بودم، و اگر لازم باشد دوباره این کار را میکنیم.»
عراقچی در بخشی از گفتوگو با برت بِر، مجری برنامه «گزارش ویژه»، خسارتهای وارد آمده به تاسیسات هستهای ایران در اثر حملات ماه گذشته آمریکا را «شدید» توصیف کرد، اما از اظهار نظر درباره سرنوشت اورانیوم غنیشده شانه خالی کرد.
او ادامه داد: «تاسیسات ما آسیب دیدهاند، آسیب جدی. سازمان انرژی اتمی در حال ارزیابی میزان دقیق آسیب است، اما تا آنجا که من اطلاع دارم، این آسیبها جدی بودهاند و باعث توقف کامل فرآیند غنیسازی شدهاند.»
اسرائیل: به غلط کردن افتادهاند
وزارت خارجه اسرائیل نیز در واکنش به سخنان عراقچی، در صفحه فارسی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به غلط کردن افتادهاند. ولی بیفایده است.»
عراقچی در بخشی از مصاحبه خود با شبکه فاکسنیوز ضمن تاکید بر ادامه حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی خود در منطقه، گفت که حذف اسرائیل از نقشه جهان هیچگاه سیاست حکومت ایران نبوده است.
سخنان عراقچی در حالی مطرح میشود که علی خامنهای و دیگر مقامهای جمهوری اسلامی بارها بر نابودی اسرائیل تاکید کردهاند.
عراقچی گفت: «ما معتقدیم که این گروهها — حماس، حزبالله و حوثیها — برای یک هدف عادلانه میجنگند. ما همواره از آنها حمایت کردهایم، چه از نظر سیاسی و چه از طرق دیگر.»
واکنش خبرگزاری فارس
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران نیز ضمن انتقاد از گفتوگوی عراقچی با فاکسنیوز، نوشت که او نباید میگفت «ضربه سختی خوردیم و غنیسازی عملا متوقف شده»، چرا که این اغراقآمیز و موضعی از سر ضعف است.
خبرگزاری فارس همچنین افزود: «عراقچی نباید حکم محارب بودن ترامپ و نتانیاهو را به گروههای تندرو منتسب میکرد چرا که طرف مقابل، رهبر جمهوری اسلامی را تهدید به ترور کرده است.»
فارس نوشت: «چنین موضعگیری ممکن است انگیزه دشمن را برای افزایش فشارها و ترورها تقویت کند، زیرا نشان میدهد ایران در سطح دیپلماتیک تمایلی به پاسخ قاطعانه ندارد.»
عراقچی گفته بود منظور از شعار «مرگ بر آمریکا» مردم این کشور نیست و سیاستهای «سلطهجویانه» آمریکاست.
او کارزارها و درخواستها برای کشتن ترامپ در ایران را نیز تبلیغات خواند و رد کرد.
