سقوط یک جت جنگنده نیروی هوایی بنگلادش روی مدرسهای در داکا، ۳۱ کشته بر جای گذاشت که عمده آنها کودکان بودند. در پی این حادثه، سوگواری ملی به خشم عمومی بدل شد و صدها دانشآموز در اعتراض به دولت موقت به خیابانها آمدند.
یک جت جنگنده F-7 BGI ساخت چین متعلق به نیروی هوایی بنگلادش، دوشنبه ۳۰ تیرماه به مدرسه و کالج «مایلاستون» برخورد کرد و منفجر شد.
دستکم ۲۵ نفر از کشتهشدگان کودکانی بودند که بسیاری از آنها زیر ۱۲ سال داشتند.
این دانشآموزان بر اثر شعلههای آتش و آوار ناشی از سقوط، در ساختمان مدرسه محبوس شدند.
تلاش امدادگران برای جستوجو میان آوار و بقایای سوخته ساختمانها در روز سهشنبه در شرایطی ادامه یافت، که ساکنان اندوهگین منطقه نظارهگر این صحنهها بودند.
به گفته ارتش بنگلادش، این جت از یک پایگاه هوایی نزدیک مدرسه برای انجام یک ماموریت آموزشی معمولی به پرواز درآمد، اما دچار نقص فنی شد.
خلبان که در میان کشتهشدگان است، تلاش کرد هواپیما را از مناطق مسکونی دور کند، اما در نهایت جت به محوطه مدرسه برخورد کرد.
ارتش بنگلادش سهشنبه در بیانیهای اعلام کرد ۳۱ نفر جان باختهاند و ۱۶۵ نفر در بیمارستانهای شهر بستری شدهاند.
وزارت بهداشت نیز اعلام کرد ۷۰ نفر همچنان تحت درمان هستند.
اعتراضهای ضد دولتی
دانشآموزان این مدرسه و دیگر مدارس اطراف هنگام بازدید دو مقام دولتی از محل حادثه، دست به اعتراض زدند و با فریاد «چرا برادران ما مردند؟ پاسخ میخواهیم!» خواستار برقراری عدالت شدند.
آنها خواستار اعلام رسمی اسامی کشتهشدگان و مجروحان، پرداخت غرامت از سوی نیروی هوایی به خانواده قربانیان، از رده خارج کردن جتهای قدیمی و پرخطر و بازنگری در شیوههای آموزش نیروی هوایی شدند.
در بیانیهای از دفتر مطبوعاتی محمد یونس، مدیر موقت کشور، آمده است که دولت، ارتش، مقامات مدرسه و بیمارستان در حال همکاری برای انتشار فهرست قربانیان هستند.
در این بیانیه همچنین آمده که به نیروی هوایی دستور داده خواهد شد تا از بهکارگیری هواپیماهای آموزشی در مناطق مسکونی خودداری کند.
در نقطهای دیگر از پایتخت، صدها دانشآموز معترض که برخی چوب به دست داشتند، دروازه اصلی دبیرخانه دولت مرکزی را شکستند و وارد محوطه آن شدند.
تصاویر تلویزیونی محلی نشان داد نیروهای پلیس با باتون به معترضان حمله کردند و آنها را بیرون راندند.
دولت بنگلادش به دلیل این سانحه، یک روز عزای عمومی اعلام کرد و پرچمها در این کشور به حالت نیمهافراشته درآمدند.
بنگلادش پس از آنکه شیخ حسینه، نخستوزیر وقت، در پی هفتهها اعتراضات خونین دانشجویی در مرداد سال گذشته ناچار به ترک کشور شد، با بیثباتی سیاسی روبهرو بوده است.
دولت موقت به رهبری محمد یونس، برنده جایزه نوبل، وعده داده است که سال آینده انتخابات را برگزار کند.
فشار احزاب سیاسی برای برگزاری زودهنگام انتخابات رو به افزایش است.
تامی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، سهشنبه ۳۱ تیرماه در بیانیهای گفت: «یونسکو در جهت پیشبرد مسائل تفرقهبرانگیز فرهنگی و اجتماعی عمل میکند و تمرکز بیش از حدی بر اهداف توسعه پایدار سازمان ملل دارد.»
او گفت این «دستورکار جهانیگرایانه و ایدئولوژیک» با سیاست خارجی دولت ترامپ مبنی بر «اول آمریکا» در تضاد است.
دولت آمریکا همچنین علت این اقدام را مواضع یونسکو علیه اسرائیل و ترویج اهداف تفرقهبرانگیز عنوان کرده است.
آنا کلی، سخنگوی معاون کاخ سفید، نیز در گفتوگو با روزنامه نیویورک پست تاکید کرد این تصمیم به دلیل حمایت یونسکو از «مسائل بیدارگرایانه» (woke) و «موارد تفرقهبرانگیز فرهنگی و اجتماعی» اتخاذ شده است.
به گفته او این مسائل «کاملا مغایر با سیاستهای عقلانی است» که مردم آمریکا با انتخاب دونالد ترامپ به آن رای دادند.
خروج رسمی آمریکا از یونسکو قرار است در پایان دسامبر ۲۰۲۶ (برابر با اواسط دی ۱۴۰۵) اجرایی شود.
سومین خروج آمریکا از یونسکو
یونسکو که مقر آن در پاریس است، پس از جنگ جهانی دوم با هدف ترویج صلح از طریق همکاریهای بینالمللی در حوزه آموزش، علم و فرهنگ تاسیس شد.
آمریکا در حال حاضر حدود هشت درصد از بودجه کل یونسکو را تامین میکند؛ رقمی که در زمان اولین خروج آمریکا در دوره ترامپ حدود ۲۰ درصد بود.
خروج آمریکا از این سازمان، ضربهای سیاسی و مالی برای آن محسوب میشود.
آدری آزوله، مدیرکل یونسکو، سهشنبه ۳۱ تیر ماه گفت این تصمیم آمریکا غافلگیرکننده نبود.
او افزود: «من از تصمیم دوباره رییسجمهوری ترامپ برای خروج آمریکا از یونسکو عمیقا متاسفم. هرچند این تصمیم تاسفبار است، اما انتظار آن را داشتیم و یونسکو خود را برای آن آماده کرده بود.»
این سومین بار به صورت کلی و دومینبار در دولت تحت کنترل ترامپ است که آمریکا از یونسکو خارج میشود.
آمریکا در آغاز تاسیس یونسکو در سال ۱۹۴۵ به آن پیوست اما در سال ۱۹۸۴ در دوران دولت رونالد ریگان از این نهاد خارج شد.
دلیل این خروج در آن سال سوءمدیریت، فساد مالی و ابزاری یونسکو در خدمت منافع اتحاد جماهیر شوروی و «مواضع ضد آمریکایی» این نهاد اعلام شده بود.
آمریکا پس از حدود دو دهه، در سال ۲۰۰۳ و در دوران ریاستجمهوری جورج دبلیو بوش بار دیگر به یونسکو پیوست.
بوش در آن زمان گفت که یونسکو اصلاحات لازم را انجام داده است.
ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود نیز آمریکا را از یونسکو خارج کرده بود. او در سال ۲۰۱۵ از سازمان جهانی بهداشت، شورای حقوق بشر سازمان ملل و توافق جهانی تغییرات اقلیمی نیز کنار کشیده بود.
جو بایدن پس از ورود به کاخ سفید در سال ۲۰۲۱ این تصمیمات را لغو و آمریکا را به یونسکو، سازمان بهداشت جهانی و توافق اقلیمی بازگرداند.
اکنون با بازگشت ترامپ به قدرت، ایالات متحده بار دیگر از این نهادهای بینالمللی کنارهگیری میکند.
یونسکو بیشتر بهخاطر فهرستگذاری میراث جهانی شناخته میشود.
تخت جمشید، چغازنبیل، تخت سلیمان، بازار سرپوشیده تبریز و بیستون از جمله آثار تاریخی و فرهنگی ایران هستند که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند.
گیدئون گولبر، مدیرعامل بندر اِیلات، یکشنبه ۲۹ تیر گفت که از زمان آغاز حمله حوثیها به کشتیهای عبوری از دریای سرخ در واکنش به حمله اسرائیل به غزه، فعالیتهای این بندر ۹۰ درصد کاهش داشته است.
از سوی دیگر حوثیها اعلام کردهاند که حملات خود را تا پایان جنگ در غزه ادامه خواهند داد. آنها حتی چندین بار بهطور مستقیم شهر اِیلات را هدف قرار دادند. سامانههای دفاعی اسرائیل بیشترِ این حملات را دفع کرد و آسیب شدیدی به این شهر وارد نشد.
ظرفیت بندر اِیلات پیش از حملات حوثیها کاهش یافته و بسیاری از فعالیتهای تجاری به بنادر مدیترانهای منتقل شده بودند. به همین دلیل تعطیلی تجاری این بندر تاثیر اقتصادی و بازرگانی چندانی نمیگذارد اما از منظر نمادین و راهبردی، پیروزی قابلتوجهی برای حوثیها به شمار میآید.
افزون بر این، این تعطیلی تاکیدی بر تداوم و اثربخشی کارزار نظامی حوثیها علیه اسرائیل است؛ کارزاری که در قیاس با دیگر فعالیتهای نظامی علیه این کشور تاثیر چشمگیری به جا گذاشته است.
تداوم حملات حوثیها آینده بندر ایلات را تهدید میکند
نیمه تیر نیروهای حوثی به دو کشتی باری با پرچم لیبریا به نامهای مجیک سیز (Magic Seas) و اترنیتی سی (Eternity C) حمله کردند. در پی این حملات، غرق شدن هر دو کشتی و مرگ چهار ملوان تایید شد.
سرنوشت بیش از ۱۲ نفر دیگر که مفقود شدهاند، همچنان نامشخص است؛ برخی از آنان احتمالا جان باختهاند.
گولبر، در دیدار یکشنبه با مقامات دولتی اسرائیل هشدار داد که اگر میخواهند به جهان نشان دهد که بنادر اسرائیل تحت هیچ شرایطی تعطیل نمیشوند، باید با ارائه مشوقهای مالی، کشتیها را به آمدن به ایلات «وادار کند».
گولبر تصریح کرد: «شاید نیاز باشد پول بیشتری بپردازید. مثلاً ۵۰۰ هزار دلار برای هر کشتی. آن وقت کارگران کار خواهند کرد.»
به گفته او بندر اِیلات در ۱۹ ماه گذشته، ماهانه حدود چهار میلیون شِکِل، معادل یک میلیون و ۱۹۳ هزار دلار، زیان داده است.
بندر اِیلات، سومین بندر بزرگ اسرائیل و یکی از مبادی اصلی ورود کالا از چین، هند و استرالیاست. این بندر همچنین میزبان کشتیهای تفریحی و مسافربری است.
تلاشهای آمریکا و دیگر متحدان اسرائیل برای متوقفکردن حملات حوثیها، از جمله تحریمهای تنبیهی و حملات هوایی به مواضع حوثیها در یمن تاکنون ثمربخش نبوده است.
از آغاز جنگ اسرائیل و حماس در نوار غزه، حوثیها حمله به کشتیهای عبوری از دریای سرخ را شدت بخشیدند؛ حملاتی که به گفته آنها در همبستگی با فلسطینیها صورت میگیرد.
نیمه اردیبهشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد که آمریکا بمباران حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن را متوقف خواهد کرد و گفت این گروه توافق کرده است که حملات به کشتیهای آمریکایی را متوقف کند.
همان زمان حوثیها اعلام کردند این توافق شامل کشتیهای اسرائیلی نمیشود.
به گفته کاخ سفید، از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، حوثیها بیش از ۱۴۵ حمله علیه کشتیهای تجاری سازماندهی و اجرا کردهاند.
پیشتر، حدود ۱۵ درصد از تجارت دریایی جهان از طریق کانال سوئز انجام میشد، اما پس از حمله حماس به اسراییل و آغاز درگیریها در غزه، بسیاری از شرکتهای بزرگ کشتیرانی به دلیل خطر حملات حوثیها، تردد از دریای سرخ را متوقف کردهاند.
