دولت ترامپ: آمریکا از یونسکو خارج میشود
کاخ سفید خروج آمریکا از یونسکو را تایید و اعلام کرد ادامه حضور واشینگتن در این نهاد فرهنگی و آموزشی سازمان ملل در راستای منافع ملی ایالات متحده نیست.
کاخ سفید خروج آمریکا از یونسکو را تایید و اعلام کرد ادامه حضور واشینگتن در این نهاد فرهنگی و آموزشی سازمان ملل در راستای منافع ملی ایالات متحده نیست.
تامی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، سهشنبه ۳۱ تیرماه در بیانیهای گفت: «یونسکو در جهت پیشبرد مسائل تفرقهبرانگیز فرهنگی و اجتماعی عمل میکند و تمرکز بیش از حدی بر اهداف توسعه پایدار سازمان ملل دارد.»
او گفت این «دستورکار جهانیگرایانه و ایدئولوژیک» با سیاست خارجی دولت ترامپ مبنی بر «اول آمریکا» در تضاد است.
دولت آمریکا همچنین علت این اقدام را مواضع یونسکو علیه اسرائیل و ترویج اهداف تفرقهبرانگیز عنوان کرده است.
آنا کلی، سخنگوی معاون کاخ سفید، نیز در گفتوگو با روزنامه نیویورک پست تاکید کرد این تصمیم به دلیل حمایت یونسکو از «مسائل بیدارگرایانه» (woke) و «موارد تفرقهبرانگیز فرهنگی و اجتماعی» اتخاذ شده است.
به گفته او این مسائل «کاملا مغایر با سیاستهای عقلانی است» که مردم آمریکا با انتخاب دونالد ترامپ به آن رای دادند.
خروج رسمی آمریکا از یونسکو قرار است در پایان دسامبر ۲۰۲۶ (برابر با اواسط دی ۱۴۰۵) اجرایی شود.
سومین خروج آمریکا از یونسکو
یونسکو که مقر آن در پاریس است، پس از جنگ جهانی دوم با هدف ترویج صلح از طریق همکاریهای بینالمللی در حوزه آموزش، علم و فرهنگ تاسیس شد.
آمریکا در حال حاضر حدود هشت درصد از بودجه کل یونسکو را تامین میکند؛ رقمی که در زمان اولین خروج آمریکا در دوره ترامپ حدود ۲۰ درصد بود.
خروج آمریکا از این سازمان، ضربهای سیاسی و مالی برای آن محسوب میشود.
آدری آزوله، مدیرکل یونسکو، سهشنبه ۳۱ تیر ماه گفت این تصمیم آمریکا غافلگیرکننده نبود.
او افزود: «من از تصمیم دوباره رییسجمهوری ترامپ برای خروج آمریکا از یونسکو عمیقا متاسفم. هرچند این تصمیم تاسفبار است، اما انتظار آن را داشتیم و یونسکو خود را برای آن آماده کرده بود.»
این سومین بار به صورت کلی و دومینبار در دولت تحت کنترل ترامپ است که آمریکا از یونسکو خارج میشود.
آمریکا در آغاز تاسیس یونسکو در سال ۱۹۴۵ به آن پیوست اما در سال ۱۹۸۴ در دوران دولت رونالد ریگان از این نهاد خارج شد.
دلیل این خروج در آن سال سوءمدیریت، فساد مالی و ابزاری یونسکو در خدمت منافع اتحاد جماهیر شوروی و «مواضع ضد آمریکایی» این نهاد اعلام شده بود.
آمریکا پس از حدود دو دهه، در سال ۲۰۰۳ و در دوران ریاستجمهوری جورج دبلیو بوش بار دیگر به یونسکو پیوست.
بوش در آن زمان گفت که یونسکو اصلاحات لازم را انجام داده است.
ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود نیز آمریکا را از یونسکو خارج کرده بود. او در سال ۲۰۱۵ از سازمان جهانی بهداشت، شورای حقوق بشر سازمان ملل و توافق جهانی تغییرات اقلیمی نیز کنار کشیده بود.
جو بایدن پس از ورود به کاخ سفید در سال ۲۰۲۱ این تصمیمات را لغو و آمریکا را به یونسکو، سازمان بهداشت جهانی و توافق اقلیمی بازگرداند.
اکنون با بازگشت ترامپ به قدرت، ایالات متحده بار دیگر از این نهادهای بینالمللی کنارهگیری میکند.
یونسکو بیشتر بهخاطر فهرستگذاری میراث جهانی شناخته میشود.
تخت جمشید، چغازنبیل، تخت سلیمان، بازار سرپوشیده تبریز و بیستون از جمله آثار تاریخی و فرهنگی ایران هستند که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند.
متیو ویتاکر ، سفیر آمریکا در ناتو سهشنبه در این زمینه گفت: «یک کلمه از آنچه وزیر خارجه [حکومت] ایران میگوید را باور نمیکنم و مطمئنم دیگران در دولت آمریکا هم همین احساس را دارند.»
او افزود: «جمهوری اسلامی صدای قابلاعتمادی برای صلح ندارد. رییسجمهوری ترامپ خیلی صریح گفته که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
این دیپلمات آمریکا تاکید کرد: «از آنجا که ما برنامه هستهایشان را نابود کردیم، حالا وقت آن است که ایران پای میز مذاکره با ایالات متحده آمریکا بیاید تا درباره مسیری برای صلح و رفاه مردم ایران گفتوگو کنیم.»
او همچنین اضافه کرد: «ایران میتواند عضوی از جامعه جهانیای باشد که ایالات متحده و متحدانش رهبری آن را بر عهده دارند. اما در عین حال، ما با شرایطی روبهرو هستیم که در سیاست آمریکا یکسری اصول سیاه و سفید وجود دارد، و مهمترینِ آن این است که ایران نمیتواند و نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
واکنش ترامپ
پیش از سفیر آمریکا در ناتو، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به قسمتی از مصاحبه وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با فاکس نیوز که در آن به خسارتهای «شدید» وارد شده به تاسیسات هستهای در حملات آمریکا پرداخته بود، گفت: «البته که چنین است، همانطور که گفته بودم، و اگر لازم باشد دوباره این کار را میکنیم.»
عراقچی در بخشی از گفتوگو با برت بِر، مجری برنامه «گزارش ویژه»، خسارتهای وارد آمده به تاسیسات هستهای ایران در اثر حملات ماه گذشته آمریکا را «شدید» توصیف کرد، اما از اظهار نظر درباره سرنوشت اورانیوم غنیشده شانه خالی کرد.
او ادامه داد: «تاسیسات ما آسیب دیدهاند، آسیب جدی. سازمان انرژی اتمی در حال ارزیابی میزان دقیق آسیب است، اما تا آنجا که من اطلاع دارم، این آسیبها جدی بودهاند و باعث توقف کامل فرآیند غنیسازی شدهاند.»
اسرائیل: به غلط کردن افتادهاند
وزارت خارجه اسرائیل نیز در واکنش به سخنان عراقچی، در صفحه فارسی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به غلط کردن افتادهاند. ولی بیفایده است.»
عراقچی در بخشی از مصاحبه خود با شبکه فاکسنیوز ضمن تاکید بر ادامه حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی خود در منطقه، گفت که حذف اسرائیل از نقشه جهان هیچگاه سیاست حکومت ایران نبوده است.
سخنان عراقچی در حالی مطرح میشود که علی خامنهای و دیگر مقامهای جمهوری اسلامی بارها بر نابودی اسرائیل تاکید کردهاند.
عراقچی گفت: «ما معتقدیم که این گروهها — حماس، حزبالله و حوثیها — برای یک هدف عادلانه میجنگند. ما همواره از آنها حمایت کردهایم، چه از نظر سیاسی و چه از طرق دیگر.»
واکنش خبرگزاری فارس
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران نیز ضمن انتقاد از گفتوگوی عراقچی با فاکسنیوز، نوشت که او نباید میگفت «ضربه سختی خوردیم و غنیسازی عملا متوقف شده»، چرا که این اغراقآمیز و موضعی از سر ضعف است.
خبرگزاری فارس همچنین افزود: «عراقچی نباید حکم محارب بودن ترامپ و نتانیاهو را به گروههای تندرو منتسب میکرد چرا که طرف مقابل، رهبر جمهوری اسلامی را تهدید به ترور کرده است.»
فارس نوشت: «چنین موضعگیری ممکن است انگیزه دشمن را برای افزایش فشارها و ترورها تقویت کند، زیرا نشان میدهد ایران در سطح دیپلماتیک تمایلی به پاسخ قاطعانه ندارد.»
عراقچی گفته بود منظور از شعار «مرگ بر آمریکا» مردم این کشور نیست و سیاستهای «سلطهجویانه» آمریکاست.
او کارزارها و درخواستها برای کشتن ترامپ در ایران را نیز تبلیغات خواند و رد کرد.
گیدئون گولبر، مدیرعامل بندر اِیلات، یکشنبه ۲۹ تیر گفت که از زمان آغاز حمله حوثیها به کشتیهای عبوری از دریای سرخ در واکنش به حمله اسرائیل به غزه، فعالیتهای این بندر ۹۰ درصد کاهش داشته است.
از سوی دیگر حوثیها اعلام کردهاند که حملات خود را تا پایان جنگ در غزه ادامه خواهند داد. آنها حتی چندین بار بهطور مستقیم شهر اِیلات را هدف قرار دادند. سامانههای دفاعی اسرائیل بیشترِ این حملات را دفع کرد و آسیب شدیدی به این شهر وارد نشد.
ظرفیت بندر اِیلات پیش از حملات حوثیها کاهش یافته و بسیاری از فعالیتهای تجاری به بنادر مدیترانهای منتقل شده بودند. به همین دلیل تعطیلی تجاری این بندر تاثیر اقتصادی و بازرگانی چندانی نمیگذارد اما از منظر نمادین و راهبردی، پیروزی قابلتوجهی برای حوثیها به شمار میآید.
افزون بر این، این تعطیلی تاکیدی بر تداوم و اثربخشی کارزار نظامی حوثیها علیه اسرائیل است؛ کارزاری که در قیاس با دیگر فعالیتهای نظامی علیه این کشور تاثیر چشمگیری به جا گذاشته است.
تداوم حملات حوثیها آینده بندر ایلات را تهدید میکند
نیمه تیر نیروهای حوثی به دو کشتی باری با پرچم لیبریا به نامهای مجیک سیز (Magic Seas) و اترنیتی سی (Eternity C) حمله کردند. در پی این حملات، غرق شدن هر دو کشتی و مرگ چهار ملوان تایید شد.
سرنوشت بیش از ۱۲ نفر دیگر که مفقود شدهاند، همچنان نامشخص است؛ برخی از آنان احتمالا جان باختهاند.
گولبر، در دیدار یکشنبه با مقامات دولتی اسرائیل هشدار داد که اگر میخواهند به جهان نشان دهد که بنادر اسرائیل تحت هیچ شرایطی تعطیل نمیشوند، باید با ارائه مشوقهای مالی، کشتیها را به آمدن به ایلات «وادار کند».
گولبر تصریح کرد: «شاید نیاز باشد پول بیشتری بپردازید. مثلاً ۵۰۰ هزار دلار برای هر کشتی. آن وقت کارگران کار خواهند کرد.»
به گفته او بندر اِیلات در ۱۹ ماه گذشته، ماهانه حدود چهار میلیون شِکِل، معادل یک میلیون و ۱۹۳ هزار دلار، زیان داده است.
بندر اِیلات، سومین بندر بزرگ اسرائیل و یکی از مبادی اصلی ورود کالا از چین، هند و استرالیاست. این بندر همچنین میزبان کشتیهای تفریحی و مسافربری است.
تلاشهای آمریکا و دیگر متحدان اسرائیل برای متوقفکردن حملات حوثیها، از جمله تحریمهای تنبیهی و حملات هوایی به مواضع حوثیها در یمن تاکنون ثمربخش نبوده است.
از آغاز جنگ اسرائیل و حماس در نوار غزه، حوثیها حمله به کشتیهای عبوری از دریای سرخ را شدت بخشیدند؛ حملاتی که به گفته آنها در همبستگی با فلسطینیها صورت میگیرد.
نیمه اردیبهشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد که آمریکا بمباران حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن را متوقف خواهد کرد و گفت این گروه توافق کرده است که حملات به کشتیهای آمریکایی را متوقف کند.
همان زمان حوثیها اعلام کردند این توافق شامل کشتیهای اسرائیلی نمیشود.
به گفته کاخ سفید، از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، حوثیها بیش از ۱۴۵ حمله علیه کشتیهای تجاری سازماندهی و اجرا کردهاند.
پیشتر، حدود ۱۵ درصد از تجارت دریایی جهان از طریق کانال سوئز انجام میشد، اما پس از حمله حماس به اسراییل و آغاز درگیریها در غزه، بسیاری از شرکتهای بزرگ کشتیرانی به دلیل خطر حملات حوثیها، تردد از دریای سرخ را متوقف کردهاند.
