وزیر دفاع عراق: بخشی از نیروهای ائتلاف بینالمللی به کردستان عراق منتقل خواهند شد
وزیر دفاع عراق در گفتوگویی تلویزیونی گفت تغییری در برنامه خروج نیروهای ائتلاف بینالمللی از این کشور به وجود نیامده و قرار است برخی از این نیروها پایگاههای خود را تخلیه کنند و به اقلیم کردستان عراق بروند. پیشتر اخباری از خروج نیروهای آمریکایی از عراق منتشر شده بود.
ثابت العباسی، جمعه ۱۶ خرداد در گفتوگو با شبکه الحدث گفت بهدلیل وجود بازماندگان داعش، بغداد معتقد است حضور نیروهای آمریکایی در منطقه ضروری است.
اظهارات وزیر دفاع عراق در حالی است که پیشتر دیدبان حقوق بشر سوریه خبر داد نیروهای آمریکایی به شکلی پرشتاب در حال ترک منطقه هستند.
بر اساس گزارش این نهاد، کاروانهای نظامی آمریکا پایگاههای خود را در میدان نفتی العمر و میدان گازی کونیکو در سوریه ترک کردند.
توماس باراک، نماینده جدید آمریکا در امور سوریه، اعلام کرده است که ایالات متحده قصد دارد حضور نظامیاش در سوریه را به یک پایگاه کاهش دهد.بر اساس گزارش رسانههای عراقی، خروج نیروهای آمریکایی از سوریه دولت عراق را نگران کرده است و به همین دلیل رییس دستگاه اطلاعات عراق دو مرتبه در دیدار با احمد الشرع، ريیسجمهوری سوریه در دوره انتقال قدرت، امنیت مرزهای مشترک و تهدیدات جدی داعش را مورد بررسی قرار داده است.
مساله انرژی، استقلال عراق از ایران و قراردادهای کردستان عراق
از سوی دیگر، واشینگتن از عراق خواسته است تلاشهایش را برای دستیابی به استقلال انرژی تسریع کند و هشدار داده که ادامه وابستگی به گاز ایران، ثبات و حاکمیت این کشور را تضعیف میکند.
یک مقام در وزارت خارجه آمریکا به شفقنیوز عراق گفت که بغداد با «دستیابی به استقلال انرژی و فاصله گرفتن از نفوذ مخرب جمهوری اسلامی، با ثباتتر و دارای حاکمیت قویتر» خواهد بود.
بر اساس این گزارش، واشینگتن در راستای ضرورت همکاری میان بغداد و اربیل برای آغاز سریع تولید گاز تاکید دارد که این همکاری باید در اسرع وقت آغاز شود.
ابتدای خرداد دو توافق بزرگ انرژی میان شرکتهای آمریکایی و دولت اقلیم کردستان عراق امضا شد که واکنش تند بغداد را در پی داشت.
در جریان سفر مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کردستان به واشینگتن در ماه می میلادی، توافقاتی با شرکتهای اِچکیاِن انرژی و وِسترن زاگرس اعلام شد که هدف آن توسعه میادین گازی میرَن و توپخانه-کُردامیر در غرب اقلیم، نزدیک مرز سوریه است.
ارزش مجموع این پروژهها در طول عمرشان ۱۱۰ میلیارد دلار برآورد میشود.
از سوی دیگر، شنبه ۱۷ خرداد، عمار حکیم، رهبر جریان حکمت عراق در سخنانی خواستار اعلام حالت آمادهباش راهبردی برای مقابله ریشهای و نهایی در بحران برق این کشور شد.
بیش از ۸۰۰ فعال سیاسی، مدنی و فرهنگی در نامهای سرگشاده با ابراز نگرانی از وضعیت سلامت و شرایط جسمی ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی ۸۰ ساله، خواستار بازنگری فوری در وضعیت قضایی و آزادی او شدند. این زندانی سیاسی منتقد رهبر جمهوری اسلامی، به عفونت ریه مبتلا شده است.
امضاکنندگان این نامه که شنبه ۱۷ خرداد منتشر شده است، ضمن هشدار درباره وضعیت سلامت قدیانی، خطاب به مسئولان قضایی جمهوری اسلامی اعلام کردند: «خواستار بازنگری فوری در وضعیت قضایی و آزادی ایشان، دستکم با توجه به ترتیبات قانونی مختلف از جمله توقف [اجرای حکم]، مرخصی و ... هستیم.»
آنها با بیان اینکه قدیانی در شرایطی است که ادامه حبس میتواند تبعات جبرانناپذیری برای جان و سلامتش بههمراه داشته باشد، در نامه خود نوشتند: «ما بر این باوریم که ادامه بازداشت ایشان نه تنها با موازین قانونی و انسانی سازگار نیست، بلکه با حفظ کرامت انسان نیز در تضاد است.»
مرتضی قدیانی، فرزند این زندانی سیاسی، ۱۲ خرداد به کانال تلگرامی امتداد گفت پس از پذیرفتن اعزام پدرش، بدون دستبند و پابند، او به یکی از بیمارستانهای تهران منتقل و در بخش مراقبتهای ویژه بستری شده است.
او با اشاره ابتلای پدرش به بیماری ریوی در ایام حبس در زندان اوین، گفت: «پزشکی قانونی اخیرا حکم داده که پدرم برای تحمل کیفر، باید در محیطی با بهداشت بالا و بدون هیچگونه استرس نگهداری شود. حالا نمیدانم که اساسا زندان میتواند از چنین وضعیت و استانداردی برخوردار باشد یا خیر.»
فعالان سیاسی و مدنی در بخش دیگری از نامه ۱۷ خرداد خود خطاب به مسئولان قضایی جمهوری اسلامی نوشتند: «انتظار میرود با صدور دستورات عاجل و قاطع، زمینه بررسی مجدد وضعیت قدیانی فراهم و با اقدام به موقع، از بروز هرگونه آسیب بیشتر به سلامت ایشان جلوگیری شود.»
احمد منتظری، حبیبالله پیمان، سعید مدنی، طاهره طالقانی، عبدالله مومنی، عبدالله ناصری، عیسی سحرخیز، فیروزه صابر، کیوان صمیمی و مهدی محمودیان، از جمله امضاکنندگان این نامه هستند.
در سالهای گذشته عدم رسیدگی پزشکی یا تاخیر در روند درمان زندانیان سیاسی و زیر پا گذاشتن حق دسترسی آنان به درمان مناسب از سوی مسئولان زندانها در ایران بارها گزارش شده است.
موارد زیادی از مرگ زندانیان در زندان از سوی نهادهای حقوق بشری یا فعالان مدنی نیز گزارش و مستندسازی شده اما جمهوری اسلامی هیچ مسئولیتی در قبال این موارد که به دلیل فشار، شکنجه و ارائه ندادن خدمات پزشکی بوده، نپذیرفته است.
قدیانی از ۹ مهر ۱۴۰۳ دوران محکومیت سه سال و شش ماه حبس خود را با اتهامات «توهین به رهبری و تبلیغ علیه نظام» در زندان اوین سپری میکند.
این فعال سیاسی متولد سال ۱۳۲۴، از اعضای ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران و از زندانیان سیاسی پس از انتخابات ریاست جمهوری در ایران در سال ۱۳۸۸ است.
قدیانی که در سالهای اخیر با نقدهای جدیاش به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و مبارزهاش با استبداد حاکم در ایران شناخته شده است، ۲۵ فروردین در نامهای از اوین نوشت «چاره ستمگریها برکناری خامنهای و سقوط جمهوری اسلامی» است.
او ۹ فروردین نیز با انتشار پیامی از زندان اوین تاکید کرد: «اگر مذاکرات با آمریکا پیش برود، فرجام خامنهای سقوط است و اگر هم مذاکرات به نتیجه نرسد، او دچار سقوط تدریجی و استحاله خواهد شد.»
نظامیان اسرائیلی جسد پینتا ناتاپونگ، گروگان تایلندی را که در جریان تهاجم حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ربوده شده بود، در رفح، در جنوب غزه پیدا کردند. در روزهای گذشته نیز جسد دو گروگان دیگر در خان یونس پیدا شده بود.
جسد ناتاپونگ در جریان یک عملیات ویژه ارتش اسرائیل و شینبت در نوار غزه پیدا شد.
بر اساس بیانیه شنبه ۱۷ خرداد دفتر نخستوزیری اسرائیل، او که تبعه تایلند بود، هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به دست نیروهای تحت رهبری حماس از کیبوتص «نیر عوز» ربوده شد.
طبق اعلام مقامهای اسرائیلی، ناتاپونگ در دوران اسارت به دست «گردانهای مجاهدین»، یک گروه کوچک در نوار غزه، به قتل رسیده است. این گروه همچنین مسئول ربودن و قتل شیری بیباس و دو فرزند خردسالش، آریل و کفیر بوده است.
گردانهای مجاهدین، اجساد گروگانهای کشتهشده، گادی هاگای و جودیت واینستاین را نیز در اختیار داشت.
پنجشنبه ۱۵ خرداد، ارتش اسرائیل اعلام کرد اجساد این دو گروگان را که شهروندی آمریکا را نیز داشتهاند یافته است.
آنها نیز در جریان حمله هفتم اکتبر نیروهای حماس کشته شده بودند.
جسد دو گروگان دیگر به نامهای گادی هاگای و جودیت واینستاین نیز پنجشنبه ۱۵ خرداد در عملیاتی مشابه در خان یونس پیدا شد.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، با قدردانی از نیروهای نظامی اسرائیل برای «اجرای قاطع و موفق این عملیات» گفت: «همراه تمام مردم اسرائیل، من و همسرم مراتب تسلیت عمیق خود را به خانوادههای عزیز آنها ابراز میکنیم. قلبهایمان از این فقدان دردناک بهشدت اندوهگین است. یادشان جاودان باد!»
او تاکید کرد: «ما نه آرام میگیریم و نه متوقف میشویم تا تمام گروگانهایمان، چه زنده و چه کشته شده، به خانه بازگردند.»
این زوج که از خانهشان در کیبوتص نیر عوز ربوده شدند، در مزارع اطراف همان کیبوتص به قتل رسیدند.
پیکر آنها در منطقه خان یونس در نوار غزه نگهداری میشد.
به گفته اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، جسد ناتاپونگ در منطقه رفح در جنوب غزه کشف شده است. او از جمله گروگانهایی بود که اسرائیل نسبت به زنده بودن آنها ابراز نگرانی جدی کرده اما تا پیش از این، کشتهشدنش رسما اعلام نشده بود.
نتانیاهو در روزهای گذشته در واکنش به وتوی قطعنامه شورای امنیت درباره اسرائیل از سوی آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل نوشت: «این تنها راه برای نابود کردن تروریستهای حماس است که هنوز ۵۸ گروگان بیگناه را در سیاهچالهای غزه نگه میدارند. جهان متمدن باید خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط آنها شود.»
بر اساس اطلاعات ارتش اسرائیل، تا پیش از ۱۵ خرداد و پیدا شدن این سه جسد، ۵۸ گروگان در نوار غزه باقی مانده بودند که ۵۷ نفر از آنها در جریان حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ ربوده شدند و یک نفر نیز پیشتر به اسارت گرفته شده بود.
ارتش اسرائیل با استناد به دادههای اطلاعاتی اعلام کرده که دستکم ۳۴ نفر از این گروگانها تاکنون جان باختهاند.
ابهامات در انگیزه قتل الهه حسیننژاد در حال افزایش است. پنج ابهام اصلی در این پرونده وجود دارد. انتشار فیلم نسبتا کاملتری از بازجویی متهم که در آن او میگوید اصلا نیازی به سرقت گوشی نداشته و آن را به بیرون خودرو پرتاب کرده، میتواند تمام روایتهای قبلی را زیر سوال ببرد.
پس از آنکه چهره و نام متهم به قتل حسیننژاد منتشر شد، ابهامهای جدیدی درباره این پرونده مطرح شده است. تاکنون دستکم پنج موضوع مبهم وجود دارد.
حسیننژاد چهارم خرداد پس از سوار شدن به یک خودرو در میدان آزادی تهران ناپدید شد. تا ۱۴ خرداد، هیچ ویدیویی از لحظه سوار شدن او به خودرو یا پیش و پس از آن در دسترس نبود؛ عموی او نیز تا یک روز پیش از اعلام خبر پیدا شدن جسد، در گفتوگویی اعلام کرد هیچ ویدیویی از او در دسترس نیست.
از ۱۵ خرداد که خبر بازداشت متهم این پرونده رسانهای شد، هر خبر یا اظهار نظر تازه ابهام دیگری را به ماجرا اضافه کرده است.
در این بین شهروندان سرنخهایی از متهم یافتند که نشان میدهد او از حامیان حکومت است.
انتشار یک ویدیو نسبتا کاملتر از یکی از بازجوییهای متهم، تمام روایتهای پیشین را تحت تاثیر قرار میدهد. در این ویدیوی بازجویی از بهمن فرزانه، متهم به قتل حسیننژاد، بازجو از او درباره گوشی سوال میکند و او صراحتا میگوید که «هیچ نیازی به سرقت گوشی نداشته» است.
انتشار این ویدیو و اظهارات متهم، در کنار صفحات اینستاگرام او و بستگان نزدیکش که نشانگر وضع مالی نسبتا خوب آنهاست، نشان میدهد فرضیهها راجع به انگیزه سرقت که از سوی پلیس اعلام شده است، چندان قوی نیست.
بهویژه آن که در بخشی از بازجویی که با ترفندهای رایج آگاهی، بازجو وانمود میکند با متهم همدل است، در پاسخ به اظهاراتی که تقطیع شده است، به متهم میگوید: «حقش بوده ... زنی که ...».
مجموعه این اطلاعات جدید، در کنار گزارشهای متعدد از درگیریهای رانندگان اسنپ و تپسی با مسافران زن بر سر حجاب، فرضیه جدیدی را مطرح کرده است.
بر این اساس شاید متهم مانند موارد مشابه گذشته، با مقتول بر سر تذکر حجاب درگیری پیدا کرده و قصد داشته گوشی قربانی را (که شاید ویدیویی از درگیری با متهم در آن بوده) از او بگیرد و این درگیری به قتل منجر شده است.
پنهانکاری ۱۰ روزه پلیس و ابهاماتی که در ادامه میآیند، همگی سبب شدهاند شهروندان با تردید گزارشهای رسمی را نظاره کنند.
ابهام اول: هیچ دوربینی او را ثبت نکرد
میدان آزادی تهران یکی از پر رفتوآمدترین میدانهای پایتخت است و نبود هیچ تصویری از او برای ۱۰ روز، نخستین ابهام در پرونده او بود.
دستگاههای پلیسی و امنیتی جمهوری اسلامی، بهویژه در سالهای اخیر، برای سرکوب اعتراضات و همچنین کنترل پوشش زنان، بهطور گسترده معابر و حتی اماکن خصوصی را با دوربینهای تشخیص چهره و کنترل ترافیک کنترل میکنند.
در چنین شرایطی، نبود حتی یک ویدیو از این دختر ۲۴ ساله، بر حجم ابهامات و پرسشهای افکار عمومی افزود.
در اولین تصاویر از بازداشت متهم به قتل الهه حسیننژاد، چهره متهم بهصورت کامل با دو ماسک پوشانده شده بود.
ابهام دوم: عدم نمایش چهره متهم
۱۵ خرداد با اعلام پیدا شدن جسد حسیننژاد، خبر دستگیری متهم به قتل او به همراه تصاویری منتشر شد.
در تصاویر، چهره متهم با دو ماسک بهطور کامل پوشانده شده بود. دستگاه قضایی و پلیس جمهوری اسلامی سابقهای طولانی در نمایش چهره متهمان حتی پیش از صدور رای اولیه در دادگاه دارند.
پوشاندن چهره متهم ابهام دیگری بود که مورد توجه قرار گرفت.
ابهام سوم: انگیزه قتل
اختلاف بین روایت پلیس و قوه قضاییه ابهام دیگر در این پرونده است.
پلیس پس از اعلام یافتن جسد حسیننژاد گفت قاتل پس از دیدن گوشی این جوان، با چاقو او را به قتل رسانده و جسدش را در بیابانهای اطراف تهران رها کرده است.
اما میزان، خبرگزاری قوه قضاییه، نوشت قاتل «نیت شوم» داشته است، اصطلاحی که در ادبیات رسانههای جمهوری اسلامی در اشاره به موضوع تجاوز و تعرض به کار میرود.
۲۴ ساعت پس از اعلام خبر بازداشت، روایت غالب در رسانهها و اظهارات رسمی، سرقت گوشی عنوان شده است.
تصاویر حساب اینستاگرام متهم و برادرانش نشان میدهد، اگرچه او از اقشار ثروتمند جامعه نیست، اما به سرقت گوشی نیز نیازی ندارد.
در یکی از ویدیوهای منتشر شده، بازجوی آگاهی مدام به متهم - ظاهرا در رابطه با نوع برخورد او با حسیننژاد- میگوید: «حقش بود، عیبی ندارد.» گفته میشود این یکی از تکنیکهای بازجویی پلیس برای کسب اعتماد متهم به منظور گرفتن اطلاعات بیشتر از اوست.
با توجه به محتوای حسابهای اینستاگرام متهم و بستگان نزدیکش، شاید درگیری آنها بر سر مساله حجاب اجباری بوده باشد.
در سالهای اخیر، بارها گزارشهایی از درگیری برخی رانندگان اسنپ و تپسی با مسافران زن بر سر حجاب اجباری منتشر شده است.
علی ولیپور گودرزی، رییس پلیس آگاهی تهران، در نخستین مصاحبه گفت جسد در بیابان اطراف فرودگاه مهرآباد پیدا شده. این در حالی است که مناطق مسکونی با تراکم بالا فرودگاه مهرآباد را احاطه کردهاند.
ابهام چهارم: جسد کجا بوده؟
در اولین گفتوگو پس از انتشار خبر پیدا شدن جسد حسننژاد، علی ولیپور گودرزی، رییس پلیس آگاهی تهران، گفت جسد او در «بیابانهای اطراف فرودگاه مهرآباد» پیدا شده است؛ این موقعیت در گزارشهای دیگر به «بیابانهای اطراف تهران» تغییر یافته است.
فرودگاه مهرآباد سالهاست که اطراف تهران نیست و از جنوب با یافتآباد، از شمال با اکباتان، از شرق با سیمتری جی و شمشیری و از غرب با تهرانسر احاطه شده است؛ منطقهای نسبتا پر رفت و آمد که بیابانی بهمعنای منطقهای دورافتاده در آن وجود ندارد.
زمینهای خالی فرودگاه نیز با دیوار و فنس از مناطق شهری جدا شده است.
در بخشی از ویدیویی که پلیس از محل کشف جسد در اختیار خبرگزاریها قرار داده است، تابلوی شهرک صنعتی شمسآباد دیده میشود. این شهرک در کیلومتر ۴۵ بزرگراه تهران قم واقع شده و ۵۶ کیلومتر با فرودگاه مهرآباد فاصله دارد.
اگر بنا بر روایت پلیس که در خبرگزاریها منتشر شده، حسیننژاد چهارم خرداد به قتل رسیده و جسدش در همان منطقه رها شده است، پیدا نشدن جسد طی حدود ۱۰ روز، آن هم در هوای نسبتا گرم این روزهای تهران، پرسشبرانگیز و تا حدی غیرعادی به نظر میرسد.
اگر جسد پیش از این بازه ۱۰ روزه کشف شده بود، این پرسش مطرح میشود که چرا هیچگونه اطلاعرسانی در اینباره صورت نگرفته است؟
این بیخبری تنها به رسانهها محدود نمیشود؛ چرا که تا ۱۴ خرداد، تنها یک روز پیش از اعلام رسمی کشف جسد، عموی الهه در مصاحبهها همچنان از سرنوشت او اظهار بیاطلاعی میکرد.
پلیس ویدیویی از عملیات کشف جسد حسیننژاد منتشر کرده که در قسمتی از آن، تابلوی شهرک صنعتی شمسآباد دیده میشود.
این منطقه واقع در بزرگراه تهران - قم، با فرودگاه مهرآباد و میدان آزادی تهران ۵۶ کیلومتر فاصله دارد. اگر جسد در این منطقه بوده، چرا رییس پلیس آگاهی تهران، محل کشف جسد را اطراف فرودگاه مهرآباد اعلام کرده است؟
چندین وبسایت و خبرگزاری از قول پلیس آگاهی به بیابانهای اطراف فرودگاه مهرآباد اشاره کردند؛ با اینحال، شمسآباد بیشتر به فرودگاه «امام خمینی» نزدیک است تا مهرآباد.
ابهام پنجم: آیا متهم راننده اسنپ بوده؟
پلیس از ابتدا در گزارشهای خود تاکید داشت حسیننژاد سوار «خودروی عبوری» شده است. در سالهای اخیر، با توسعه تاکسیهای اینترنتی نظیر اسنپ و تپسی، اکثر شهروندان بهخصوص نسل جوان، برای سفرهای درون شهری از این سرویسها استفاده میکنند.
پس از انتشار تصویر فرزانه، متهم به قتل حسیننژاد، یکی از کاربران اینستاگرام با انتشار تصویری از اپلیکیشن اسنپ نوشت چند ماه قبل با همین راننده که خودروی سمند نقرهای داشته، سفر کرده است.
علاوه بر این کاربر، کاربر دیگری نیز در شبکه ایکس با انتشار تصویری از سابقه سفرهای خود، نوشت ۲۸ اردیبهشت با همین خودرو و راننده سفر کرده است، حدودا یک هفته پیش از چهارم خرداد و قتل حسیننژاد.
به خودروی سمند نقرهای که در این تصاویر دیده میشود، در گزارشهای رسانههای رسمی نیز اشاره شده است.
علاوه بر این، شماره پلاک «ایران ۹۱» متعلق به اردبیل در تصاویر اینستاگرام متهم به چشم میخورد.
پس از انتشار نام و تصویر متهم به قتل حسننژاد، دستکم دو شهروند با انتشار اسکرین شاتهایی از اپلیکیشن اسنپ اعلام کردند سابقه سفر با همین سمند نقرهای و بهمن فرزانه را داشتند.
اکنون ابهام این است که اگر این فرد واقعا راننده اسنپ است، چرا در گزارشهای پلیس بر «عبوری بودن» خودروی او تاکید شده است؟
از سوی دیگر، اگر حسیننژاد در این سفر از اسنپ استفاده کرده باشد، با توجه به اطلاعاتی که در سامانه اسنپ ثبت میشود، ردگیری مسیر او از همان روز نخست امکانپذیر بود.
اسنپ ۱۶ خرداد با انتشار بیانیهای اعلام کرد قتل حسیننژاد هیچ ارتباطی به این شرکت ندارد. با این وجود، اسنپ مشخص نکرد که آیا متهم از رانندگان این شرکت بوده یا خیر.
دو پستی که بهمن فرزانه در سال ۱۳۹۸ در حساب اینستاگرام خود منتشر کرده و در آنها نسبت به رهبر جمهوری اسلامی ابراز علاقه کرده است.
متهم هوادار علی خامنهای است
حاشیههای این پرونده به ابهامات ختم نمیشود. پس از انتشار نام و تصویر متهم، کاربران فضای مجازی دو حساب اینستاگرام بهمن فرزانه را یافتند.
حساب اینستاگرام او نشان میدهد او در گذشته بهشدت از جمهوری اسلامی و شخص علی خامنهای حمایت کرده است.
او ششم دی ۱۳۹۸، تصویری از خامنهای منتشر کرد و نوشت: «عشق یعنی رهبرم.»
در پست دیگری در همین تاریخ، تصویری با لبخند از خامنهای منتشر کرد و نوشت: «آقا؛ چقدر لبخند به تو میآید.»
تصویری که بهمن فرزانه در مهرماه ۱۳۹۸ از خود در یک هیات عزاداری در کنار نادر جوادی منتشر کرده است. جوادی از جمله مداحانی است که در حضور خامنهای برنامه اجرا میکند.
همچنین در حساب اینستاگرام فرزانه، تصویری دیگر مربوط به مهر ۱۳۹۸ منتشر شده که او را در یک هیات عزاداری در کنار نادر جوادی، مداح، نشان میدهد. جوادی از جمله مداحانی است که سابقه مداحی در حضور خامنهای را در کارنامه خود دارد.
کهنه زخم سما جهانباز
ناپدید شدن حسیننژاد، بار دیگر ماجرای سما جهانباز، دختر ۲۲ ساله را در کانون توجه کاربران ایرانی رسانههای اجتماعی قرار داده است.
جهانباز دانشجوی ساکن اصفهان بود که در تیرماه سال ۱۴۰۱ همراه خانوادهاش برای دیدار با اقوام به شیراز سفر کرد.
او ۲۵ تیرماه برای فروش مقداری طلا به منطقه معالیآباد رفت. در تماس تلفنی کوتاهی با مادرش گفت که تا ۱۰ دقیقه دیگر به خانه بازمیگردد. پس از آن تلفن همراهش خاموش شد و دیگر هیچ خبری از او به دست نیامد.
پدر او از آن زمان تاکنون، برای مدت حدود سه سال، با در دست گرفتن پلاکارهایی در حالی که اشک میریزد، از مردم تقاضا میکند خبری از دخترش به او بدهند.
حدود سه سال است که دختر ۲۲ سالهای به نام سما جهانباز در شیراز ناپدید شده و تاکنون هیچ اطلاعی از سرنوشت او به دست نیامده است.
امنیت شهروندان اولویت پلیس است؟
برای فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی، یا همان نیروی انتظامی، در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۱۵ هزار میلیارد تومان بودجه در نظر گرفته شده است.
این رقم نسبت به بودجه ۸۸ هزار میلیارد تومانی سال ۱۴۰۳، حدود ۳۱ درصد افزایش داشته است. سال ۱۴۰۳ نیز نسبت به سال ۱۴۰۲، بودجه پلیس حدود ۳۲ درصد افزایش داشت.
در واقع در سال جاری، به ازای هر شهروند ایرانی، از جمله حسیننژاد، یک میلیون و ۳۵۰ هزار تومان، صرف نیروی انتظامی شده است.
بررسی بودجه سالهای گذشته نشان میدهد اعتبارات این دستگاه به نسبت سایر بخشها هر سال افزایش زیادی داشته است.
با وجود بودجه بالا، اتفاقاتی چون پروندههای جهانباز و حسیننژاد بارها تکرار شده است.
حدود چهار ماه پیش، امیرمحمد خالقی، دانشجوی دانشگاه تهران، در پی سرقت لپتاپش به قتل رسید.
در آن زمان مشخص شد دانشجویان بارها نسبت به ناامن بودن کوچهای که خالقی در آن کشته شد، هشدار داده بودند. پس از قتل او نیز چندین مورد حمله و زورگیری به دانشجویان در مناطق دیگر گزارش شد.
در چنین فضای ناامنی، پلیس جمهوری اسلامی بهجای پاسخگویی به ضعفهای امنیتی، تمرکز خود را بر گسترش طرحهایی برای تقویت زیرساختهای سرکوب اعتراضات و تشدید برخوردهای پلیسی و قضایی با زنان دارای پوشش اختیاری گذاشته است.
این مجموعه که نزدیک به دو هفته از یافتن ردی از حسیننژاد که در یکی از میادین اصلی تهران ناپدید شده بود، ناتوان ماند، در عین حال طرحهای گستردهای برای شناسایی و ردیابی شهروندانی دارد که حیوانات خانگی نگهداری میکنند.
هربار پس از وقوع چنین مواردی، تنها توصیه پلیس خودمراقبتی است. در مورد قتل حسیننژاد، حتی یک گزارش مشخص از روند پرونده منتشر نشده است و هر اظهارنظر جدید، تناقضی تازه میسازد و ابهامی دیگر ایجاد میکند.
نیروی انتظامی سالهاست در کوهستانهای شمال تهران، ایستگاههایی به نام «پلیس کوهستان» تاسیس کرده است. ماموران پلیس کوهستان که در مناطقی اسکی نیز میکنند، وظیفه ایجاد مزاحمت برای دختر و پسرهای جوان، به اتهاماتی از جمله نوع روابط و پوشش را دارند. با این وجود، هیچ کیوسک پلیسی در کوچه محل قتل امیرمحمد خالقی وجود نداشت.
همه اینها در حالی است که نیروی انتظامی جمهوری اسلامی در حوزههای دیگر، از جمله شناسایی زنان بدون حجاب اجباری، شناسایی میهمانیهای جوانان، یافتن سگ و گربه شهروندان، پی بردن به مصرف نوشیدنیهای الکلی و … فعالیتهای گستردهای دارد.
اما همین نهاد پس از سه سال هنوز نتوانسته رد سما، دختر ۲۲ ساله اصفهانی را بیابد، و جسد الهه، دختر ۲۴ ساله تهرانی، نیز ۱۰ روز پس از ناپدید شدنش پیدا شد؛ آن هم در حالی که او در یکی از شلوغترین میادین پایتخت ناپدید شده بود.
ارتش لبنان تهدید کرد که بهدلیل حملات هوایی اسرائیل به بیروت، همکاری خود را با کمیته نظارت بر آتشبس میان اسرائیل و حزبالله قطع خواهد کرد. نخستوزیر لبنان نیز با اشاره به فعالیت این کشور برای جمعآوری زیرساختهای حزبالله گفت ادامه حملات اسرائیل مانع برقراری ثبات در لبنان است.
ارتش لبنان جمعه ۱۶ خرداد اعلام کرد حملات اسرائیل جایگاه نیروهای نظامی این کشور را تضعیف کرده است.
این هشدار پس از آن صادر شد که ارتش اسرائیل اعلام کرد تأسیسات زیرزمینی ساخت پهپاد حزبالله را در جنوب بیروت هدف قرار داده است.
آسوشیتدپرس نوشت، هرچند اسرائیل پیش از حمله به غیرنظامیان هشدار داده بود اما انجام این عملیات در آستانه عید قربان با انتقادهای زیادی مواجه شد.
پنجشنبه ۱۵ خرداد، ارتش اسرائیل اعلام کرد چندین مرکز زیرزمینی متعلق به حزبالله را در منطقه ضاحیه در حومه جنوبی بیروت هدف قرار داده است. مراکزی که به گفته اسرائیل برای تولید پهپاد استفاده میشدند.
منابع امنیتی و رسانههای محلی شامگاه پنجشنبه گزارش دادند دستکم ۱۰ حمله هوایی مناطق مختلفی از ناحیه الضاحیه بیروت را هدف قرار دادند. منطقهای که یکی از پایگاههای سنتی حزبالله لبنان بهشمار میرود.
در بیانیه ارتش لبنان آمده است که نقض توافق از سوی اسرائیل و امتناع آن از پاسخگویی به کمیته آتشبس، جایگاه این نهاد و ارتش لبنان را تضعیف میکند.
ارتش لبنان هشدار داد در صورت تداوم حملات، همکاری خود با کمیته در زمینه «بازرسی از پایگاهها» را متوقف خواهد کرد.
همزمان، فرانسه در بیانیهای در شبکه ایکس، حملات اسرائیل به منطقه ضاحیه را محکوم کرد و خواستار عقبنشینی کامل اسرائیل از خاک لبنان «در سریعترین زمان ممکن» شد.
در این بیانیه آمده است: «فرانسه از همه طرفها میخواهد به توافق آتشبس امضا شده در تاریخ ۲۶ نوامبر ۲۰۲۴ پایبند بمانند تا امنیت غیرنظامیان در دو سوی خط آبی تضمین شود.»
توافق آتشبس اسرائیل و لبنان در آذرماه ۱۴۰۳ منعقد شد و یکی از شروط آن، عقبنشینی نیروهای حزبالله لبنان از جنوب این کشور بود.
پنجشنبه هشتم خرداد و یک هفته پیش از این حملات، روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی به نقل از مقامهای آمریکایی و اسرائیلی نوشت آنها از پیشرفت حاصلشده در فرایند خلعسلاح حزبالله لبنان شگفتزده و راضی هستند.
در بیانیه فرانسه نیز تاکید شده است: «بر اساس توافق، برچیدن سایتهای نظامی غیرمجاز در خاک لبنان همچنان از اولویتهای نیروهای مسلح لبنان است؛ اقدامی که این نیروها طی ماههای گذشته با همکاری سازوکار نظارتی و نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان پی گرفتهاند.»
فروردین ماه امسال، اسرائیل برای اولین بار پس از آتشبس با حزبالله، به سه ساختمان در ضاحیه بیروت که دستور تخلیه آنها را صادر کرده بود، حمله کرد.
مقامهای اوکراینی اعلام کردند در پی حمله شدید موشکی و پهپادی روسیه به کییف، دستکم ۶ نفر کشته و ۸۰ نفر دیگر زخمی شدهاند. این حمله پس از هشدار ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، درباره پاسخگویی به حملات پهپادی اوکراین به پایگاههای استراتژیک هوایی روسیه انجام شد.
جمعه ۱۶ خرداد صدای انفجارهای مهیب ناشی از حملات هوایی شبانگاهی روسیه در سراسر کییف شنیده شد. به گفته مقامات، شبکه مترو پایتخت به دلیل آسیب دیدن ریلهای میان دو ایستگاه، از کار افتاد.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، اعلام کرد شماری از مجروحان در بیمارستان بستری شدهاند. در منطقه «سولومیانسکی»، یک پهپاد روسی به ساختمان مسکونی برخورد کرد و سوراخ بزرگی در دیوار برجای گذاشت. تکههای سیمانی که از ساختمان فرو ریختند، چند خودروی پارکشده را خرد کردند.
خبرنگار رویترز گزارش داد که پیش از این تخریب نیز صدای پرواز پهپادهای انتحاری روسیه و شلیک پدافند هوایی اوکراین در آسمان شهر شنیده شد.
وحشت شهروندان و رفتن به پناهگاهها
در پی این حملات، شماری از ساکنان کییف به ایستگاههای مترو یا پارکینگهای زیرزمینی پناه بردند. شاهدان عینی گفتند انفجارها به حدی قدرتمند بود که حتی پنجره خانهها در مناطق دور از محل اصابت نیز لرزید.
فرماندهی نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد این کشور هدف حملات همزمان پهپادی و موشکی قرار گرفته است.
در غرب اوکراین، نیروهای روسی تاسیسات صنعتی و زیربنایی شهر «ترنوپیل» را هدف قرار دادند.
به گفته شهردار سرگئی نادال، بخشی از شهر دچار قطع برق شده و دستکم پنج نفر زخمی شدهاند.
مقامهای محلی بهدلیل آلودگی هوای ناشی از آتشسوزی در محل حمله، از مردم خواستهاند در خانه بمانند.
در شهر «لوتسک» نیز پنج نفر زخمی شدهاند و حملات به خانههای مسکونی، نهادهای دولتی و مراکز آموزشی آسیب زده است.
پاسخ به حمله پهپادی اخیر اوکراین به پایگاههای روسیه
این حمله روسیه در حالی رخ داد که ۱۱ خرداد، نیروهای اطلاعاتی اوکراین در یک حمله پهپادی، چند فروند از هواپیماهای بمبافکن استراتژیک روسیه را در عمق خاک این کشور نابود کردند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۴ خرداد و پس از گفتوگوی تلفنی یک ساعت و ۱۵ دقیقهای با ولادیمیر پوتین، همتای روس خود، در شبکه اجتماعی تروثسوشال خبر داد که پوتین به او گفته است مسکو باید به حمله اخیر اوکراین به پایگاههای هوایی روسیه که خسارت سنگینی بر جای گذاشت، پاسخ دهد.