بلومبرگ نوشت ایران در یادداشتی که میان اعضای شورای حکام توزیع کرده، تهدید کرده است: «اگر کشورها بخواهند از صبر ایران سوءاستفاده کنند و بر مسیر اشتباه خود پافشاری نمایند، ایران ناگزیر خواهد بود متناسب با شرایط در حال تحول و اقدامات دیگر طرفها، تصمیمات مقتضی را اتخاذ و اجرا کند.»
جمهوری اسلامی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به «افترا» و ارائه شواهد سست متهم کرده است.
آمریکا و سه کشور اروپایی پیشنویس قطعنامهای را برای ارائه به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی آماده کردهاند که برای نخستینبار در ۲۰ سال گذشته، ایران را به نقض تعهدات پادمانی منع گسترش سلاحهای هستهای متهم میکند.
خبرگزاری رویترز نوشت این گزارش پیش از نشست آتی شورای حکام که قرار است ۱۹ خرداد برگزار شود، منتشر خواهد شد و دیپلماتها انتظار دارند لحن آن بهشدت انتقادی باشد.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۱۵ خرداد در گزارشی به نقل از پسکوف با تاکید بر «شراکت نزدیک مسکو و تهران» نوشت که رییسجمهوری روسیه در صورت لزوم آماده پیوستن به مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا است.
ترامپ چهارشنبه ۱۴ خرداد اعلام کرد در تماس تلفنی با پوتین، پیشنهاد داده است که او در گفتوگوهای مربوط به پرونده هستهای جمهوری اسلامی مشارکت کند و احتمال داده که بتواند برای دستیابی سریع به نتیجه، نقش مثبتی ایفا کند.
رییسجمهوری آمریکا در این گفتوگو تاکید کرده که جمهوری اسلامی برای دادن پاسخ به پیشنهاد واشینگتن تعلل کرده و زمان تهران برای رسیدن به تصمیم، در حال پایان یافتن است.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «من به پوتین گفتم که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند و فکر میکنم که در این موضوع با هم توافق داریم.»
رییسجمهوری آمریکا در ادامه پست خود نوشت که جمهوری اسلامی در این زمینه «کند عمل کرده» و آمریکا باید در مدت کوتاهی پاسخی روشن دریافت کند.
علی خامنهای، رهبر جمهوی اسلامی، ۱۴ خرداد با رد صریح طرح آمریکا برای توافق اتمی گفت: «پاسخ ما به یاوهگویی آمریکا معلوم است: نمیتوانند هیچ غلطی بکنند.»
پیشتر کاخ سفید هشدار داده بود در صورت رد پیشنهاد ترامپ، تهران با «پیامد جدی» روبهرو خواهد شد.
خامنهای در سخنرانی خود تاکید کرد: «حرف اول آمریکا این است که ایران صنعت هستهای نداشته باشد.»
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، ۱۳ خرداد از ارائه پیشنهادی «دقیق و قابل قبول» به جمهوری اسلامی خبر داد و با اشاره به موضعگیری رییسجمهوری آمریکا درباره ضرورت غنیسازی صفر درصدی جمهوری اسلامی، گفت: «رییسجمهوری شب گذشته بهروشنی موضع خود را اعلام کرد؛ موضعی که نمیتوانست صریحتر از این باشد و بار دیگر تاکید کرد که این، موضع رسمی اوست.»
پیشنهاد آمریکا برای یک توافق هستهای جدید از سوی عمان به تهران ارائه شد. کشوری که میانجی مذاکرات بین عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه بوده است.
تلاش ایران برای مشارکت روسیه در مذاکرات
پیشنهاد مشارکت روسیه در گفتوگوهای هستهای ایران و آمریکا در شرایطی مطرح میشود که مسکو و واشینگتن کماکان بر سر نحوه پایان جنگ در اوکراین اختلافات جدی دارند.
ویتکاف به عنوان رییس هیات آمریکا در مذاکرات هستهای با ایران، پنجم اردیبهشت و یک روز پیش از دور سوم گفتوگوهای هستهای ایران و آمریکا در سفر به مسکو با پوتین دیدار کرد.
عراقچی نیز ۲۹ فروردین در سفر به مسکو با اشاره به گفتوگوهایش با پوتین و سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، درباره مذاکرات هستهای جاری با آمریکا گفت: «ما از نقش روسیه در برجام بسیار راضی هستیم و مشتاقیم این کشور در هر توافق جدیدی نقش مثبت خود را ایفا کند.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی دلیل سفر خود به مسکو را تسلیم نامهای از سوی خامنهای به پوتین اعلام کرده بود. سفری که دو روز پیش از آغاز دور دوم مذاکرات تهران و واشینگتن انجام شد.
در همان روز، سخنگوی کرملین اعلام کرد پوتین نیز در این دیدار، پیامی برای خامنهای ارسال کرده است.
بر اساس این فراخوان، روند اعدام شهروندان افغانستانی در ایران، نسبت به سالهای گذشته افزایش چشمگیری داشته و در سال ۲۰۲۴ میلادی دستکم ۸۰ مرد افغانستانی در ایران اعدام شدهاند که این آمار نسبت به سال ۲۰۲۳ سه برابر شده است.
امضاکنندگان این بیانیه با بیان اینکه این روند در سال جاری میلادی هم ادامه پیدا کرده، اعلام کردهاند در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۵ دستکم ۳۲ شهروند افغانستانی، در زندانهای ایران اعدام شدند.
نهادهای منتشر کننده این فراخوان با اشاره به شرایط سیاسی داخلی افغانستان و اینکه جمهوری اسلامی خود را موظف به اعطای دسترسی کنسولی به متهمان افغان نمیبیند، هشدار دادند اگر هزینه این اعدامها کماکان برای جمهوری اسلامی پایین باشد، تعداد آنها افزایش پیدا خواهد کرد.
این سازمانها تاکید کردند: «جمهوری اسلامی نشان داده است برای اعدام تهیدستترین اقشار، بهحاشیهراندهشدگان و افرادی که قتل حکومتیشان هزینه سیاسی چندانی نداشته باشد، با دست گشاده عمل میکند.»
محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت: «نسبت به رفتار جمهوری اسلامی و تلاش برای تغییر آن، در وهله اول باید واکنش نشان داد. به عنوان مثال نسبت به اعدام افغانها در ایران نه مردم در داخل کشور و نه رسانهها و نه جامعه جهانی، واکنش نشان ندادهاند.»
سازمان حقوق بشر ایران ۱۲ خرداد در گزارشی اعلام کرد جمهوری اسلامی در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۵ دستکم ۵۱۱ شهروند از جمله ۳۲ تبعه افغانستان را در زندانهای ایران به دار آویخت.
این آمار در مقایسه با اعدام ۲۶۱ نفر در دوره مشابه در سال ۲۰۲۴، نشان میدهد آمار اعدامها رشد ۹۶ درصدی داشته است.
۸۴ سازمان و نهاد حقوقبشری در بخش دیگری از فراخوان خود اعلام کردند: «دادرسیها، بهویژه دادرسی اتهامهایی که میتوانند منجر به صدور حکم اعدام شوند، در نظام قضایی جمهوری اسلامی بهطور غیرعادلانه و اغلب بر مبنای اعترافات زیر شکنجه صورت میگیرد.»
آنها با اشاره به موج مهاجرستیزی، بهویژه افغانستانیستیزی که جمهوری اسلامی «برای انحراف افکار عمومی از سوءمدیریتهای اقتصادیاش» به آن دامن زده، تاکید کردند این روند، راه را برای هرچه کمتر کردن هزینه اعدام افغانستانیها باز میکند.
این سازمانها از جامعه جهانی خواستند تا با واکنش مناسب، مانع از ادامه این وضعیت شود.
بالا رفتن آمار صدور، تایید و اجرای احکام اعدام در ایران در ماههای گذشته موجی از اعتراضات داخلی و بینالمللی را برانگیخته و سازمانهای حقوق بشری بارها خواستار توقف این اعدامها و رعایت اصول دادرسی عادلانه شدهاند.
در یکی از آخرین نمونهها از این اعتراضات، گروهی از اعضای خانوادههای زندانیان سیاسی محکوم به اعدام، ۱۳ خرداد در تهران تجمع برگزار کردند و شعار «نه به اعدام» سردادند.
همزمان کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در هفتاد و یکمین هفته با اعتصاب غذای جمعی از زندانیان زندان فیروزآباد، به ۴۶ زندان کشور گسترش یافت.
صالحی درباره ترانه تازهاش نوشت در سختترین لحظههای زندگیاش به قلب مردم پناه برده است.
او در حساب ایکس خود نوشت: «من عاشق تمام زخمهای روح و تنم هستم. اگر باز هم فدایی بخواهی، برادرت حاضر است.»
اخیرا دو اثر دیگر به نامهای «دُورسِ آبی» و «اتاق بیپنجره» از آلبوم تازه این خواننده حامی جنبش مهسا، در شبکههای اجتماعی منتشر شده بود.
این خواننده معترض رپ، اثر «اتاق بیپنجره» که درباره تجربه حبس در سلول انفرادی است را به تمام کسانی تقدیم کرد که در راه آزادی محکوم به تحمل این «شکنجه سفید» شدند.
صالحی طی سالهای گذشته بارها به دلیل حمایت از اعتراضات مردمی و پرداختن به موضوعاتی چون فساد در جمهوری اسلامی، اعتصابات کارگری، اعدام و زندانی کردن مخالفان در آثار خود، بازداشت، شکنجه و زندانی شده است.
این خواننده معترض پس از آزادی از زندان به اعتراض خود به حکومت از جمله در خصوص حبس، شلاق و اعدام زندانیان سیاسی ادامه داد.
او که در یکی از پروندههای خود ماهها زیر حکم اعدام در زندان بود، ۳۰ بهمن ۱۴۰۳، بابت یک پرونده که به دلیل انتشار آهنگ «تیفوس» علیه او گشوده شد، از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی محاکمه شد.
این قطعه با کلام و اجرای صالحی در اسفند ۱۴۰۲ و زمانی که او در زندان بود، منتشر شد.
این خواننده معترض، ۱۱ آذر ۱۴۰۳ و پس از تبرئه از برخی اتهامات و پایان یافتن ایام حبس در پروندههای دیگر، از زندان دستگرد اصفهان آزاد شد.
صالحی در سالهای گذشته توانسته برخی جوایز معتبر بینالمللی را از آن خود کند.
مجله موسیقی «اسپین»، ۲۱ دی ۱۴۰۳ او را بهعنوان تاثیرگذارترین چهره موسیقی جهان در سال ۲۰۲۵ معرفی کرد.
این خواننده رپ، خرداد ۱۴۰۳ نیز برنده جایزه واتسلاو هاول بنیاد حقوق بشر (HRF) در سال ۲۰۲۴ شد.
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گزارش داد پیکر حسیننژاد صبح پنجشنبه ۱۵ خرداد پیدا شد.
در این گزارش آمده است که او در مسیر بازگشت به منزل، سوار یک خودروی سمند نقرهای شده و راننده خودرو که «قصد و نیت شومی» داشته، پس از مقاومت او، با وارد آوردن ضربات چاقو به قفسه سینهاش، الهه را به قتل رسانده و جسد او را در بیابانهای اطراف تهران رها کرده است.
همزمان، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ویدیویی از داخل ساختمان آگاهی تهران منتشر کرد که در آن دو فرد با دستبند و صورتهای پوشیده نمایش داده شده و به عنوان متهمان پرونده معرفی میشوند.
پیش از انتشار این گزارشها، علی ولیپور گودرزی، رییس پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی تهران بزرگ، صبح پنجشنبه اعلام کرد با «بررسیهای به عمل آمده» مشخص شده حسیننژاد به قتل رسیده و متهم به قتل او دستگیر شده است.
به گفته گودرزی، پس از رسیدن به مقصد، راننده خودرو قصد سرقت گوشی تلفن همراه حسیننژاد را داشته که در پی مقاومت شدید این زن جوان، متهم «با وارد کردن سه تا چهار ضربه چاقو به سینه او»، جانش را گرفت.
او با بیان اینکه فرد متهم پس از ارتکاب جرم، پیکر حسیننژاد را به بیابانهای اطراف فرودگاه منتقل کرده، گفت او پس از بازداشت در بازجوییها به «قتل» اعتراف کرد و با راهنمایی خودش، پیکر حسیننژاد کشف و تحویل پزشکی قانونی شده است.
گودرزی در خصوص فرد بازداشتشده دوم نیز گفت: «فرد دومی که خودرو را بدون مستندات قانونی در اختیار متهم گذاشته بود نیز بازداشت شده و برایش پرونده قضایی تشکیل شده است.»
بر اساس گزارشهای منتشر شده، حسیننژاد چهارم خرداد در مسیر بازگشت از محل کار به خانه، پس از سوار شدن به خودرویی در حوالی میدان آزادی تهران ناپدید شد.
بهدنبال بیخبری از سرنوشت او، کاربران شبکههای اجتماعی با انتشار مطالبی درباره این زن جوان که بارها در اینستاگرامش از جنبش «زن، زندگی، آزادی» حمایت کرده بود، ابراز نگرانی کردند.
عموی این دختر در گفتوگو با رسانههای داخل ایران گفته بود: «الهه از مدتی قبل در یک سالن زیبایی به عنوان ناخنکار فعالیت میکرد. او هر روز بعدازظهر حدود ساعت هفت شب از سالن بیرون میآمد و از آنجا هم راهی خانهشان واقع در اسلامشهر میشد.»
او در گفتوگو با روزنامه همشهری خبر داده بود: «الهه در حال بازگشت به منزل برای مراقبت از برادر معلولش بوده که در میدان آزادی پیاده میشود و سوار خودرویی به سمت اسلامشهر میشود اما بعد از یک ساعت گوشیاش خاموش میشود.»
عموی الهه با بیان اینکه استعلامهای لازم در خصوص تلفن و حساب بانکی برادرزادهاش گرفته شده، گفته بود: «تصاویری از دوربین مداربسته وجود ندارد. در جایی که او پیاده شده یک دوربین چرخشی وجود داشته که هنگام پیاده شدنش، دوربین به سمت دیگری چرخیده بوده.»
سعید دوستینژاد، دادستان عمومی و انقلاب شهرستان اسلامشهر پیش از این در گفتوگو با خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گفته بود در رابطه با مفقودی این زن جوان، پرونده قضایی تشکیل و برای رسیدگی به آگاهی تهران ارجاع شده است.
در صفحه اینستاگرام حسیننژاد، پستها و استوریهایی در حمایت از برخی هنرمندان حامی جنبش «زن، زندگی، آزادی» از جمله توماج صالحی و مهدی یراحی منتشر شده است.
او همچنین در یادبود محمد حسینی، یکی از معترضان اعدامشده در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱، مطلبی در اینستاگرام نوشته بود که حالا در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته است.
این فرمان نگرانیهایی را در میان ایرانیان برانگیخته است. با این وجود، در متن این فرمان که با عنوان «حفاظت از ایالات متحده در برابر تروریستهای خارجی و دیگر تهدیدهای امنیت ملی و ایمنی عمومی» صادر شده، بندهایی وجود دارد که میتواند برخی ایرانیان را از این ممنوعیت مستثنا کند.
بر اساس بخش ۴ب فرمان ریاستجمهوری ۱۴۱۶۱، موارد زیر از ممنوعیت ورود مستثنا شدهاند:
اقلیتهای قومی و مذهبی در ایران: این بند، بهصورت خاص، استثنایی برای اقلیتهای دینی و قومی در ایران قائل شده است؛ امری که در میان همه ملیتهای مشمول ممنوعیت، تنها به ایرانیان اختصاص دارد و میتواند مسیر تازهای برای برخی از شهروندان تحت فشار در داخل ایران باشد.
دارندگان اقامت دائم قانونی در ایالات متحده (گرینکارت): این استثنا شامل ایرانیانی میشود که دارای گرینکارت هستند، حتی اگر این کارت روی پاسپورت ایرانی آنها ثبت شده باشد.
افراد دارای تابعیت دوگانه: ایرانیانی که دارای گذرنامه کشور دیگری هستند و با آن پاسپورت سفر میکنند، مشمول این ممنوعیت نخواهند بود.
ورزشکاران و مربیان شرکتکننده در رقابتهای بینالمللی: کسانی که بهعنوان ورزشکار یا مربی در جام جهانی یا المپیک شرکت دارند، مجاز به ورود به ایالات متحده خواهند بود.
دارندگان ویزای مهاجرتی از طریق خانواده درجهیک: از جمله همسران و فرزندان خردسال شهروندان آمریکایی که از طریق روندهای قانونی ویزا دریافت کردهاند.
فرمان اجرایی ترامپ در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ صادر شده و بر اساس آن، دولت آمریکا کشورهای مذکور را به دلیل «کاستیهای شدید در فرآیندهای غربالگری امنیتی» و «خطر بالا برای امنیت ملی» مورد هدف قرار داده است. کاخ سفید در بیانیهای در ۱۴ خرداد اعلام کرد که هدف از این تصمیم، محافظت از ایالات متحده در برابر «تهدیدات تروریستی خارجی» و «خطرات امنیتی و عمومی ناشی از ورود اتباع بیگانه» بوده است.
با اینحال، توجه به استثناهای ذکرشده در فرمان میتواند برای گروهی از ایرانیان راهی برای عبور از محدودیتهای این دستور باشد. تحلیلگران حقوق مهاجرت توصیه میکنند متقاضیان پیش از هرگونه اقدام، با وکیل مهاجرت مشورت کنند و از نحوه اعمال این استثناها در موارد فردی آگاه شوند.
