نیوزویک: آمریکا جنگندههای اف-۱۵ را به جزیره دیهگو گارسیا اعزام کرده است
نشریه نیوزویک با استناد به تصویری که یک شرکت تجاری چینی فعال در حوزه ماهوارههای سنجش از دور منتشر کرده، گزارش داد که آمریکا جنگندههای اف- ۱۵ جدیدی را در پایگاه دیهگو گارسیا مستقر کرده است.
این اقدام در بحبوحه افزایش تنشها میان واشینگتن و تهران بر سر مذاکرات هستهای صورت گرفته است.
مجله نیوزویک اعلام کرده که برای دریافت نظر رسمی، با فرماندهی ایندوپاسیفیک نیروهای مسلح ایالات متحده (INDOPACOM) تماس گرفته است.
بهنوشته نیوزویک،تصاویر ماهوارهای جدید، استقرار جنگندههای اف-۱۵ نیروی هوایی ایالات متحده در پایگاه دیهگو گارسیا و افزایش شمار بمبافکنهای حاضر در این پایگاه واقع در اقیانوس هند افزایش تایید کرده است.
این پایگاه، که در فاصلهای حدود دو هزار مایلی از ایران قرار دارد، در صورت تشدید تنشها و شکست دیپلماسی هستهای، میتواند به عنوان سکوی عملیات نظامی ایالات متحده مورد استفاده قرار گیرد.
بهنوشته نیوزویک، تصاویر ثبتشده از جتهای جنگی آمریکا در پایگاه دیهگو گارسیا، از سوی سامانه ایر اسپیس (Airspace) متعلق به شرکت چینی میزار ویژن (MizarVision) ثبت شدهاست. این شرکت خود را بهعنوان ارائهدهنده هوش تجاری ژئو- مکانی مبتنی بر هوش مصنوعی معرفی میکند.
تصویر جنگندههای اف-۱۵ نخستینبار در حساب کاربری GEOINT در شبکه اجتماعی ایکس که در زمینه اطلاعات با منبع باز فعالیت دارد، منتشر شد.
استقرار جنگندههای جدید در دیهگو گارسیا در حالی انجام گرفته که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرده که اگر ایران توافق جدید هستهای را نپذیرد، گزینه نظامی روی میز خواهد بود. او پیشتر در دوره اول ریاستجمهوریاش، بهطور یکجانبه از توافق هستهای ۲۰۱۵ خارج شده بود.
یکی از اصلیترین موانع پیشرفت مذاکرات میان دو کشور، اختلاف نظر درباره سطح غنیسازی اورانیوم است. ایالات متحده خواستار برچیده شدن کلی غنیسازی در خاک ایران است، در حالی که جمهوری اسلامی میگوید در هر شرایطی به غنیسازی اورانیوم ادامه خواهد داد.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، گفته است: «ما حتی یک درصد توان غنیسازی را هم نمیتوانیم بپذیریم. از نگاه ما، هرگونه توافق باید شامل برچیده شدن غنیسازی باشد.»
در مقابل، عباس عراقچی،وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز گفته است: « غنیسازی اورانیوم در ایران ادامه خواهد داشت؛ چه با توافق و چه بیتوافق.»
این دو قرار است جمعه دوم خرداد، در رم دور پنجم مذاکرات واشینگتن و تهران را برگزار کنند.
وزارت امور خارجه چین نیز در بیانیهای در ماه آوریل اعلام کرد:«چین قدردان پایبندی ایران به عدم تولید سلاح هستهای است، حق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را محترم میشمارد و از تلاش تهران برای گفتوگو با تمامی طرفها، از جمله ایالات متحده، و دفاع از حقوق مشروع خود از طریق مذاکره حمایت میکند.»
نیوزویک در گزارش خود افزوده است که وضوح و کیفیت بالای تصاویر ماهوارهای تجاری چینی، به گفته کارشناسان، نشاندهنده افزایش توان پکن در رصد فعالیتهای نظامی ایالات متحده در سطح جهانی و تقریبا بهصورت لحظهای است. این مسئله در حالی اهمیت مییابد که چین در برابر فشارهای غرب، در حال ارزیابی سطح حمایت خود از برنامه هستهای جمهوری اسلامی است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، که برای شرکت در اجلاس منطقهای دیپلماسی اقتصادی به شیراز سفر کرده بود، در آستانه دور پنجم مذاکرات با نماینده آمریکا، در گفتوگویی با صداوسیمای جمهوری اسلامی بار دیگر خطوط قرمز تهران را ترسیم کرد.
به گفته منابع مطلع، این مصاحبه با هماهنگی دبیرخانه شورایعالی امنیت ملی و کمیته مذاکرات رفع تحریمها صورت گرفته و هدف آن ارسال پیامهایی روشن پیش از ورود به گفتوگوهای حساس بوده است.
عراقچی در این گفتوگو بهصراحت گفت:«طرف آمریکایی به غنیسازی در ایران اعتقادی ندارد و اگر این هدف آنها باشد، اساسا توافقی در کار نخواهد بود.»
او در ادامه افزود: «اگر آمریکا میخواهد برنامه غنیسازی اورانیوم ایران را پایان دهد، توافق هستهای وجود نخواهد داشت.»
بهنظر میرسد که این مصاحبه با اهداف مشخصی صورت گرفته است تا بر روند مذاکرات تاثیر بگذارد. بخشی از اصلیترین اهداف این اقدام عراقچی را میتوان چنین برشمرد:
۱. زمینهسازی رسانهای و سیاسی: نحوه بیان عراقچی و محورهای مطرحشده در مصاحبه نشان میدهد تهران تلاش دارد روایت خود را در افکار عمومی و رسانههای بینالمللی تثبیت کند. این تاکتیک در راستای فشار غیرمستقیم بر طرف مقابل برای پذیرش خواستههای ایران ارزیابی میشود.
۲. ارسال پیام مستقیم به آمریکا: مصاحبه عراقچی را میتوان در قالب «دیپلماسی عمومی» یا «مذاکره از طریق رسانه» تحلیل کرد. پیام آشکار به طرف آمریکایی این است که جمهوری اسلامی حاضر نیست از حق غنیسازی خود عقبنشینی کند و چنین خواستهای را پایان مذاکرات میداند.
۳. مدیریت افکار عمومی داخلی: در روزهای اخیر، منابع ایراناینترنشنال گزارش دادهاند که دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی با صدور بخشنامهای انتشار تحلیلها و اخبار مذاکرات از منابع خارجی را ممنوع کرده و مقرر شده است تنها وزارت امور خارجه منبع رسمی اطلاعرسانی باشد. مصاحبه عراقچی نیز در همین چارچوب و با هدف مدیریت انتظارات داخلی، چه در سطح عامه مردم و چه در سطح نخبگان سیاسی و رسانهای انجام شده است.
۴. کاهش سطح انتظارات از مذاکرات: از نکات مهم مصاحبه، اذعان به این واقعیت بود که واشینگتن خواستار توقف کامل غنیسازی در ایران است. این موضع، مطابق با اظهارات اخیر سخنگویان کاخ سفید و وزارت امور خارجه آمریکا، فضای مذاکرات را بهشدت محدود کرده است.
در صورت عدم انعطاف در این موضوع، احتمال شکست مذاکرات بالا رفته و این شکست میتواند به التهاباتی در بازار ارز، طلا و بورس تهران منجر شود. عراقچی با تکرار جمله آشنای مقامهای جمهوری اسلامی که «ما سالها با تحریم زندگی کردهایم»، در واقع به دنبال کاهش سطح انتظارات عمومی از نتیجه مذاکرات رم بوده است.
۵. زمینهسازی برای مقصرنمایی در صورت شکست مذاکرات: براساس گزارش نشریه آمریکایی اکسیوس، منابع اطلاعاتی اسرائیل اخیراً ارزیابی خود را تغییر دادهاند و معتقدند مذاکرات هستهای ممکن است بهزودی شکست بخورد. ظاهراً تهران نیز چنین احتمالی را جدی گرفته است.
مصاحبه عراقچی در این زمینه بهمنزله یک “بیمه رسانهای” تلقی میشود؛ ابزاری برای ثبت موضع رسمی ایران در افکار عمومی و فراهمکردن زمینه برای مقصر جلوه دادن طرف مقابل در صورت شکست مذاکرات. همچنین میتواند عراقچی را از تیغ انتقادات احتمالی در داخل کشور مصون نگاه دارد.
نکته پایانی
منابع نزدیک به جمهوری اسلامی طی روزهای اخیر به ایراناینترنشنال گفتهاند که در صورت شکست مذاکرات، «طرح جایگزین» مشخصی برای کنترل بحران و اداره کشور وجود ندارد. به همین دلیل، مقامات جمهوری اسلامی میکوشند فضای گفتوگو همچنان حفظ شود، حتی اگر پیشرفتی حاصل نشود.
جمعه، دوم خرداد، تا حدود زیادی مشخص خواهد شد که آیا دو طرف در مسیر توافق حرکت خواهند کرد یا اینکه رم به ایستگاه پایانی دیدارهای عراقچی–ویتکاف تبدیل میشود و مسیر جدیدی در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی آغاز خواهد شد که یا به تشدید فشار حداکثری میانجامد و یا به اقدامی نظامی.
کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید گفت ترامپ معتقد است مذاکرات ایران در مسیر درستی پیش میرود. او افزود: «همانطور که رییسجمهور به من و شما گفته این مذاکرات با ایران میتواند دو سرانجام داشته باشد: یا به راهحل مثبت و دیپلماتیک ختم میشود یا به وضعیت بسیار منفی برای ایران.»
کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، با اشاره به تماس تلفنی دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو درباره قتل دو کارمند سفارت اسرائیل در واشینگتن، گفت که رهبران آمریکا و اسرائیل درباره مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی صحبت کردند. سخنگوی کاخ سفید گفت ترامپ معتقد است این مذاکرات در مسیر درستی پیش میرود. لیویت گفت: «به همین دلیل است که این مذاکرات در روز جمعه انجام میشود.»
سخنگوی کاخ سفید روابط نتانیاهو و ترامپ را بر پایه اعتماد و شفافیت خواند و افزود ترامپ گفته: «که خواهان دستیابی به توافقی با ایران است—اگر چنین توافقی امکانپذیر باشد. او نمیخواهد به گزینه دوم، یعنی گزینه سختتر و منفیتر، متوسل شود.»
لیویت افزود: «او خواهان توافق است. رییسجمهور ذاتا اهل معامله و توافق است، به دیپلماسی باور عمیقی دارد و این را هم برای نخستوزیر و هم برای شما و در واقع برای تمام جهان روشن کرده است.»
وزارت امور خارجه کانادا در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال درباره احتمال برقراری روابط دیپلماتیک میان تهران و اتاوا اعلام کرد تحقق چنین موضوعی منوط به ایجاد «تغییرات اساسی» در رفتارهای جمهوری اسلامی در داخل ایران و عرصه بینالمللی خواهد بود.
وزارت خارجه کانادا در بیانیهای که پنجشنبه اول خرداد در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفت، نوشت: «تا زمانی که جمهوری اسلامی ایران به رفتارهای غیرقابل قبول خود ادامه دهد، کانادا به فشار بر این رژیم ادامه خواهد داد و اقدامات بیشتری را اعمال خواهد کرد.»
این وزارتخانه افزود اقدامات علیه جمهوری اسلامی شامل اعلام ایران بهعنوان «کشور حامی تروریسم» طبق قانون مصونیت دولتی، قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروههای تروریستی طبق قانون کیفری و اعمال تحریمها در چارچوب قوانین «اقدامات ویژه اقتصادی» و «قانون سازمان ملل» برای محدودسازی مبادلات مالی و مسدود کردن داراییهای جمهوری اسلامی در کانادا است.
دولت کانادا خردادماه ۱۴۰۳ بهصورت رسمی سپاه پاسداران را گروهی تروریستی اعلام کرد.
دولت کانادا همچنین در سال ۲۰۲۲ اعلام کرد ورود مقامهای ارشد جمهوری اسلامی به این کشور ممنوع است و آنهایی که پیشتر وارد کانادا شدهاند، اخراج خواهند شد.
این تصمیم در واکنش به سرکوب خشونتآمیز اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» و همچنین حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی خود در منطقه مانند حماس، حزبالله لبنان و حوثیهای یمن اتخاذ شد.
از زمان اجرای این قانون، ۲۰ مقام حکومت ایران در خاک کانادا شناسایی شدهاند.
ابراز نگرانی شدید کانادا از وضعیت وخیم حقوق بشر در ایران
وزارت امور خارجه کانادا در ادامه بیانیه خود، وضعیت حقوق بشر در ایران را «وخیم» خواند و ضمن ابراز نگرانی شدید از نقض تعهدات بینالمللی جمهوری اسلامی در این زمینه، نسبت به «اعمال قوانین و سیاستهای سرکوبگرانه و تبعیضآمیز علیه زنان، دختران و اقلیتها» هشدار داد.
این وزارتخانه تاکید کرد کانادا «در کنار مردم ایران ایستاده و از خواستههای آنها برای احترام کامل به حقوق و آزادیهای اساسیشان حمایت میکند».
وزارت خارجه کانادا همچنین ضمن محکوم کردن «اقدامات بیثباتکننده» جمهوری اسلامی در خاورمیانه افزود حمایت مالی، تسلیحاتی و آموزشی تهران از گروههای موسوم به «محور مقاومت» و تلاش برای توسعه برنامه هستهای، پهپادی و موشکهای بالستیک از جمله اقداماتی هستند که «تهدیدی مستقیم برای صلح و امنیت منطقه بهشمار میروند و تلاشها برای برقراری ثبات را تضعیف میکنند».
این وزارتخانه همچنین از جمهوری اسلامی خواست به «تعهدات قانونی خود در زمینه منع گسترش تسلیحات هستهای و تعهدات سیاسیاش درباره برنامه هستهای پایبند باشد و بهطور کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند».
تاکید اتاوا بر لزوم همکاری کامل تهران با آژانس بینالمللی در شرایطی مطرح میشود که دور پنجم گفتوگوهای هستهای تهران و واشینگتن جمعه دوم اردیبهشت در رم، پایتخت ایتالیا، برگزار خواهد شد.
پایگاه خبری آکسیوس ۳۱ اردیبهشت گزارش داد اسرائیل در حال آمادهسازی است تا در صورت شکست مذاکرات ایران و آمریکا دست به حملهای سریع علیه تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی بزند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با بیان اینکه «در زمینه برنامه اتمی بسیار بیشتر از آنچه در برجام پیشبینی شد، پیش رفتهایم»، گفت: «طرف آمریکایی میگوید غنیسازی باید در ایران متوقف شود و اگر این هدف آنهاست، توافقی در کار نخواهد بود. به صراحت این را میگویم.»
عراقچی افزود: «ما از حقوق خود نمیگذریم و برنامه اتمی ما شامل غنیسازی باید ادامه پیدا کند.»
وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت که مذاکرات هنوز به مرحله گرفتن تعهدات از آمریکا و تضمین رفع تحریم نرسیده و اختلافات بنیادین هنوز وجود دارد.
عراقچی در بخشی از این مصاحبه گفت که جمهوری اسلامی اگر دنبال سلاح اتمی بود تا الان آن را انجام داده بود چون تواناییاش را دارد.
او اضافه کرد صبح جمعه برای دور بعدی مذاکرات به رم میرود.
قطعی مکرر برق در ایران مانند سالهای گذشته بر تامین آب و حتی شبکه اینترنت تاثیر گذاشته است. از سویی آبفا از شهروندان در طبقات بالا میخواهد برای تامین فشار آب از پمپ استفاده کنند و از سوی دیگر برقی برای روشن کردن پمپ وجود ندارد.
مخاطبان ایراناینترنشنال پنجشنبه اول خرداد در پیامهای خود، برق را عنصری حیاتی و غیرقابلجایگزین در زندگی روزمره توصیف کردند و گفتند بهدلیل استفاده از پمپ برای رساندن آب به طبقات بالای ساختمانها، قطع برق عملا به قطع آب نیز منجر میشود.
یک شهروند نوشت قطعی آب در شهرهای بزرگ مانند قطع تنفس بیمار در تخت بیمارستان است.
شهروند دیگری نیز در پیام خود گفت با وجود اینکه در طبقه اول سکونت دارد، اما هنگام قطع برق، آب خانهشان نیز قطع میشود.
اسفند ۱۴۰۳، همزمان با انتشار گزارشهایی از افت شدید فشار آب در تهران، حسام خسروی، معاون بهرهبرداری و توسعه آب شرکت آبفای تهران، اعلام کرد این شرکت تنها مسئول تامین فشار آب تا طبقه دوم ساختمانها است و ساکنان طبقات بالاتر باید با نصب پمپ و مخزن، خود اقدام به تقویت فشار آب کنند.
علاوه بر قیمت بالای این پمپها و فشار اقتصادی مضاعف آن به آپارتماننشینان در شهرهای بزرگ، در شرایط قطع برق، از طبقه اول به بالا عملا آب نیز قطع میشود. این مشکل در سالهای گذشته نیز بارها گزارش شده است.
تابستان ۱۴۰۴، داغتر از همیشه
هم کسری برق هم کسری آب از اسفند سال ۱۴۰۳ پیشبینی شده بود و این مشکلی نیست که ناگهان جمهوری اسلامی را غافلگیر کرده باشد.
۱۱ اسفند ۱۴۰۳، عباس علی آبادی، وزیر نیرو، اعلام کرد پنج استان کشور با شرایط سختی از نظر تامین آب روبهرو هستند.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، نیز ۲۵ اسفند ۱۴۰۳ در جلسه شورای برنامهریزی و توسعه استان تهران گفت بارندگیها کم بوده و اگر نتوان این روند را مدیریت کرد، تهران در سال ۱۴۰۴ با کمبود شدید در حوزه آب مواجه خواهد شد.
علاوه بر اختلال در دسترسی به آب، قطعی برق سایر حوزههای حیاتی را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
خبرگزاری ایسنا ۳۱ اردیبهشت گزارش داد قطع برق مشکلات فراوانی در کشور به دنبال داشته و شبکه اینترنت، بیمارستانها، خودپردازها و مجتمعهای مسکونی دارای آسانسور و پمپ آب هم در پی قطعی برق دچار اختلال میشوند.
نقش ماینرها
حمید نجف، کارشناس اقتصادی، در مصاحبه با ایسنا به نقش مزارع ماینر در قطعی برق اشاره کرد و گفت برخی از این مزارع به دست «مراکزی از قدرت» شکل گرفته که دولت توان مقابله با آنها را ندارد و به همین دلیل، برق کارخانههای تولیدی و واحدهای مسکونی قطع میشود.
در حالی که وزارت نیرو بهراحتی میتواند مناطق دارای مزارع استخراج رمزارز را شناسایی کند، علیآبادی ۱۹ اردیبهشت از افزایش فعالیت «مخفیانه» ماینرزهای «غیرمجاز» استخراج رمزارز خبر داد و گفت: «پدیده ماینینگ غیرمجاز یک دزدی است، زشت و ناپسند است و باید با آن مقابله شود.»
مهرماه ۱۴۰۰ فاش شد در زیرزمین سازمان بورس، که شرکتی دولتی به شمار میرود، مزرعه ماینر راهاندازی شده است.
با وجود وعدههای مکرر مقامهای جمهوری اسلامی برای شناسایی و مقابله با ماینرهای غیرمجاز، تاکنون بهجز مورد سازمان بورس، کشفیات عمدتا به ماینرهای شخصی منحصر بوده و تنها در موارد انگشتشماری برخوردهایی محدود با ادارات کوچک دولتی صورت گرفته است.
برای نمونه، در آبان ۱۴۰۳ در بازدید از انبار تعاونی یکی از ادارات دولتی در لشت نشا از توابع رشت، ۱۱ دستگاه ماینر کشف شد.