بلومبرگ در گزارشی نوشت صادرات متانول از ایران به چین، که «تاکنون از توجه واشینگتن دور مانده بود،» ممکن است پس از تهدید آمریکا به اعمال تحریمهای ثانویه علیه خریداران نفت ایران، با نظارت و بررسی روبهرو شود.
در این گزارش به نقل از دادههای شرکت کپلر آمده حدود ۴۰ درصد از واردات متانول چین در سال گذشته، معادل حدود ۵/۲ میلیون تن، از ایران تامین شده است.
متانول، که ترکیبی شیمیایی حاصل از گاز طبیعی است، بهعنوان ماده اولیه برای تولید اولفینها استفاده میشود — موادی که در ساخت پلاستیک کاربرد دارند.
روزنامه بریتانیایی تلگراف بهنقل از منابع مطلعی که نامشان را اعلام نکرد، گزارش داد که یکی از هفت شهروند ایرانی که در عملیات اخیر پلیس ضدتروریسم بریتانیا بازداشت شدند، روابط «بسیار نزدیکی» با حکومت ایران دارد و بسیار «بانفوذ» است.
این روزنامه دوشنبه ۱۵ اردیبهشت یکی از ایرانیانی که به اتهام طراحی یک حمله بزرگ تروریستی در بریتانیا بازداشت شده ارتباط نزدیکی با جمهوری اسلامی دارد و اعضای خانواده او صاحب «کسبوکارهای مهم» در ایران هستند.
پلیس ضدتروریسیم بریتانیا شنبه ۱۳ اردیبهشت در جریان دو عملیات جداگانه، هشت نفر از جمله هفت شهروند ایرانی را در نقاط مختلف این کشور بازداشت کرد.
تا کنون نه پلیس و نه رسانههای بریتانیا نام بازداشتشدگان را فاش نکردهاند یا مشخصاتی بیش از سن بازداشتشدگان و محل بازداشت آنها ارائه ندادهاند.
منابع امنیتی بریتانیا یکشنبه ۱۴ اردیبهشت اعلام کردند که به نظر میرسد دو توطئه خنثی شده در خاک این کشور که با دستگیری هفت شهروند ایرانی همراه بود، با حمایت جمهوری اسلامی برنامهریزی میشد.
بهگفته این منابع، ردپای جمهوری اسلامی در این توطئهها آشکار است.
ایوِت کوپر، وزیر کشور بریتانیا، نیز در واکنش به این موضوع گفت: «با یکی از بزرگترین عملیات مقابله با تهدیدهای دولتی و تروریستی در سالهای اخیر مواجهیم و تحقیقات در این باره بسیار حیاتی است.»
در ابتدا اعلام شده بود که دو عملیات مجزا برای دستگیری پنج نفر، شامل چهار ایرانی در شهرهای سوئیندون، منچستر، استاکپورت، روچدیل و غرب لندن و یک گروه سهنفره با تابعیت ایرانی در لندن به دو توطئه مجزا در خاک این کشور مرتبط است و هر کدام از این گروهها قصد داشتند مکانی مجزا را هدف بگیرند. اما با ادامه تحقیقات، یک مقام ارشد امنیتی بریتانیا اعلام کرده که پلیس این کشور در حال بررسی این فرضیه است که شاید هر دو عملیات تحت هدایت یک نهاد مشترک در جریان بوده است.
روزنامه تلگراف نیز یکشنبه در گزارشی از نگرانی مقامهای امنیتی بریتانیا بابت احتمال حمله «به یک مکان مشخص» خبر داده و نوشته بود: «گمانهزنیها در این باره که ممکن است این عملیات تروریستی قصد هدف گرفتن یک کنیسه یا مکان دیگری مرتبط با جامعه یهودیان را داشته، افزایش یافته است.»
تلگراف در شماره دوشنبه ۱۵ اردیبهشت خود نوشت: «گمان میرود این هسته مظنون تروریستی تنها چند ساعت با اجرای حمله به «یک مکان مشخص» فاصله داشته است؛ حملهای که پلیس در نهایت موفق به خنثیسازی آن شد. افراد مظنون در نقاط و آدرسهای مختلفی در سراسر کشور بازداشت شدند.»
بهنوشته تلگراف، «استفاده احتمالی از شهروندان ایرانی در طراحی یک عملیات تروریستی در خارج، میتواند نشانهای از تغییر رویکرد تهران باشد؛ چرا که جمهوری اسلامی معمولا ترجیح میدهد از نیروهای نیابتی یا مجرمان مزدبگیر برای اجرای ماموریتهای خود استفاده کند.»
این روزنامه در گزارش خود افزود که کارآگاهان متخصص ضدتروریسم در طول آخر هفته مشغول بازجویی از پنج مظنون و بررسی رایانهها و دستگاههای الکترونیکی ضبطشده در جریان این حملات بودند.
اسکاتلند یارد، پلیس بریتانیا، دوشنبه اعلام کرد که ماموران اجازه یافتهاند زمان بیشتری برای بازجویی از چهار نفر از مظنونان در اختیار داشته باشند. یک مرد ۲۴ ساله که در منچستر بازداشت شده بود، به قید وثیقه مشروط و با تعیین تاریخی در اواخر همین ماه آزاد شد. سه مرد ایرانی دیگر که در لندن و در جریان عملیاتی جداگانه در روز شنبه بازداشت شده بودند، همچنان در بازداشت به سر میبرند.
جزییات مربوط به هدف احتمالی این عملیات همچنان محرمانه باقی مانده، اما منابع آگاه به تلگراف گفتهاند که هدف، مکانی مرتبط با یک سازمان مخالف جمهوری اسلامی بوده است.
در بهروزرسانی این تحقیقات، دومینیک مورفی، رئیس فرماندهی ضدتروریسم پلیس متروپولیتن، گفت: «افسران و کارکنان ما در حال پیشبرد یک تحقیق مهم و بسیار پیچیده هستند و همچنان در چندین آدرس در سراسر کشور مشغول جستوجو و فعالیت هستیم. ایمنی همگان در راس تمام اقدامات ما قرار دارد.»
او افزود:«ما بر این باوریم که مکان مشخصی هدف این توطئه مشکوک بوده است و ماموران ضدتروریسم همچنان با مسئولان این مکان در تماس نزدیک هستند. در حال حاضر به دلایل امنیتی و ایمنی عمومی، جزییات بیشتری درباره هدف احتمالی ارائه نخواهیم کرد.»
مورفی گفت: «از مردم میخواهم از افسران ما حمایت کنند و از گمانهزنی یا انتشار اطلاعاتی که از سوی پلیس ضدتروریسم تایید نشده، خودداری کنند. دلایل واضح و مهمی وجود دارد که در این مقطع نمیتوانیم اطلاعات بیشتری ارائه کنیم.»
او افزود: «این تحقیقات هنوز در مراحل اولیه است و ما در حال بررسی خطوط مختلف تحقیقاتی برای کشف انگیزه احتمالی و شناسایی هرگونه خطر دیگر احتمالی برای عموم مردم در ارتباط با این موضوع هستیم.»
مورفی گفت: «همیشه از مردم میخواهم هوشیار باشند و اگر چیز مشکوکی دیدند یا شنیدند، با ما تماس بگیرند. ما در همکاری نزدیک با افسران محلی در مناطقی که دستگیریهای روز شنبه انجام شد، هستیم و از همکاران پلیس در سراسر کشور برای حمایت مداومشان تشکر میکنم.»
تلگراف در عین حال گزارش داده که اعضای نیروهای ویژه بریتانیا در حملات روز شنبه به پلیس ضدتروریسم کمک کردهاند. یک منبع دفاعی بریتانیا به تلگراف گفت که این عملیات «تلاشی مشترک میان نهادها بود و ارتش نیز از آن پشتیبانی کرد.»
تلگراف در گزارش خود افزوده که افسران متخصص ضدتروریسم در اسکاتلند یارد و سازمان اطلاعات امآی۵ (MI5) از ژانویه ۲۰۲۲ تاکنون موفق به خنثیسازی بیش از ۲۰ طرح تروریستی منتسب به حکومت ایران در بریتانیا شدهاند.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه اعلام کرد که تلاش میکند دور چهارم مذاکرات هستهای شنبه، ۲۰ اردیبهشت برگزار شود، با اینحال اگر مذاکرات در تاریخ مورد نظر از سر گرفته نشود، تنها دلیل تعویق، سفر ترامپ به خاورمیانه خواهد بود.
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس با انتشار مجموعه پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که ویتکاف مسیر طی شده در مذاکرات را مثبت ارزیابی میکند: «ما در حال پیشرفت هستیم و امیدوارم این روند در مسیر درستی پیش برود.»
افزون بر این، ویتکاف اظهار امیدواری کرده است که گروگانهای اسرائیلی در غزه پیش از سفر ترامپ به منطقه یا حین این سفر آزاد شوند و توافق آتشبس در غزه پیشرفتهایی داشته باشد.
بر اساس اعلام رسمی کاخ سفید، دونالد ترامپ قرار است از ۲۳ تا ۲۶ اردیبهشت در سفر به خاورمیانه، از عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی بازدید کند. هدف اصلی این سفر شرکت در نشست با رهبران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس است.
ترامپ روز یکشنبه، ۱۴ اردیبهشت در مصاحبه خود با شبکه انبیسی روی برچیدن کامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی تاکید کرد. پیش از آن، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با نوشتن پستی در شبکه اجتماعی ایکس بر «حق کامل» جمهوری اسلامی برای برخورداری از چرخه کامل سوخت هستهای تاکید کرده بود.
مذاکراتی با دهها بازیگر آشکار و نهان
اظهار نظرهای طرفین مذاکرات، گمانهزنیهای پیرامون این موضوع و مقالهها و تحلیلهایی که در رسانههای آمریکا و نشریات نزدیک یا وابسته به حکومت ایران منتشر میشود، از گره خوردن مذاکرات هستهای با موضوعات متعددی حکایت دارد که هر کدام میتواند موضوع مذاکراتی دامنهدار و مجزا باشد.
عباس عراقچی در آخرین ساعات روز پانزدهم اردیبهشت در پستی در شبکه اجتماعی ایکس «حمایت مرگبار آمریکا از نسلکُشی نتانیاهو در غزه و جنگافروز در یمن» را به مذاکرات هستهای گره زد و نوشت که نتانیاهو برای ترامپ «خط و نشان میکشد» و با دخالت در ساختار دولت آمریکا میخواهد این کشور را به سوی فاجعهای دیگر در خاورمیانه بکشاند.
او در ادامه این پست به هدف مورد نظر ترامپ در گفتوگوی یکشنبه، ۱۴ اردیبهشت با شبکه انبیسی اشاره کرد و نوشت: «اگر هدف این است که به گفته رییسجمهوری ترامپ تنها چیزی که ایران نمیتواند داشته باشد سلاح هستهای است، پس رسیدن به توافق ممکن است، اما فقط یک راه وجود دارد: دیپلماسی مبتنی بر احترام متقابل و منافع مشترک.»
از سوی دیگر، روزنامه کیهان که زیر نظر نماینده رهبر جمهوری اسلامی اداره میشود، در یادداشت روز پانزدهم اردیبهشت مذاکره با آمریکا را به مساله یمن و محور مقاومت گره زده و نوشته است: «واقعیت منطقه، واقعیت مقاومت است. آبهای منطقه از دریای سرخ تا اقیانوس هند و از خلیجفارس تا دریای مدیترانه و تا زمینهای حدفاصل آنان در کنترل مقاومت است و طی یک سال گذشته هیچ تغییری در این معادله ایجاد نشده است. این چیزی نیست که آمریکا بتواند آن را نادیده بگیرد.»
مذاکرات: کنترل جمهوری اسلامی یا وقت دادن به آن
یکی از نقدهایی که در روزهای اخیر از سوی ناظران آمریکایی به نتایج حاصل از روند کنونی مذاکرات هستهای وارد شده، افزایش ارزش ریال ایران در برابر دلار و بهبود اقتصادی برای جمهوری اسلامی نسبت به پیش از آغاز مذاکرات است.
بخش دیدگاهها و سرمقالههای روزنامه والاستریت ژورنال که بهطور سنتی به مواضع محافظهکاران و حزب جمهوریخواه گرایش دارد، در سرمقاله تازهاش به همین نکته اشاره کرده است: «روند مذاکرات فرصتهایی به ایران داده است. از زمان آغاز مذاکرات، ارزش ریال ایران ۲۰ درصد افزایش یافته و براساس اطلاعاتی که نیویورکتایمز به دست آورده، تهدید حمله اسرائیل را در میانه گفتوگوها کاهش داده است. به گفته ترامپ، اتخاذ یک سیاست قاطع از سوی آمریکا میتواند این روند را معکوس کند.»
باید دید آمریکا با از سرگیری مذاکرات چنین سیاست قاطعی را در پیش خواهد گرفت یا نه. هرچند به نظر سردبیران والاستریتژورنال آمریکا و شخص ترامپ به توافق فوری نیازی ندارند، بلکه باید به تحریمها فرصت داد تا با توقف صادرات نفت ایران تاثیرشان به نفع آمریکا را بهمرور زمان آشکار کنند.
روزنامه تلگراف در گزارشی درباره دستگیری افرادی، از جمله چند ایرانی، به اتهام جرایم تروریستی در بریتانیا نوشت یکی از مردان ایرانی دستگیرشده ارتباط بسیار نزدیکی با جمهوری اسلامی دارد.
در این گزارش آمده این مظنون، که خانوادهاش مالک کسبوکارهایی مهم در ایران هستند، یکی از پنج نفری است که روز شنبه در جریان یک عملیات با مشارکت پلیس ضدتروریسم و نیروهای ویژه بازداشت شدهاند.
منابع ایرانی در بریتانیا به روزنامه تلگراف گفتند دستکم یکی از افراد بازداشتشده ارتباط نزدیکی با دولت در تهران دارد و «بسیار بانفوذ» است.
در این گزارش آمده: «ادعای بهکارگیری شهروندان ایرانی در یک طرح تروریستی خارج از کشور میتواند نشاندهنده تغییری احتمالی در رویکرد تهران باشد، چرا که این کشور معمولا ترجیح میدهد بهجای استفاده مستقیم، از عوامل جنایی نیابتی برای اجرای عملیاتهای خود بهره گیرد.»
پلیس ضدتروریسیم بریتانیا شنبه ۱۳ اردیبهشت در جریان دو عملیات جداگانه، هشت نفر از جمله هفت شهروند ایرانی را در نقاط مختلف این کشور بازداشت کرد.
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، به نقل استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در مذاکرات با جمهوری اسلامی، گزارش داد آمریکا در تلاش است دور چهارم گفتوگوهای هستهای با ایران را برای آخر این هفته برنامهریزی کند.
در این گزارش به نقل از ویتکاف آمده: «اگر این گفتوگو برگزار نشود، تنها دلیلش سفر رییسجمهور به خاورمیانه خواهد بود.»
ویتکاف ضمن مثبت خواندن مذاکرات با تهران، افزود: «به پیشرفتهایی دست یافتهایم. امیدوارم روند در مسیر درستی پیش برود. رییسجمهور میخواهد اگر ممکن باشد، این مساله بهصورت دیپلماتیک حل شود، بنابراین ما هر کاری از دستمان برمیآید انجام میدهیم تا این روند به جریان بیفتد.»
برندگان پولیتزر روزنامهنگاری و ادبیات دوشنبه، ۱۵ اردیبهشت معرفی شدند. در مراسم اهدای جوایز به موانع و محدودیتهای تازهای اشاره شد که پیش روی روزنامهنگاران آمریکایی قرار دارد و آزادی بیان و رسانه در این کشور را تهدید میکند.
سهم قابل توجهی از جایزههای امسال به گزارشها و تولیدات رسانهای درباره سوء قصد به جان دونالد ترامپ حین یکی از برنامههای کارزار انتخاباتیاش اهدا شد.
هرچند در میان برندگان امسال نام چند رسانه کوچک و محلی هم وجود دارد، اما برندگان اصلی رسانههای جریان اصلی بودند. نیویورک تایمز با چهار جایزه، نیویورکر با سه و واشینگتنپست با دو جایزه بیشترین تعداد جوایز را دریافت کردند.
جایزه بهترین گزارش ملی بابت انتشار گزارش گاهشماری تحولات سیاسی و شخصی ایلان ماسک، از جمله گردش او بهسوی محافظهکاران، مصرف مواد مخدر قانونی و غیرقانونی و مکالمات خصوصیاش با ولادیمیر پوتین، رییس جمهوری روسیه، به والاستریت ژورنال تعلق گرفت.
ان تِلنیس، کارتونیست باسابقه واشینگتنپست هم بهدلیل «نقدهای بُرنده، خلاقانه و جسورانه از چهرهها و نهادهای در قدرت» جایزه دریافت کرد. این کارتونیست ابتدای سال جاری از واشینگتنپست استعفا و اعلام کرد یکی از کاریکاتورهایش که جف بزوس، بنیانگذار امپراتوری آمازون و مالک روزنامه را هدف قرار داده بود، سانسور شده است.
محدودیتهای داخلی پیشِ روی روزنامهنگاران آمریکایی
لیزا گیبز، مدیر مرکز پولیتزر در این مراسم به دشواریها و محدودیتهایی اشاره کرد که فضای روزنامهنگاری در آمریکا را احاطه کرده است.
او گفت: «در تاریخ پولیتزر بسیاری از روزنامهنگاران آمریکایی بابت فعالیتشان در جنگها، تراژدیهای ملی یا همهگیریهای جهانی جایزه گرفتند. اما حالا روزگار رسانهها و ناشران در آمریکا بهشکلی ویژه دشوار است.»
او ادامه داد: «علاوه بر سالها فشار مالی و تعدیل نیرو، روزنامهنگاران آمریکایی با تهدیدهای تازهای مواجهند؛ آزار قضایی، سانسور، و حمله به اعتبار حرفهایشان. هدف این فشارها خاموش کردن صدای نقد، تحریف تاریخ و تضعیف متمم اول قانون اساسی آمریکاست که آزادی بیان و رسانهها را تضمین میکند. علیرغم همه این سختیها و تا حدی بهدلیل همین سختیها، امروز روزی است برای جشن گرفتن.»
پولیتزر ادبیات داستانی و شعر
در بخش ادبیات هم جایزه ادبیات داستانی به رمان جیمز نوشته پِرسیوال اِوِرت تعلق گرفت. این کتاب بازخوانی نوینی از ماجراهای هاکلبری فین، اثر مارک تواین است با این تفاوت که این بار جیم، برده سیاهپوستی که با هاک همراه شد محور اصلی قصه است. این کتاب بابت به تصویر کشیدن «پوچی برتریطلبی نژادی و ارائه نگاهی نو به مفهوم جستوجوی خانواده و آزادی» شایسته دریافت پولیتزر شناخته شد.
ماری هاو، شاعر تحسینشده اهل نیویورک و رییس آکادمی شاعران آمریکا برنده پولیتزر شعر بود. کتاب اشعار نو و برگزیده این شاعر بهدلیل آمیختن تجربههای روزمره زندگی مدرن با ادبیات مورد توجه داوران پولیتزر قرار گرفت.
از نگاه نزدیک
جایزه خدمات عمومی بابت تهیه فوری گزارشهایی درباره مرگ زنان باردار به دلیل ابهام در قوانین به روزنامهنگاران پروپابلیکا، رسانهای مستقل در حوزه روزنامهنگاری تعلق گرفت.
جایزه گزارشگریِ اخبار فوری بابت پوشش دقیق و روشنگرانه از سوءقصد به دونالد ترامپ به واشینگتنپست رسید.
رویترز بابت افشای جسورانه ضعف مقررات در آمریکا که سبب شد فنتالین، یکی از کشندهترین مواد مخدر جهان ارزان و بهطور گسترده در دسترس مصرفکنندگان باشد، جایزه گزارش تحقیقی را بُرد.
سه خبرنگار نیویورک تایمز بهخاطر بررسی مستند و موشکافانهای درباره نقش آمریکا در شکست خود در افغانستان و سوق دادن غیرنظامیان به سوی طالبان گزارش توصیفی را دریافت کردند.
سه خبرنگار دیگر همین رسانه برای تهیه یک مجموعه تحقیقی درباره ابعاد تکاندهنده بحران فنتالین در شهر بالتیمور جایزه گزارش محلی را دریافت کرد.
جایزه گزارش بینالمللی هم بابت تحقیقات افشاگرانه درباره درگیریهای سودان و نقشآفرینی قدرتهای خارجی در کنار تجارت سودآور طلا که به شعلهور شدن جنگ دامن زده، به نیویورکتایمز اهدا شد.
جایزه نقد برای نگارشی روان درباره فضاهای عمومی خانوادهمحور و استفاده ماهرانه از مصاحبه، شواد و تحلیل به بلومبرگ تعلق گرفت.
جایزه سرمقالهنویسی هم به چهار روزنامهنگار هیوستون کرونیکل رسید.
برنده عکاسی خبری هم داگ میلز، عکاس نیویورکتایمز بود. دلیل اصلی این انتخاب مجموعه عکسهایی بود که از سوء قصد به جان دونالد ترامپ تهیه کرده بود. عکس مشهور و تحسینشدهای که لحظه عبور گلوله از مقابل صورت ترامپ حین سخنرانی را ثبت کرده بود، کاری از این عکاس خبری است.
مویسس سامان که با عکسهای سیاه و سفید و تاثیرگذارش از زندان صیدنایا در سوریه تصویری دقیق از میراث دردناک رژیم اسد ارائه داد برنده جایزه عکاسی فیچر بود.
برنده گزارش صوتی هم تیمی از تحریریه نیویورکر بود برای ساخت پادکست «در تاریکی» که تحقیقی چهارسانه درباره یکی از جنجالیترین جنایتهای جنگ عراق و قتل ۲۵ غیرنظامی در شهر حدیثه را روایت کرده بود.
جایزه ویژه این دوره از جوایز پولتیزر، به پاس پیشگامی در پوشش خبری جنبش حقوق مدنی آمریکا به چاک استون، نویسنده و روزنامهنگار آفریقاییتبار آمریکا اهدا شد. چاک استون که در سال ۲۰۱۴ درگذشت نخستین ستوننویس سیاهپوست در امریکا بود و در روزنامه فیلادلفیا دیلی نیوز مینوشت. بعدها نوشتههایش در دهها نشریه دیگر منتشر شد و حدود ۵۰ سال پیش یکی از بنیانگذاران انجمن ملی روزنامهنگاران سیاهپوست آمریکا بود.
