پلیس بریتانیا اعلام کرد حکم بازداشت موقت برای چهار تبعه ایرانی در تحقیقات مربوط به تروریسم در بریتانیا تا ۲۰ اردیبهشت تمدید شد و یک تبعه ایرانی دیگر با قید وثیقه و شرایط خاص آزاد شده است. سه ایرانی دیگر در تحقیقات مشابه تا ۲۰ اردیبهشت در بازداشت هستند.
این تحقیقات از سوی واحد مقابله با تروریسم پلیس بریتانیا انجام شده و این افراد به ظن ارتکاب جرائم تروریستی بازداشت شدهاند.
پنج مردی که شنبه در قالب عملیاتی از پیش برنامهریزیشده در سطح ملی بازداشت شدهاند، عبارتند از: مردی ۲۹ ساله که در منطقه سوئیندون دستگیر شد، مردی ۴۶ ساله که در غرب لندن دستگیر شد، مردی ۲۹ ساله که در منطقه استاکپورت دستگیر شد، مردی ۴۰ ساله که در منطقه راچدیل دستگیر شد و مردی ۲۴ ساله که در منطقه منچستر دستگیر شد.
همه این پنج نفر که تبعه ایران هستند، به ظن «تدارک برای انجام اقدام تروریستی» بر اساس بند پنج قانون تروریسم سال ۲۰۰۶ دستگیر شدهاند.
چهار نفر از این افراد تحت قانون مبارزه با تروریسم در بازداشت باقی ماندند و نفر پنجم تا تاریخی در ماه می آزاد شده است.
مهلت بازداشت چهار تبعه ایرانی دستکم تا شنبه آینده، ۲۰ اردیبهشت خواهد بود و در این فاصله از آنها بازجویی بیشتر خواهد شد.
بیشتر بخوانید: منابع امنیتی بریتانیا: رد پای جمهوری اسلامی در تهدیدهای تروریستی در بریتانیا آشکار است
در چارچوب این تحقیقات، ماموران در حال بازرسی از چندین مکان در مناطق منچستر بزرگ، لندن و سوئیندون هستند.
دومینیک مورفی، رییس فرماندهی مقابله با تروریسم پلیس متروپولیتن گفت: «افسران و نیروهای ما در حال پیشبرد تحقیقاتی مهم و بسیار پیچیده هستند و هنوز هم بازرسیها و عملیات در چندین محل مختلف در سراسر کشور ادامه دارد. ما با تلاش بسیار زیاد و با اولویت دادن به امنیت عمومی، این تحقیقات را پیش میبریم.»
او افزود: «ما بر این باوریم که یک مکان خاص هدف این طرح مشکوک بوده است و افسران مقابله با تروریسم همچنان در ارتباط نزدیک با محل مورد نظر هستند.»
پلیس بریتانیا اضافه کرد که در حال حاضر، به دلایل امنیتی-عملیاتی و برای حفظ ایمنی عمومی، اطلاعات بیشتری درباره هدف احتمالی منتشر نخواهد کرد.
روزنامه تلگراف خبر داد یکی از این پنج نفر با رژیم جمهوری اسلامی ارتباط نزدیک دارد.
بر اساس گزارش این روزنامه، خانواده این مظنون کسبوکارهای مهمی در ایران دارند.
بازداشت سه ایرانی دیگر
علاوه بر این پنج نفر، واحد مقابله با تروریسم پلیس بریتانیا در چارچوب تحقیقات جداگانه دیگری، سه ایرانی را در لندن بازداشت کرد.
دو نفر از این افراد روز شنبه در دو آدرس جداگانه در شمالغرب لندن و نفر سوم در یک آدرس در غرب لندن بازداشت شدند.
این سه مرد، ۳۹ ساله، ۴۴ ساله و ۵۵ ساله هستند و بر اساس ماده ۲۷ قانون امنیت ملی سال ۲۰۲۳ بازداشت و تحت بازجویی قرار گرفتهاند. هر سه نفر به بازداشتگاه منتقل شدهاند و دستور بازداشت بیشتر برای آنها صادر شده که به موجب آن باید تا روز شنبه ۲۰ اردیبهشت در بازداشت باقی بمانند.
کن مککالوم، رییس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا (امای۵)، ۱۷ مهر ۱۴۰۳ اعلام کرد سازمانش طی دو سال گذشته ۲۰ توطئه بالقوه کشنده را که مورد حمایت جمهوری اسلامی بوده، مختل کرده است.
او گفت تهران با استفاده از واسطهها و گروههای جنایتکار، توطئههای ترور و خرابکاری علیه مخالفان را در بریتانیا افزایش داده است.
به گفته این مقام اطلاعاتی بریتانیا، اگر تهران احساس کند بریتانیا از نظر سیاسی یا نظامی در حمایت از اسرائیل وارد شده است، ممکن است این توطئهها را بر دیگر اهداف در بریتانیا متمرکز کند.
ارتش اسرائیل با انتشار بیانیهای نوشت: «هواپیماهای جنگنده ما مدتی پیش زیرساختهای تروریستی حکومت حوثیها را در نوار ساحلی هدف قرار دادند. این حمله در پاسخ به حملات مکرری انجام شد که آنها علیه اسرائیل انجام دادند.»
این بیانیه افزود زیرساختهایی که در بندر الحدیده هدف قرار گرفتند، منبع درآمد اصلی حوثیها به شمار میروند.
ارتش اسرائیل تاکید کرد: «بندر الحدیده برای انتقال سلاحهای ایرانی، تجهیزات نظامی و دیگر نیازهای تروریستی مورد استفاده قرار میگیرد.»
به گفته ارتش اسرائیل، کارخانه سیمان باجیل که در شرق شهر حدیده هدف حمله قرار گرفت نیز منبع اقتصادی مهمی برای حوثیها محسوب میشود و برای ساخت تونلها و زیرساختهای نظامی مورد استفاده قرار میگیرد.
این بیانیه افزود: «آسیب واردشده به این کارخانه، ضربهای به اقتصاد حوثیها و توانمندسازی نظامی آن به شمار میرود.»
ارتش اسرائیل یادآور شد حوثیها در یکونیم سال گذشته با «هدایت و تامین مالی ایران» برای آسیب رساندن به اسرائیل و متحدانش، بر هم زدن نظم منطقهای و اخلال در آزادی کشتیرانی جهانی فعالیت کردهاند.
پیش از تایید ارتش اسرائیل، تلویزیون المسیره، وابسته به حوثیهای یمن، گزارش داد که شش حمله هوایی بندر الحدیده را هدف قرار دادهاند. این شبکه مسئولیت این حملات را متوجه ایالات متحده و اسرائیل دانست.
حمله سنگین به مواضع حوثیهای یمن تنها یک روز پس از آن رخ داد که این گروه نزدیک به ایران، یک موشک بهسوی اسرائیل شلیک کرد که در نزدیکی فرودگاه اصلی این کشور در تلآویو فرود آمد.
دوشنبه ۱۵ اردیبهشت، یک مقام اسرائیلی به روزنامه تایمز این کشور گفت اسرائیلیها در آیندهای بسیار نزدیک خواهند دید که در مورد حمله مستقیم به حوثیهای یمن چه تصمیمی گرفته شده است.
پیشتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل گفته بود: «در زمان و مکانی که اسرائیل انتخاب خواهد کرد، به حمله حوثیها به فرودگاه اصلی ما و همچنین به اربابان تروریست آنها در ایران پاسخ خواهیم داد.»
حمله موشکی روز یکشنبه حوثیها به فرودگاه بنگوریون منجر به زخمی شدن چند اسرائیلی و توقف پروازها شد.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی نیز ساعاتی پس از حمله به این فرودگاه اعلام کرد این گروه با هدف قرار دادن مکرر فرودگاههای اسرائیل تلاش میکنند «محاصره هوایی جامع» علیه این کشور اعمال کنند.
او همچنین از شرکتهای هواپیمایی خواست پروازهای خود را به مقصد اسرائیل لغو کنند.
وزارت خارجه اسرائیل حمله موشکی حوثیهای یمن را حمله ایران خواند و از جهان خواست تا جمهوریاسلامی را پاسخگو کند اما اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در خصوص این حملات و حمایت جمهوری اسلامی از حوثیها گفت: «جمهوری اسلامی نیازی به نایب در منطقه ندارد و اسرائیل تنها نیروی نیابتی در منطقه است. یمنیها مستقل تصمیم میگیرند و تمام ادعاها درباره یمن بیاساس است.»
عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع جمهوری اسلامی نیز گفت که در صورت وقوع جنگ، جمهوری اسلامی بدون درنگ از سلاحهایی استفاده میکند که تاکنون استفاده نشده است.
او همچنین هشدار داد در صورت حمله به جمهوری اسلامی، پایگاههای آمریکا که در کشورهای منطقه مستقر هستند بهعنوان هدف تلقی میشوند.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، دهم اردیبهشت به ایران هشدار داده بود حتی اگر مذاکرات آمریکا با جمهوری اسلامی پیشرفت کند نیز ادامه حمایتهای این کشور از حوثیها پیامد خواهد داشت.
او در شبکه ایکس نوشت: «پیامی به ایران: ما حمایت مرگبار شما از حوثیها را میبینیم. دقیقا میدانیم چه میکنید. شما بهخوبی از توان نظامی آمریکا آگاهید و هشدارها را دریافت کردهاید. در زمان و مکانی که ما میخواهیم تاوان کارهایتان را پس خواهید داد.»
مکرون دوشنبه ۱۵ اردیبهشت در کنفرانس «اروپا را برای علم انتخاب کنید» در دانشگاه سوربن پاریس گفت: «هیچکس تصور نمیکرد بزرگترین دموکراسی جهان که مدل اقتصادیاش تا این حد بر علم، نوآوری و توانایی در گسترش این نوآوری به شکلی وسیعتر از همتایان اروپاییاش استوار است، چنین اشتباهی مرتکب شود اما اکنون ما در این موقعیت قرار داریم.»
او افزود: «در غیاب پژوهش علمی آزاد، ما ارکان جوامعمان را از دست میدهیم؛ ارکانی که در قلب دموکراسیهای لیبرال غربی جای دارند و در صدر آنها، رابطه ما با حقیقت قرار دارد.»
دولت دونالد ترامپ فشار بیسابقهای را به دانشگاههای آمریکا وارد کرده و در صدد کاهش بودجه فدرال و جلوگیری از تحقیقات در حوزههایی نظیر واکسیناسیون و تغییرات اقلیمی است.
فوندرلاین که پیش از مکرون در دانشگاه سوربن سخنرانی کرد، از یک بسته مالی ۵۰۰ میلیون یورویی برای سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ خبر داد. این بودجه قرار است صرف تبدیل اروپا به «قطب جذب پژوهشگران» و حمایت از کسانی شود که تصمیم به مهاجرت به این قاره میگیرند.
او در سخنانش مستقیما نامی از آمریکا یا ترامپ نبرد اما گفت که «علم آزاد و باز» کارت شناسایی اروپا است.
کنفرانس «اروپا را برای علم انتخاب کنید» با حضور مقامهای ارشد اتحادیه اروپا در دانشگاه سوربن پاریس برگزار شد؛ رویدادی که بهدنبال جذب دانشمندان و پژوهشگران آمریکایی ناراضی از سیاستهای دولت ترامپ است.
در این کنفرانس، مقامهای ارشد اتحادیه اروپا، چهرههای علمی و وزیران علوم کشورهای عضو گرد هم میآیند تا درباره اعطای مشوقهای مالی برای جذب دانشمندان ناراضی آمریکایی گفتوگو کنند.
فشار سیاسی و مالی بر مراکز علمی آمریکا
در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی ایالات متحده تحت فشارهای فزاینده سیاسی و مالی قرار گرفتهاند.
تهدید به کاهش بودجههای فدرال، تعطیلی برنامههای تحقیقاتی، اخراج دهها هزار کارمند فدرال و نگرانی دانشجویان خارجی از اخراج احتمالی بهدلیل دیدگاههای سیاسیشان، از پیامدهای این دوره ریاستجمهوری ترامپ بوده است.
یکی از مقامهای کاخ الیزه در همین رابطه به خبرگزاری فرانسه گفت: «در زمانی که آزادیهای دانشگاهی در بسیاری موارد تهدید میشوند، اروپا مقصدی جذاب برای دانشمندان است.»
او افزود اتحادیه اروپا امیدوار است با جذب پژوهشگران آمریکایی، علاوه بر تامین منافع راهبردی خود، دیدگاهی جهانشمول را نیز گسترش دهد.
موج درخواستها برای انتقال به اروپا
رییسجمهوری فرانسه ماه گذشته با دعوت از دانشمندان خارجی، بهویژه پژوهشگران آمریکایی، آنها را تشویق کرد تا برای ادامه فعالیتهای علمی خود راهی فرانسه شوند.
مکرون همچنین از یک برنامه مالی جدید رونمایی کرد که هدف آن، حمایت از دانشگاهها و مراکز علمی برای پوشش هزینههای جذب و انتقال پژوهشگران خارجی به فرانسه است.
ابتکار دانشگاههای فرانسه برای جذب دانشمندان خارجی با استقبال گسترده مواجه شده است.
دانشگاه اکس مارسی در جنوب فرانسه اخیرا اعلام کرد شمار زیادی از پژوهشگران بینالمللی برای استفاده از برنامه «مکانی امن برای علم»، درخواست خود را ارائه کردهاند.
مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (CNRS) نیز هفته گذشته ابتکار تازهای را آغاز کرد.
این طرح با هدف حمایت از آن دسته پژوهشگران خارجی طراحی شده که در کشورهای خود در معرض تهدید شغلی قرار دارند.
تشویق دانشمندان فرانسوی مقیم خارج به بازگشت و ادامه فعالیت در داخل کشور از دیگر اهداف این طرح است.
به گفته کارشناسان، کشورهای اروپایی امکانات پژوهشی خوب و کیفیت زندگی بالایی ارائه میدهند اما در زمینه بودجه تحقیقاتی و پرداخت حقوق به پژوهشگران، از آمریکا عقب هستند.
آنتوان پتی، رییس مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه، معتقد است با توجه به هزینههای پایینتر آموزش و درمان در اروپا و همچنین مزایای اجتماعی بهتر، این تفاوت حقوق چندان مهم نخواهد بود.
در راستای این برنامه، فرانسه و اتحادیه اروپا بهطور خاص جذب پژوهشگران حوزه سلامت، تغییرات اقلیمی، تنوع زیستی، هوش مصنوعی و علوم فضایی را مد نظر قرار دادهاند.