دونالد ترامپ: خرید نفت و محصولات پتروشیمی از ایران کلا باید متوقف شود
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروثسوشال طی متنی با عنوان هشدار نوشت: «تمام خریدهای نفت یا محصولات پتروشیمی از ایران باید فورا متوقف شود.» او هشدار داد در صورت خرید نفت ایران کشورها مشمول تحریم ثانویه میشوند.
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروثسوشال طی متنی با عنوان هشدار نوشت: «تمام خریدهای نفت یا محصولات پتروشیمی از ایران باید فورا متوقف شود.»
او افزود: «هر کشور یا شخصی که حتی مقدار کمی نفت یا محصولات پتروشیمی از ایران خریداری کند، بلافاصله مشمول تحریمهای ثانویه خواهد شد. این افراد یا کشورها به هیچوجه و تحت هیچ شرایطی اجازه انجام تجارت با ایالات متحده آمریکا را نخواهند داشت.»
این هشدار ترامپ ساعتی پس از اعلام رسمی لغو چهارمین دور مذاکرات تهران و واشینگتن در روز شنبه منتشر میشود. همچنین گفتوگوهای روز جمعه ایران با سه کشور اروپایی هم لغو شده و به تعویق افتاده است.
دونالد ترامپ با اشاره به تحریمهای روز چهارشنبه آمریکا علیه شبکه صادرات نفت و پتروشیمی جمهوری اسلامی گفت: «من دیشب تحریمهایی اعمال کردم؛ هر کشوری که از ایران نفت بخرد، حق انجام تجارت با آمریکا را نخواهد داشت.»
او تاکید کرد که «اگر من رییسجمهور بودم، ایران به حماس، حزبالله و هیچکس دیگر پول نمیداد، چون اصلا پولی در کار نبود و کاملا ورشکسته بود.»
این سخنان ترامپ همزمان با تایید رسمی لغو مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی که برای روز شنبه در ایتالیا برنامهریزی شده بود، مطرح میشود. ترامپ قبلا از روند مذاکرات ابراز رضایت کرد اما هشدار نیز داده بود که در صورت شکست مذاکرات به گزینه نظامی علیه جمهوری اسلامی متوسل خواهد شد.
ترامپ گفت در دوره نخست ریاستجمهوریاش، جمهوری اسلامی در وضعیت بسیار دشواری قرار داشت و آماده توافق بود، اما با انتخابات آمریکا این روند متوقف شد.
شبکه المیادین، وابسته به حزبالله لبنان، به نقل از منابع ایرانی گزارش داد که تعویق مذاکرات روز شنبه میان آمریکا و جمهوری اسلامی در رم، به دلیل «مواضع متناقض» دولت ترامپ درباره این گفتوگوها صورت گرفته است.
این منابع جمهوری اسلامی گفتند که علت اصلی این تعویق، «تلاشهای واشینگتن برای تغییر چارچوب کلی مذاکرات» بوده؛ چارچوبی که به گفته آنها پیشتر درباره آن توافق حاصل شده بود.
بر اساس این گزارش، مذاکرات میان مقامهای جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی که قرار بود روز جمعه برگزار شود، نیز به تعویق افتاده است.
المیادین همچنین نوشته است که فضای حاکم بر دور اخیر مذاکرات، به اندازه دورهای قبلی مثبت نبوده است.
باراک راوید، خبرنگار پایگاه اکسیوس، به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد دور چهارم مذاکرات تهران و واشینگتن که قرار بود شنبه ۱۳ اردیبهشت در رم برگزار شود، یک هفته به تعویق خواهد افتاد. وزیر امور خارجه عمان نیز خبر تعویق مذاکرات ایران و آمریکا را تایید کرد.
راوید پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت بدین ترتیب، دیدار نمایندگان جمهوری اسلامی و سه کشور فرانسه، بریتانیا و آلمان (موسوم به تروئیکای اروپایی) نیز احتمالا به زمان دیگری موکول خواهد شد.
این خبرنگار به دلایل تعویق این دو نشست اشارهای نکرد.
برخی رسانههای نزدیک به تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی نیز این خبر را تایید کردند.
بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، اعلام کرد گفتوگوهای تهران و واشینگتن «به دلایل لجستیکی» به تعویق افتاده است.
او افزود تاریخ جدید این نشست پس از «توافق دوجانبه» اعلام خواهد شد.
مقام جمهوری اسلامی: ادامه مذاکرات به رفتار آمریکا بستگی دارد
یک مقام جمهوری اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری رویترز اعلام کرد «بسته به رفتار آمریکا»، مذاکرات آتی تهران و واشینگتن در تاریخ دیگری برگزار خواهد شد.
او افزود تحریمهای واشینگتن به روند دیپلماتیک برای حل و فصل پرونده هستهای جمهوری اسلامی «کمکی نمیکند».
رویترز به نام این مقام حکومت ایران اشارهای نکرد.
این خبرگزاری همچنین به نقل از یک منبع آگاه نوشت آمریکا هرگز حضور خود در دور چهارم مذاکرات با جمهوری اسلامی را تایید نکرده بود و زمان برگزاری این دور از گفتوگوها هنوز مشخص نشده است.
تاکنون سه دور از گفتوگوها میان تهران و واشینگتن در مسقط و رم برگزار شده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پیشتر خبر داده بود ۱۲ اردیبهشت با نمایندگان تروئیکای اروپایی درباره برنامه هستهای تهران گفتوگو خواهد کرد.
ایالات متحده ۱۰ اردیبهشت دو نفتکش و هفت شرکت مستقر در ایران، امارات متحده عربی و ترکیه را بهدلیل دست داشتن در تجارت نفت و فرآوردههای پتروشیمی جمهوری اسلامی در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۹ اردیبهشت نیز شش نهاد و شش فرد در ایران و چین را بهدلیل نقش آنها در شبکهای که به نیابت از سپاه پاسداران در تهیه مواد اولیه سوخت موشکهای بالستیک فعالیت میکند، تحریم کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۱ اردیبهشت تحریمهای جدید آمریکا را «تروریسم اقتصادی» خواند و آن را بهشدت محکوم کرد.
او افزود این تحریمها «نشانه روشنی از اصرار سیاستگذاران آمریکایی بر قانونشکنی و نقض حقوق و منافع سایر کشورها و نیز تلاش آنها برای اخلال در روابط دوستانه و قانونی کشورهای در حال توسعه» است.
مشاور امنیت ملی آمریکا: ویتکاف آماده است تا ایران به میز مذاکره بازگردد
مایکل والتز، مشاور امنیت ملی ایالات متحده، ۱۱ اردیبهشت در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز ابراز امیدواری کرد جمهوری اسلامی پیام واشینگتن را «جدی بگیرد».
والتز با اشاره به اظهارات اخیر وزیر دفاع آمریکا گفت: «ایران باید بیدار شود و این پیام را دریافت کند که میتواند کشوری مسئولیتپذیر باشد. دونالد ترامپ خواهان صلح است و برای رسیدن به توافق آمادگی دارد.»
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، شامگاه ۱۰ اردیبهشت با اشاره به حمایت جمهوری اسلامی از حوثیهای یمن هشدار داد تهران تاوان «حمایت مرگبار» خود از این گروه را خواهد داد.
هگست در ایکس نوشت: «پیامی برای ایران: حمایت مرگبارتان از حوثیها را میبینیم. دقیقا میدانیم چه میکنید. شما بهخوبی میدانید ارتش آمریکا چه تواناییهایی دارد. به شما هشدار داده شده است. تاوان آن را در زمان و مکانی که ما تعیین میکنیم، خواهید داد.»
مشاور امنیت ملی ایالات متحده در ادامه مصاحبه خود با فاکسنیوز تاکید کرد حکومت ایران نهتنها نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند، بلکه باید از هرگونه حمایت مالی، تجهیزاتی یا موشکی از گروههای «تروریستی» که امنیت کشتیرانی بینالمللی را تهدید میکنند، به منافع واشینگتن آسیب میزنند یا به هواپیماهای آمریکایی حمله میکنند، دست بردارد.
والتز هشدار داد: «دیگر کافی است. رییسجمهوری آمریکا این موضوع را با صدایی بلند و روشن اعلام کرده و وزیر دفاع نیز پیام خود را با وضوح کامل مطرح کرده است.»
او افزود استیو ویتکاف، مذاکرهکننده ارشد دولت آمریکا، «آماده است تا ایران به میز مذاکره بازگردد».
خبرگزاری ایسنا در واکنش به این سخنان والتز و بدون اشاره به تعویق مذاکرات تهران و واشینگتن در رم نوشت «ایران از مذاکرات غیرمستقیم خود با آمریکا خارج نشده» است.
پیشتر در ۱۰ اردیبهشت، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از جدیت کمسابقه حکومت ایران در مذاکرات هستهای خبر داد.
گروسی گفت: «این نخستین بار در چند سال اخیر است که میبینم ایران تا این اندازه جدی، مستقیم و بیپرده وارد گفتوگو درباره اصل مسئله شده است.»
هفتهنامه اکونومیست ۱۱ اردیبهشت در مطلبی درباره گفتوگوهای اخیر جمهوری اسلامی و آمریکا و مقایسه آن با مذاکرات برجام نوشت در گذشته، «خامنهای نسبت به مذاکرات بدبین بود؛ امروز ناظر و مدافع آن است. روزگاری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خود را قربانی توافق میدانست؛ اکنون امید دارند از آن بهرهمند شوند».
پایگاه خبری تابناک نیز ۱۱ اردیبهشت گزارش داد مذاکرات تهران و واشینگتن به «مرحله حساس» خود رسیده و پیشبینی میشود «نتایج مطالبات فنی» در دور چهارم گفتوگوها، «روند آتی مذاکرات را مشخص میسازد».
ریما شیرمحمدی، فعال حقوق بشر، در شبکه ایکس خبر داد که پیکر محسن لنگرنشین، زندانی سیاسی اعدامشده، «طبق نظر دستگاه امنیتی» به خانواده تحویل داده نمیشود و در «نقطه نامعلومی به خاک سپرده خواهد شد.»
به گفته او، حوالی ساعت ۸.۳۰ صبح سهشنبه با خانواده لنگرنشین تماس گرفته و گفته شد که با کارت شناسایی به زندان قزلحصار مراجعه کنند، اما بعد از مراجعه به آنها اعلام کردند که این زندانی سیاسی بعد از اذان صبح در زندان قزلحصار اعدام شده است.
پیشتر ایران اینترنشنال گزارش داده بود که لنگرنشین روز دوشنبه برای اجرای حکم به انفرادی زندان قزلحصار منتقل شده است.
خبرگزاری میزان در گزارش خود اتهام این زندانی سیاسی را «همکاری اطلاعاتی و جاسوسی» برای اسرائیل «در حکم محاربه و افساد فیالارض» عنوان کرد.
محسن لنگرنشین ۱۲ تیر ۱۴۰۲ بهدست نیروهای امنیتی در تهران بازداشت و به یکی از خانههای امن وزارت اطلاعات منتقل شد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی به انفجار مرگباری که روز شنبه بندر رجایی در نزدیکی بندرعباس را لرزاند، پرداخت و نقش سپاه پاسداران و بهویژه بنیاد مستضعفان را که زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی است، بررسی کرده است.
این انفجار براساس آمار رسمی تا کنون به کشته شدن دستکم ۷۰ نفر و زخمی شدن بیش از ۱۰۰۰ نفر منجر شده است.
آسوشیتدپرس نوشته است گزارشهای محلی حاکی از آن است که کانون این حادثه، در تاسیساتی قرار داشته که در نهایت تحت مالکیت بنیاد مستضعفان بوده است؛ نهادی که زیر نظر مستقیم دفتر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، فعالیت میکند.
وزارت خزانهداری ایالات متحده، بنیاد مستضعفان را بهدلیل نقش آن در «غنیسازی دفتر رهبری، پاداش دادن به متحدان سیاسی خامنهای و آزار مخالفان رژیم» تحریم کرده است.
بنا بر اعلام وزارت خزانه|داری، برخی مدیران ارشد بنیاد نیز مستقیم با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ارتباط هستند؛ نهادی که کنترل زرادخانه موشکهای بالستیک ایران و بسیاری از عملیات برونمرزی را در دست دارد.
با وجود آنکه مقامات جمهوری اسلامی هنوز علت رسمی انفجار را اعلام نکردهاند، گمانهزنیها درباره وجود یک محموله مرموز و بسیار انفجاری در بندر افزایش یافته است.
برخی گزارشها میگویند این بندر اخیرا میزبان موادی بوده که در تولید سوخت جامد برای موشکهای بالستیک کاربرد دارند؛ ادعایی که مقامات رسمی آن را تکذیب کردهاند.
شواهد علمی
آندره سلا، استاد شیمی دانشگاه کالج لندن، در گفتوگویی هشدار داده است که محل نگهداری چنین ماده پرانرژی «درست در وسط یک انبار بندری» غیرعادی و خطرناک بوده است.
او این اقدام را «دیوانهکننده» توصیف کرده و به شباهتهای بصری انفجار اخیر با مواردی چون انفجار بندر بیروت در ۲۰۲۰ و فاجعه کارخانه PEPCON در نوادا در سال ۱۹۸۸ اشاره کرده است.
در تمام این رویدادها، ابری سرخرنگ قبل از انفجار ثبت شده که معمولا ناشی از احتراق پرکلرات آمونیوم یا نیترات آمونیوم است.
نقش و نفوذ بنیاد مستضعفان
بنیاد مستضعفان بهعنوان یکی از بزرگترین نهادهای اقتصادی جمهوری اسلامی است.
بر اساس گزارش کنگره آمریکا در سال ۲۰۰۸، این بنیاد حدود ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را در اختیار داشته است. داراییهای گسترده بنیاد شامل صنایع فولاد، انرژی، معدن، راهآهن و کشتیرانی است.
شرکت توسعه خدمات دریایی و بندری سینا، زیرمجموعه بنیاد، مدیریت بخشی از بندر رجایی را برعهده دارد. تحلیل تصاویر ماهوارهای در آسوشیتدپرس نشان میدهد کانون انفجار درست کنار ترمینال سینا بوده است.
رییس فعلی بنیاد، حسین دهقان، از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران و مشاور نظامی خامنهای است. سایر مدیران این نهاد نیز در گذشته دارای پیوندهای مستقیم یا غیرمستقیم با سپاه بودهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین بنیاد را دارای روابط مالی با نیروی انتظامی، وزارت دفاع و سپاه دانسته است. سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» نیز بنیاد مستضعفان را «صندوق پول سپاه» توصیف کرده که منابع مالی آن در اختیار فرماندهان ارشد برای تامین مالی فعالیتهای تروریستی قرار میگیرد.
تحریمها و موضع واشنگتن
در سال ۲۰۲۰، دولت دونالد ترامپ با اعمال تحریم بر بنیاد مستضعفان، آن را ابزاری برای «پر کردن جیب متحدان رهبر جمهوری اسلامی» معرفی کرد.
با ادامه تحقیقات درباره علت انفجار، فشارها بر نهادهای اقتصادی مرتبط با سپاه و رهبری جمهوری اسلامی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.