تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، چهارشنبه ششم فروردین در نشست کمیته اطلاعاتی سنا، جمهوری اسلامی را در کنار تلاشهایش برای گسترش نفوذ در خاورمیانه، یکی از تهدیدهای جدی در عرصه سایبری علیه منافع آمریکا توصیف کرد.
او با اشاره به حملات جمهوری اسلامی به مواضع آمریکا در منطقه گفت: «فعالیتهای سایبری ایران نیز تهدیدی جدی برای شبکهها و دادههای ما بهشمار میرود.»
گابارد در ادامه به نمونههایی از حملات سایبری سال گذشته در آمریکا از جمله حمله به بزرگترین پردازشگر پرداخت، مراکز درمانی و تاسیسات آبرسانی، اشاره کرد و تگفت که تهدیدات سایبری، ترکیبی پیچیده از بازیگران دولتی و غیردولتی است که در برخی موارد با یکدیگر همکاری میکنند.
به گفته گابارد، جمهوری اسلامی در کنار سایر رقبای ژئوپولیتیکی آمریکا مانند چین، روسیه و کره شمالی، در اقدامات سایبری مشارکت دارد که میتواند منافع امنیتی و اقتصادی ایالات متحده را به چالش بکشد.
رجب طیب اردوغان، چهارشنبه ششم فروردین در سخنرانی خود برای نمایندگان حزب حاکم عدالت و توسعه در پارلمان ترکیه در آنکارا، گفت که اعضای حزب اپوزیسیون جمهوریخواه خلق «اطلاعات و مدارکی درباره اتهامات فساد» اماماوغلو ارائه کردهاند.
او اعضای حزب جمهوریخواه خلق را «دزدهایی» خواند که به جان هم افتادهاند و آنها را متهم کرد که به دلیل جنگ داخلی، «یکدیگر را فروخته و فساد، رشوه و دزدیهای دیگر اعضا را به پلیس و قوه قضاییه لو دادهاند».
یک قاضی در ترکیه، سوم فروردین اکرم اماماوغلو، شهردار استانبول را به اتهام فساد مالی و برای ادامه رسیدگی به پروندهاش به زندان فرستاد.
رییسجمهوری ترکیه گفت که دولتش در برابر «تحریکات اپوزیسیون» آرامش خود را حفظ خواهد کرد و دچار تنش یا واکنش شتابزده نخواهد شد.
اماماوغلو قرار بود سوم فروردین ۱۴۰۴ برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ ترکیه اعلام نامزدی کند اما ۲۹ اسفند سال گذشته، به اتهام «فساد مالی و حمایت از گروههای تروریستی» بازداشت شد که دادگاه اتهام دوم را وارد ندانست.
اردوغان در سخنرانی خود خطاب به سران حزب جمهوریخواه خلق گفت: «فساد و چرخه یغماگری شما افشا شده است. دیگر نمیتوانید بر این ناپاکیها سرپوش بگذارید. به جای تهمت زدن به این و آن، پاسخگو باشید.»
او همچنین «حمایت مخالفان از تروریستهای خیابانی که به پلیس حمله میکنند و دست به تخریب میزنند» را نگرانکننده خواند.
از زمان بازداشت اماماوغلو تاکنون، به مدت هفت شب صدها هزار نفر در میدانها، خیابانها و محوطههای دانشگاهی در سراسر ترکیه گرد هم آمدهاند و با سر دادن شعارهای ضد اردوغان، خواستار آزادی اماماوغلو و برقراری عدالت شدهاند.
این تظاهرات، بزرگترین اعتراضات ضد دولتی در ترکیه طی بیش از یک دهه اخیر است.
بازداشتهای گسترده
روزنامه بیرگون ترکیه ششم فروردین گزارش داد بامداد چهارشنبه، پلیس به دهها خانه در شهرهای استانبول و بورسا یورش برده و شمار زیادی را بازداشت کرده است.
بر اساس این گزارش، ۴۵ نفر در مناطق فاتح و شیشلی استانبول در یورش شامگاه پنجم فروردین پلیس و ۶۱ نفر دیگر در حملههای صبح ششم فروردین دستگیر شدند. بدین ترتیب، تعداد کل بازداشتشدگان در استانبول به ۱۰۶ نفر رسید.
گزارشها حاکی از آن است که دستکم یک استاد دانشگاه و تعدادی از اعضای اتحادیه معلمان (Eğitim Sen) که از تحصن دانشجویان حمایت کرده بودند، در میان بازداشتشدگان هستند.
در بورسا، علاوه بر بازداشت دستکم سه دانشجو، احمد کسکین، وکیل و نامزد ریاست شاخه منطقه ییلدیریم حزب جمهوریخواه خلق در این شهر دستگیر شد.
دولت ترکیه هنوز این بازداشتها را تایید نکرده اما پیشتر نیز رسانههای محلی از بازداشت دستکم ۱۱ روزنامهنگار و عکاس خبر داده بودند.
علی یرلیکایا، وزیر کشور ترکیه، چهارم فروردین گفت در جریان تظاهرات «غیرقانونی» از ۲۹ اسفند تا سوم فروردین، یک هزار و ۱۳۳ مظنون دستگیر شدهاند.
در هفت شب اخیر، جمعیت بزرگی از معترضان با وجود ممنوعیت تظاهرات، بهطور پیوسته در شهرهای مختلف مانند استانبول، آنکارا و ازمیر به خیابانها رفتهاند.
حزب جمهوریخواه خلق در اطلاعیهای اعلام کرد برخلاف شش شب اخیر، برای شامگاه چهارشنبه ششم فروردین، فراخوانی به منظور تجمع مقابل ساختمان شهرداری استانبول نخواهد داد و در عوض، مردم را به شرکت در یک راهپیمایی گسترده در روز شنبه نهم فروردین دعوت میکند.
واکنش وزیر خارجه آمریکا به اعتراضات ترکیه در دیدار با همتای ترک خود
یک منبع دیپلماتیک ترکیه چهارشنبه به خبرگزاری رویترز گفت مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در دیدار سهشنبه با هاکان فیدان، همتای ترک خود، درباره اعتراضات جاری در ترکیه و بازداشت گسترده معترضان نگرانی خود را به او «ابراز نکرده» است.
این در حالی است که سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، پس از این دیدار در واشینگتن، بیانیهای منتشر کرد و گفت روبیو نگرانی خود را در مورد دستگیریها و اعتراضات اخیر در ترکیه بیان کرد.
این منبع دیپلماتیک به رویترز گفت این دیدار «بسیار مثبت و بازتابی از احترام متقابل میان دو کشور» بود.
او همچنین تاکید کرد آنکارا بر این باور است که پیام روبیو پیش از گفتوگوهای او با فیدان تهیه شده بود.
اردوغان پیشتر و در چهارم فروردین، اعتراضات را «نمایش» توصیف کرد و وعده داد این «نمایش» از بین خواهد رفت.
منابع وابسته به این گروهها ضمن تایید این موضوع به رسانهها گفتهاند که با آغاز دوباره جنگ در غزه و حملات اخیر در لبنان، برخی طرفهای سیاسی در داخل عراق «از بیم حمله اسرائیل»، اقدام به «اعمال فشار بر گروههای مسلح نزدیک به تهران» کردهاند.
یک عضو برجسته در «هماهنگی مقاومت عراق» به رسانهها گفته است که نخستوزیر عراق اخیرا با رهبران این گروهها تماس گرفته و از آنها خواسته تا از هرگونه «فعالیت نظامی علیه اسرائیل» خودداری کنند.
پیش از این و در سوم فروردین، منابع آگاه در بغداد به ایراناینترنشنال گفته بودند که اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در سفری به عراق از گروههای مسلح نزدیک به تهران خواسته است از هرگونه اقدام علیه آمریکا و اسرائیل که منجر به از دست رفتن کنترل شرایط شود، خودداری کنند.
خبرگزاری رویترز نیز ۲۸ اسفند به نقل از منابع آگاه خود خبر داد جمهوری اسلامی از حوثیهای یمن خواسته است تنشها را کاهش دهند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۵ اسفند در پیامی که به فارسی هم منتشر کرد، هشدار داد از این پس هر حملهای از سوی حوثیهای یمن بهعنوان حملهای با سلاح و هدایت جمهوری اسلامی تلقی خواهد شد.
او چهار روز بعد در رسانه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت که اگرچه حمایت نظامی جمهوری اسلامی از حوثیها کاهش یافته است اما تهران همچنان مقادیر زیادی تجهیزات و تدارکات برای این گروه ارسال میکند.
هشدار وزارت خارجه آمریکا
وزارت خارجه آمریکا نسبت به فعالیت گروههای مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی به دولت عراق هشدار داد.
تامی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در جمع خبرنگاران گفت: «فعالیت هرگونه گروه شبهنظامی که تحت کنترل کامل دولت عراق نباشد، در مرزهای عراق غیرقابل قبول است.»
بروس در ادامه با هشدار به دولت عراق تاکید کرد که بغداد باید اطمینان حاصل کند فرماندهی و کنترل همه نیروهای امنیتی از جمله حشد الشعبی را در اختیار دارد.
او گفت: «این نیروها باید از فرمانده کل قوای عراق تبعیت کنند، نه از ایران.»
تلاش برای ادغام
نیروهای سیاسی شیعی عراق پس از بحثهای فشرده میان خود و رهبران گروههای مسلح، به توافقی رسیدهاند که طبق آن، «حشد الشعبی از سیاست دور نگه داشته شده و تمامی گروههای مسلح در این نهاد ادغام میشوند».
شفقنیوز، شامگاه سهشنبه پنجم فروردین در گزارشی اختصاصی اعلام کرد: «نیروهای چارچوب هماهنگی به توافق اولیهای رسیدند که طبق آن، ادغام گروههای مسلح در حشد الشعبی تصویب شده و همچنین گروههای مسلح حق حمله به منافع آمریکا در عراق را ندارند و باید عملیاتهای فرامرزی را متوقف کنند.»
شفقنیوز با اشاره به «حساسیت شرایط عراق» نوشت: «مرحله کنونی نیازمند اتخاذ حداکثر تدابیر برای تامین امنیت کشور است.»
پیام ترامپ برای انحلال
همزمان با این تحولات، موسسه مطالعات جنگ آمریکا خبر داد که پیام ترامپ به ایران شامل درخواست انحلال نیروهای حشد الشعبی در عراق است.
پیشتر عبدالخالق عبدالله، مشاور پیشین شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، جزییات نامهای را که از سوی رییسجمهوری آمریکا برای علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ارسال و به وسیله امارات به تهران تحویل داده شده است، فاش کرد.
به گفته این مقام دیپلماتیک اماراتی، «قطع حمایت مالی از حزبالله لبنان و انحلال گروههای مسلح وابسته به حشد الشعبی در عراق»، یکی از خواستههای ترامپ از ایران است.