کمال خرازی، رییس شورای راهبردی روابط خارجی، درباره مذاکرات احتمالی با آمریکا گفت: «برای حل مشکلات تحریمی هم سادهنگری نباید داشت. یعنی فکر نکنیم با یک لبخند و با یک ملاقات و دست دادن، مسائل حل میشود. اینطور نیست.»
او افزود: «البته باید در صحنه سیاست خارجی حضور فعال داشت و تلاش کرد که براساس مبانی کشورمان مسائل را دنبال و به نتیجه برسیم.»
با گذشت ۱۷ ماه از قتل داریوش مهرجویی و همسرش، وحیده محمدیفر، مانوش منوچهری، وکیل خانواده مهرجویی، اعلام کرد بسیاری از تماسها و برنامهها از گوشیهای متهمان و مقتولان پاک شدهاند و با توجه به ابهامات موجود، احتمالا پای یک آمر در میان است.
منوچهری شنبه ۱۸ اسفند در مصاحبه با روزنامه اعتماد، با اشاره به اینکه طبق دادنامه دیوان عالی کشور از آنها خواسته شده درباره «معاون احتمالی جرم» اظهار نظر کنند، گفت: «ما خواستیم برای کشف این موضوع از ابزارهایی مثل تلفن همراه و دوربینها استفاده شود و اطلاعات دقیق و کامل گوشی را در اختیار ما قرار دهند.»
به گفته او، در اداره کل آگاهی استان البرز مشخص شد اطلاعات موجود در گوشیها ناقص و دستکاری شده و بسیاری از دادهها، از جمله تماسها، پیامکها و اپلیکیشنها، بهطور کامل پاک شدهاند.
او افزود: «خیلی از تماسهای گوشیهای مقتولان که در روز آخر با آنها گرفته شده، هم پاک شده؛ همینطور اپلیکیشنهای واتسآپ، تلگرام، اینستاگرام از گوشی مقتولان و متهمان پاک شده بود و در موبایلها اصلا موجود نبود.»
منوچهری مهرماه نیز با بیان اینکه چهار متهم این پرونده انگیزه کافی برای قتل نداشتند، تاکید کرده بود «حتما پای یک آمر دیگری» در میان است و آنها تنها اجرا کننده اوامر او بودهاند.
او در آن زمان گفت دادگاه طی دو جلسه و بهصورت غیرعلنی برگزار شد، اما نظری بر انجام تحقیقات بیشتر یا توجه به ایرادات وکلای اولیای دم برای شناسایی معاون یا معاونان احتمالی نداشت.
دستکاری در گوشیها، پاک کردن اطلاعات و تغییر تاریخ تنظیمات
منوچهری در ادامه مصاحبه ۱۸ اسفند خود با روزنامه اعتماد گفت: «تاریخ تنظیمات بعضی تلفنها تغییر کرده بود و همان بخش اطلاعات موجود در گوشیها به دلیل اختلال در تاریخ گوشی، قابل دسترسی نبود.»
او با بیان اینکه به همین دلایل از دادگاه کیفری البرز خواسته این موضوع جهت بررسی بیشتر به کارشناسی ارجاع شود، ابراز امیدواری کرد هرچه زودتر شرایطی فراهم شود تا بتوانند در صورت امکان، به سرنخهای اولیه درباره قتل مهرجویی و محمدیفر دست یابند.
مهرجویی و همسرش شامگاه ۲۲ مهر ۱۴۰۲ در ویلای شخصی خود در زیبادشت فردیس استان البرز با ضربات متعدد چاقو به قتل رسیدند.
پس از آن در بهمن ۱۴۰۲ متهم ردیف اول پرونده با حکم شعبه اول دادگاه کیفری یک استان البرز به اعدام و سه متهم دیگر این پرونده به حبس، شلاق و پرداخت دیه محکوم شدند.
این احکام در حالی صادر شد که بسیاری همچنان بر این باورند متهمان اصلی پرونده از سوی فرد یا افراد دیگری اجیر شدهاند.
بسیاری ماجرای قتل مهرجویی و محمدیفر را شبیه پرونده قتلهای زنجیرهای در دهه ۷۰ دانسته و گفتهاند حکومت خواسته است با این سلاخی، به جامعه حس ناامنی و ترس تزریق کند.
این مقایسه همان زمان قوه قضاییه را برآشفت و سخنگویش آن را «شایعهسازی مغرضانه» با اهداف سیاسی و امنیتی دانست.
یکی از نخستین رسانههایی که به این شباهت اشاره کرد، روزنامه کیهان بود که مدیرمسئول آن با نظر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تعیین میشود.
در جریان قتلهای زنجیرهای از سال ۱۳۶۹ تا سال ۱۳۷۷، داریوش فروهر و همسرش پروانه اسکندری، محمد مختاری، محمدجعفر پوینده، احمد تفضلی، حمید حاجیزاده و فرزند خردسالش کارون، علیاکبر سعیدی سیرجانی، احمد میرعلایی و شماری دیگر به شکلی فجیع کشته شدند.
داریوش مهرجویی متولد آذر ۱۳۱۸ و از برجستهترین فیلمسازان و نویسندگان سینمای ایران بود و بهعنوان یکی از چهرههای شاخص جریان موسوم به موج نو شناخته میشود.
این کارگردان در سال ۱۳۹۳ جایزه شوالیه ادب و هنر فرانسه را از سفیر این کشور در ایران دریافت کرد.
از مهمترین آثار او میتوان به فیلمهای «گاو»، «آقای هالو»، «پستچی»، «دایره مینا»، «سنتوری»، «هامون»، «لیلا» و «پری» اشاره کرد.
ابول کورکور، از معترضان خیزش سراسری سال ۱۴۰۱، پس از هجوم نیروهای امنیتی به مخفیگاهش در ایذه، تحت محاصره و تیراندازی ماموران قرار گرفت و به زندگی خود پایان داد.
فواد چوبین، از اعضای خانوادههای دادخواه ایذه، شنبه ۱۸ اسفند در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد ابول (حمید) کورکور پس از آنکه نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی محل اختفایش را در ایذه محاصره و بیوقفه تیراندازی کردند، به زندگی خود پایان داد.
کورکور که بیش از دو سال مخفیانه زندگی میکرد، همزمان با یورش نیروهای امنیتی به خانهاش، این لحظات را بهصورت زنده در اینستاگرام به اشتراک گذاشت.
او در حین تیراندازی ماموران بارها فریاد زد: «تسلیم میشویم»، اما ماموران به تیراندازی خود ادامه دادند.
در نهایت، کورکور با گفتن جمله «چارهای ندارم، ایران خداحافظ»، به زندگی خود پایان داد.
چوبین نقل از یک منبع آگاه خبر داد در زمان حمله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به محل اقامت ابول کورکور، سه نفر با نامهای سهراب احمدی، حسین مهری و رضا عبداللهزاده همراه او بودند.
به گفته این منبع، با وجود تسلیم شدن این افراد، نیروهای امنیتی به تیراندازی خود ادامه دادند و در نهایت نارنجکی را به داخل خانه پرتاب کردند.
چوبین با اشاره به اینکه سرنوشت این سه نفر هنوز مشخص نیست، افزود جو ایذه بهشدت امنیتی است و نیروهای امنیتی در مناطق مختلف شهر مستقر شدهاند.
اینترنت ایذه نیز با اختلال گسترده مواجه و در برخی از مناطق بهطور کامل قطع شده است.
سهراب احمدی از اقوام کمر طهماسبی، از معترضان جانباخته است که ۳۱ مرداد ۱۴۰۲ در اثر شلیک گلوله ماموران حکومتی کشته شد.
فرمانده انتظامی شهرستان ایذه با تایید کشته شدن ابول کورکور اعلام کرد همراهان او زخمی و دستگیر شدهاند.
ایذه در جریان خیرش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» شاهد اعتراضات گسترده و کشتهشدن شماری از شهروندان از جمله کیان پیرفلک، کودک ۹ ساله، با شلیک مستقیم نیروهای جمهوری اسلامی بود.
ماموران امنیتی و انتظامی آذرماه ۱۴۰۱ به روستای پرسوراخ در اطراف ایذه یورش بردند که این حمله به کشته شدن محمود احمدی و حسین سعیدی، دو تن از معترضان، انجامید.
در خرداد ۱۴۰۲ نیز پویا مولاییراد، پسرعموی ماهمنیر مولاییراد، مادر کیان پیرفلک، در مراسم سالگرد تولد کیان در محل مزار او با تیراندازی مستقیم ماموران جمهوری اسلامی جان باخت.
مجاهد (عباس) کورکور نیز یکی از بازداشتشدگان خیزش انقلابی در ایذه است که از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شده است.
در پی رد پیشنهاد مذاکره دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از سوی تهران و تاکید مجدد علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، بر عدم مذاکره با واشینگتن، نرخ دلار آمریکا در بازار آزاد افزایش یافت.
بنا بر اعلام وبسایت بنبست، نرخ دلار آمریکا در بازار آزاد ایران شنبه ۱۸ اسفند به ۹۰ هزار و ۷۰۰ تومان رسید.
با این حال، دلار آمریکا در روزهای گذشته با قیمتی بالاتر نیز معامله شده بود. بهعنوان نمونه، در چهارم اسفند نرخ دلار در بازار آزاد ایران از ۹۵ هزار تومان فراتر رفت.
از زمان برگزاری مراسم تحلیف ترامپ در اول بهمن و از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی، بازار دلار و سکه در ایران دچار نوسانات شدیدی بوده و چندین بار افزایش قیمت را تجربه کرده است.
افزایش قیمت ارز در ۱۸ اسفند در شرایطی رخ داد که رهبر جمهوری اسلامی بار دیگر مذاکره میان تهران و واشینگتن را رد کرد.
خامنهای در دیدار با مسئولان حکومت گفت: «اصرار برخی از دولتهای قلدر برای مذاکره بهمنظور حل مسائل نیست، بلکه برای تحکم و تحمیل توقعات خودشان است. جمهوری اسلامی قطعا توقعات آنها را نخواهد پذیرفت.»
ترامپ ۱۷ اسفند در مصاحبه با شبکه فاکس بیزنس اعلام کرد در نامهای به خامنهای، تمایل خود را برای مذاکره درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی، بهجای اقدام نظامی علیه آن، ابراز کرده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیش از این در ۱۶ اسفند تاکید کرد واشینگتن دسترسی حکومت ایران به نظام مالی بینالمللی را قطع میکند.
او افزود اگر امنیت اقتصادی همان امنیت ملی باشد، جمهوری اسلامی «هیچکدام را نخواهد داشت».
او افزود:« اگر من ایرانی بودم، همین حالا تمام پولم را به چیزی غیر از ریال تبدیل میکردم.»
خامنهای در ادامه سخنان خود در دیدار با مسئولان حکومت، خواستار «اصلاح نظام ارزی کشور» و تقویت پول ملی شد.
او گفت: «حفظ ارزش پول ملی واجب و کاملا ضروری و در بهبود زندگی مردم و افزایش قدرت خرید آنان و ارتقا آبرو و اعتبار کشور موثر است و در این زمینه، بازگشت ارزهای حاصل از صادرات بسیار مهم است.»
نشریه اشپیگل ۱۶ اسفند گزارش داد جمهوری اسلامی در تلاش است تا به میلیاردها دلار دارایی بلوکهشده ایران در یکی از شرکتهای وابسته به بورس آلمان دسترسی پیدا کند.
اشپیگل بهنقل از منابع آگاه نوشت ارزش اولیه این داراییها حدود ۴.۹ میلیارد دلار برآورد شده است.
کارشناسان اقتصادی میگویند رکوردشکنی نرخ ارز در کنار افزایش قیمت سکه، از رشد فزاینده تورم در ماههای آینده حکایت دارد.
۳۰ سازمان حقوق بشری با صدور بیانیهای به مناسبت هشتم مارس، روز جهانی زن، خواستار پایان یافتن تبعیض علیه زنان و اقلیتهای جنسیتی در ایران شدند. سایت حقوق بشری هرانا هم فهرست ۱۲۷ زندانی عقیدتی زن و ۱۸ چهره برجسته نقض حقوق زنان در یک سال گذشته را منتشر کرد.
۳۰ سازمان حقوق بشری ایرانی و بینالمللی شنبه ۱۸ اسفند در بیانیهای مشترک بر اهمیت به رسمیت شناختن روایتها، صداها و تجربیات زنانی که در نظامهای حقوقی نژادپرستانه، طبقاتی و پدرسالارانه زندانی شدهاند، تاکید کردند.
این سازمانها مجازات اعدام را به دلیل هدف قرار دادن ناعادلانه و تبعیضآمیز اقلیتها، روشی خودسرانه و غیرانسانی توصیف کردند و خواستار لغو آن شدند.
آنها با اشاره به ادامه حملات به حقوق زنان و اقلیتهای جنسیتی در ایران تاکید کردند در شرایط کنونی، بیش از هر زمان دیگری، حفظ اتحاد در این مبارزه ضروری است.
مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مرکز عبدالرحمن برومند برای حقوق بشر در ایران، شبکه آسیایی ضد مجازات اعدام، مرکز کرنل برای مجازات اعدام در جهان، ائتلاف جهانی علیه مجازات اعدام و سازمان حقوق بشر ایران، از جمله امضاکنندگان این بیانیه هستند.
فهرست جامع زنان زندانی عقیدتی در ایران
سایت حقوق بشری هرانا ۱۸ اسفند در گزارشی به مناسبت روز جهانی زن، فهرستی شامل ۱۲۷ تن از زنان زندانی سیاسی و عقیدتی در ایران را منتشر کرد و نوشت داستانهای این زندانیان، گواهی بر عزم راسخ و استقامت زنانی است که با وجود تمام محدودیتها و فشارها، همچنان بر اصول و باورهای خود پایبند ماندهاند.
از میان این زنان زندانی، حدود ۷۰ نفر در زندان اوین محبوسند و پس از آن، زندان دولت اصفهان با دستکم ۱۲ زندانی زن در رتبه دوم قرار دارد.
بیشتر بخوانید: با وجود ۴۶ سال سرکوب، مقاومت و مبارزه زنان علیه جمهوری اسلامی ادامه دارد
سایر زنان زندانی در زندانهایی از جمله لاکان رشت، یزد، قرچک ورامین، وکیلآباد مشهد، کچویی کرج، عادلآباد شیراز، ارومیه، تبریز، ساری، بابل، کرمان، بجنورد، سپیدار اهواز و کانون اصلاح و تربیت سنندج نگهداری میشوند.
از میان این زنان زندانی، سه تن به نامهای وریشه مرادی، پخشان عزیزی و شریفه محمدی از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شدهاند.
شهر نیس فرانسه ۱۸ اسفند در مراسمی به مناسبت روز جهانی زن، نشان افتخار خود را به این سه زندانی محکوم به اعدام در ایران اهدا کرد.
شهردار نیس اعلام کرد این سه مدال از طریق سفارت جمهوری اسلامی در فرانسه به زندان اوین ارسال خواهد شد و امیدوار است که به دست مرادی، عزیزی و محمدی برسد.
زینب جلالیان و مریم اکبری منفرد، قدیمیترین زندانیان سیاسی زن در ایران و فاطمه سپهری، ناهید شیرپیشه، گلرخ ایرایی و فرزانه قرهحسنلو، شماری از زنان زندانی هستند که در گزارش هرانا به وضعیت آنها اشاره شده است.
این سایت حقوق بشری در پایان گزارش خود، خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط تمامی زندانیان سیاسی زن در ایران شد و بر اهمیت پشتیبانی جامعه بینالمللی در این مسیر تاکید کرد.
چهرههای برجسته نقض حقوق زنان در یک سال اخیر
هرانا در گزارشی دیگر به مناسبت روز جهانی زن، فهرستی را از ۱۸ چهرهای که در یک سال گذشته نقش برجستهای در سرکوب، اجرای قوانین تبعیضآمیز و اعمال مجازاتهای سنگین علیه زنان داشتهاند، منتشر کرد.
به گزارش هرانا، از قضاتی که احکام اعدام و حبسهای طولانیمدت صادر کردهاند تا مسئولانی که در اجرای طرحهای سرکوبگرانهای مانند «طرح نور» نقش داشتهاند، همگی در نقض حقوق اساسی زنان ایران سهیم بودهاند.
ابوالقاسم صلواتی، ایمان افشاری، علی رازینی، قاسم مزینانی، احمد درویشگفتار، درویشگفتار (فرزند احمد درویش گفتار)، موسی آصفالحسینی، امیرحسین بانکپور، حسین میرزایی، زهره الهیان، هاجر چنارانی، حسن مفاخمی شهرستانی، حیدر سوسنی، محمود حافظی، محمد موحدیآزاد، احمدرضا رادان، غلامحسین محسنی اژهای و قاسم رضایی، افراد ناقض حقوق زنانی هستند که در این فهرست جای گرفتهاند.
هرانا با تاکید بر اینکه افراد حاضر در این فهرست تنها بخشی از شبکهای گسترده از مقاماتی هستند که در سرکوب، تبعیض و نقض حقوق زنان در ایران نقش داشتهاند، نوشت این افراد با تصمیمات، سیاستها و اقدامات خود، حقوق اولیه زنان را زیر پا گذاشته و سرکوب گستردهای را علیه آنان اعمال کردهاند.
هرانا از جامعه بینالمللی، نهادهای حقوق بشری و دولتهای متعهد به اصول حقوق بشر خواست این گزارش را بهعنوان سندی از نقض گسترده حقوق زنان در ایران در نظر بگیرند و اقدامات لازم را برای پاسخگویی عاملان این سرکوبها انجام دهند.
هرانا از تحریم هدفمند این افراد، فشارهای دیپلماتیک و پیگیری حقوقی آنها در نهادهای بینالمللی بهعنوان گامهایی حیاتی برای مقابله با سرکوب نظاممند علیه زنان در ایران نام برد.
بیشتر بخوانید: گرامیداشت روز جهانی زنان با راهپیماییهای جهانی و پیامهای فعالان مدنی
محسن رفیقدوست، نخستین وزیر سپاه پاسداران، جزییاتی از طرح ترور مخالفان جمهوری اسلامی در سالهای پس از انقلاب ۵۷ را افشا و به نقش خود در فرماندهی این ترورها در خارج از کشور اعتراف کرد.
رفیقدوست شنبه ۱۸ اسفند در گفتوگو با سایت دیدهبان ایران اعلام کرد فرماندهی عملیات ترور شماری از مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور را بر عهده داشته است.
او درباره ترور شاپور بختیار، آخرین نخستوزیر دوره پهلوی، غلامعلی اویسی، ارتشبد نیروی زمینی شاهنشاهی، شهریار شفیق، پسر اشرف پهلوی و افسر ارشد نیروی دریایی ارتش شاهنشاهی و فریدون فرخزاد، هنرمند مخالف جمهوری اسلامی، گفت: «گروه استقلالطلب باسک در اسپانیا این ترورها را برای ما انجام داد. ما به آنها پول میدادیم و آنها هم برای ما ترور میکردند.»
رفیقدوست که در دهه ۶۰ در دولت میرحسین موسوی وزیر سپاه بود، در ادامه مصاحبه خود از تهدید به هواپیماربایی، بمبگذاری در سفارت فرانسه و همچنین انتقال پول به جداییطلبان باسک اسپانیا برای انجام عملیات تروریستی سخن گفت.
او با اشاره به اعدام امیرعباس هویدا، نخستوزیر دوره محمدرضا شاه پهلوی، افزود: «شاه او را در جایی به نام باغ شیان زندانی کرده بود. خودش به من زنگ زد و گفت بیایید من را ببرید. گفت در کشتن من عجله نکنید، چون خیلی به دردتان میخورم. متاسفانه عجله کردند و معروف است که هادی غفاری او را کشت.»
رفیقدوست در بخش دیگری از گفتوگوی خود با دیدهبان ایران، درباره چگونگی پایان جنگ ایران و عراق گفت: «هاشمی به من گفت تو مانع تمام کردن جنگ هستی و وقتی من را از ستاد جنگ کنار گذاشت، جنگ تمام شد.»
رییس پیشین «بنیاد مستضعفان» اضافه کرد: «از محسن رضایی پرسیده بودند جنگ چه زمانی میشود؟ او گفته بود تا فتح بغداد و سقوط صدام. بعد هم لیستی داده بود که برده بودند پیش خمینی و گفته بودند ما نمیتوانیم این لیست را تهیه کنیم.»
جمهوری اسلامی از زمان روی کار آمدن خود، از تبهکاران و گروههای جنایتکار سازمانیافته برای قتل مخالفان حکومت در خارج از کشور استفاده کرده است.
بنیاد حقوق بشری عبدالرحمن برومند در گزارشی تحقیقی که اول دیماه منتشر شد، به بررسی ۴۵ سال خشونت حکومتی جمهوری اسلامی در داخل و خارج از کشور پرداخت.
این گزارش ۸۶۲ مورد اعدام فراقضایی و ۱۲۴ مورد تهدید به مرگ، تلاش برای آدمربایی یا ترور را مستند کرده است.
بنیاد برومند در این گزارش که با عنوان «ایران: خشونت دولتی بدون مرز» منتشر شد، نوشت اقدامات جمهوری اسلامی، از جمله ارتکاب قتل و آدمربایی، در کشورهایی مانند آلمان، آمریکا، بریتانیا، پاکستان، ترکیه، عراق، فرانسه و کانادا انجام شده است.