برادر سرتیم حفاظت رئیسی از مخالفت مکتوب برادرش با سفر به نقطه صفر مرزی خبر داد
مجتبی موسوی، برادر مهدی موسوی، سرتیم حفاظت از ابراهیم رئیسی، رییس دولت سیزدهم جمهوری اسلامی که همراه او در سقوط بالگرد کشته شد، در مصاحبهای گفت که برادرش «به صورت مکتوب» اعلام کرده بوده با سفر رییسجمهوری به منطقه مرزی با جمهوری آذربایجان مخالف است.
او در مصاحبهای که جمعه ۲۸ دی مورد توجه رسانههای داخلی قرار گرفت، گفت که برادرش یک روز قبل از سفر، حدود نیم ساعت با غلامحسین اسماعیلی، رییس دفتر رئیسی، صحبت کرده تا بتواند سفر را لغو کند اما موفق نشده است.
موسوی تاکید کرد که برادرش به صورت مکتوب اعلام کرده است سپاه حفاظت با این سفر مخالف است اما همراهی میکند.
بر اساس این روایت، سرتیم حفاظت رئیسی گفته است اسرائیل در خاک جمهوری آذربایجان پایگاه دارد و نقطه صفر مرزی و ناامن است.
او در مصاحبه با «شبکه خبری ایران ۲۴» گفت که قرار بوده رئیسی به زاهدان سفر کند اما این تصمیم تغییر یافته و او به مرز با جمهوری آذربایجان سفر کرده است.
موسوی گفت که «به دلیل ناگهانی بودن سفر»، تیم حفاظت امکان بررسی وضعیت این منطقه را نداشته است.
فرضیه نقش اسرائیل در مرگ رئيسی
پیش از این، برخی مقامهای جمهوری اسلامی فرضیه نقش داشتن اسرائیل و آمریکا در سقوط بالگرد رئیسی را مطرح کردهاند. از جمله کامران غضنفری، نماینده تهران در مجلس، گزارش مقامات جمهوری اسلامی درباره سقوط بالگرد رییسجمهوری «به دلیل توده ابر متراکم» را «خندهدار» خواند و گفت آنان مصلحت نمیدانند اعلام کنند اسرائیل و آمریکا با همکاری جمهوری آذربایجان، رئیسی را کشتند.
آمریکا و اسرائیل نقش داشتن در سقوط بالگرد رئیسی را تکذیب کردهاند.
از سوی دیگر، گمانهزنیهایی درباره مرتبط بودن کشته شدن رئیسی با موضوع جانشینی رهبر جمهوری اسلامی مطرح شده است.
مهدی نصیری، مدیر مسئول پیشین روزنامه کیهان، گفته است در آخرین جلسه مجلس خبرگان قبلی، موضوع جانشینی مجتبی خامنهای به جای پدرش، علی خامنهای، مطرح شده و رئیسی و احمد خاتمی به آن واکنش نشان دادهاند.
به گفته نصیری، فضای مجلس خبرگان متشنج و جلسه تعطیل شده و دو روز قبل از افتتاح مجلس جدید، حادثه بالگرد رئیسی رخ داد و بعد هم احمد خاتمی از هیات رییسه مجلس جدید خبرگان رهبری حذف شد.
موسوی در مصاحبه خود گفت که ابتدا قرار بوده مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم و یک محافظ رئیسی نیز با این بالگرد پرواز کنند اما آنان پیاده شدند و حسین امیرعبداللهیان، وزیر وقت امور خارجه، سوار بالگرد شده است.
او تاکید کرد نهادهای مسئول به خانواده کشتهشدگان در این پرواز گزارشی ارائه نکردهاند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، چهارشنبه ۳۱ مرداد نوشت در حادثه سقوط بالگرد رئیسی و همراهانش، دو مورد از «پروتکلهای لازم برای تشریفات و امنیت رییسجمهوری» رعایت نشده بود اما ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی به عنوان نهاد مسئول رسیدگی به پرونده سقوط بالگرد رئیسی، این موضوع را تکذیب کرد.
این ستاد ۹ خرداد در گزارشی اعلام کرد «ظرفیت مجاز بالگرد» رعایت شده بود.
کنفدراسیون کار ایران در خارج از کشور در گزارشی درباره وضعیت کارگران، مزدبگیران و جنبشهای اعتراضی ایران در سال گذشته میلادی، نوشت در سال ۲۰۲۴ دستکم دو هزار و ۳۹۶ تجمع اعتراضی و ۱۶۹ اعتصاب در بخشهای مختلف کشور شکل گرفت.
در گزارش این کنفدراسیون که جمعه ۲۸ دی ماه منتشر شد، نوشته شده این اعتراضات و اعتصابات در ۳۱ استان و ۷۰ شهر ایران به وقوع پیوست و گستره آن از کارگران صنایع نفت، گاز و پتروشیمی گرفته تا بازنشستگان، معلمان، پرستاران و کارگران شهرداریها را در بر میگیرد.
بر اساس این گزارش، اعتصابات سراسری کارگران پروژهای صنعت نفت و گاز با بیش از ۸۵ مورد در برخی ماهها، نشانگر اوج نارضایتی در بخش کلیدی اقتصاد ایران بود و بازنشستگان نیز به دلیل شرایط سخت معیشتی و مستمریهای اندک، بیشترین تعداد اعتراضات را داشتند.
این نهاد از درخواست افزایش دستمزدها به سطح بالاتر از خط فقر، پرداخت معوقات مزدی، حذف شرکتهای پیمانکاری، اجرای قوانین مصوب مانند طرح طبقهبندی مشاغل و همسانسازی حقوقها و تامین خدمات درمانی و بیمهای مناسب، به عنوان مهمترین محورهای اعتراضات صنفی در سال گذشته میلادی نام برد.
این موضوع نشان میدهد با وجود وعدههای جمهوری اسلامی، وضعیت معیشتی بازنشستگان و کارگران در ایران روز به روز وخیمتر میشود.
سرکوب گسترده فعالان صنفی و کارگری
کنفدراسیون کار ایران با اشاره به اینکه سرکوب گسترده فعالان صنفی و کارگری، اخراجهای دستهجمعی، احکام حبس و تهدید معترضان به ادامه اعتراضات افزوده است، تاکید کرده که بازداشت، احضار و صدور احکام سنگین علیه معلمان و فعالان کارگری در کنار خودکشیهای ناشی از فشار اقتصادی و برخوردهای خشن نیروهای امنیتی، تصویر روشنی از بحران موجود ارائه میدهد.
کنفدراسیون کار ایران در خارج از کشور، اسفند ماه ۱۴۰۲ از سوی شماری از فعالان کارگری، روزنامهنگاران و فعالان زنان و با هدف رساندن صدای تمامی نیروهای کار ساکن ایران و انعکاس فعالیتها و مبارزات آنها به جامعه بینالمللی، در آلمان تاسیس شد.
این نهاد با اشاره به اینکه گزارش تازهاش به دلیل وجود سانسور رسانهای و محدودیتهای امنیتی، بر اساس اطلاعات محدود تنظیم شده است، از نبود آزادی تشکلیابی مستقل و محدودیت امکان اطلاعرسانی رسانهها در ایران، به عنوان یکی از بزرگترین موانع دستیابی به آمار و اطلاعات دقیقتر در مورد وضعیت کارگران نام برد.
جمهوری اسلامی از زمان روی کار آمدن، همواره فعالان کارگری و صنفی منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
گزارش سالانه کنفدراسیون کار ایران در پایان با تاکید بر اینکه جنبش کارگری ایران با وجود فشارهای شدید امنیتی، همچنان به مقاومت و اعتراض ادامه داده است، نوشت بهبود پایدار وضعیت کارگران تنها از طریق دخالت سازمانیافته و متحد آنها در تغییرات بنیادین سیاسی ایران ممکن خواهد شد.
این کنفدراسیون در اردیبهشت سال جاری نیز در نامهای به اتحادیهها و نهادهای بینالمللی کارگری درباره خطر اعدام زندانیان سیاسی اطلاعرسانی کرد و نوشت که برای لغو مجازات اعدام به یک کارزار قدرتمند و دخالتگری افکار عمومی جهان نیاز است.
وضعیت معیشتی کارگران، بازنشستگان و مستمریبگیران سبب شده که تعداد تجمعات اعتراضی آنها در سالهای اخیر بهشدت افزایش پیدا کند.
در ادامه موج بازداشت فعالان مدنی و فرهنگی عرب و شهروندان اهل سنت در استان خوزستان، منابع حقوق بشری از بازداشت دهها شهروند به دست نیروهای امنیتی در شهرستان شادگان خبر دادند.
سازمان حقوق بشری کارون که اخبار نقض حقوق شهروندان عرب در ایران را پوشش میدهد، جمعه ۲۸ دی گزارش داد طی روزهای گذشته دهها شهروند اهل سنت و فعال مدنی عرب در شهر شادگان بازداشت شدند.
حسین آلبوعبید، طارق جنامى، احمد زنبورى، سام زنبوری و طارق زنبوری، ابراهيم شاوردى، محمد شاوردى، معله شاوردى و حسين شليباوى (ابو عبدالرحمن)، شماری از افراد بازداشت شده از ۲۳ دی ماه تاکنون هستند.
این سازمان حقوق بشری با اشاره به این که طی این مدت تعدادی از معلمان بازداشت و پنج معلم دیگر به اطلاعات سپاه احضار شدهاند، به نقل از خانواده افراد بازداشتشده نوشت که نیروهای امنیتی بدون ارائه حکم قضایی و بدون انجام تحقیقات اولیه، بازداشتشدگان را به زندان آبادان منتقل کردهاند.
طی یک ماه گذشته دهها شاعر، فعال فرهنگی، مدنی، رسانهای و محیط زیستی عرب و شهروندان اهل سنت در استان خوزستان بازداشت شدند.
بیش از ۱۰۰ تن نیز پس از احضار به بازداشتگاههای اطلاعات سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات در این استان، تحت بازجویی و تهدید قرار گرفتند.
۲۱ دی ماه، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در اطلاعیهای، فعالان عرب بازداشت شده را به عنوان «عوامل شبکه جاسوسی مرتبط با سرویس اطلاعاتی یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس» معرفی کرد.
این نهاد امنیتی، افراد بازداشت شده را به «جمعآوری اطلاعات از مراکز حساس استان خوزستان» متهم کرد و نوشت که آنها پس از دستگیری به مراجع قضایی تحویل داده شدند.
سازمان حقوق بشری کارون در بخشی از گزارش ۲۸ دی ماه خود از فرار برخی شهروندان از خانههای خود با هدف جلوگیری از بازداشت خبر داد و نوشت: «بسیاری از شهروندان در شهرستان شادگان ترجیح دادهاند برای حفظ جان خود و عدم بازداشت شدن، از خانههایشان خارج شوند و به مکانهای امنتر پناه ببرند.»
این سازمان حقوق بشری با بیان این که ترس از بازداشتهای شبانه و برخوردهای خشونتآمیز نیروهای امنیتی، «زندگی عادی را در شادگان مختل کرده» است، نوشت که نیروهای امنیتی به صورت روزانه و در ساعات اولیه بامداد به منازل شهروندان یورش برده و اقدام به بازداشت ایشان میکنند.
سرکوب فعالان مدنی و سیاسی از آغاز خیزش «زن، زندگی، آزادی» در شهریور ۱۴۰۱ شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.
پیش از این در ششم دی ماه، سایت حقوق بشری هرانا در گزارش سالانه جدید خود خبر داد در سال گذشته میلادی دستکم دو هزار و ۷۸۳ شهروند به دلیل فعالیتهای سیاسی و مدنی در ایران، به دست نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
مسعود پزشکیان در جریان سفر به روسیه، در دیدار با ولادیمیر پوتین گفت که تهران و مسکو میتوانند توافقات ساخت نیروگاه هستهای جدید در ایران را نهایی کنند. پوتین در این دیدار تاکید کرد که مسائل دوجانبه دو کشور، تحت کنترل علی خامنهای است.
رییس دولت جمهوری اسلامی در دیدار جمعه ۲۸ دی ماه خود با رییسجمهوری روسیه در مسکو گفت که مراحل اجرایی نیروگاه هستهای «به خوبی پیش میرود» و «توافقات در این باره امروز امضا خواهد شد».
پزشکیان جزییاتی درباره ساخت نیروگاه در ایران به وسیله روسیه ارائه نکرد.
سال ۱۳۹۳ و در سفر علیاکبر صالحی، رییس وقت سازمان انرژی اتمی در دولت حسن روحانی به مسکو، قرارداد ساخت دو نیروگاه اتمی جدید به وسیله روسیه در بوشهر، امضا شد.
ساخت نیروگاه اتمی ایران در بوشهر (نیروگاه بوشهر-۱) به دست روسها چند دهه طول کشید.
از سوی دیگر صالحی سال ۱۴۰۰ گفته بود عملیات روسیه برای ساخت دو نیروگاه در ایران شروع شده اما: «۵۰۰ میلیون یورو به روسها بدهکاریم و برای نیروگاه بوشهر-۱ هنوز پول سوخت را به روسها ندادهایم.»
خبرگزاری فارس پیش از این نوشت نیروگاه اتمی بوشهر که با انرژی هستهای به تولید برق میپردازد، تنها حدود یک درصد برق کشور را تولید میکند.
وزیر نیرو نیز تایید کرده است که این میزان کمتر از دو درصد است.
امضای توافقنامه «مشارکت استراتژیک»
پوتین گفت که در سفر پزشکیان، توافقنامه «مشارکت استراتژیک» ایران و روسیه امضا خواهد شد.
او تاکید کرد روابط تجاری و اقتصادی دو کشور باید تقویت شود.
کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در روسیه، خبر داده بود این معاهده (توافقنامه مشارکت استراتژیک ایران و روسیه) ۴۷ ماده دارد و همه زمینههای همکاری دوجانبه را در بر میگیرد.
به گفته جلالی، موافقتنامه جدید علاوه بر روابط سیاسی دوجانبه، حوزههای دیگری از جمله «فنآوریهای نوین و امنیت اطلاعات و سایبری»، «انرژی صلحآمیز هستهای»، «مسائل دفاعی و نظامی»، «مبارزه با تروریسم» و «مقابله با پولشویی و جرایم سازمانیافته» را نیز شامل میشود.
جزییات این قرارداد مانند قرارداد ۲۵ ساله ایران با چین اعلام نشده اما گفته میشود جمهوری اسلامی تغییرات مورد نظر مسکو در آن را پذیرفته است.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، مهر امسال گفته بود این پیمان شامل همکاریهای دفاعی نزدیکتر نیز خواهد بود.
این در حالی است که آمریکا و اروپا از ارسال پهپادها و موشکهای بالستیک کوتاهبرد ایرانی به روسیه انتقاد و تحریمهای مختلفی را علیه نهادها و مقامات جمهوری اسلامی وضع کردهاند.
برخی فعالان سیاسی و ناظران مسائل ایران، از نزدیکی پیش از حد جمهوری اسلامی به روسیه و «تبدیل شدن ایران به مستعمره این کشور» انتقاد میکنند.
همزمان با دیدار پزشکیان و پوتین، مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در خطبههای نماز جمعه این شهر گفت: «مسئولان با هیچ کشوری قرارداد استراتژیک امضا نکنند.»
او تاکید کرد که بهخصوص امضای قراردادهای نظامی، «به زیان کشور» است.
آنتونیو تایانی، وزیر خارجه ایتالیا، نقش داشتن ایلان ماسک را در آزادی چچیلیا سالا، خبرنگاری که ۲۰ روز در ایران زندانی بود، تکذیب کرد و گفت او «هیچ ارتباطی» با این پرونده نداشت و «هیچ نقشی» ایفا نکرد.
تایانی، جمعه ۲۸ دی در مصاحبهای تاکید کرد که این پرونده به وسیله دولت ایتالیا حل و فصل شده است.
پیش از این نیز جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، گفته بود هیچ اطلاعاتی در مورد ندارد که آیا ماسک در این پرونده نقش داشته یا نه.
ایلان ماسک، ثروتمندترین فرد جهان و مالک شبکه ایکس که از چهرههای نزدیک به دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا است، پنجشنبه ۲۷ دی در متنهایی در پاسخ به یک کاربر نوشت که «نقشی کوچک» در آزادی سالا، خبرنگار ایتالیایی داشته، در عین حال هیچ ارتباطی با جمهوری اسلامی نداشته و «فقط حمایت از سوی آمریکا را توصیه کرده» است.
نیویورکتایمز به نقل از مقامها در ایران گزارش داده بود این روزنامهنگار ایتالیایی، بلافاصله پس از دیدار ماسک با نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل آزاد شد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجشنبه این خبر را «داستانسرایی و خیالبافی رسانهای» خواند.
چچیلیا سالا، ۱۹ دی و پس از ۲۰ روز بازداشت آزاد شد و چهار روز پس از آن کارلو نوردیو، وزیر دادگستری ایتالیا، دستور آزادی فوری محمد عابدینی نجفآبادی، ایرانی بازداشتشده در ایتالیا را صادر کرد.
دو روز پیش از آزادی چچیلیا سالا، روزنامه الجورناله، رسانه نزدیک به دولت ایتالیا، خبر داده بود، جورجیا ملونی، نخستوزیر این کشور، در دیدار با ترامپ در روز۱۵ دی، موافقت او را برای «تعلیق» روند استرداد عابدینی به آمریکا به دست آورده است.
چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی
عابدینی ۳۸ ساله ۲۶ آذر به درخواست ایالات متحده در فرودگاه میلان بازداشت شد.
او به دست داشتن در انتقال یک فنآوری پهپادی به جمهوری اسلامی متهم است که در جریان حمله مرگبار نیروهای نیابتی حکومت ایران به نظامیان آمریکایی مستقر در مرز اردن و سوریه در بهمن ۱۴۰۲ مورد استفاده گرفت.
ماسک در کارزار انتخاباتی ترامپ نقشی پررنگ داشت و رییسجمهوری منتخب آمریکا پس از پیروزی در انتخابات، او را به همراه ویوک راماسوامی، نامزد پیشین جمهوریخواهان در انتخابات ریاستجمهوری، بهعنوان رییس اداره تازه تاسیس بهرهوری دولت منصوب کرد.
در همین حال نیویورکتایمز روز پنجشنبه ۲۴ آبان، به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی که نخواستند نامشان فاش شود، گزارش داد ماسک روز ۲۱ آبان با ایروانی، دیدار و با او درباره راههای کاهش تنشها بین تهران و واشینگتن گفتوگو کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اما این خبر را تکذیب کرد.
روند محاکمه ناندیتو بادیا و جورج استانا، دو متهم حمله با چاقو به پوریا زراعتی، مجری شبکه ایراناینترنشنال، جمعه ۲۸ دی در دادگاه کیفری مرکزی انگلستان و ولز آغاز شد. آنان به صورت ویدیویی در جلسه امروز حضور یافتند.
جلسه استماع این دو متهم برای ۲۲ فروردین سال ۱۴۰۴ تعیین شد که در جریان آن، شواهد میان دادستانها و وکیلان مدافع به اشتراک گذاشته میشود.
تاریخ شروع محاکمه آنها در ارتباط با اتهامشان نیز ۲۸ اردیبهشت سال ۱۴۰۵ اعلام شد.
دادگاه درخواست آزادی موقت به قید وثیقه این دو متهم را نپذیرفت.
متهمان، از زندان فوق امنیتی بلمارش، خواستار حضور مترجم برای برقراری ارتباط با دادگاه شدند.
قاضی دادگاه از احتمال ارتباط یک دولت خارجی با این پرونده گفت اما نامی به میان نیاورد.
جلسه تفهیم اتهام این دو، ۲۸ آذر در دادگاه وستمینستر برگزار شد و پس از آن اعلام شد روند محاکمه ایشان، ۲۷ دی در دادگاه کیفری مرکزی انگلستان و ولز آغاز میشود.
پیش از این و در ۱۵ آذر، دادستانی بریتانیا در بیانیهای اعلام کرد دو تبعه رومانیایی به نامهای ناندیتو بادیا، ۱۹ ساله و جورج استانا، ۲۳ ساله، در ارتباط با حمله به زراعتی، در رومانی بازداشت شدند.
این دو متهم با توجه به قرارداد استرداد مجرمین بین رومانی و بریتانیا، سهشنبه ۲۷ آذر به بریتانیا مسترد شدند.
در بیانیه دادستانی به نقش جمهوری اسلامی در سازماندهی یا تشویق این حمله اشاره نشده است.
جزییات حمله به پوریا زراعتی
۱۹ دی، پلیس متروپولیتن لندن از بازداشت یک مرد ۴۰ ساله در ارتباط با حمله به پوریا زراعتی و به اتهام «توطئه برای ایجاد صدمات شدید بدنی» خبر داد.
زراعتی ۱۰ فروردین هنگام خروج از منزلش در محله ویمبلدون لندن هدف حمله قرار گرفت و از ناحیه پا مجروح شد. او ۱۲ فروردین از بیمارستان مرخص شد.
والاستریت ژورنال ۲۰ مهر با اشاره به هدف قرار گرفتن زراعتی گزارش داد جمهوری اسلامی از گروههای تبهکار برای حمله به اهداف مورد نظر خود در کشورهای غربی استفاده میکند.
پیشتر و در هفتم تیر، میشل تیلور، نماینده آمریکا در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، از اقدامات تهران در خارج از مرزهای ایران برای سرکوب رسانهها، بهویژه ایراناینترنشنال، ابراز نگرانی کرد.
روزنامه دیلیمیل هم ۱۸ فروردین در گزارشی اقدامات خرابکارانه جمهوری اسلامی در بریتانیا را «حقیقتی ترسناک» خواند و نوشت تهران مرتبا حملاتی را به شیوه گروههای تبهکار در خیابانهای بریتانیا تدارک میبیند.
دیلیمیل با اشاره به تهدیدات جمهوری اسلامی علیه ایراناینترنشنال در پنج سال گذشته، بهویژه حمله به زراعتی، هشدار داد حکومت ایران از گروههای جنایتکار سازمانیافته برای حمله به اهداف مورد نظر خود در اروپا استفاده میکند.
جمهوری اسلامی دست داشتن در حمله به زراعتی را تکذیب کرده است.
روزنامه لوموند تیر ماه در گزارشی به عملیات تحت هدایت جمهوری اسلامی برای حمله به روزنامهنگاران مخالف حکومت در اروپا پرداخت و از زراعتی و مهران عباسیان، خبرنگاران ایراناینترنشنال، بهعنوان دو هدف این عملیات نام برد.
آدام بیلی، سخنگوی ایراناینترنشنال، از تحولات اخیر در رسیدگی به پرونده حمله به زراعتی استقبال کرده و گفته است: «ما برای پوریا که قربانی این حمله بود، خوشحالیم و خرسندیم از این که تحقیقات پلیس بریتانیا در مورد این حمله، تا این مرحله پیشرفت داشته است.»
بیلی ضمن قدردانی از «تعهد بریتانیا به مقابله با سرکوب فراسرزمینی» در این کشور افزود تحولات اخیر «برای خبرنگاران ما، همچنین برای دیگر افراد در سازمانهایی با تهدیدات مشابه، اطمینانبخش است».