شورای هماهنگی اعتراض پرستاران: تعیین تکلیف نشدن خواستها واکنش قاطع در پی دارد
شورای هماهنگی اعتراضات پرستاران به مقامهای حکومت هشدار دادند تعیین تکلیف نشدن خواستههای پرستاران واکنش قاطع و هماهنگ آنها را در پی دارد. این تشکل صنفی عواقب این موضوع را متوجه مسئولین دانست و اعلام کرد تقلیل مطالبات پرستاران به پرداخت مبالغ اندک آبی بر آتش اعتراضات خواهد بود.
شورای هماهنگی اعتراضات پرستاران، روز ششم آبان با دادن ضربالاجلی از سازمان مدیریت و برنامهریزی و وزارت بهداشت جمهوری اسلامی خواست «فضاسازی رسانهای مسئولین و بزرگنمایی در مورد رفع مشکلات پرستاران» را تا تاریخ ۱۷ آبان مصادف با روز پرستار پایان دهند.
این تشکل صنفی با اشاره به اینکه تا امروز هیچ اقدام عملی که جامعه پرستاری آن را لمس کند رخ نداده و امیدی وجود ندارد تا ۱۷ آبان اتفاق خوبی رخ دهد، نوشت: «از تاریخ مذکور، واکنش قاطع و هماهنگ پرستاران را نسبت به فعل و ترک فعل مسئولین اعلام میداریم و بیشک عواقب این واکنش به عهده مسئولین است.»
این اطلاعیه به اشاره به اینکه نارضایتی پرستاران محدود به چند شهر نیست، از «رفع تبعیضهای پرداختی پرسنل درمان، تصحیح و افزایش محسوس رقمهای پرداختی تعرفهگذاری، افزایش حقوق و مزایا در احکام حقوقی، تامین نیروی انسانی، بهبود شرایط رفاهی، تسویه کامل معوقات و رسیدگی به وضعیت اضافهکاری اجباری و تعرفههای بسیار کم» به عنوان برخی از مطالبات پرستاران نام برد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، روز ۲۵ مهر با تاکید بر مطالبات قانونی پرستاران و بازنشستگان و گندمکاران از دولت، گفت دولت به خاطر محدودیت بودجه توان پرداخت مطالبات آنها را ندارد.
پرستاران و اعضای کادر درمان در ایران، طی سالهای گذشته بارها در اعتراض به رسیدگی نشدن به خواستهها و مطالبات خود دست به تجمع، تحصن و اعتصاب زدند.
در یکی از آخرین نمونهها، پرستاران شهرهای مختلف کشور از روز ۱۵ مرداد، به مدت بیش از یک ماه در حدود ۵۰ شهر و ۷۰ بیمارستان ایران دست از کار کشیدند و تجمع اعتراضی برگزار کردند.
اکنون شورای هماهنگی اعتراضات پرستاران هم در اطلاعیه ششم آبان خود اتحاد و اعتراض سراسری را رمز پیروزی جامعه پرستاری نامید و از اعتصاب پرستاران در روز ۱۷ آبان، مصادف با روز پرستار خبر داد.
۵۰ هزار پرستار خانهنشین هستند
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، روز ششم آبان در گفتوگو با «شبکه شرق» با بیان اینکه در ایران ۵۰ هزار پرستار خانهنشین داریم، گفت: «تا زیرساخت را درست نکنیم، استخدام مثل آبی است که در آبکش ریخته میشود.»
دبیرکل خانه پرستار، نگهداشت نیرو را یکی از مشکلات جامعه پرستاری برشمرد و گفت: «به همین علت نیروی جدید نیامده میرود. همه هم این موضوع را میدانند و انکارناپذیر است. مهاجرت یا ترک شغل میکنند و به مشاغل دیگر میروند.»
شریفیمقدم از برابر کردن کارانه با حقوق و افزایش مبلغ فوقالعاده خاص به عنوان برخی از راههایی که ممکن است بتواند در نگهداشت پرستاران موثر باشد نام برد و گفت تا زمانی که این موارد را رفع نکنیم پرستار نمیماند و مهاجرت میکند و این راهی است که وزارت بهداشت پیش روی آنها گذاشته است.
او با اشاره به اینکه بسیاری میگویند برای این کار بودجه وجود ندارد، گفت: «اتفاقا بودجه هست اما متاسفانه در جای دیگر و برای گروههای دیگر نظام سلامت هزینه میشود.»
در سالهای گذشته شماری از انجمنها و نهادهای صنفی پرستاری نیز درباره روند رو به رشد مهاجرت پرستاران، تغییر شغل یا خروج آنها از چرخه خدمات، هشدار دادهاند.
هماکنون بیش از ۲۲۰ هزار پرستار در بیمارستانهای دولتی و خصوصی در ایران مشغول کار هستند.
در سراسر کشور به ازای هر هزار نفر جمعیت، به طور میانگین ۱/۵ نفر پرستار وجود دارد در حالیکه میانگین جهانی آن، سه پرستار است.
به استناد گفتههای شمار زیادی از پرستاران و کادر درمان، آنان نه تنها دچار فرسودگی میشوند بلکه خدمات کامل پرستاری نیز به بیماران ارائه نمیشود.
در ادامه اعتراضها به نحوه گزینش دانشجومعلمان و داوطلبان استخدامی وزارت آموزش و پرورش شماری از متقاضیان میگویند به دلایل غیرحرفهای مثل خواندن کتابهای فلسفی، نحوه لباس پوشیدن، سبیلداشتن، لاکزدن، قضاشدن نماز و حضور کمرنگ در نماز جمعه یا راهپیماییها در گزینش رد شدهاند.
ارتباط با همکلاسی دختر یا پسر، لایککردن صفحه اینستاگرام، نداشتن چادر و پیدابودن ریشه مو، برخی دیگر از دلایلی است که این افراد به واسطه آن از تحصیل یا گرفتن شغل معلمی محروم شدهاند.
«شبکه شرق» روز یکشنبه ششم آبان در گزارشی با عنوان «گزینش غیرحرفهای» خبر داد که شماری از داوطلبان و دانشجو معلمان به نحوه گزینش آموزش و پرورش معترض هستند اما پاسخی به اعتراضات آنها داده نشده است.
این افراد گزینشها را غیرعلمی، افراطی و همراه با سلیقه شخصی گزینشگر دانسته و تاکید کردند که گزینشگر باید تمرکزش روی سطح علمی و شایستگی داوطلبان باشد تا بتواند یک معلم حرفهای و شایسته را در همین مصاحبه پیدا کند.
به گفته آنها، در جلسات مصاحبه آزمون استخدامی، برخوردهای غیرحرفهای و بسیار ناشایستی با داوطلبان و دانشجو-معلمان میشود.
دلایل عجیب برای رد شدن در گزینش
زهره ثابت، یکی از داوطلبان رد شده در گزینش در گفتوگو با شرق گفته امسال کد شش که توضیح نمیدهد چیست هم به آزمون فرهنگیان اضافه شده و با وجود اینکه تمام شرایط لازم را داشته و نمرههای خوبی گرفته، به خاطر رفتار غیرحرفهای گزینشگر رد شده است.
یکی دیگر از داوطلبان با بیان اینکه با کد ۱۹ در گزینش رد شده به شرق گفت: «کد ۱۹ درباره مسائل سیاسی، نحوه پوشش، حجاب، شرکت نکردن در انتخابات و لایککردن صفحه اینستاگرام است. به خیلی از داوطلبان گفتند به خاطر کد ۱۹ رد شدهاند. من هم به خاطر کد ۱۹ رد شدم.»
او با بیان اینکه چند روزی است برای پیگیری به ساختمان مرکزی وزارت آموزش و پرورش میرود، گفت خیلیها را از طبقات روستایی و کمدرآمد آواره تهران کردهاند و کسی هم پاسخگو نیست.
محمد حیدریورجانی، دبیر اسبق انجمن اسلامی دانشگاه تربیت دبیر رجایی که سالها درگیر پروندههای مختلف دانشجومعلمان رد شده در گزینش بود، گفت که به یکی از دانشجویان در گزینش گفتند به خاطر نوع سبیلی که میگذاری، به نظر ما چهره مارکسیستی داری و رد شدی.
به گفته حیدری، یک دانشجوی دختر که در دانشگاه ساری درس میخواند در همان روز اول در گزینش رد شد و به او گفتند چون یک بار برای برنامه انجمن دانشگاه از «پردیس خواهران» به «پردیس برادران» رفتی رد شدی.
شرق در گزارش خود از رد شدن یک دانشجوی اصفهانی به دلیل خواندن کتابهای فلسفی به عنوان عجیبترین اقدامی که در گزینش انجام شد، نام برد و به نقل از حیدری نوشت به او گفتند کتابهای فلسفی میخوانی و از نظر ما آدمهایی که خیلی کتاب میخوانند مشکل روانی دارند و به همین دلیل او را اخراج کردند و در پروندهاش نوشتند مشکل روانی دارد.
گزینشهای دههشصتی و بیتفاوتی وزیر آموزش و پرورش
حیدری با بیان اینکه یک فهرست ۳۰ نفره از دانشجومعلمانی که درگیر گزینش سلیقهای شدند را برای وزیر آموزش و پرورش ارسال کردیم، گفت: «گزینشهایی که انجام میشود، درست مثل گزینشهای دهه ۶۰ است. در این سه سال گذشته هم شدت گزینش بیشتر شده است. همه این موارد را به وزیر آموزش و پرورش گفتیم، اما او هیچ واکنشی نشان نداد.»
یکی از معلمانی که ۱۸ سال سابقه کار دارد و بارها درگیر مباحث گزینش شده، به شرق گفت: «در گزینش آموزش و پرورش، مصاحبهگران و کارشناسان از همان دقایق اولیه با سوالاتی اعتقادی و سیاسی فرد را محک میزنند.»
این معلم با اشاره به اینکه فرد در بدو استخدام با سوالاتی همچون پوشیدن فلان نوع شلوار، بلندی و کوتاهی آستین پیراهن، لایککردن پستها در شبکههای اجتماعی، خواندن نمازهای یومیه و تعداد رکعت و قنوت و شرکت در راهپیماییها و مناسبتهای مذهبی مورد ارزیابی قرار گیرد، گفت: «یقینا برای سنجش کارایی او کفایت نمیکند.»
او با بیان اینکه نحوه زندگی خصوصی افراد ارتباطی با فعالیتهای اجتماعی و شغلی آنان در کارشان ندارد، افزود: «گاهی دیده شده که در گزینش، نحوه پوشش در مراسمهای خانوادگی نیز مورد سوال قرار میگیرد. هیچ منطقی چنین پرسشی را برای استخدام قبول نمیکند.»
این معلم به سوالات اعتقادی در گزینش اشاره میکند و میگوید: «جدا از مسائل اعتقادی، گاهی تاکید مصاحبهگران بر بیان تمایلات سیاسی افراد آنقدر مصرانه است که فرد از ترس آنکه مخالف دیدگاه حزبی آنان صحبت نکند، به ناحق از تمایلات غیرواقع خود صحبت کرده است.»
این اولین بار نیست که گزارشهایی درباره تلاش جمهوری اسلامی برای رد صلاحیت متقاضیان استخدامی در آموزش و پرورش منتشر میشود.
هفتم مهر امسال شماری از داوطلبان آزمون استخدامی آموزش و پرورش، در گفتوگو با روزنامه اعتماد اعلام کردند که با گزینشهای دهه شصتی و با کد ۱۹ از حضور در مدارس جا ماندهاند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان هم دیماه سال گذشته گزارش داد که در آزمونهای استخدامی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۲ حدود سه تا شش هزار داوطلب به دلایل سیاسی و مذهبی در گزینش رد شدند.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش دولت پزشکیان، روز ۱۹ شهریور امسال گفت باید در روند جذب معلمان و مدیران مدارس «حساسیت» نشان داد و «تمام معلمان از شناسنامه دقیق علمی و اخلاقی برخودار باشند».
اعمال فشار و تلاش حکومت برای سرکوب معلمان و فعالان صنفی در دهههای گذشته سابقه داشته اما پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی» شمار زیادی از معلمان احضار، بازداشت و با احکام سنگین حبس مواجه شدهاند.
از پاییز ۱۴۰۱ تا کنون دهها معلم به دلیل فعالیتهای صنفی و همراهی با خیزش انقلابی، با حکم هیات رسیدگی به تخلفات اداری وزارت آموزش و پرورش از کار تعلیق یا به صورت دائمی اخراج شدند.
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته تلاش کرده با استخدام طلبههای حوزههای علمیه، نیروهای حکومتی را وارد بدنه آموزش و پرورش کند.
علی خامنهای در نخستین واکنش به حمله هوایی اسرائیل به خاک ایران گفت «کیفیت فهماندن قدرت و اراده» جمهوری اسلامی به اسرائیل را مسئولان باید تشخیص دهند و آنچه که «صلاح» است، انجام بگیرد.
خامنهای بهطور شفاف درباره چگونگی پاسخ به این حمله توضیح نداد و تعیین ابعاد آن را به تشخیص مسئولان واگذار کرد.
ارتش اسرائیل بامداد شنبه پنجم آبان ۱۴۰۳ مجموعهای از حملات هوایی را علیه مواضع جمهوری اسلامی در خاک ایران انجام داد.
در پی حمله، برخی مقامهای جمهوری اسلامی کوشیدند این رویداد را کوچک و کماهمیت جلوه دهند.
خامنهای در سخنرانی خود از حمله اسرائیل با عنوان «شرارت» نام برد و تاکید کرد این موضوع نه باید بزرگنمایی شود و نه کوچکانگاری.
پدافند جمهوری اسلامی روز شنبه از رهگیری «موفق» حملات «محدود» اسرائیل خبر داد و هدف قرار گرفتن پایگاههای نظامی در سه استان از جمله تهران را تایید کرد.
باوجود تاکید بر رهگیری حملات، تمامی جنگندههای اسرائیلی پس از اجرای عملیات، سالم به کشور خود بازگشتند.
از سوی دیگر بر اساس اطلاعیههای رسمی، در جریان این حمله چهار نیروی ارتش جمهوری اسلامی کشته شدند.
نیویورکتایمز روز چهار آبان به نقل از چهار مقام جمهوری اسلامی نوشته بود خامنهای به سپاه و ارتش دستور داده است تا چندین برنامه نظامی عملیاتی برای پاسخ به حمله اسرائیل آماده کنند.
این مقامها همچنین تاکید کرده بودند اگر اسرائیل حملات خود را به چند پایگاه نظامی و انبارهای موشک و پهپاد محدود کند، ممکن است ایران واکنشی نشان ندهد.
تهدید مقامهای جمهوری اسلامی به پاسخ قطعی
از روز شنبه تاکنون شماری از مقامهای جمهوری اسلامی درباره «حق پاسخ» به اسرائیل صحبت کردهاند.
روز یکشنبه شش آبان محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی گفت جمهوری اسلامی در چارچوب «حق ذاتی دفاع مشروع و منشور ملل متحد» خود را محق به دفاع از خود میداند و افزود: «پاسخ به این تجاوزگری، قطعی و با رعایت اقتضائات خواهد بود.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی هم با ارسال نامهای به شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل متحد گفت: «ایران حق ذاتی خود را برای پاسخ قانونی و مشروع» را محفوظ میدارد.
عراقچی شامگاه شنبه نیز در تماس تلفنی با وزرای خارجه کشورهای سوریه، قطر و مصر، گفته جمهوری اسلامی در «پاسخ قاطع و متناسب» در زمان مقتضی، تردید نخواهد کرد.
او در مصاحبهای دیگر اسرائیل را به مشارکت در حمله اسرائیل متهم کرد و گفت: «آمریکا یک کریدور فضایی در اختیار نیروی هوایی اسرائیل قرار داد.»
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم موضع غیرمستقیمتری نشان داد و بامداد یکشنبه در ایکس نوشت: «دشمنان ایران بدانند این مردم سلحشور در دفاع از خاکشان بی هیچ هراسی ایستادهاند و پاسخ هر حماقتی را با تدبیر و هوشمندی خواهند داد.»
پزشکیان چهار روز پیش و در دیدار با نخستوزیر اتیوپی، اسرائیل را تهدید کرده بود که اگر «دست از پا خطا کند» و اقدامی علیه جمهوری اسلامی مرتکب شود، پاسخ «قاطعانه و غیرقابل باوری» دریافت خواهد کرد.
محمدرضا عارف، معاون اول او، حمله اسرائیل را «شیطنت» خواند و گفت جمهوری اسلامی متناسب با این حمله، در زمان و شرایط «مقتضی» پاسخ خواهد داد.
عارف با کوچک خواندن ابعاد حمله اسرائیل گفت:«این حرکت مذبوحانه علیرغم همه شعارهایی که میدادند و ضربالعجل تعیین میکردند، برای رفع تکلیف انجام شد.»
شماری از کاربران موسوم به ارزشی و حامیان حکومت نیز از بامداد شنبه تاکنون در رسانههای اجتماعی، حملات اسرائیل را ناچیز و ناموفق خواندهاند.
باوجود این، جمهوری اسلامی از رییس شورای امنیت سازمان ملل درخواست کرد که برای رسیدگی به حمله اسرائیل به مراکز نظامی ایران، نشست فوری تشکیل دهد.
با پایان عملیات «روزهای پاسخ» ارتش اسرائیل، مشخص شده حدود ۱۴۰ جنگنده اسرائیلی در سه موج حمله، ۲۰ نقطه را در سه استان ایران هدف قرار دادند و سخنگوی ارتش اسرائیل گفت حالا اسرائیل از آزادی عمل گستردهتری در آسمان ایران برخوردار است.
این عملیات، اولین حمله گسترده خارجی به خاک ایران پس از پایان جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۷ محسوب میشود.
اسرائیل تا پیش از این، مسئولیت عملیاتهایی در خاک ایران و منتسب به خود را به صراحت نپذیرفته بود.
حسین شریعتمداری، نماینده خامنهای در روزنامه کیهان روز یکشنبه در سرمقاله این روزنامه نوشت که «از برخی شنیده میشود، حالا که حمله» اسرائیل «موفقیت درخور توجهی نداشته است، بهتر آن است که از پاسخ و یا از پاسخ سخت صرفنظر کنیم».
او در ادامه خطاب به این افراد نوشت: «کمترین کوتاهی در پاسخ محکم و رعدآسا، به مفهوم دعوت از آمریکا و پادگان منطقه آن، یعنی اسرائیل برای حملات ویرانگر به ایران اسلامی و قتلعام مردم این مرز و بوم است.»
روز یکشنبه تصاویر جدیدی در دو دیوارنگاره میدان ولیعصر و میدان فلسطین تهران منتشر شد که به تهدید اسرائیل اختصاص داشت.
جمهوری اسلامی از این دیوارنگارهها عمدتا برای انتقال پیامهای سیاسی و اعتقادی خود استفاده میکند.
در تصویر دیوارنگاره میدان ولیعصر، در یک طرف مسعود پزشکیان و محمد باقری، رییس ستادکل نیروهای مسلح با عنوان «جنگ بلد» و در طرف دیگر جو بایدن و بنیامین نتانیاهو با عنوان «جنگطلب» قرار دارند.
روز چهار آبان دو مقام سپاه پاسداران به نیویورک تایمز گفتند اگر حمله اسرائیل به ایران، خسارتهای جدی به بار بیاورد، پاسخهای مورد نظر جمهوری اسلامی شامل شلیک تا هزار موشک بالستیک، تشدید حملات گروههای شبهنظامی نیابتی ایران در منطقه و مختل کردن جریان تامین انرژی جهانی و حمل و نقل از طریق خلیج فارس و تنگه هرمز است.
یک مقام دولت بایدن نیز روز شنبه در جریان گفتوگو با خبرنگاران اظهار داشت که واشینگتن باور دارد حمله اسرائیل باید پایان رویارویی نظامی بین اسرائیل و حکومت ایران باشد اما اگر جمهوری اسلامی به این حمله پاسخ دهد، ایالات متحده بار دیگر از اسرائیل دفاع خواهد کرد.
به گزارش سازمان حقوق بشری ههنگاو، همزمان با اولین سالگرد قتل حکومتی آرمیتا گراوند، نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی خانواده این نوجوان را تحت فشارهای شدیدی قرار داده و آنها را از انتشار هرگونه مطلب مرتبط با آرمیتا در شبکههای اجتماعی منع کردهاند.
یکی از نزدیکان خانواده آرمیتا گراوند به ههنگاو گفت از چند روز پیش، منزل خانواده گراوند در تهران تحت نظارت شدید ماموران امنیتی قرار گرفته و هرگونه رفت و آمد به منزل آنها به دقت کنترل میشود.
او گفت نهادهای امنیتی به خانواده گراوند هشدار دادهاند که مراسم سالگرد فرزندشان نباید در منزل یا بر سر مزار او برگزار شود.
به منبع به ههنگاو گفت از صبح شنبه، پنجم آبان، ماموران امنیتی در اطراف مزار آرمیتا مستقر شدهاند تا از هرگونه تجمع در سالگرد قتل او جلوگیری کنند.
آرمیتا گراوند در ۹ مهر ۱۴۰۲ در پی آنچه که برخورد ماموران با او در ارتباط با حجاب اجباری گزارش شده، به کما رفت و در ششم آبان ۱۴۰۲ درگذشت.
وزارت کشور از کشته شدن ۱۰ نفر از نیروهای نظامی در محور مواصلاتی گوهرکوه شهرستان تفتان در سیستان و بلوچستان خبر داد. طبق این گزارش، وزیر کشور تیمی متشکل از مقامات این وزارتخانه و فرماندهان انتظامی را مامور بررسی ابعاد این رخداد کرد. «جیش العدل» مسئولیت این حمله را به عهده گرفت.
خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، روز شنبه پنجم آبان به نقل از پایگاه اطلاعرسانی پلیس سیستان و بلوچستان نوشت افراد مسلح با گشت انتظامی پلیس در گوهرکوه شهرستان تفتان درگیر شدند.
سایت حالوش که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد خبر داد دو خودروی نیروهای نظامی در منطقه گوهرکوه از سوی افراد مسلح هدف قرار گرفته و شماری از سرنشینان خودروها کشته و زخمی شدند.
حالوش به نقل از منابع خود نوشت که در ورودی شهر گوهرکوه افراد مسلح به دو خودرو نظامی از جمله یک تویوتا هایلوکس نیروهای پاسگاه این شهر حمله کردند که بر اثر این حمله، شماری از سرنشینان این خودروی نظامی کشته و شماری زخمی شدند.
این رسانه در ادامه ویدیوهایی از لحظات اولیه هدف قرار گرفته شدن خودروهای نظامی به دست افراد مسلح در این منطقه را منتشر کرد.
اسکندر مومنی، وزیر کشور دولت مسعود پزشکیان، هیاتی متشکل از فرماندهان انتظامی و مقامات وزارت کشور را مامور بررسی ابعاد این حمله کرد و دستور داد «در اسرع وقت با حضور در منطقه»، جزییات ماجرا را بررسی و گزارش کنند.
ساعاتی پس از این حمله گروه «جیش العدل» در اطلاعیهای مسئولیت آن را به عهده گرفت و ماموران نظامی کشتهشده را اعضای «یک واحد گشتی نیروهای سرکوبگر فراجا در گوهرکوه شهرستان تفتان» معرفی کرد.
از پاییز سال ۱۴۰۱ و پس از جمعه خونین زاهدان و سرکوب اعتراضات مردمی در نمازهای جمعه متمادی در شهرهای مختلف سیستان و بلوچستان، برخی عوامل امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی به دست افراد مسلح کشته شدند.
در برخی از این موارد گروه «جیش العدل» با صدور بیانیههایی، مسئولیت این حملات را بر عهده گرفته است.
در یکی از این حملهها، روز ۱۰ مهر و در پی درگیریهای پراکنده افراد مسلح در برخی شهرها و محورهای مواصلاتی استان سیستان و بلوچستان، دستکم شش نفر از جمله پرویز کدخدایی، فرمانده سپاه پاسداران شهر بنت و یوسف شیرانی، رییس شورای این شهر کشته و شماری زخمی شدند.
همان زمان، گروه «جیش العدل» مسئولیت تیراندازی به سوی ماموران در محور جکیگور از توابع شهرستان راسک را بر عهده گرفت.
جیشالعدل که هم جمهوری اسلامی و هم آمریکا آن را «سازمانی تروریستی» خواندهاند، در سالهای گذشته نیز حملاتی مشابه به مواضع سپاه پاسداران و نیروهای نظامی در استان سیستان و بلوچستان انجام داده است.
مسعود پزشکیان میگوید بنزین تولیدی پالایشگاهها بدون احتساب قیمت خوراک نفت خام، لیتری هشت هزار تومان است، اما طبق اسناد مالی پالایشگاهها، قیمت تمام شده بنزین حدود دو هزار تومان است. دولتی که سهمش از نفت کمتر از نیروهای مسلح است، به دنبال بهانهای برای افزایش قیمت بنزین میگردد؟
رییس دولت چهاردهم روز اول آبان ۱۴۰۳ در جریان تحویل لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ به مجلس شورای اسلامی با اشاره به چالش «اصلاح در یارانههای انرژی» گفت: «[بدون در نظر گرفتن قیمت خوراک نفت خام] هزینه پالایش، هزینه حمل فرآورده و هزینه جایگاه، [بهای تمام شده] بنزین، حدود هشت هزار تومان است.»
پزشکیان شهریورماه هم گفته بود: «هیچ منطقی وجود ندارد که بنزین را با دلار آزاد بخریم و با سوبسید به مردم بفروشیم.»
او از همان روزهایی که خودش را برای جانشینی ابراهیم رئیسی آماده میکرد، دغدغه افزایش قیمت بنزین را داشت. در لایحه بودجهای هم که پزشکیان به مجلس فرستاده، سهم نفت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی از دولت بیشتر است.
سایه بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید در انتخابات آبان ۱۴۰۳ بر سر جمهوری اسلامی است؛ کسی که در دوران ریاستجمهوری خود، صادرات نفت حکومت ایران را از بیش از سه میلیون بشکه در روز، به کمتر از ۲۰۰ هزار بشکه رساند.
در چنین شرایطی دولت پزشکیان باید روزانه ۱۱۸ میلیون لیتر بنزین تامین کند.
حالا او در مجلس گفته است بنزین داخلی بدون احتساب قیمت نفت، لیتری هشت هزار تومان تمام میشود و واردات بنزین خارجی نیز لیتری ۳۵ هزار تومان هزینه در بر دارد.
اظهارات پزشکیان از زمان رقابتهای انتخاباتی تاکنون، بوی آبان ۹۸ میدهد؛ به خصوص آنکه او در سخنرانی روز اول آبان خود هم گریزی به سال ۱۳۹۸ زد و گفت: «میزان مصرف بنزین در سال جاری ۴۰ درصد بیشتر از سال ۹۸ است.»
گفته میشود طرح تمام این موارد با هدف آمادهسازی مردم برای افزایش قیمت بنزین صورت میگیرد.
قیمت بنزین داخلی چقدر است؟
در پی اظهارات پزشکیان در مجلس، همت قلیزاده، کارشناس اقتصادی، با بررسی صورتهای مالی شش پالایشگاه تولیدکننده بنزین در کشور، نشان داد میانگین قیمت هر لیتر بنزین تولید شده در این پالایشگاهها دو هزار و ۱۱۵ تومان است.
قیمت تمام شده هر لیتر بنزین در پالایشگاه اصفهان با احتساب خوراک نفت خام ۱۸ هزار و ۶۸ تومان و بدون احتساب خوراک نفت خام دو هزار و ۳۴۵ تومان؛ قیمت تمام شده هر لیتر بنزین پالایشگاه تهران ۱۶ هزار و ۶۶۷ تومان و بدون نفت خام هزار و ۲۶۱ تومان؛ قیمت تمام شده هر لیتر بنزین پالایشگاه لاوان ۱۷ و ۶۸۷ تومان و بدون نفت خام دو هزار و ۵۷۷ تومان؛ قیمت تمام شده بنزین در پالایشگاه شیراز ۱۷ هزار و ۸۵۸ تومان و بدون احتساب نفت خام دو هزار و ۵۰۳ تومان؛ قیمت هر لیتر بنزین پالایشگاه تبریز ۱۸ هزار و ۴۷۹ تومان و بدون احتساب نفت خام دو هزار و ۵۷۸ تومان؛ قیمت بنزین پالایشگاه بندرعباس ۱۶ هزار و ۷۸۷ تومان و بدون احتساب قیمت خوراک هزار و ۴۳۰ تومان است.
به نظر میرسد مبنای پست شبکه ایکس حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، هم همین محاسبات باشد.
در مقابل، حامیان دولت پزشکیان، از جمله محمد صادق الحسینی که از مدیران دوران حسن روحانی و حامیان افزایش قیمت بنزین به شمار میرود، این محاسبه را به دلیل لحاظ نکردن هزینه استخراج و انتقال نفت و مالیات بر ارزش افزوده نادرست دانستند.
بنزین پتروشیمی و قاچاق بنزین پالایشگاهی
صرفنظر از نادرست بودن عدد اعلامی پزشکیان درباره قیمت تمام شده بنزین پالایشگاهی، مساله دیگر بنزین پتروشیمی است. هیچ اطلاعات مشخصی درباره سهم بنزین پتروشیمی از مجموع بنزین توزیع شده از سوی شرکت ملی پخش وجود ندارد.
بنزین پتروشیمی در واقع فراوردهای است که واحدهای ورشکسته متانول، از ۱۰ سال قبل شروع به تولید آن کردند و نام آن را بنزین گذاشتند. همین فراورده متهم اصلی آلودگی هوا در شهرهای بزرگ و افزایش نرخ سرطان و مرگ و میر در روزهای اوج آلودگی است.
پیش از مرگ ابراهیم رئیسی و همراهانش در سانحه بالگرد، جواد اوجی، وزیر پیشین نفت، در اردیبهشت ۱۴۰۳، از تولید مجدد بنزین پتروشیمی خبر داده بود و حمیدرضا حاجیبابایی، رییس کمیسیون تلفیق بودجه، هم انعقاد قرارداد ۲.۷ میلیارد دلاری با پتروشیمیها برای تولید فراورده جایگزین بنزین را تایید کرده بود.
بنزین پتروشیمی بسیار ارزانتر از بنزین پالایشگاهی است و به دلیل کیفیت پایین، بازار صادراتی هم ندارد و تنها در داخل کشور بهعنوان بنزین در جایگاهها توزیع میشود.
از طرفی، اطلاعاتی درباره مبدا بنزین وارداتی و قیمت آن هم وجود ندارد.
موسی غنینژاد، اقتصاددان، مهرماه ۱۴۰۳ با اشاره به آمار توزیع روزانه ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین در کشور گفت: «از این عدد، فقط ۷۰ میلیون لیتر مصرف واقعی است و مابقی به صورت قاچاق از کشور خارج میشود.»
بدین ترتیب بنا بر اظهارات غنینژاد، حجم قاچاق فعلی بنزین به حدود روزانه ۵۰ میلیون لیتر میرسد؛ عددی که جابهجایی آن از عهده تمام سوختبرانی که جمهوری اسلامی مدعی است سوخت را قاچاق میکنند، خارج است.
پزشکیان و حامیان دولت هرگز توضیح ندادند چند درصد بنزین تحویل داده شده به جایگاهها تولید پتروشیمیهاست - که احتمالا با سرمایهگذاری ۲.۷ میلیارد دلاری افزایش هم یافته - و چه کسی روزانه ۵۰ میلیون لیتر بنزین پالایشگاهی را قاچاق میکند؟