قطع ملاقات و تماس تلفنی رضا رسایی، معترض زندانی محکوم به اعدام

کانون ایرانیان جمهوری‌خواه جنوب سوئد، کمیته دفاع از حقوق بشر در ایران-اتریش، ایرانیان جمهوری‌خواه استرالیا و دادخواهان خاوران، شماری از ۱۵ تشکل امضاکننده نامه‌ای هستند که متن آن روز جمعه هشتم تیر منتشر شد.

آن‌ها خطاب به نخست‌وزیر سوئد گفتند آزادی حمید نوری، دادیار سابق زندان گوهردشت که در کشتار هزاران زندانی سیاسی در ایران مشارکت داشته، به اعتبار دولت او لطمه‌ای جدی وارد کرده است.

طرح مبادله حمید نوری با یوهان فلودروس و سعید عزیزی، دو شهروند سوئدی، در روز ۲۵ خرداد امسال انجام شد.

نوری در آبان ۱۳۹۸ به اتهام دست داشتن در اعدام‌ زندانیان سیاسی دهه ۶۰ در سوئد بازداشت و پس از محاکمه، به حبس ابد محکوم شد.

دیوان عالی سوئد روز ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ فرجام‌خواهی او را رد کرده بود.

تشکل‌های سیاسی و حقوق بشری خارج از کشور در نامه خود به روند رسیدگی دادگستری سوئد به پرونده نوری اشاره کردند و گفتند این اولین‌ بار بود که کشتار هزاران زندانی سیاسی در ایران در یک دادگاه معتبر جهانی مطرح و یکی از مجریانش محکوم شد.

آن‌ها ضمن اظهار شادمانی از آزادی فلودروس و عزیزی، تاکید کردند دولت سوئد باید برای رهایی این دو نفر و دیگر گروگان‌های در بند جمهوری اسلامی از «روش‌های دیگری» بهره می‌گرفت.

امضاکنندگان نامه هشدار دادند این‌گونه توافق‌ها با جمهوری اسلامی موجب تقویت رویکرد گروگان‌گیری شهروندان اروپایی و همچنین نقض فاحش‌تر حقوق بشر در ایران، از سوی حکومت خواهد شد.

روز چهارم تیر نیز ۱۳ گروه سیاسی و حقوق بشری فعال در کشورهای اسکاندیناوی به مماشات دولت‌های غربی با سیاست گروگان‌گیری جمهوری اسلامی اعتراض کرده بودند.

آزادی حمید نوری خشم افکار عمومی را در پی داشت و طی حدود دو هفته اخیر، اعتراض‌های متعددی نسبت به آن شد.

سازمان عفو بین‌الملل روز ۲۹ خرداد با اعتراض به آنچه آن را «آزادی تکان‌دهنده حمید نوری» خواند، این اقدام دولت سوئد را ضربه‌ای حیرت‌آور به بازماندگان و بستگان جان‌باختگان کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷ دانست.

این سازمان در بیانیه خود نوشت شرایط آزادی حمید نوری و بازگشت او به ایران، نگرانی‌های قبلی را در مورد گروگان گرفتن اتباع سوئدی از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی برای مبادله آن‌ها با حمید نوری تایید می‌کند.

اخیرا احمدرضا جلالی، دیگر شهروند ایرانی-سوئدی محبوس در زندان اوین که دست به اعتصاب غذا زده است، در فایلی صوتی از نخست‌وزیر سوئد انتقاد کرد و گفت دولت این کشور او را «بی‌پناه» به حال خود رها کرده است.

جمهوری اسلامی متهم است با بازداشت خودسرانه شهروندان دوتابعیتی و خارجی، در پی اعمال فشار بر کشورهای غربی به منظور برآوردن خواسته‌های خود است.

انتخابات ریاست جمهوری زودهنگام، ۴۰ روز پس از کشته شدن ابراهیم رئیسی در سقوط هلی‌کوپتر، در حالی برگزار می‌شود که از میان شش فرد تایید صلاحیت شده، اکنون با کنار کشیدن دو نامزد، چهار نامزد باقی‌مانده با یکدیگر رقابت می‌کنند.

مسعود پزشکیان، مصطفی پورمحمدی، سعید جلیلی و محمدباقر قالیباف، چهار نامزد باقی‌مانده هستند. پیشتر علیرضا زاکانی و امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی بدون آن که از نامزد خاصی طرفداری کنند، به سود دو نامزد باقی‌مانده از جناح موسوم به اصول‌گرا از رقابت‌ها کنار کشیده بودند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در اولین دقایق رای‌گیری در مقابل خبرنگاران رای خود را به صندوق انداخت و گفت: «روز انتخابات برای ما ایرانی‌ها روز نشاط و شادی است.»

او بار دیگر بی‌توجه به تمامی اعتراضات به سرکوب سیاسی، وضعیت نامناسب اقتصادی و آزاد و رقابتی نبودن انتخابات، مردم را به حضور در پای صندوق‌های رای دعوت کرد و گفت: «دوام و قوام و عزت و آبروی جمهوری اسلامی در دنیا متوقف به حضور مردم است. برای اثبات صحت و صداقت نظام جمهوری اسلامی حضور مردم لازم و واجب است.»

این در حالی است که حتی به گفته خود نامزدها در جریان مناظرات تلویزیونی، فضای انتخاباتی در جامعه وجود ندارد.

انتخابات این دوره در حالی برگزار می‌شود که بسیاری از تشکل‌های دانشجویی، صنفی و مدنی، احزاب و گروه‌های سیاسی، فعالان سیاسی و مدنی، زندانیان سیاسی، خانواده‌های دادخواه و شهروندان ایرانی اعلام‌ کرده‌اند این «انتخابات نمایشی» را تحریم می‌کنند.

دو دوره قبلی انتخابات مجلس شورای اسلامی در سال ۱۴۰۲ و ریاست جمهوری در سال ۱۴۰۰ شاهد کمترین میزان مشارکت مردم در پای صندوق‌های رای بودند.

وزارت کشور اعلام کرده است در این دوره ۵۸ هزار و ۶۴۰ شعبه رای‌گیری در سراسر ایران تعیین شده است.

بر اساس آمار رسمی منتشر شده در رسانه‌های داخلی، ۶۱ میلیون و ۴۵۲ هزار و ۳۲۱ نفر واجد شرایط رای دادن در داخل و خارج کشور هستند.

در این مناظره موضوعات مختلفی از مسائل داخلی مثل اقتصاد گرفته تا مهاجرت و سقط‌جنین و سیاست خارجی از جنگ اوکراین تا ایران، به زمینه‌ای برای انتقادهای تند ترامپ و بایدن از یکدیگر شد.

ایران، موضوع مجادله دو رییس‌جمهوری فعلی و پیشین آمریکا

در این مناظره در مجموع ۱۳ بار از ایران نام برده شد و روابط جمهوری اسلامی و آمریکا عملا به یکی از موضوعات مهم مناظره دو رییس‌جمهوری فعلی و پیشین آمریکا بدل شد.

در بخشی از این مناظره، دونالد ترامپ گفت که او در دوران ریاست جمهوری خود دستور کشتن بغدادی، رهبر داعش، و قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس را صادر کرد و آنها را کشت.

او بغدادی و سلیمانی را بزرگ‌ترین تروریست‌های جهان خواند و تاکید کرد که کشتن آنها به نفع کل جهان بود.

او همچنین با انتقاد از بی‌عملی دولت بایدن در قبال حمله ایران به پایگاه‌های آمریکا گفت: «در دوران من ایران ورشکسته بود و پولی نداشت که به تروریسم اختصاص بدهد و اگر من رییس‌جمهور ی بودم محال بود حمله حماس به اسراییل رخ دهد.»

بایدن در پاسخ گفت: «در دوران ترامپ به پایگاه آمریکا حمله شد و ترامپ هیچ کاری نکرد و گفت گفت آسیب مغزی سربازان آمریکایی فقط یک سردرد جزیی است.»

بایدن سپس با اشاره به جنگ غزه گفت تنها کسی که خواهان ادامه جنگ است حماس است.

او با اشاره به حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به اسرائیل گفت: «من کسی بودم که دنیا را برای دفاع از اسرائیل در برابر حمله موشکی جمهوری اسلامی بسیج کردم.»

دونالد ترامپ در مقابل گفت: «خیر، این اسرائیل است که می‌خواهد جنگ را ادامه دهد چون می‌خواهد حماس را نابود کند و باید این کار را انجام دهد.»

بایدن نیز بر ضرورت نابودی حماس تاکید کرد.

ترامپ سپس در ادامه بار دیگر تاکید کرد اگر او رییس‌جمهوری بود اساسا حماس به اسرائیل حمله نمی‌کرد و جنگی شروع نمی‌شد، چون او ایران را چنان ضعیف و ورشکسته بود که دیگر نمی‌توانست به حماس پول بدهد و از آن حمایت کند.

او گفت در دوران ریاست جمهوری‌اش هر کشوری که با جمهوری اسلامی مبادلات مالی انجام می‌داد، حتی چین تحریم می‌شدند.

دونالد ترامپ همچنین جو بایدن را به باج‌دهی به جمهوری اسلامی متهم کرد و گفت: « بایدن برای آزادی پنج گروگان، شش میلیارد دلار پرداخت در حالی که من در مجموع ۵۶ گروگان را آزاد کردم و هیچ پولی نپرداختم.»

اتهام متقابل: بدترین رییس‌جمهوری تاریخ آمریکا

مناظره تلویزیونی که از پیش ۹۰ دقیقه تعیین شده بود حدود ۱۰۰ دقیقه ادامه یافت. این برنامه تلویزیونی شامگاه هفتم تیرماه بدون حضور بیننده برگزار شد.

این مناظره با سوال مجری از وضعیت اقتصادی آغاز شد. بایدن و ترامپ علاوه بر اینکه به پرسش‌های دو مجری برنامه پاسخ دادند یکدیگر را نیز مورد سوال قرار داده و به چالش کشیدند.

جیک تپپر و دانا بش مجریان برنامه سیاسی «وضعیت کشور» سی‌ان‌ان، به صورت مشترکا این مناظره را اجرا کردند.

از ویژگی‌های متفاوت این مناظره، غیبت تماشاگران در محل برگزاری بود که بر خلاف دوره‌های پیشین، این بار تصمیم بر آن شده که تماشاگری در استودیو حضور نداشته باشد تا سر و صدای حضار بر روند برگزاری این رقابت تأثیر نگذارد.

جوبایدن و دونالد ترامپ در ابتدای مناظره از هرگونه خوش و بش با یکدیگر امتناع کردند و با هم دست ندادند. اگرچه این دو در سال ۲۰۲۰ نیز پیش از انجام مناظره ها با یکدیگر دست ندادند، اما در آن سال به دلیل پروتکل‌های بهداشتی مربوط به کوید۱۹ از انجام این کار امتناع کرده بودند.

این مناظره با موضوع سوالی درباره وضعیت اقتصادی شروع شد. جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا، در پاسخ به اولین سوال درباره عملکرد اقتصادی دولت خود، به دونالد ترامپ و دوران ریاست جمهوری او حمله کرد و میراثی را که از ترامپ به ارث برده بوده، مورد انتقاد قرار داد.

ترامپ گفت: «اقتصاد در دوران من از هر دورانی در تاریخ آمریکا بهتر بود».

او به بایدن حمله کرد و گفت تنها شغلی که بایدن ایجاد کرده برای مهاجران غیرقانونی بوده است.

بایدن با انتقاد از برنامه های اقتصادی ترامپ گفت که ترامپ مالیات ثروتمندان را کاهش داد. اگر به اندازه دیگران مالیات میدادند بسیاری از مشکلات بهداشت و درمان و غیره حل می شد.

بحث دوم، بحث سقط جنین و تصمیم جنجالی دادگاه عالی آمریکا بود. ترامپ از موضعش در مخالفت با سقط جنین به جز موارد استثنایی دفاع کرد. بایدن مثال‌هایی را ذکر کرد که سخت شدن سقط جنین به زنان آسیب زده است.

موضوع سوم معضل مهاجران بود. ترامپ به سیاست مهاجرتی بایدن شدیدا حمله کرد و گفت که بایدن مرزها را باز کرد و عملا مرزی برای آمریکا نماندهاست. بایدن اما در پاسخ، سیاست ترامپ را ابلهانه خواند.

در مورد سیاست خارجی که موضوع بعدی بحث بود، ترامپ با انتقاد شدید از سیاست خروج بایدن از افغانستان گفت که سیاست‌های ناکارآمد بایدن باعث شد پوتین جسارت حمله به اوکراین را پیدا کند. ترامپ گفت اگر انتخابات را ببرم حتی پیش از رسیدن به کاخ سفید جنگ اوکراین و روسیه را پایان می‌دهم.

موضوع تعامل واشنگتن با پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) دیگر چالش میان بایدن و ترامپ بود و موضع متفاوت و قدیمی هر دو سیاستمدار در قبال حق عضویت اعضای این سازمان بار دیگر به موضوع کشمکش بدل شد. ترامپ گفت:« در دوران من تمام بودجه ناتو را آمریکا می‌‎داد ولی من کشورهای اروپایی را مجبور کردم که بخشی از هزینه‌ها را بپردازند.»

بایدن در واکنش به این سخنان گفت: «من هرگز حرف‌هایی این قدر احمقانه نشنیده بودم. این آدم اصلا نمی‌داند چه می‌گوید. او می‌گوید که آمریکا را از ناتو خارج می‌کند.»

در قسمت دوم مناظره که بعد از یک استراحت ۴ دقیقه‌ای پیگیری شد موضوع ناامیدی رای‌دهندگان سیاهپوست از جو بایدن به عنوان موضوعی آغازین مورد توجه قرار گرفت.

از ترامپ درباره بحران اقلیمی سوال شد و او پاسخ داد که خواهان هوا و آب پاکیزه است و ادعا کرد که دولت او «بهترین ارقام محیط زیست تا امروز را داشته».

بایدن با حمله به ترامپ درباره اقداماتش برای مقابله با بحران آب و هوایی گفت که ترامپ از موافقت اقلیمی پاریس خارج شد و می‌خواسته همه اقداماتی که او تا به حال انجام داده است را ملغی کند.
او گفت که ترامپ بیش از ۱۰۰ قانون و اقدام محیط زیستی را که توسط دولت اوباما اجرا شده بود، باطل کرد.

ستاد انتخاباتی جو بایدن در بیانیه‌ای اعلام کرده که صدای گرفته جو بایدن در مناظره امشب به علت «سرماخوردگی» مزمنی است که دو سه روز است که گریبانگیر او شده است. ترامپ اما با حمله به سلامت او گفت که وضعیت جسمانی بایدن ناسالم است.

ترامپ گفت که خود از سلامت برخوردار است و همواره آزمون‌های سالانه سلامت را انجام می‌دهد. ترامپ که با انرژی بالا صحبت می‌کرد از توانایی‌اش در بازی گلف دفاع کرد و گفت که وزن کم کرده در حالی که بایدن ادعای وزن او را زیر سوال برد.

ترامپ و بایدن هر دو در مورد بحران مواد مخدر مورد سوال قرار گرفتند. ترامپ گفت که تا پیش از همه‌گیری کووید وضعیت مبارزه با اعتیاد و مواد مخدر رضایت‌بخش بود اما در دوران همه‌گیری واردات مواد مخدر تشدید شد. ترامپ این موضوع را به بهانه ای برای حمله به سیاست های مرزی بایدن تبدیل کرد و به او تاخت.

بایدن اما گفت که دولت او با استفاده از دستگاه‌های مدرن توانایی شناسایی مواد مخدر را بالا برده و با دیگر کشورها از جمله مکزیک و کشورهایی در آسیا برای رسیدگی به این بحران همکاری و رایزنی کرده است.
ترامپ مناظره را با بیان اینکه جو بایدن یک «بهانه‌جو» است که امریکا را ناامن کرده و شهرت ایالات متحده در جهان را از بین برده است، جمع بندی کرد و گفت: «سه سال و نیم است که ما داریم در وضعیت جهنمی زندگی می‌کنیم.»

ترامپ با انتقاد به سیاست‌های خارجی بایدن تندی در پایان به تظاهرات‌های ضد اسرائيلی در داخل آمریکا اشاره کرد و گفت که «همه کشور به خاطر تو در حال انفجار است. هیچکس برای تو احترام قایل نیست».

بایدن هم در سخنان پایانی خود وعده داد که در صورت انتخاب مجدد، هزینه‌های بهداشتی و درمان را کاهش داده و به خانواده‌ها کمک‌های معیشتی ارائه خواهد کرد.

کارزار ترامپ پیش از پایان مناظره، رئیس‌جمهور پیشین را برنده این مناظره اعلام کرد درحالیکه همزمان شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان به نقل از منابع خود گزارش کرده که کمپ دموکرات‌ها بعد از عملکرد ضعیف بایدن در مناظره اول به این نتیجه رسیده‌اند که آنها «دچار یک مشکل جدی شده اند.»

دیوید اکسلراد، مدیر کمپین و مشاور ارشد اوباما هم بر این باور است که دموکرات ها بعد از این مناظره نگران خواهند بود که آیا بایدن قادر خواهد بود به فرض پیروزی چهار سال دیگر بر کرسی ریاست جمهوری تکیه بزند.

فعلاً دو نامزد پذیرفته‌اند که مانند چهار سال قبل تنها دو مناظره برگزار شود. دومین مناظره تلویزیونی به میزبانی شبکه ای‌بی‌سی و در ماه سپتامبر روی آنتن خواهد رفت.

میشل تیلور پنج‌شنبه هفتم تیر در جریان پنجاه و ششمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل گفت واشینگتن هرگونه تلاش برای ساکت کردن خبرنگاران از طریق آسیب فیزیکی، تبعید اجباری و نظارت غیرقانونی با استفاده از نرم‌افزارهای جاسوسی را محکوم می‌کند.

این مقام آمریکایی با اشاره به نگرانی پنج گزارشگر ویژه سازمان ملل از اقدامات فرامرزی جمهوری اسلامی علیه رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران، از آیرین خان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور آزادی بیان و عقیده پرسید: «برای جلوگیری و مقابله با سرکوب برون‌مرزی علیه روزنامه‎‌نگاران [ایرانی] و دیگران، چه کار بیشتری می‌توانیم انجام دهیم؟»

در سال‌های اخیر و به‌ویژه پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی»، جمهوری اسلامی کوشیده است خبرنگاران و کارکنان ایران‌اینترنشنال را به شیوه‌های مختلف تحت فشار بگذارد و آن‌ها را هدف قرار دهد.

در یکی از آخرین موارد از این تهدیدات، مهران عباسیان، خبرنگار ایران‌اینترنشنال در سوئد، ۲۳ خرداد در پی تهدید‌های امنیتی به خانه امن تحت حفاظت پلیس منتقل شد.

عباسیان در خصوص این تهدید گفت: «به تازگی یک گروه تبهکار در سوئد از طرف جمهوری اسلامی مامور کشتن من و یکی از همکارانم شده است.»

پوریا زراعتی، دیگر خبرنگار ایران‌اینترنشنال هم ۱۰ فروردین هنگام خروج از منزلش در محله ویمبلدون لندن هدف حمله افراد ناشناس قرار گرفت و از ناحیه پا مجروح شد. او ۱۲ فروردین از بیمارستان مرخص شد.

شبکه آی‌تی‌وی هم در آذر سال گذشته خبر داد جاسوس‌های سپاه پاسداران در اکتبر ۲۰۲۲ به یک قاچاقچی انسان پیشنهاد دادند در ازای دریافت ۲۰۰ هزار دلار، فرداد فرحزاد، مجری ایران‌اینترنشنال و سیما ثابت، مجری پیشین این شبکه را به قتل برساند.

نماینده آمریکا در شورای حقوق بشر سازمان ملل در ادامه سخنان خود گفت روزنامه‌نگاران با تهدیدات جدیدی، از جمله تلاش‌ها برای ترویج اطلاعات جعلی با هدف تضعیف اعتماد به رسانه‌های مستقل، روبه‌رو هستند.

تیلور تاکید کرد حکومت‌های سرکوبگر در انجام حملات علیه روزنامه‌نگاران، به‌ویژه آن‌هایی که مجبور به زندگی در تبعید شده‌اند، جسارت بیشتری یافته‌اند.

به گفته این مقام آمریکایی، واشینگتن شرایط روزنامه‌نگاران در تبعید را از نزدیک دنبال می‌کند و استقامت آن‌ها را مورد تحسین قرار می‌دهد.

روزنامه دیلی‌میل هم ۱۸ فروردین گزارش داد حکومت ایران از گروه‌های جنایت‌کار سازمان‌یافته برای حمله به اهداف مورد نظر خود در اروپا استفاده می‌کند.

در تازه‌ترین گزارش در این مورد دهم، روزنامه لوموند ششم تیر خبر داد سیامک تدین طهماسبی، روزنامه‌نگار مستقل و فعال مخالف جمهوری اسلامی در هلند، از سوقصد جان سالم به در برده است.

دفتر دادستان عمومی شمال هلند در گفت‌وگو با لوموند تائید کرد دو مهاجم که قصد ورود به منزل تدین طهماسبی را داشتند، «سلاح گرم» حمل می‌کردند.

یکی از این مهاجمان یک شهروند تونسی مقیم فرانسه است که در گروه موکرو مافیا، یک کارتل قاچاق مواد مخدر در شمال اروپا عضویت دارد.

بنا بر اعلام این وزارت‌خانه، کشتی‌های تحریم شده با پرچم کشورهای پاناما، گابن، کومور، باربادوس، سنت کیتس و نویس، و جزایر کوک تردد می‌کردند.

همزمان با انتشار بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این تحریم‌ها «در پاسخ به تشدید فعالیت‌های هسته‌ای ایران و همکاری نکردن [تهران] با آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای» وضع شده‌اند.

به نوشته بلینکن، این تحریم‌ها تجارت نفت و پتروشیمی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده‌اند و نشان می‌دهند: «ما به استفاده از همه ابزارهای موجود برای جلوگیری از دست‌یابی ایران به سلاح هسته‌ای متعهد هستیم.»

یافته‌های تازه‌ترین گزارش محرمانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی حاکی از آن است که جمهوری اسلامی میزان ذخیره اورانیوم غنی‌شده خود را افزایش داده است.

بر اساس این گزارش، حکومت ایران در حال حاضر بیش از ۱۴۲ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصدی در اختیار دارد که در مقایسه با گزارش پیشین آژانس بین‌المللی در بهمن‌ماه سال گذشته، جهشی ۲۰ کیلوگرمی را نشان می‌دهد.

شورای حکام ۱۶ خرداد قطعنامه پیشنهادی بریتانیا، فرانسه و آلمان را درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی با ۲۰ رای موافق، ۱۲ رای ممتنع و دو رای مخالف به تصویب رساند.

در این قطعنامه از حکومت ایران خواسته شده تا همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را بهبود بخشد و ممنوعیت ورود «بازرسان مجرب» آژانس را لغو کند.

اقدام واشینگتن برای اعمال تحریم‌های بیشتر علیه تهران یک روز پس از آن صورت گرفت که مورگان اورتگاس، سخنگوی پیشین وزارت خارجه آمریکا در مصاحبه‌ای اختصاصی با ایران‌اینترنشنال، از مواضع دولت جو بایدن در قبال جمهوری اسلامی انتقاد کرد و اتخاذ رویکردی سخت‌گیرانه‌تر از سوی ایالات متحده را برای جلوگیری از دست‌یابی حکومت ایران به سلاح هسته‌ای ضروری دانست.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، پنجم اردیبهشت بر ادامه برنامه هسته‌ای حکومت ایران تاکید کرد و تحریم‌ها را زمینه‌ساز «شکوفایی استعدادها» و بروز «ظرفیت‌های داخل کشور» دانست.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۲۸ خرداد هشدار داد از زمان امضای برجام در سال ۲۰۱۵، برنامه هسته‌ای تهران به طور قابل توجهی توسعه یافته است.

به گفته رافائل گروسی، حکومت ایران قادر به تولید آخرین نسل از سانتریفیوژها، ساخت تاسیسات جدید و دست زدن به اقداماتی «بسیار فراتر از این‌ها» است.