دشواری‌های پیش روی موحدی کرمانی در ریاست مجلس خبرگان رهبری

این طرح با ۱۵۶ رای موافق در برابر پنج رای مخالف به تصویب رسید. هشت نماینده نیز به این طرح رای ممتنع دادند.

سمیه رفیعی، رییس فراکسیون محیط زیست مجلس اعلام کرد در مجموع حدود «۵۱ میلیارد ریال» برای پروژه‌های احیای دریاچه ارومیه هزینه شده اما عملکرد ستاد احیای این دریاچه موفقیت‌آمیز نبوده است.

رفیعی گفت: «در کنار دستاوردها و نقاط قوت این ستاد نواقص مهمی وجود داشته که به صورت کلی موجب شده شاخص‌های این برنامه کمتر از ۲۵ درصد به هدف اصلی خود که احیای دریاچه ارومیه است، دست پیدا کند.»

این اظهارات یک ماه پس از آن مطرح می‌شوند که محمد درویش، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور هشدار داد با افزایش گرما و مصرف آب در بخش کشاورزی، دریاچه ارومیه در شش ماه آتی «حتما» خشک خواهد شد.

پیش‌تر و در آذرماه ۱۴۰۲، روزنامه اعتماد نوشت در یک سال اخیر، آب دریاچه ارومیه حدود ۸۰ درصد خشک شده و حالا فقط چهار درصد از سطح آب دریاچه باقی مانده که «مساوی با مرگ قطعی ششمین دریاچه آب شور جهان و بزرگ‌ترین دریاچه داخلی ایران است».

رییس فراکسیون محیط زیست مجلس در ادامه سخنان خود درباره انتقادات به عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: «طبق بررسی‌های انجام شده توسط هیات تحقیق و تفحص، مشکلات اصلی ستاد احیا در حوزه اجرا، نظارت و هدف‌گذاری نامناسب با شرایط اقتصادی و اجتماعی منطقه، موجب عدم تحقق اهداف و کاهش اثربخشی و کارایی برنامه‌های این ستاد شده است.»

100%

رفیعی خواستار تشکیل کارگروهی ویژه با حضور نمایندگان مجلس، مقام‌های استان‌های مجاور دریاچه و همچنین نمایندگان وزارت‌خانه‌ها و دستگاه‌های ذی‌ربط برای بررسی و پیگیری گزارش تحقیق و تفحص مجلس از عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه شد.

این ستاد در مهرماه ۱۳۹۲ و در دوران ریاست‌جمهوری حسن روحانی آغاز به کار کرد.

در خرداد ۱۴۰۲، عیسی کلانتری، رییس پیشین سازمان حفاظت محیط‌ زیست نسبت به پیامدهای اجتماعی و اقتصادی خشک شدن دریاچه ارومیه در شمال‌ غرب کشور هشدار داد و گفت در صورت وقوع این رویداد، باید چهار میلیون نفر را از تبریز و شهرهای اطراف آن تخلیه کرد.

علی سلاجقه، رییس کنونی سازمان حفاظت محیط‌ زیست هم در بهمن سال گذشته به موانع موجود بر سر راه احیای دریاچه ارومیه پرداخت و اعلام کرد کشت یونجه حدود ۳۳ تا ۳۴ درصد کل آب حوضه آبریز این دریاچه را مصرف می‌کند.

دریاچه ارومیه تنها اکوسیستم رو به نابودی ایران نیست و کارشناسان و حتی مسوولان درباره خشک شدن چندین تالاب‌ در سراسر کشور هشدار داده‌اند.

این راهنما که در وب‌سایت دولت بریتانیا منتشر شده، بر ریسک‌های سیاسی و اقتصادی قابل توجهی تاکید می‌کند که کسب‌وکارهای مایل به فعالیت در ایران را تهدید می‌کنند.

در این راهنما به رژیم استبدادی جمهوری اسلامی، کارنامه ضعیف حقوق بشر حکومت و محدودیت‌های آزادی بیان در ایران اشاره شده است.

این جزوه، به فساد گسترده و موانع بوروکراتیک قابل توجه در ایران اشاره و یادآوری می‌کند که ایران در هر دو شاخص درک فساد و سهولت انجام کسب‌وکار، رتبه پایینی دارد.

بر اساس این ارزیابی، شرایط حقوق بشر به ویژه برای زنان، دختران و اقلیت‌ها در ایران بدتر شده است و تعداد اعدام‌ها و آزارها افزایش یافته است.

بریتانیا اضافه کرده که شرکت‌های بریتانیایی باید از موانع پیچیده بازار، از جمله تحریم‌های ثانویه ایالات متحده، کانال‌های محدود بانکی و تورم بالا عبور و در عین حال از رعایت تحریم‌ها و کنترل‌های صادراتی بین‌المللی اطمینان حاصل کنند.

قانون بریتانیا تجارت کالاها و خدمات غیرتحریمی با ایران را مجاز می‌داند اما شرکت‌های بریتانیایی باید از تحریم‌های سازمان ملل، تحریم‌های بریتانیا و مقررات صادراتی این کشور پیروی کنند.

بازرگانان بریتانیایی یا ساکن بریتانیا باید در نظر داشته باشند که تجارت با ایران می‌تواند تحریم‌های تجاری و مالی را به همراه داشته باشد و تحریم‌های بریتانیا برای افراد بریتانیایی (حقیقی یا حقوقی) در هر نقطه از جهان و همچنین برای هر کسی در بریتانیا اعمال می‌شود.

دولت بریتانیا به شهروندان و شرکت‌های خود هشدار داده که دقت لازم را به دلیل ریسک‌های بالای رشوه‌خواری، فساد و بازداشت‌های خودسرانه اتباع بریتانیایی در نظر بگیرند.

تجارت ایران با کشورهای جهان به ویژه کشورهای اروپایی پس از خروج آمریکا از برجام در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ شدیدا کاهش یافت.

با خروج آمریکا از توافق هسته‌ای، تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی سخت‌گیرانه‌تر شد.

بهمن ماه سال گذشته خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی گزارش داد وزارت تجارت و بازرگانی بریتانیا تجارت کالایی این کشور با ایران در سال ۲۰۲۳ را ۱۰۵ میلیون دلار اعلام کرده است.

ایرنا افزود این آمار صرفا مربوط به مبادلات کالایی بین دو کشور است و «بخش مهمی از مبادلات دو کشور مربوط به تبادل خدمات است».

بریتانیا در سال‌های اخیر تحریم‌هایی را به دلیل نقض حقوق بشر و کمک نظامی جمهوری اسلامی به روسیه در جنگ اوکراین وضع کرده است.

سال گذشته، وزارت امور خارجه بریتانیا در اطلاعیه‌ای هشدار داد شهروندان بریتانیایی و ایرانی-بریتانیایی در صورت حضور در ایران به طور چشم‌گیری در معرض خطر جدی بازداشت خودسرانه، بازجویی یا دستگیری از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی قرار می‌گیرند.

انتشار راهنمای خطرات تجارت بریتانیایی‌ها در ایران در شرایطی است که در ماه‌های اخیر کشتی‌های بریتانیایی جزو کشتی‌هایی بودند که هدف حملات شبه‌نظامیان حوثی تحت حمایت ایران در دریای سرخ قرار داشته‌اند.

اسفند گذشته، در پی غرق شدن کشتی «روبیمار» متعلق به بریتانیا، شبه‌نظامیان حوثی یمن که مورد حمایت جمهوری اسلامی هستند، اعلام کردند به هدف قرار دادن کشتی‌های بریتانیایی ادامه خواهند داد.

نیروهای جمهوری اسلامی نیز در سال‌های اخیر نفت‌کشی بریتانیایی را توقیف کرده‌اند که بریتانیا آن را «‌دزدی دریایی» خواند.

در اولین جلسه از مجلس جدید خبرگان رهبری که روز سه‌شنبه اول خرداد در تهران برگزار شد، محمدعلی موحدی کرمانی با ۵۵ رای از ۸۳ عضو حاضر در جلسه، به‌عنوان رییس انتخاب شد.

موحدی کرمانی که برای مدت دو سال رییس این مجلس خواهد بود، ۹۳ ساله است. او از سال ۱۳۹۱ امام جمعه موقت تهران است.

رییس جدید مجلس خبرگان رهبری، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و دبیر‌کل جامعه روحانیت مبارز است.

موحدی کرمانی تا سال ۱۳۸۴ نماینده خامنه‌ای در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود و در همه ادوار مجلس خبرگان رهبری، عضو این مجلس بوده ‌است.

به این ترتیب او جانشین احمد جنتی، رییس پیشین مجلس خبرگان شد که برای انتخابات این دوره، نامزد نشده بود.

دوره نمایندگی اعضای مجلس خبرگان رهبری هشت سال و تعداد نمایندگان این مجلس ۸۸ نفر است.

دو روز پیش، ابراهیم رئیسی و محمدعلی آل‌هاشم، امام جمعه تبریز که هر دو عضو مجلس خبرگان نیز بودند در جریان سقوط یک بالگرد در استان آذربایجان شرقی کشته شدند.

تصاویر منتشر شده در رسانه‌ها نشان می‌دهند محمود احمدی‌نژاد، رییس‌جمهوری پیشین، با پیراهن سفید در مراسم افتتاحیه ششمین دوره مجلس خبرگان رهبری شرکت کرده است. با مرگ رئیسی و همراهانش و جای خالی او در این برنامه، مقام‌های شرکت‌کننده مشکی پوشیده‌ بودند.

برای انتخابات ششمین دوره مجلس خبرگان رهبری که روز جمعه ۱۱ اسفند ۱۴۰۲ هم‌زمان با انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی برگزار شد، برخی چهره‌ها و اعضای دوره پیشین مثل حسن روحانی از سوی شورای نگهبان حذف شدند.

حذف این نامزدها در چارچوب نظارت استصوابی خشم روحانی را برانگیخت و او در نامه‌ای سرگشاده به این اقدام شورای نگهبان اعتراض کرد.

خامنه‌ای روز سه‌شنبه در پیامی به دوره جدید مجلس خبرگان که به وسیله محمد محمدی گلپایگانی، رییس دفترش خوانده شد، به کشته شدن دو عضو این مجلس اشاره کرد.

او در این پیام به «گزینش رهبر» از سوی این مجلس پرداخت و این ادعا را مطرح کرد که انتخاب رهبری در جمهوری اسلامی «مردمی» است.

خامنه‌ای نوشت: «گزینش رهبر بر طبق معیارهای اسلامی بر عهده‌ این مجلس است که خود، منتخب و برگزیده‌ مردم است. معیارها اسلامی است و گزینش، مردمی. این روشن‌ترین نشانه و معرف جمهوری اسلامی ایران است.»

مجلس خبرگان رهبری وظیفه انتخاب، نظارت و عزل را در مورد رهبر جمهوری اسلامی دارد اما کارکرد این مجلس در سال‌های گذشته، صرفا تمجید و ستایش از علی خامنه‌ای بوده است.

بیشتر بخوانید: گمانه‌زنی درباره آینده دولت و رقابت‌های مجلس خبرگان برای آینده رهبری

اواخر سال گذشته، امان نریمانی، عضو مجلس خبرگان، گفت: «برخی تصور می‌کنند که مجلس خبرگان باید بر اعمال رهبری هم نظارت داشته باشد.»

او افزود: «به واقع چنین نیست و در قانون اساسی هم در این خصوص چیزی گفته نشده است. مجلس خبرگان رهبری به واقع برای دوام نظام جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت.»

عباس کعبی، عضو دیگر مجلس خبرگان درباره وظیفه این مجلس گفته است: «کلمه نظارت [بر عملکرد رهبری] در قانون اساسی نیامده و در فقه هم نیست.»

یک منبع منطقه‌ای آشنا به دیدگاه حکومت ایران گفت مخالفت خامنه‌ای با حکومت موروثی، امکان رهبری مجتبی خامنه‌ای و علی خمینی، نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی را که در نجف عراق مستقر است، از بین می‌برد.

یک مقام پیشین جمهوری اسلامی هم به رویترز گفت که اکنون انتظار می‌رود بازیگران قدرتمندی از جمله سپاه پاسداران و روحانیون بانفوذ قم اقدام‌هایشان برای شکل‌دهی به روند انتخاب رهبر بعدی را افزایش دهند.

او با بیان اینکه «مرگ رئیسی ضربه‌ای است به دستگاهی که اکنون نامزد دیگری [برای رهبری] ندارد»، افزود: «در حالی که برخی گمان می‌کنند رئیسی برای جانشینی خامنه‌ای آماده شده بود، هیچ‌کس به طور قطع نمی‌دانست قصد خامنه‌ای چیست.»

حماس که از حکومت ایران حمایت‌های مالی و نظامی دریافت می‌کند، پس از اعلام خبر مرگ رئیسی به او ادای احترام کرد.

این گروه، رییس پیشین دولت جمهوری اسلامی را به دلیل آن‌چه «پشتیبانی از مقاومت فلسطین و تلاش‌های خستگی‌ناپذیر در همبستگی با فلسطینیان» خواند، ستایش کرد.

با این حال، به نظر می‌رسد مردم غزه با تمجید حماس از مواضع رئیسی در قبال مساله فلسطین موافق نیستند.

ناجی خضیر، یکی از ساکنان دیر البلح، در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه درباره مرگ رئیسی گفت: «او هرگز از ما حمایت نکرد، هرگز به وعده‌های خود عمل نکرد، هرگز خواستار برقراری آتش‌بس نشد و هرگز در کنار ما نایستاد. او به هیچ وجه ارتباطی به ما ندارد.»

دیر البلح که در مرکز نوار غزه قرار دارد، اکنون به پناهگاهی برای جمعیت انبوهی از آوارگان فلسطینی بدل شده است.

بلال خدری، یکی از آوارگان فلسطینی به خبرگزاری فرانسه گفت رئیسی «برای ما و غزه هیچ اهمیتی ندارد».

شبه‌نظامیان حماس روز ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۴۰ نفر را به گروگان گرفتند که از این تعداد تاکنون ۱۱۲ تن آزاد شده‌اند.

اسرائیل در پاسخ به این حمله، عملیات نظامی وسیعی را در نوار غزه آغاز کرد که بر اساس آمار وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۳۵ هزار کشته و ۷۹ هزار زخمی بر جای گذاشته است.

مقام‌های جمهوری اسلامی بارها گمانه‌زنی‌ها را در خصوص نقش تهران در تهاجم هفتم اکتبر تکذیب کرده‌اند. با این وجود، حکومت ایران مکررا از حمله حماس به اسرائیل حمایت کرده و آن را یک «موفقیت» خوانده است.

ساکنان غزه معتقدند آن‌چه در حال حاضر اهمیت دارد، نه کشته شدن رئیسی، بلکه اوضاع وخیم انسانی در این باریکه است.

سازمان ملل اخیرا اعلام کرد از زمان آغاز عملیات اسرائیل در رفح در دو هفته گذشته، حدود ۸۱۰ هزار فلسطینی از این منطقه گریخته‌اند.

خبرگزاری فرانسه گزارش داد کودکان در رفح باید برای دریافت جیره غذایی خود در صف‌ منتظر بمانند.

100%

مارتین گریفیث، هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد روز ۳۰ اردیبهشت نسبت به کمبود شدید سوخت و احتمال بالای وقوع قحطی در نوار غزه هشدار داد.

روبا العزیزه، یکی دیگر از ساکنان دیر البلح به کشته شدن رئیسی و شرایط بحرانی در غزه پرداخت و تاکید کرد: «من تنها برای هم‌وطنانم که هر روز می‌میرند، برای هزاران قربانی و شهیدی که جان می‌دهند، و برای این‌که هیچ‌کسی به فکر ما نیست، غصه می‌خورم.»

حسام عبدالله، فلسطینی ساکن غزه هم گفت: «چرا باید به مردی اهمیت بدهم که تنها برای ما ویرانی به همراه داشته است؟ ... با این همه تخریب و ویرانی که با آن رو‌به‌رو بوده‌ایم، هیچ کشوری به ما توجه نکرده.»

بالگرد حامل رئیسی و تعدادی دیگر از مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه و محمدعلی آل‌هاشم، امام جمعه تبریز روز ۳۰ اردیبهشت در منطقه کوهستانی ورزقان در آذربایجان شرقی سقوط کرد.

بسیاری از ایرانیان در ایران و سایر نقاط جهان با استقبال از کشته شدن رئیسی در این سانحه، به رقص، پایکوبی، آتش‌بازی و شادنوشی پرداخته‌اند.

نام رئیسی با «هیات مرگ» و اعدام‌ هزاران تن از زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ گره خورده است. هیات مرگ کمیته‌ای برای تصمیم‌گیری درباره زنده ماندن یا اعدام زندانیان سیاسی در آن سال بود.