بریتانیا برای اولین بار یک راهنمای جامع خطرپذیری به منظور تجارت در ایران برای شهروندان خود منتشر کرد که در آن، این خطرات سیاسی و اقتصادی فهرست و تدوین شدهاند و درباره آنها توضیح داده شده است.
این راهنما که در وبسایت دولت بریتانیا منتشر شده، بر ریسکهای سیاسی و اقتصادی قابل توجهی تاکید میکند که کسبوکارهای مایل به فعالیت در ایران را تهدید میکنند.
در این راهنما به رژیم استبدادی جمهوری اسلامی، کارنامه ضعیف حقوق بشر حکومت و محدودیتهای آزادی بیان در ایران اشاره شده است.
این جزوه، به فساد گسترده و موانع بوروکراتیک قابل توجه در ایران اشاره و یادآوری میکند که ایران در هر دو شاخص درک فساد و سهولت انجام کسبوکار، رتبه پایینی دارد.
بر اساس این ارزیابی، شرایط حقوق بشر به ویژه برای زنان، دختران و اقلیتها در ایران بدتر شده است و تعداد اعدامها و آزارها افزایش یافته است.
بریتانیا اضافه کرده که شرکتهای بریتانیایی باید از موانع پیچیده بازار، از جمله تحریمهای ثانویه ایالات متحده، کانالهای محدود بانکی و تورم بالا عبور و در عین حال از رعایت تحریمها و کنترلهای صادراتی بینالمللی اطمینان حاصل کنند.
قانون بریتانیا تجارت کالاها و خدمات غیرتحریمی با ایران را مجاز میداند اما شرکتهای بریتانیایی باید از تحریمهای سازمان ملل، تحریمهای بریتانیا و مقررات صادراتی این کشور پیروی کنند.
بازرگانان بریتانیایی یا ساکن بریتانیا باید در نظر داشته باشند که تجارت با ایران میتواند تحریمهای تجاری و مالی را به همراه داشته باشد و تحریمهای بریتانیا برای افراد بریتانیایی (حقیقی یا حقوقی) در هر نقطه از جهان و همچنین برای هر کسی در بریتانیا اعمال میشود.
دولت بریتانیا به شهروندان و شرکتهای خود هشدار داده که دقت لازم را به دلیل ریسکهای بالای رشوهخواری، فساد و بازداشتهای خودسرانه اتباع بریتانیایی در نظر بگیرند.
تجارت ایران با کشورهای جهان به ویژه کشورهای اروپایی پس از خروج آمریکا از برجام در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ شدیدا کاهش یافت.
با خروج آمریکا از توافق هستهای، تحریمها علیه جمهوری اسلامی سختگیرانهتر شد.
بهمن ماه سال گذشته خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی گزارش داد وزارت تجارت و بازرگانی بریتانیا تجارت کالایی این کشور با ایران در سال ۲۰۲۳ را ۱۰۵ میلیون دلار اعلام کرده است.
ایرنا افزود این آمار صرفا مربوط به مبادلات کالایی بین دو کشور است و «بخش مهمی از مبادلات دو کشور مربوط به تبادل خدمات است».
بریتانیا در سالهای اخیر تحریمهایی را به دلیل نقض حقوق بشر و کمک نظامی جمهوری اسلامی به روسیه در جنگ اوکراین وضع کرده است.
سال گذشته، وزارت امور خارجه بریتانیا در اطلاعیهای هشدار داد شهروندان بریتانیایی و ایرانی-بریتانیایی در صورت حضور در ایران به طور چشمگیری در معرض خطر جدی بازداشت خودسرانه، بازجویی یا دستگیری از سوی مقامهای جمهوری اسلامی قرار میگیرند.
انتشار راهنمای خطرات تجارت بریتانیاییها در ایران در شرایطی است که در ماههای اخیر کشتیهای بریتانیایی جزو کشتیهایی بودند که هدف حملات شبهنظامیان حوثی تحت حمایت ایران در دریای سرخ قرار داشتهاند.
اسفند گذشته، در پی غرق شدن کشتی «روبیمار» متعلق به بریتانیا، شبهنظامیان حوثی یمن که مورد حمایت جمهوری اسلامی هستند، اعلام کردند به هدف قرار دادن کشتیهای بریتانیایی ادامه خواهند داد.
نیروهای جمهوری اسلامی نیز در سالهای اخیر نفتکشی بریتانیایی را توقیف کردهاند که بریتانیا آن را «دزدی دریایی» خواند.
حماس که از حکومت ایران حمایتهای مالی و نظامی دریافت میکند، پس از اعلام خبر مرگ رئیسی به او ادای احترام کرد.
این گروه، رییس پیشین دولت جمهوری اسلامی را به دلیل آنچه «پشتیبانی از مقاومت فلسطین و تلاشهای خستگیناپذیر در همبستگی با فلسطینیان» خواند، ستایش کرد.
با این حال، به نظر میرسد مردم غزه با تمجید حماس از مواضع رئیسی در قبال مساله فلسطین موافق نیستند.
ناجی خضیر، یکی از ساکنان دیر البلح، در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه درباره مرگ رئیسی گفت: «او هرگز از ما حمایت نکرد، هرگز به وعدههای خود عمل نکرد، هرگز خواستار برقراری آتشبس نشد و هرگز در کنار ما نایستاد. او به هیچ وجه ارتباطی به ما ندارد.»
دیر البلح که در مرکز نوار غزه قرار دارد، اکنون به پناهگاهی برای جمعیت انبوهی از آوارگان فلسطینی بدل شده است.
بلال خدری، یکی از آوارگان فلسطینی به خبرگزاری فرانسه گفت رئیسی «برای ما و غزه هیچ اهمیتی ندارد».
شبهنظامیان حماس روز ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۴۰ نفر را به گروگان گرفتند که از این تعداد تاکنون ۱۱۲ تن آزاد شدهاند.
اسرائیل در پاسخ به این حمله، عملیات نظامی وسیعی را در نوار غزه آغاز کرد که بر اساس آمار وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۳۵ هزار کشته و ۷۹ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها گمانهزنیها را در خصوص نقش تهران در تهاجم هفتم اکتبر تکذیب کردهاند. با این وجود، حکومت ایران مکررا از حمله حماس به اسرائیل حمایت کرده و آن را یک «موفقیت» خوانده است.
ساکنان غزه معتقدند آنچه در حال حاضر اهمیت دارد، نه کشته شدن رئیسی، بلکه اوضاع وخیم انسانی در این باریکه است.
سازمان ملل اخیرا اعلام کرد از زمان آغاز عملیات اسرائیل در رفح در دو هفته گذشته، حدود ۸۱۰ هزار فلسطینی از این منطقه گریختهاند.
خبرگزاری فرانسه گزارش داد کودکان در رفح باید برای دریافت جیره غذایی خود در صف منتظر بمانند.
مارتین گریفیث، هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد روز ۳۰ اردیبهشت نسبت به کمبود شدید سوخت و احتمال بالای وقوع قحطی در نوار غزه هشدار داد.
روبا العزیزه، یکی دیگر از ساکنان دیر البلح به کشته شدن رئیسی و شرایط بحرانی در غزه پرداخت و تاکید کرد: «من تنها برای هموطنانم که هر روز میمیرند، برای هزاران قربانی و شهیدی که جان میدهند، و برای اینکه هیچکسی به فکر ما نیست، غصه میخورم.»
حسام عبدالله، فلسطینی ساکن غزه هم گفت: «چرا باید به مردی اهمیت بدهم که تنها برای ما ویرانی به همراه داشته است؟ ... با این همه تخریب و ویرانی که با آن روبهرو بودهایم، هیچ کشوری به ما توجه نکرده.»
بالگرد حامل رئیسی و تعدادی دیگر از مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه و محمدعلی آلهاشم، امام جمعه تبریز روز ۳۰ اردیبهشت در منطقه کوهستانی ورزقان در آذربایجان شرقی سقوط کرد.
بسیاری از ایرانیان در ایران و سایر نقاط جهان با استقبال از کشته شدن رئیسی در این سانحه، به رقص، پایکوبی، آتشبازی و شادنوشی پرداختهاند.
نام رئیسی با «هیات مرگ» و اعدام هزاران تن از زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ گره خورده است. هیات مرگ کمیتهای برای تصمیمگیری درباره زنده ماندن یا اعدام زندانیان سیاسی در آن سال بود.