حمله روسیه با پهپادهای ساخت ایران به خارکیف ۶ کشته بر جای گذاشت
به گفته سازمان اورژانس و شهردار شهر خارکیف در اوکراین، تعداد قربانیان حمله روسیه با پهپادهای ساخت ایران در شامگاه جمعه ۱۷ فروردین به این شهر که دومین شهر بزرگ اوکراین محسوب میشود، به شش کشته و حداقل ۱۰ زخمی افزایش یافت. آمار اولیه قربانیان، دو کشته بود.
ایگور ترخوف، شهردار خارکیف، روز شنبه : «در پی حمله شبانه به منطقه شوچنکیفسکی، شش کشته و ۱۰ زخمی وجود دارد.»
در پیامی در تلگرام گفت
منطقه مورد حمله در شمال شهر خارکیف واقع است.
به گفته شهردار، این حمله با پهپادهای ساخت جمهوری اسلامی انجام شده و به حداقل ۹ ساختمان مسکونی و یک پمپ بنزین آسیب وارد کرده است.
اولگ سینگوبوف، فرماندار منطقه، در تلگرام گزارش داد پسری ۲۳ ساله، جوانترین فرد مجروح است و یک زن ۲۵ ساله و یک زن ۷۱ ساله نیز در میان آسیبدیدگان وجود دارد.
بقیه زخمیها بین ۳۵ تا ۸۵ سال دارند.
بر اساس عکسهای منتشر شده از سوی پلیس، آتشسوزی در چندین منطقه پرجمعیت خارکیف در شمال شرق اوکراین نیز رخ داده است.
حمله دیگری در شامگاه جمعه تا بامداد شنبه، روستایی در غرب خارکیف را هدف قرار داد اما به گفته پلیس هیچ تلفاتی از آن گزارش نشده است.
حمله مرگبار به خارکیف پس از آن صورت گرفت که نیروی هوایی اوکراین از حضور چندین پهپاد پرتاب شده از سوی روسیه در سراسر اوکراین خبر داد.
ارتش اوکراین در فیسبوک اعلام کرد پدافند هوایی این کشور ۲۸ پهپاد از ۳۲ پهپاد و سه موشک از شش موشک پرتاب شده از سوی روسیه را منهدم کرده است.
خارکیف در هفتههای اخیر با تشدید حملات مکرر روسیه مواجه بوده است.
روز چهارشنبه گذشته، حمله پهپادی به این شهر چهار نفر را کشت و به ساختمانهای آپارتمانی آسیب زیادی وارد کرد.
آندری یرماک، رییس دفتر ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در مصاحبهای که روز پنجشنبه منتشر شد، به پولیتیکو گفت که او خارکیف را محتملترین هدف برای هر گونه حمله جدید روسیه در ماه می یا ژوئن میداند.
جمهوری اسلامی، از متحدان اصلی مسکو، متهم است پهپادهای انتحاری شاهد ۱۳۱ و شاهد ۱۳۶ را به روسیه ارسال کرده تا در جریان عملیات نظامی در اوکراین مورد استفاده قرار گیرند.
شبکه تلویزیونی اسکاینیوز ۲۰ دی سال گذشته گزارش داد حکومت ایران یک پهپاد تهاجمی جدید به نام شاهد ۱۰۷ طراحی کرده که قرار است در جنگ روسیه علیه اوکراین به کار گرفته شود.
آمریکا و اتحادیه اروپا تا کنون تحریمهایی را علیه جمهوری اسلامی در ارتباط با کمک نظامی به روسیه وضع کردهاند.
در همین زمینه برایان نلسون، معاون وزیر خزانهداری ایالات متحده گفته بود اقدامهای غیرقانونی جمهوری اسلامی در تولید پهپادهای مرگبار و تحویل آنها به روسیه و گروههای نیابتی تهران در خاورمیانه، از بین برنده ثبات است.
بریتانیا، فرانسه و آلمان آذر سال گذشته در بیانیهای مشترک از حکومت ایران به دلیل «حمایت عامدانه از جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین» و ارسال صدها پهپاد به روسیه انتقاد کردند.
به گفته این سه کشور، تحویل این پهپادها با آگاهی از این موضوع بوده است که مسکو از آنها برای هدف قرار دادن شهرهای اوکراین و زیرساختهای حیاتی استفاده میکند.
حمله روسیه با پهپادهای ساخت ایران به خارکیف ۶ کشته بر جای گذاشت | ایران اینترنشنال
پوریا زراعتی، مجری برنامه «حرف آخر» در شبکه ایراناینترنشنال، در اولین برنامه پس از حمله مهاجمان ناشناس به او، از مردم و همه افراد و نهادهایی که حمله به او را محکوم کرده بودند، تشکر کرد. سردبیران این شبکه نیز تاکید کردند که با وجود همه تهدیدها به کار خود ادامه خواهند داد.
پوریا زراعتی روز جمعه، ۱۷ فروردین، پس از وقفهای یک هفتهای، برنامه «حرف آخر» را اجرا کرد.
در این برنامه علی اصغر رمضانپور و مهدی پرپنچی، سردبیران اجرایی خبر ایراناینترنشنال در لندن و واشینگتن، با حضور در برنامه «حرف آخر» تاکید کردند که شبکه ایراناینترنشنال، با وجود همه تهدیدهای جمهوری اسلامی با قدرت به فعالیت حرفهای خود برای اطلاعرسانی به مردم ایران ادامه خواهد داد.
پوریا زراعتی در آغاز اولین برنامه «حرف آخر» از همه کسانی که با او ابراز همدردی کردند، از جمله همکارانش در شبکه ایراناینترنشنال، تشکر کرد و مردم را مهمترین منبع انرژی برای خود دانست.
او گفت با عهدی که با مخاطبان خود بسته پایبند است و راه برنامه، فارغ از آنچه اتفاق افتاده و جزییات بیشتری که در آینده روشن خواهد شد، تغییر نکرده است.
زراعتی سپس شرحی از آنچه که روز جمعه گذشته رخ داده بود، ارایه کرد و گفت که زمانی که از خانه خود خارج شد و قصد داشت سوار ماشین شود، دو نفر به او نزدیک شدند و با چاقو پای راست او را مجروح کردند.
او گفت پس از مرخصی از بیمارستان به همراه همسرش، به محلی امن زیر نظر پلیس منتقل شدهاند و هنوز در همان جا زندگی میکنند.
زراعتی گفت که با اصرار خود، و همکاری و همراهی پلیس لندن و تیم امنیتی ایراناینترنشنال موفق شد به استودیو برود تا برنامه خود را پس از یک هفته تعویق از سر بگیرد.
علی اصغر رمضانپور و مهدی پرپنچی نیز در این برنامه با اظهار خوشحالی از سلامتی پوریا زراعتی تاکید کردند که برنامه «حرف آخر» و دیگر برنامههای شبکه ایراناینترنشنال با وجود همه تهدیدها و فشارهای جمهوری اسلامی همچنان ادامه خواهند یافت.
مهدی پرپنچی، سردبیر اجرایی خبر در دفتر واشینگتن ایراناینترنشنال ، گفت: «درست است که حمله هفته گذشته به پوریا زراعتی بود، اما این حمله، در عین حال، حمله به رسانههای آزاد و آزادی بیان بود.»
او گفت: «وظیفه تک تک ما روزنامهنگاران این است که در چنین مواردی به دفاع از روزنامهنگار و روزنامهنگاری بپردازیم. دفاع ما فقط از شخص پوریا زراعتی نیست، دفاع از روزنامهنگاری و آزادی بیان است.»
علی اصغر رمضانپور، سردبیر اجرایی ایراناینترنشنال در لندن ، نیز گفت:«این نوع حملات و تهدیدها برای روزنامهنگاران ایرانی امر تازهای نیست. جمهوری اسلامی نمیتواند روزنامهنگار شجاعی را که صریح حرف میزند، تحمل کند.»
او افزود:« حکومت ایران نمیتواند کسانی را که بدون پردهپوشی از حقایق حرف میزنند تحمل کند. حتی پایینتر از این، در ایران اگر روزنامهنگارانی دروغ نگویند، مورد ستم قرار میگیرند.»
رمضانپور با بیان مشکلاتی که روزنامهنگاران در داخل ایران دارند و گاهی به قیمت جان آنها یا زندانی شدن آنها تمام میشود، به تهدیدهای صورتگرفته علیه ایراناینترنشنال هم اشاره کرد و گفت:« آنچه که در مورد ایراناینترنشنال مطرح است این است که روزنامهنگارانش در کشورهای آزاد هستند و میخواهند از حق آزادی بیان خود برخوردار باشند، اما جمهوری اسلامی، حتی فراتر از مرزهایش به دنبال ساکت کردن آنها است.»
او گفت:«دولتها در این کشورها مسئولیت قانونی دارند که از آزادی بیان دفاع کنند.»
سردبیر اجرایی خبر در دفتر لندن ایراناینترنشنال، در ادامه تاکید کرد که حمله به پوریا زراعتی اولین تهدید علیه این شبکه نبوده است، اما همانطور که تهدیدها و فشارهای قبلی تاثیری در کار این شبکه نداشتند، اکنون نیز هیچ تغییری در روش و کار ایراناینترنشنال ایجاد خواهد نشد.
مهدی پرپنچی در ادامه این گفتگو، در پاسخ به این سوال که «در صورت تداوم تهدیدها، ایراناینترنشنال چه اقداماتی میتواند انجام دهد؟»، گفت:«متاسفانه باید گفت که تهدیدهای جمهوری اسلامی بهطور قطع ادامه پیدا خواهد کرد. حملات و تهدیدهای جمهوری اسلامی سابقهای تاریخی دارد. استفاده از چاقو و قمه و قداره بخشی از سرشت و بنیان ایدئولوژی جمهوری اسلامی است که سابقه آن به ترور احمد کسروی و قبل از او میرسد.»
پرپنچی گفت:« جمهوری اسلامی با خون شکل و خو گرفته و این روش به سرشت ثانویه آن بدل شده است، بنابراین، متاسفانه این تهدیدها ادامه پیدا خواهد کرد اما ما به کاری که آغاز کردهایم متعهد هستیم و آن را انجام خواهیم داد.»
او افزود:« ما به عنوان یک سازمان خبری که دو شبکه ایراناینترنشنال و افغانستاناینترنشنال را داریم، در افغانستان با طالبان و تهدیدهای روزانه آنها و در ایران با طالبان ایرانی مواجهیم. ولی برای ما به عنوان یک سازمان خبری، امنیت روزنامهنگاران در اولویت قرار دارد.»
مهدی پرپنچی گفت:« بنابراین بدیهی است که ما موضوع حمله به خبرنگاران خود را پیگیری خواهیم کرد و از تمام ابزارهای ممکن، و امکاناتی که در کشورهای آزاد وجود دارد، استفاده خواهیم کرد تا آمران این حمله پاسخگو شوند.»
او افزود:«جمهوری اسلامی اولین حکومتی نیست که بر سانسور و پوشاندن حقیقت تکیه کرده است، اما تاریخ به ما نشان داده که چنین کاری بیهوده خواهد بود.»
پرپنچی گفت:«حتی در کشورهای غریی، روزنامهنگاری چرخ چهارم دموکراسی و نگهبان دموکراسی است، بنابراین در کشورهایی مثل ایران، وظیفه ما دو چندان دشوارتر است، ما به وظیفه خود عمل می کنیم و همانطور که گفته شد، تاریخ نشان داده است که در این رویارویی، روزنامهنگاری همیشه پیروز بوده است.»
علی اصغر رمضانپور نیز در پایان این گفتگو گفت: «حرف آخر ما این است که ما روزنامهنگاران ایراناینترنشنال تا آخر ایستادهایم و اینگونه اقدامات هم هیچ فایدهای نخواهد داشت.»
او افزود: «کسانی که در تاریخ باید پاسخگو باشند، کسانی هستند که میخواهند از طریق خشونت و وحشتافکنی، مانع سخن گفتن دیگران و بیان حقیقت از سوی دیگران شوند.»
حمله با چاقو به مجری ایراناینترنشنال، با موج گسترده محکومیت از سوی مردم و مخاطبان ایراناینترنشنال مواجه شد. روزنامهنگاران و فعالان سیاسی و مدنی نیز مسئولیت این اقدام را متوجه جمهوری اسلامی دانستند و تهدید و ارعاب روزنامهنگاران را محکوم کردند.
چهرههای سیاسی و نهادهای مدافع آزادی بیان و حقوق بشر و نیز اتحادیههای روزنامهنگاران از جمله در بریتانیا نیز حمله به پوریا زراعتی را محکوم کردند و از دولت بریتانیا خواستند که آمران و عاملان این حمله را مشخص و پاسخگو کند.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا روز جمعه، ۱۷ فروردین،از رهبران مصر و قطر خواست تا پیش از دور تازه مذاکرات آخر هفته در قاهره، شبه نظامیان حماس را برای موافقت با آتشبس غزه و آزادی گروگانها تحت فشار قرار دهند.
رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، هیات آمریکایی را در مذاکرات قاهره رهبری خواهد کرد.
یک مقام ارشد دولت بایدن گفت رییسجمهوری آمریکا به عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، نامههایی در مورد وضعیت مذاکرات گروگانگیری نوشت و از آنها خواست تا تعهد حماس به توافق را تضمین کنند و فشارها بر این گروه را افزایش دهند.
بایدن روز پنجشنبه در گفتگویی تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل درباره مذاکرات جاری برای آتشبس و آزادی گروگانها در قاهره گفتگو کرد.
جان کربی، سخنگوی امنیت ملی کاخ سفید گفت:« بایدن به نتانیاهو گفت که به مذاکرهکنندگان خود در قاهره قدرت دهد تا در اسرع وقت به توافق برسند.»
بر اساس آخرین پیشنهاد، اسرائیل و حماس در ازای آزادی گروگانهای بیمار، مسن و زخمی که در دست حماس هستند، با یک آتشبس شش هفتهای موافقت خواهند کرد. این مذاکرات هفتهها است که به هیچ نتیجهای نرسیده است.
یک مقام ارشد دولت بایدن، که نامش اعلام نشد، به رویترز گفت: «این واقعیت اساسی همچنان صادق است: امروز آتش بسدر غزه برقرار میشد اگر حماس به سادگی با آزادی این دسته آسیبپذیر از گروگانها، یعنی بیماران، مجروحان، سالمندان و زنان جوان، موافقت میکرد.
او گفت: «وظیفه حماس است که گروگانها را آزاد کند و از طریق آتشبس طولانی مدت به مردم غزه کمک کند.»
به گفته این مقام، جیک سالیوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید روز دوشنبه با خانواده گروگانها در کاخ سفید دیدار خواهد کرد.
در همین حال جان کربی گفت که آمریکا هیچ برنامهای برای انجام تحقیقات مستقل در مورد قتل هفت امدادگر آشپزخانه مکرزی جهان در غزه ندارد.
ارتش اسرائیل پس از تحقیق درباره کشته شدن امدادگران در حمله هوایی این هفته غزه، دو افسر را از کار برکنار و فرماندهان ارشد را بهطور رسمی توبیخ کرد.
نتانیاهو در تماس تلفنی خود روز پنجشنبه با بایدن در مورد یافتههای کلی تحقیقات اسرائیل در مورد این حادثه اطلاعاتی را در اختیار او قرار داده بود.
بایدن در آن گفتگو به نتانیاهو هشدار داد که اسرائیل باید اقداماتی را برای رسیدگی به آسیبهای غیرنظامی و رنج بشردوستانه انجام دهد، در غیر این صورت واشنگتن گامهای نامشخصی در پاسخ به آن برخواهد داشت.
اسرائیل همچنین اعلام کرد که بندر اشدود و گذرگاه اریز را برای افزایش جریان کمک به غزه باز میکند.
بایدن روز جمعه در پاسخ به این سوال که آیا تهدید کرده است که از حمایت نظامی از اسرائیل خودداری می کند، به خبرنگاران گفت: «از آنها خواستم کاری را که باید انجام دهند، انجام دهند.»
پس از اینکه رهبران جمهوری اسلامی اعلام کردند درباره نحوه واکنش به حمله روز دوشنبه اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق تصمیم گرفتهاند، مقامهای دولت آمریکا و رسانههای این کشور از آمادهباش کامل نیروهای آمریکا در منطقه و انتظار یک حمله از سوی تهران سخن میگویند.
یک مقام دولت آمریکا، که نامش اعلام نشد، روز جمعه ۱۷ فروردین به خبرگزاری رویترز گفت که ایالات متحده در آمادهباش کامل است و برای حمله احتمالی حکومت ایران به اهداف اسرائیلی یا آمریکایی در منطقه در پاسخ به حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در سوریه آماده میشود.
شبکه سیانان، پیشتر گزارش داده بود که ممکن است جمهوری اسلامی در هفته آینده دست به حمله بزند.
این مقام آمریکایی با تایید این گزارش گفت: «ما قطعاً در سطح بالایی از هوشیاری هستیم.»
شبکه سیانان، روز جمعه ۱۷ فروردین، گزارش داد مقامهای ارشد دولت آمریکا در حال حاضر بر این باورند که حمله جمهوری اسلامی «حتمی» است و این حمله احتمالا هفته آینده صورت خواهد گرفت.
این شبکه افزود دولت اسرائیل نیز دیدگاه مشابهی دارد و دو کشور میکوشند برای مقابله با این حملات آماده شوند.
در حمله روز دوشنبه اسرائیل، ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی در کنار سفارت ایران در دمشق هدف قرار گرفت. در این حمله، هفت عضو سپاه پاسداران، از جمله محمدرضا زاهدی فرمانده سپاه در سوریه و لبنان کشته شدند.
در همین حال، روزنامه نیویورکتایمز، روز جمعه به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد آمریکا خود را برای حملههای تلافیجویانه احتمالی جمهوری اسلامی آماده میکند و نیروهای نظامی ایالات متحده در منطقه را نیز در حالت آماده باش بالا قرار داده است.
این روزنامه همچنین به نقل از یک مقام اسرائیلی که نامش گفته نشده، نوشت: «اسرائیل در آمادگی برای حمله تلافیجویانه احتمالی ایران، نیروهای نظامی خود را در حالت آماده باش بالا قرار داده، مرخصی واحدهای رزمی را لغو کرده، نیروهای نظامی ذخیره را به واحدهای پدافند هوایی فراخوانده و سیگنالهای جیپیاس را مسدود کرده است.»
روزنامه نیویورک تایمز در عین حال به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی، که نام آنها را اعلام نکرده، افزود: «جمهوری اسلامی همه نیروهای مسلح خود را در حالت آمادهباش بالا قرار داده و این تصمیم را گرفته است که باید برای ایجاد بازدارندگی، این بار «واکنش مستقیم» نشان دهد.»
ییگال کارمون، مشاور پیشین ضدتروریسم دو نخستوزیر اسرائیل، روز جمعهع به ایراناینترنشنال گفت: «ایران نه آماده است و نه تمایل دارد که وارد درگیری مستقیم با اسرائیل شود، در نتیجه، حمله مستقیم ایران به یکی از سفارتخانههای اسرائیل محتمل نیست.»
با وجود این به نظر میرسد که مقامهای آمریکایی و اسرائیلی ارزیابی دیگری دارند.
وزیر دفاع اسرائیل با تاکید بر اینکه کشورش به هر کجا که تصمیم بگیرد حمله خواهد کرد، گفت حمله اسرائیل علیه دشمنان «بسیار، بسیار سخت» است و به همین دلیل دشمن به دنبال راههای انتقام است.
او افزود: «انتقامگیری ممکن است از هر جایی، از جمله از ایران، صورت گیرد و اسرائیل خود را برای این مساله آماده میکند.»
دو مقام آمریکایی هم به پولیتیکو گفتند انتظار میرود ایران در روزهای آینده نوعی اقدام نظامی انتقامجویانه چشمگیر علیه نیروهای اسرائیلی انجام دهد.
یکی از این مقامها گفت که پنتاگون معتقد است ایران نیروهای آمریکایی را هدف حمله قرار نخواهد داد و آمریکا در حال حاضر قصد ندارد تغییری در وضعیت نیروهای خود در منطقه ایجاد کند.
دو مقام آمریکایی، که نام آنها هم اعلام نشده، به انبیسی نیوز گفتند که دولت آمریکا نگران است که ایران ممکن است قصد حمله تلافیجویانه به اهداف نظامی و اطلاعاتی در داخل اسرائیل را داشته باشد.
آنها گفتند دولت آمریکا بررسی گزینهها برای چگونگی واکنش به اقدامهای تلافیجویانه احتمالی ایران را آغاز کرده است.
رهبران جمهوری اسلامی تهدید کردهاند که اسرائیل را به خاطر حمله ای که منجر به کشته شدن حمید رضا زاهدی، یک فرمانده ارشد سپاه پاسداران شد، مجازات خواهند کرد.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی به آکسیوس گفتند که دولت بایدن و دولت اسرائیل بسیار نگران هستند که جمهوری اسلامی برای حملهای قریب الوقوع آماده شود.
نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در لبنان، سوریه، عراق و غزه به اسرائیل حمله کردهاند، اما حملهای از خاک ایران به اسرائیل صورت نگرفته است. حمله مستقیم جمهوری اسلامی به اسرائیل بیسابقه خواهد بود و میتواند به جنگ منطقهای در خاورمیانه منجر شود.
علی اصغر رمضانپور، سردبیر اجرایی ایراناینترنشنال در لندن، در برنامه «حرف آخر» درباره حمله اخیر به پوریا زراعتی گفت: «ما روزنامهنگاران ایراناینترنشنال تا آخر ایستادهایم و اینگونه اقدامات هم هیچ فایدهای نخواهد داشت.»
رمضانپور گفت: «حکومت ایران نمیتواند کسانی را که بدون پردهپوشی از حقایق حرف میزنند تحمل کند. حتی پایینتر از این، در ایران اگر روزنامهنگارانی دروغ نگویند، مورد ستم قرار میگیرند.»
سردبیر اجرایی ایراناینترنشنال افزود: «کسانی که در تاریخ باید پاسخگو باشند، کسانی هستند که میخواهند از طریق خشونت و وحشتافکنی، مانع سخن گفتن دیگران و بیان حقیقت از سوی دیگران شوند.»
واردات خودروهای برقی و دوستدار محیط زیست به ایران، با وجود وعدههای دولت در سالهای اخیر به شکلی روشمند اجرایی نشده است. اتفاقی که به نظر میرسد عمده دلیل آن، رانت و انحصار صنعت خودروسازی داخلی زیر نظر حکومت جمهوری اسلامی باشد.
آمارها نشان میدهند در دو سال گذشته حتی یک خودروی برقی (EV) به ایران وارد نشده است.
سال ۱۴۰۰ به جای ۳۰۰ هزار دستگاه خودروی وعده داده شده، تنها ۱۵ هزار خودروی کممصرف وارد کشور شد که حتی شامل خودروهای جدید این حوزه یا مدلهای هیبریدی هم نمیشدند.
جمهوری اسلامی در سال ۱۳۹۷ واردات خودرو را ممنوع کرد. این ممنوعیت ظاهرا به عنوان اقدامی برای کاهش هزینههای خودروهای وارداتی، کنترل تراز و حفاظت از ذخایر ارزی کشور اجرا شد.
در همین حال، خودروسازان داخلی دولتی و شرکتهای وابسته به آنها در سال ۱۴۰۲ حدود ۱/۲ میلیون دستگاه خودرو با سوخت بنزینی تولید کردند.
این امر از آن لحاظ قابل توجه است که ایران از سال ۱۴۰۱ با کسری بنزین دست و پنجه نرم میکند و همین امر باعث آغاز واردات و افزایش یارانه سالانه این سوخت به بیش از ۱۰ میلیارد دلار شده است.
با اینحال و با وجود رشد سریع بازار جهانی خودروهای الکتریکی، دولت ایران تاکنون هیچ توجه یا تمایلی به واردات خودروهای برقی نشان نداده است.
بازارهای جهانی خودروهای برقی و هزینههای انرژی
در سال ۲۰۲۳، بازار جهانی خودروهای الکتریکی شاهد رشد خیره کننده ۳۷ درصدی بود که نزدیک به ۱۵ درصد از بازار خودرو در سراسر جهان را به خود اختصاص داد.
پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰، خودروهای برقی دو سوم از فروش بازار خودرو را به خود اختصاص دهند.
در حال حاضر حدود ۲۷ میلیون خودروی برقی در جادههای جهان وجود دارد که مصرف برق آنها حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ تراوات ساعت (تریلیون وات) در سال است.
در ایران ۱۶ میلیون خودرو وجود دارد که عمدتا تولید داخل هستند و روزانه حدود ۱۱۰ میلیون لیتر بنزین مصرف میکنند. این خودروها در مقایسه با مدلهای خارجی، دارای موتورهای ناکارآمد و آلایندگی بالا هستند.
بنابراین، اگر ایران حتی یک میلیون خودروی برقی وارد کند، مصرف برق آنها حدود چهار تراوات ساعت در سال خواهد بود که تقریبا معادل یک درصد از برق تولیدی کشور است.
این در شرایطی است که ایران هم با کمبود بنزین و هم با آلودگی شدید هوا مواجه است.
بخش قابل توجهی از آلودگی هوا در ایران به دلیل خودروهای تولید داخل است. چراکه میزان مصرف این خودروها به صورت میانگین ۱۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است که تقریبا دو برابر بیشتر از استانداردهای جهانی محسوب میشود.
از سوی دیگر، کمتر از یکچهارم بنزین تولید داخل در ایران دارای استانداردهای یورو پنج و یورو شش است.
خودروهای ایرانی گازسوز نیز روزانه ۲۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی فشرده (CNG) مصرف میکنند.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، ایران در سال ۲۰۲۲ حدود ۵۰ میلیارد دلار یارانه پنهان برای محصولات نفتی، ۴۵ میلیارد دلار برای گاز طبیعی و ۳۰ میلیارد دلار برای برق هزینه کرده است.
به کلام سادهتر، تفاوت قیمت فروش داخلی و خارجی فرآوردههای نفتی، گاز و برق ایران در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۲۵ میلیارد دلار بوده که معادل یکسوم تولید ناخالص داخلی کشور است.
پالایشگاههای ایران حدود ۲۵ درصد از بنزین مصرفی کشور در سال را تولید میکنند. یارانه پنهان بنزین ایران در سال ۲۰۲۲ (۱۴۰۱) حدود ۱۲/۵ میلیارد دلار بوده است.
اگر قرار باشد ایران یک میلیون خودرو برقی وارد کند، به جز هزینه اضافی برای ایجاد زیرساخت، یارانه پنهان برای تامین برق مورد نیاز این خودروها تنها ۳۰۰ میلیون دلار در سال خواهد بود.
خودروی برقی در مقابل خودروی بنزینی در ایران
مصطفی رجبی مشهدی، مدیرعامل شرکت دولتی برق ایران روز ۱۳ فروردین اعلام کرد که وزارت نیرو در نظر دارد هشت ایستگاه شارژ خودروی برقی در تهران بسازد. اما قیمت برق مصرفی با استفاده از نرخ تجاری بالاتر، ۵۴۷ تومان در هر کیلووات ساعت تعیین میشود.
تاکنون گزارشی مبنی بر آغاز ساخت این ایستگاهها منتشر نشده است.
علاوه بر این، دلیل تصمیم ایران برای محاسبه قیمت برق برای خودروهای برقی با نرخهای تجاری همچنان نامشخص است، به ویژه با توجه به یارانه قابل توجهی که برای بنزین ارائه میشود.
با این وجود، دارندگان خودروهای برقی بالقوه آینده در ایران، همچنان میتوانند انتظار داشته باشند که هزینه کمتری را برای تامین انرژی برق در مقایسه با خودروهای بنزینی متحمل شوند.
با نرخ فعلی، یک خودروی برقی به طور متوسط در هر کیلومتر ۰/۲ کیلووات ساعت برق مصرف میکند، بنابراین هزینه انرژی خودروی برقی برای هر ۱۰۰ کیلومتر در ایران، حدود ۱۱ هزار تومان هزینه خواهد بود.
در حالی که هزینه سوخت برای هر ۱۰۰ کیلومتر با بنزین آزاد بالغ بر ۴۸ هزار تومان و با بنزین سهمیهای نصف این رقم است.
بنابراین استفاده از خودروی برقی در ایران بسیار مقرون به صرفهتر از خودروی بنزینی خواهد بود.
مقاومت دولت به دلیل انحصار دولتی
به نظر میرسد دلیل اصلی عدم تمایل دولت به واردات خودرو از این واقعیت ناشی میشود که تقریبا ۸۰ درصد خودروهای داخلی از سوی شرکتهای خودروسازی دولتی تولید میشوند.
در نتیجه به دلیل انحصار بازار خودرو توسط شرکتهای دولتی، ایرانیها مجبور به خرید خودروهای بیکیفیت و گرانقیمت با مصرف بنزین بالا هستند.
سعید تاجیک، مدیرعامل شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران ۱۳ فروردین به وبسایت اقتصاد آنلاین گفت که وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران علاقهمند به واردات خودروهای برقی است اما وزارت نیرو به دلیل کسری برق نسبت به این پیشنهاد ابراز نگرانی کرده است.
ایران در ماههای تابستان با ۱۴ هزار مگاوات کمبود برق مواجه است در حالی که در سایر فصول کمبود برق وجود ندارد.
علاوه بر این صادرات خالص برق ایران در سال ۲۰۲۳ حدود ۲/۵ تراوات ساعت به ارزش حدود ۳۰۰ میلیون دلار بود که میتواند نیاز انرژی ۶۲۵ هزار خودروی الکتریکی را در سال را تامین کند.
تولید برق فعلی ایران تقریبا ۳۹۰ تراوات ساعت است، اما ۱۳ درصد آن (بیش از ۵۰ تراوات ساعت) به دلیل فرسودگی شبکه انتقال برق از بین میرود.
تاجیک همچنین تاکید کرد که واقعیت این است که ایران فاقد زیرساختهای لازم برای خودروهای برقی است.
او برای توجیه ممنوعیت واردات خودروهای برقی به این نکته نیز اشاره کرد که برق تولیدی در ایران دوستدار محیط زیست نیست. تقریبا ۸۰ درصد برق تولیدی ایران از نیروگاههای حرارتی تامین میشود که مقادیر زیادی گاز، مازوت و گازوئیل میسوزانند.
بر اساس آمار رسمی وزارت نیرو، بیش از ۹۴ درصد از تولید برق کشور در سال مالی گذشته (منتهی به ۲۹ اسفند) از نیروگاههای حرارتی بوده است.
باوجود پیشبینیهای دولت برای افزودن دو هزار و ۵۰۰ مگاوات به ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر در مدت مشابه، تنها ۷۵ مگاوات از ظرفیت برنامهریزی شده محقق شد که کمتر از سه درصد از هدف مورد نظر را تشکیل میدهد.
این در حالی است که دولت ابراهیم رئیسی مدعی است که دولت در سال جاری تاسیس نیروگاههای خورشیدی و بادی جدید را برای تولید چهار هزار و ۵۰۰ مگاوات برق هدفگذاری کرده است.
