سپاه در اطلاعیهای مسوولیت حمله با موشکهای بالستیک به اربیل عراق را به عهده گرفت و هدف از آن را «انهدام مقرهای جاسوسی» و «تجمع گروههای ضدایرانی» اعلام کرد. الحدث به نقل از منابع امنیتی و خبرنگار اسکاینیوز گزارش دادند موشکها در نزدیکی کنسولگری آمریکا در اربیل ساقط شدند.
دانشگاه بهشتی تهران اعلام کرد دانشجویانی که هرگونه محکومیت انضباطی دارند، امکان ورود به مقطع بالاتر از طریق سهمیه استعداد درخشان را ندارند. همچنین گفته شده دانشگاه میتواند در صورت اطلاع از وقوع چنین مواردی در هر مرحله و حتی فراغت از تحصیل، با دانشجو مطابق مقررات برخورد کند.
بر اساس گزارش خبرگزاری ایسنا، این تصمیم دانشگاه بهشتی، بر اساس آیین نامه پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان در دوره تحصیلی کارشناسی ارشد، ضوابط و مقررات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دستورالعمل اجرایی مصوب شورای استعدادهای درخشان دانشگاه بهشتی صورت گرفته است.
حساب «دانشجویان متحد» در شبکه اجتماعی ایکس ، از این رخداد به عنوان «مشروعیت بخشی به محرومیت غیر قانونی از تحصیل» نام برد و نوشت: «در آییننامه استعداد درخشان به این موضوع هیچ اشارهای نشده و این تصمیمات به صورت سرخود و توسط دانشگاه گرفته شده است.»
به نوشته این تشکل صنفی دانشجویان، «با آغاز سال تحصیلی ١۴٠٢ ثبتنام برخی از این دانشجویان در مقطع تحصیلات تکمیلی لغو شده و در مواردی حتی پس از ثبتنام و دریافت شماره دانشجویی، دانشجو را از تحصیل محروم کرده و یا مشروط به اخذ تعهد توسط حراست تایید شده است.»
از مهر امسال تاکنون گزارشهای بسیاری درباره برخوردهای قهری با دانشجویان، اخراج و تعلیقها و برگزاری جلسات کمیته انضباطی منتشر شده است.
برای برخی از دختران دانشجوی مخالف حجاب اجباری، حکم لغو اسکان در خوابگاهها صادر کردهاند.
ایراناینترنشنال روز نهم آذر در گزارشی نوشت با ادامه فشارهای امنیتی، کادرهای آموزشی شماری از دانشگاهها که در خیزش ۱۴۰۱ نقشی پررنگ داشتند، پاکسازی شدهاند.
پیش از آن در روزهای ۳۰ آبان و یک آذر، پس از حمله نیروهای حراست به کتابخانه و کلاسهای درس دانشگاه بهشتی، دانشجویان دانشکده روانشناسی با تحصن در محوطه دانشگاه، از حضور در کلاسهای درس خودداری کردند.
این اقدام اعتراضی دانشجویان پس از آن صورت گرفت که تعدادی از نیروهای حراست دانشگاه بهشتی به کتابخانهها و داخل کلاسهای درس در دانشکدههای روانشناسی، ادبیات و علوم انسانی حمله کردند.
در مردادماه امسال، کانال شوراهای صنفی دانشجویان از افزایش فشار بر اساتید و دانشجویان معترض و احضار تعدادی از استادان ازجمله رهام افغانی خراسکانی، عضو هیات علمی دانشکدهی معماری و شهرسازی دانشگاه بهشتی، به دلیل حمایت آنها از خیزش انقلابی مردم ایران خبر داد.
دانشجویان دانشگاههای مختلف کشور در جریان خیزش انقلابی سال گذشته حضور پررنگی داشتند و فضای دانشگاهها شاهد اعتراض، تحصن و تجمعهای دانشجویی گسترده بود.
این اعتراضات دانشجویی در شرایطی برای ماههای متوالی ادامه یافت که صدها نفر از دانشجویان دانشگاههای مختلف به شکلی خشونتبار بازداشت یا ممنوعالورود شدند و نیروهای سرکوبگر چندین بار به خوابگاههای دانشجویان در دانشگاههای مختلف حمله کردند.
چند دانشجوی برتر ایرانی به ایران اینترنشنال گفتند با وجود پذیرش از دانشگاههای معتبر آمریکا، این کشور صدور ویزای آنان را بلاتکلیف نگه داشته است. صدها مورد مشابه دیگر هم وجود دارد. وزارت خارجه آمریکا به ایران اینترنشنال گفت به تلاش برای کاهش مدت زمان بررسیهای اداری ادامه می دهد.
شش دانشجوی برتر ایرانی که نخواستند نامشان فاش شود، به ایران اینترنشنال گفتند بین شش تا ۱۴ ماه است برای ویزای آمریکا اقدام کردهاند اما با تاخیرهای طولانی در صدور ویزای این کشور مواجه شدهاند.
برخی از استادان دانشگاه در آمریکا هم گفتند که این وضعیت بیسابقه است.
تاخیر در صدور ویزای آمریکا ممکن است منجر به از دست رفتن فرصت ادامه تحصیل برای این دانشجوها شود.
ایران اینترنشنال به یک گروه تلگرامی دسترسی پیدا کرده که اطلاعات آن نشان میدهد دستکم ۷۰۰ دانشجوی ایرانی گرفتار چنین وضعیتی هستند.
به دلیل قطع روابط دیپلماتیک میان ایران و آمریکا پس از حمله و اشغال سفارت این کشور در تهران در سال ۱۳۵۸، این دانشجویان مجبورند برای گرفتن ویزا به سفارتهای آمریکا در کشورهای همسایه ایران، مثل ارمنستان یا امارات متحده عربی بروند. سفرهایی که به هزینه بالای اقدام برای تحصیل در آمریکا برای دانشجویان ایرانی اضافه میکند. به گفته چندین دانشجو روند اقدام برای پذیرش از دانشگاه و ویزا به طور متوسط ۱۵۰ میلیون تومان هزینه دارد.
سختتر شدن صدور ویزا پس از حملات یازدهم سپتامبر
در پی حملات تروریستی یازدهم سپتامبر، دولت آمریکا لایحه «تقویت امنیت مرزی و اصلاح قانون ویزا» را تصویب کرد.
بنا بر این لایحه، درخواست ویزا از جانب شهروندان کشورهایی که آمریکا آنها را به عنوان حامی تروریسم میشناسد، باید از نظر امنیتی بیشتر بررسی شود.
آمریکا از ابتدای سال ۱۹۸۴ دولت جمهوری اسلامی را در فهرست دولتهای حامی تروریسم قرار داده است.
دیوید گلاکمن، وکیل مهاجرت در آمریکا در این زمینه به ایران اینترنشنال گفت: «این معضل فقط برای دانشجوهای ایرانی است. از ملیتهای دیگر هم پروندههای مشابه داشتهام، ولی برای ویزای دانشجویی تقریبا همه ایرانی هستند.»
مشخص نیست از میان پروندههای درخواست ویزای دانشجویان ایرانی، چه پروندههایی باید در روند بررسی بیشتر قرار بگیرند، اما بر اساس وبسایت وزارت خارجه آمریکا اغلب پروندهها در۶۰ روز به نتیجه میرسند.
وزارت خارجه آمریکا میگوید اگر زمان انتظار متقاضی صدور ویزا بیشتر از ۱۸۰روز بشود، او حق شکایت و پیگیری قانونی دارد.
گلاکمن افزود: «لایحه روال اداری [آمریکا] بخشی دارد که طبق آن ادارات [این کشور] ملزم به تصمیمگیری در مدت زمان معقول هستند. بنابراین، اگر وزارت خارجه یا هر سازمان فدرال دیگری بیش از حد شما را معطل کند، میتوانید با استناد به این لایحه از آنها شکایت کنید.»
او تاکید کرد: «قبلا راحتتر میشد با این شرایط کنار آمد. بررسی اداری این قدر طول نمیکشید. اما تقریبا از زمان دولت دونالد ترامپ و قطعا از آغاز کار دولت جو بایدن شرایط بدتر و بدتر شده است.»
این وکیل مهاجرت میگوید اکنون «مجبورشدم شکایتهای قانونی بیشتری تنظیم کنم. در ماههای اخیر، وزارت خارجه سختگیرتر هم شده و دیگر پیگیری قانونی هم مثل قبل تاثیرگذار نیست.»
پیامدهای معضل ویزا در دانشگاههای آمریکا
تحقیقات ایران اینترنشنال نشان میدهد که این بلاتکلیفی در صدور ویزای دانشجویان، از یک طرف باعث اتلاف وقت دانشجوها در ایران شده، و از طرف دیگر مستقیما بر دانشگاهها و استادهای منتظر در آمریکا تاثیر گذاشته است.
امیر آقاکوچک، استاد دانشگاه کالیفرنیا ایرواین به ایران اینترنشنال گفت هزینه دانشجویانی که پذیرفته میشوند، از پروژههای تحقیقاتی دانشگاه پرداخت میشود.
به گفته این استاد دانشگاه، اگر دانشجو به موقع به آمریکا نرسد، پروژه انجام نمیشود و ممکن است بودجهای که دانشگاه از این طریق به دست میآورد، لغو شود.
آقاکوچک تاکید کرد نیامدن دانشجو به دانشگاه، قطعا برای استادان دانشگاه دردسرساز است و مشکلات اداری و مالی برای آنان ایجاد میکند.
بنا بر آمار موسسه تحصیلات بینالمللی (IIE)، موسسهای که آمار دانشجوهای خارجی در آمریکا را ثبت میکند، در حال حاضر کمتر از ۱۱ هزار دانشجوی ایرانی در ایالات متحده مشغول به تحصیل هستند.
این آمار، نسبت به سال ۲۰۱۷ به دلایل مختلف ۱۵ درصد کاهش داشته است و تاخیر در صدور ویزاها میتواند به این روند نزولی دامن بزند.
آقاکوچک به ایران اینترنشنال گفت که در گذشته، استادان دانشگاههای آمریکا به توانایی دانشجویان ایرانی باور داشتند، اما با روندی که در صدور ویزا برای آنان ایجاد شده، تصمیمگیری استادان دانشگاههای آمریکا درباره پذیرش دانشجویان ایرانی نیز تحت تاثیر قرار گرفته و ممکن است دانشجویان ایرانی حتی نتوانند پذیرش بگیرند.
او بر اساس تجربههای گذشته خود گفت که صدور ویزای آمریکا برای دانشجویان ایرانی بستگی زیادی به تحولات سیاسی دو کشور دارد و هر زمان که تنشها میان جمهوری اسلامی و آمریکا کاهش یافته، صدور ویزا برای دانشجویان ایرانی نیز آسانتر شده است.
این استاد ایرانی دانشگاههای آمریکا با این حال تاکید کرد که چنین وضعیتی حتی در دوران ریاست جمهوری ترامپ نیز سابقه نداشته است.
بر اساس قوانین آمریکا، تبعیض بر اساس نژاد، رنگ و ملیت در نهادهایی مانند دانشگاهها که کمک مالی فدرال را دریافت میکنند، ممنوع است.
علاوه بر آن، موسسات آموزش عالی باید اصل موقعیتهای برابر فارغ از جنسیت، نژاد و ملیت را رعایت کنند.
توضیح روشنی برای تاخیر وجود ندارد
بر اساس گفتههای دانشجویانی که با ایران اینترنشنال مصاحبه کردند، کارمندان آمریکایی شاغل در بخش ویزای کنسولگریهای این کشور که با دانشجویان مصاحبه میکنند، با پروندههایشان «سلیقهای» برخورد میکنند.
این دانشجویان میگویند برخی از این کارمندان سختگیرترند و برخی دیگر آسانتر با درخواستهای ویزا برخورد میکنند. همچنین بعضی سوابق تحصیلی این دانشجویان را تحسین کردهاند.
چه عواملی میتواند در این روند تاثیرگذار باشد؟
یکی از دانشجویان ایرانی در آمریکا که در مقطع دکتری تحصیل میکند اما به خاطر نگرانی از وضعیت اقامتش نخواست هویتش فاش شود، به ایران اینترنشنال گفت یکی از مواردی که گفته می شود در صدور ویزای آمریکا تاثیر دارد «مساله سربازی» است. این دانشجو و سایر متقاضیان ویزا که با ایران اینترنشنال مصاحبه کردهاند، از خدمت سربازی معاف بودهاند.
سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی وزارت خارجه آمریکا قرار دارد. پیشتر گزارشهایی منتشر شده که آمریکا به افرادی که در سپاه پاسداران دوران خدمت اجباری سربازی را گذراندهاند، ویزا نمیدهد.
این محدودیت که از زمان ترامپ آغاز شد، در دوران بایدن نیز ادامه دارد. سال گذشته، وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به ایراناینترنشنال، خبر لغو ممنوعیت صدور ویزا برای کسانی را که خدمت سربازی غیرداوطلبانه در سپاه پاسداران انجام دادهاند، تکذیب کرد. آمریکا خبر لغو ممنوعیت ویزا برای سرباز وظیفههای پیشین در سپاه پاسداران را تکذیب کرد | ایران اینترنشنال (iranintl.com)
دانشجوی ایرانی مقطع دکتری همچنین گفت یکی دیگر از مسائلی که بررسی میشود، رشتهای است که دانشجو متقاضی تحصیل در آن است.
در آمریکا فهرستی به نام «فهرست فنآوریهای حساس» وجود دارد و اگر دانشجویی متقاضی تحصیل در یکی از رشتههای این فهرست باشد، ویزا گرفتن برای او دشوار میشود.
رشته تحصیلی دانشجوهایی که برای این گزارش با آنها مصاحبه شده، در این فهرست وجود ندارد. پیگیریهای این دانشجوها از طریق سفارتها، دانشگاهها، و حتی سناتورهای ایالتی پاسخی نگرفته است. ایران اینترنشنال بخشی از این مکاتبات را بررسی کرده و صحت آنها را تایید میکند.
نگرانی جمعی دانشگاهیان و پاسخ وزارت خارجه آمریکا
در هفتههای اخیر، تعداد زیادی از استادها و دانشگاهیها در شبکههای اجتماعی به تاخیر در صدور ویزاهای دانشجویی واکنش نشان دادهاند و درباره آن ابراز نگرانی کردهاند.
آنان از دولت آمریکا خواستهاند تا محیطهای دانشگاهی را از تنشهای سیاسی دور نگه دارد.
کاوه مدنی، استاد دانشگاه سیتی نیویورک در گفتوگو با ایران اینترنشنال تاخیر در صدور ویزا برای دانشجوهای ایرانی را «تبعیض» خواند.
او گفت: «هر کشور میزبانی حق دارد از لحاظ امنیتی مطمئن شود کسانی که وارد میشوند امنیت آن کشور را به خطر نمیاندازند، اما تجربه نشان میدهد این فرایندها خیلی موثر نیستند. دزد و اختلاسگر و حکومتیها از این فیلترها رد میشوند و افراد بیگناه و بیاطلاع از مسائل سیاسی گرفتار میشوند.»
طبق آمار وزارت خارجه برای اغلب پروندههای درخواست ویزای دانشجویان که بیشتر بررسی میشوند، در نهایت ویزا صادر میشود اما بسیاری از دانشجوها ممکن است در این فاصله پذیرش دانشگاه را از دست بدهند.
وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به این نگرانیها به ایران اینترنشنال گفت: «ایرانیها در بین ۲۵ کشوری هستند که بیشترین دانشجو را در آمریکا دارند و ما به آنها خوشآمد میگوییم. در عین حال تصمیمگیری درباره هر ویزا یعنی تصمیمگیری برای امنیت ملی.
همه افرادی که به آمریکا سفر میکنند از نظر امنیتی به دقت بررسی میشوند. ممکن است به بعضی پروندهها به خاطر نزدیک شدن زمان آغاز به تحصیل دانشجو سریعتر رسیدگی کنیم. ما به تلاش برای کاهش مدت زمان بررسیهای اداری ادامه میدهیم.»
دانشجویان ایرانی که با ایران اینترنشنال گفتوگو کردهاند، گفتند که از دولت آمریکا میخواهند آنان را بیرون از معضلات سیاسی نگاه دارد.
صفحه اینستاگرام نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی، اعلام کرد این برنده جایزه نوبل صلح در پرونده جدیدی به ۱۵ ماه زندان، دو سال تبعید، دو سال منع خروج از کشور، دو سال منع عضویت در گروهها و دو سال منع استفاده از تلفن هوشمند محکوم شد. این پنجمین محکومیت محمدی از سال ۱۴۰۰ تاکنون است.
این حکم از سوی شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری و با اتهام «تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی» علیه محمدی صادر شده است.
جلسه محاکمه این فعال حقوق بشر، ۲۸ آذرماه امسال در دادگاه انقلاب تهران برگزار شد. محمدی حاضر به شرکت در جلسات بازپرسی و محاکمه خود نشد و رای دادگاه در همان جلسه به طور غیابی صادر شده است.
صفحه اینستاگرام این زندانی سیاسی درباره حکم صادر شده علیه او نوشت: «رای صاده بیشباهت به یک بیانیه سیاسی علیه متهم نیست و بارها تاکید شده که او به تحریک و ترغیب افکار عمومی و افراد به جنجال و آشوب دست میزند و بازیای را به نفع دشمنان این مرز و بوم پیش برده و هرگونه فضاسازی علیه حاکمیت را منتشر میکند.»
این پرونده که با شکایت وزارت اطلاعات علیه محمدی گشوده شده بود، سومین محاکمه سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر به دلیل فعالیتهای حقوق بشری اخیر او در زندان و فرستادن بیانیه و نوشتههایش به بیرون زندان است.
محمدی روز یکشنبه ۱۹ آذر، همزمان با اعطای جایزه نوبل صلح، به دفتر بند زنان زندان اوین فراخوانده شد و طی ابلاغیهای به او اعلام شد که روز ۲۸ آذر در دادگاه انقلاب محاکمه خواهد شد.
مراسم اهدای جایزه نوبل صلح ۲۰۲۳ در اسلو پایتخت نروژ بدون حضور محمدی برگزار شد و علی و کیانا رحمانی، فرزندان نرگس، جایزه را به نمایندگی از او دریافت کردند.
نرگس محمدی به همراه گلرخ ایرایی، آنیشا اسداللهی، سروناز احمدی، فروغ تقیپور، مرضیه فارسی، محبوبه رضایی، سپیده قلیان، ارغوان فلاحی، شیوا اسماعیلی، پروین میرآسان، نسیم سلطانبیگی و نرگس منصوری، ۱۲ تن از زنان زندانی سیاسی همبندش در اوین، دو هفته پیش از حق تماس تلفنی و ملاقات با خانواده محروم شدند.
این فعال حقوق بشر پیش از این در هشتم آذر ماه امسال با دستور مسئولان زندان، برای مدتی از حق داشتن تماس تلفنی و ملاقات با خانواده محروم شده بود.
محمدی در سالهای گذشته بارها با عناوین اتهامی مختلف به دلیل فعالیتهای حقوق بشریاش بازداشت، محاکمه و حدود شش سال زندانی شد.
او آخرین بار در آبان ۱۴۰۰ بازداشت شد و از آن زمان تاکنون در پروندههای مختلف مجموعا به ۱۲ سال و سه ماه زندان، ۱۵۴ ضربه شلاق، چهار ماه رفتگری و نظافت خیابانها، دو سال ممنوع الخروجی، دو سال منع استفاده از تلفن هوشمند، دو فقره جزای نقدی، محرومیتهای اجتماعی و سیاسی و تبعید محکوم شده است.
کمیسیون اینترنت و زیرساخت انجمن تجارت الکترونیک تهران در دومین گزارش خود در خصوص وضعیت اینترنت کشور، اعلام کرد ایران با میانگین حدود ۴۸ درصد وبسایت دارای اختلال، «اولین کشور با بیشترین اختلال اینترنت در ۹ ماه اخیر بوده است».
انجمن تجارت الکترونیک تهران در این گزارش تازه از اضافه شدن تجهیزات فیلترینگ به شبکه داخلی و برنامهریزی برای گسترش محدودیتهای فعلی اینترنت از سوی دولت جمهوری اسلامی خبر داده است.
بر اساس این گزارش، تجهیزات سانسور اینترنت که طبق سیاست جدید وزارت ارتباطات در لایه دسترسی و بین اپراتورهای همراه نصب شده قرار است در اپراتورهای ثابت نیز اجرایی شود. به بیانی دیگر از این پس ترافیکی داخل کشور نیز مانند ترافیک بینالملل از تجهیزات فیلترینگ عبور خواهد کرد.
انجمن تجارت الکترونیک پیشبینی کرده این طرح موجب افزایش اختلالات فعلی شبکه ایران شود.
این گزارش همچنین با واکاوی وضعیت اینترنت کشور بر اساس شاخصهای اختلال، محدودیت و سرعت نشان داده است ایران در میان ۵۰ کشور مورد بررسی در صدر کشورهای با بدترین کیفیت اینترنت قرار دارد.
گزارش یاد شده با «تجویزی» توصیف کردن محدودیتهای اینترنتی در ایران به یکی از روندهای محسوس سانسور آنلاین در کشور پرداخته است. بر این اساس اختلالات اینترنتی به شکلی محسوس و روزانه بین بازه زمانی ۱۷ عصر تا ۲۳ شب افزایش پیدا میکنند. به گفته این انجمن، عامل اصلی این اتفاق، اختلالی عملکردی و اشباع پردازندههای تجهیزات فیلترینگ است.
در بخشی از این گزارش تاکید شده شهروندان ایران در حال حاضر دستکم دو برابر بیشتر از نیاز کشور بابت تجهیزاتی که باعث کاهش کیفیت اینترنت و فیلترینگ آن میشود هزینه پرداخت میکنند.
این گزارش میافزاید با وجود تعدد نهادهای تصمیمگیرنده درباره سانسور اینترنت، رییس جمهور کشور از اختیارات و کنترل کافی برای بهبود کیفیت اینترنت کشور برخوردار است و بیش از هر کس دیگری باید پاسخگوی کیفیت اینترنت به مردم باشد.
از زمان روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی، سانسور اینترنتی روندی افزایشی داشته است. گزارش انجمن تجارت الکترونیک نشان میدهد حجم پهنای باند بینالملل مصرفی ایران در مقایسه با دولت گذشته نه تنها افزایش پیدا نکرده بلکه کاهشی محسوس داشته است.
کارشناسان اینترنت تخمین میزنند پهنای باند اینترنت ایران که در دولت گذشته ۸ گیگابیت بر ثانیهای گزارش شده بود در مهر ۱۴۰۱ به ۳ ترابیت بر ثانیه و در حال حاضر نیز به ۶ ترابیت بر ثانیه کاهش پیدا کرده است؛ روندی که با وجود تقاضای شدید مصرف طی سالهای گذشته بهطور عمد به سه چهارم میزان مصرف سال ۱۴۰۰ رسیده است.
عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات دولت رئیسی، از زمان روی کار آمدن خود همزمان با افزایش سیاستهای محدودیتزا از انتشار گزارشهای رسمی مصرف پهنای باند بینالملل ایران خودداری کرده است.
بخشی دیگر از گزارش انجمن تجارت الکترونیک با بررسی آمار وبسایت «سرفشارک» نشان میدهد ایران در نیمه اول سال ۲۰۲۳ با ۱۴ بار قطع اینترنت بیشترین خاموشی مطلق اینترنت در جهان را به خود اختصاص داده است. هند، پاکستان، اتیوپی و موریتانی در رتبههای بعدی این فهرست قرار دارند.
این گزارش همچنین با بررسی جدول شاخص آزادیهای دسترسی به اینترنت در سال ۲۰۲۳ به جایگاه شصت و هشتم ایران از میان هفتاد کشور بررسی شده اشاره دارد.
بررسیهای فنی نویسندگان این گزارش همچنین خاطرنشان میکند سیاستگذاران یا سیستم فیلترینگ ایران به دلیل فقدان دانش، سانسور وبسایتها را بیدلیل و در سطح آیپی اعمال میکنند و بسیاری از سایتها بدون آنکه دلیل موجهی از سوی جمهوری اسلامی برای مسدودسازی آنها اعلام شود، کماکان در فهرست سیاه فیلترینگ قرار دارند.
کارشناسان انجمن تجارت الکترونیک، شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی، شورای عالی امنیت کشور، قوه قضاییه و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه را مسئول اصلی فیلترینگ و قطع اینترنت در ایران معرفی کردهاند.
نویسندگان این گزارش همچنین با اشاره به واکنشهای پیشین اعضای دولت تاکید کردهاند مسئولان نظام از جمله وزیر ارتباطات با سلب مسئولیت از وظایف و یا محول کردن مسئولیت فیلترینگ به پلتفرمهای خارجی، موضعگیریهای نادرستی از خود نشان دادهاند.
علاوه بر این، بررسیهای انجمن تجارت الکترونیک نشان میدهد اینترنت ایران در بازه زمانی پنج سال گذشته در بارگذاری گوگل حدود سه برابر کندتر شده است. بررسی وبسایت meter.net نیز از سقوط سه رتبهای جایگاه ایران از نظر سرعت اینترنت و خروج آن از فهرست صد کشور برتر حکایت دارد. کشورهایی نظیر بولیوی، کویت، شیلی، میانمار و مراکش در میان ۱۰۰ کشور اول این شاخص قرار دارند.
نویسندگان این گزارش با انتقاد از شیوه عرضه پهنای باند اینترنت توسط شرکت ارتباطات زیرساخت و اختلالهای مکرر آن تاکید کردهاند مادامی که این شرکت به تنهایی انحصار اینترنت کشور را در دست دارد نمیتوان به اختلالهای آن به چشم یک اختلال عادی نگاه کرد و مسئولین این نهاد باید بیش از قبل نسبت به حوادثی که بر اثر ضعفهای طراحی، اجرا و نگهداری شبکه رخ میدهد، پاسخگو باشند.
این انجمن دولت و برخی زیرمجموعههای آن مانند وزارت ارتباطات و شرکت ارتباطات زیرساخت را مسئول اصلی سرعت اسفبار اینترنت در ایران معرفی کرده است.
نسخه اول گزارش انجمن تجارت الکترونیک تهران که تیرماه امسال منتشر شد وضعیت اینترنت ایران را «بحرانی» توصیف کرده بود. این نهاد در گزارش دوم خود تاکید کرده است با وجود برخی تغییرات کوچک، اینترنت ایران نسبت به گزارش تابستان گذشته تغییر محسوسی نداشته و همچنان در وضعیت «خطرناکی» قرار دارد.
به گفته نویسندگان این گزارش، یکی از دلایل خطرناک بودن وضعیت فعلی اینترنت در ایران عدم امکان استفاده از آن بدون ابزارهای دور زدن فیلترینگ است.
مرداد ماه امسال وزارت ارتباطات در جلسهای با حضور اعضای انجمن تجارت الکترونیک و برخی مدیران و مسئولان حکومتی، انتقادات فراوانی نسبت به محتوای گزارش اولیه مطرح کرد.
محمد جعفرپور، رییس مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با رد اظهارات مطرحشده در خصوص اختلالات و کیفیت نامناسب اینترنت در ایران گفت گیمرها به عنوان یکی از مصرفکنندگان حساس کشور از وضعیت اینترنت ایران رضایت دارند. با این حال همین ادعا نیز کمی بعد توسط کارشناسان بازی کشور رد شد.
سازمان امنیت داخلی اسرائیل، شاباک، فعالیتهایی را در شبکههای اجتماعی فاش کرد که به گفته این سازمان از سوی جمهوری اسلامی کنترل میشوند و علیه اسرائیل فعالیت میکنند.
بر اساس گزارش شاباک، دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی از جمله با باز کردن کانالهایی در تلگرام با عناوینی مشابه «الان به خانه بازگردانید» که مانند هشتگ مورد استفاده در اسرائیل برای بازگرداندن گروگانها است، کوشیده با شهروندان اسرائیل ارتباط گرفته و اطلاعات آنها را به دست آورد.
به گفته شاباک، اقدامات جمهوری اسلامی همچنین شامل راه انداختن کانالی در تلگرام با نام «کان +» میشود که همانند نام رادیو تلویزیون ملی اسرائیل است. این کانال خود را شبکهای برای نظرسنجی معرفی کرده و کوشیده اطلاعات شخصی بسیاری از اسرائیلیها را به دست آورد.
سازمان امنیت داخلی اسرائیل همچنین اعلام کرد که جمهوری اسلامی در تلاش بوده با خانوادههای گروگانهای اسرائیلی ارتباط بگیرد یا حتی برای آنها گل بفرستد یا تجمعاتی را روبروی خانه آنها ایجاد کند. بنا بر اطلاعات افشا شده از سوی شاباک، یکی از اهداف این پروژه دست یافتن به اطلاعات افرادی بوده که در رسانههای اسرائیلی حاضر شده و علیه رژیم ایران صحبت میکنند.
به گفته شاباک، این اکانتهای به ظاهر اسرائیلی از شهروندان این کشور خواسته بودند که از خانه مقامهای امنیتی و نظامی اسرائیلی نیز عکس بگیرند.
فعالیتهای جمهوری اسلامی به تلگرام محدود نشده و صفحاتی در اینستاگرام و تیک تاک نیز به عنوان افراد یا سازمانهای عمدتا راستگرا و راستگرای افراطی باز کرده بودند.
پیشتر ایران اینترنشنال روز ۲۶ آذرماه در گزارشی اختصاصی خبر داده بود چند زن از عوامل نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در مشهد که زبان عبری میدانند تلاش کردهاند با فرستادن تصاویر برهنه خود برای سربازان اسرائیلی، آنان را اغوا کرده و از آنها اطلاعات نظامی کسب کنند.
نامها و مشخصات ارائه شده این زنان جعلی است، اما عکسها و ویدیوهای برهنه آنها برای سربازان اسرائیلی واقعی است. این ماموران سایبری تصاویر و فیلمهای خود را با کلاهگیس، آرایشهای غلیظ، لباسهای باز و در مواردی با بدن برهنه به قربانیان ارسال میکنند.
جنگ اطلاعاتی میان ایران و اسرائیل به موازات تنش دائمی میان دو کشور مدام بیشتر شده است. ایران بسیاری از عملیاتهای هکری که علیه زیرساختهایش اتفاق میافتد را به اسرائیل منتسب میکند.
حمله هکری به جایگاههای سوخت در روز دوشنبه ۲۷ آذرماه امسال از جمله حملاتی بود که برخی مقامهای ایران انجام آن را به اسرائیل نسبت دادند. گروه «گنجشک پرنده» که مسئولیت این حمله را به عهده گرفته بود در پیام اعلام هک نوشته بود: «گزارشها حاکی از اختلال گسترده و سراسری در جایگاههای سوخت شهرهای مختلف ایران و توقف کامل عملیات سوخترسانی به وسایل نقلیه است. گروه هکری گنجشک درنده مسئولیت حمله سایبری به سیستم سوخترسانی ایران را برعهده گرفته است.
این گروه در حساب خود در شبکه اجتماعی ایکس و کانال تلگرامیاش نوشت: «ما گروه گنجشک درنده بار دیگر سیستم سوخت رسانی ملی رژیم جمهوری اسلامی را هدف حمله سایبری قرار دادیم. خامنهای! همانطور که قبلا تذکر دادیم در مقابل تحریکات شرورانه تو در منطقه عکس العمل نشان خواهیم داد.»