جوزپ بورل به ایراناینترنشنال: پیگیر وضعیت نگرانکننده آرمیتا گراوند هستیم
جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز جمعه ۱۴ مهر به خبرنگار ایراناینترنشنال گفت از وخامت حال آرمیتا گراوند مطلع و در حال پیگیری پرونده نگرانکننده اوست.
جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز جمعه ۱۴ مهر به خبرنگار ایراناینترنشنال گفت از وخامت حال آرمیتا گراوند مطلع و در حال پیگیری پرونده نگرانکننده اوست.
بورل با اشاره به اینکه از بستری بودن آرمیتا در یکی از بیمارستانهای تهران و در کما بودن او باخبر است، تاکید کرد: «منتظر رسیدن جزییات بیشتر از این پرونده هستیم.»
این مقام اتحادیه اروپا به گزارشهایی اشاره کرد که حاکی از بیهوش شدن آرمیتا بر اثر ضرب و جرح از سوی ماموران پلیس است و گفت در صورت تایید نهایی، این یک امر «غیرقابل قبول و غیرقابل توجیه» خواهد بود.
اظهارنظر او درباره وضعیت آرمیتا در شرایطی است که پس از انتشار خبرهای به کما رفتن این دختر نوجوان، هانا نویمن، نماینده پارلمان اروپا، بهطور مستقیم بورل را خطاب قرار داد و گفت: «چقدر دیگر زمان نیاز است تا جوزپ بورل در سیاست اتحادیه اروپا درباره ایران تجدیدنظر کند؟»
نویمن در شبکه اجتماعی ایکس یادآوری کرد یک روزنامهنگار دیگر به خاطر گزارش این موضوع تهدید و مادر آرمیتا زندانی شده است.
آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان هم جدال یک زن جوان دیگر برای زنده ماندن را به دلیل نپوشاندن موهایش، «غیر قابل تحمل» توصیف کرد.
در روزهای گذشته برخی دیگر از چهرههای سیاسی و شهروندان ایرانی نیز ادامه مذاکره با جمهوری اسلامی از سوی کشورهای غربی را در حالی که حکومت همچنان به کشتار شهروندان خود ادامه میدهد، شرمآور خواندند.
در همین زمینه، بورل در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار ایراناینترنشنال درباره ارزیابی کنونیاش از وضعیت حقوق بشر در ایران گفت اتحادیه اروپا این موضوع را از نزدیک دنبال و بهطور مرتب با مقامهای جمهوری اسلامی مطرح میکند و اخیرا هم با حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران در این زمینه صحبت کرده است.
او یادآور شد علاوه بر این، اتحادیه اروپا با «محکومیت عمومی» نیز به موارد نقض حقوق بشر واکنش نشان میدهد.
اشاره مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تحریمهایی است که حدود سه هفته پیش علیه مقامهای جمهوری اسلامی و به علت نقض حقوق بشر اعلام شد.
گاردین اما روز پنجشنبه ۱۳ مهر به نقل از شاهدانی عینی به شرح وقایع روز بیهوش شدن آرمیتا پرداخت.
این روزنامه به نقل از شاهدی نوشت یکی از زنان مامور حجاببان، روز یکشنبه نهم مهر آرمیتا را پس از ورود به واگن مترو به دلیل بر سر نداشتن حجاب اجباری «محکم هل داده» است.
بر اساس این گزارش، اندکی پس از ورود آرمیتا به واگن مترو در روز نهم مهر، یک زن چادری و مجری طرح حجاب اجباری با او به دلیل نپوشاندن موهایش شروع به مشاجره کرده است.
زن با فریاد از آرمیتا پرسیده است چرا روسری (مقنعه) بر سر ندارد و این دختر نوجوان پاسخ داده: «مگر من از تو میخواهم که چادرت را برداری؟»
در ادامه، بحث آن دو به خشونت کشیده و زن حجاببان با حمله فیزیکی به آرمیتا، او را به شدت هل داده است.
شاهد عینی دیگری به گاردین گفت که آرمیتا وقتی روی زمین افتاد «هنوز هوشیار بود».
تازهترین اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال در روز جمعه ۱۴ مهر حکایت از آن دارد که در تمامی مراحل درمان و ویزیت این دختر ۱۶ ساله، ماموران امنیتی حضور دارند و پزشک و پرستارانی که برای رسیدگی به اتاق او میروند، بهطور مداوم بازرسی بدنی میشوند تا موبایل یا دوربین همراه خود نداشته باشند.
دیدهبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد در پی حمله پهپادی به یک دانشکده نظامی در استان حمص، دستکم ۱۱۶ نفر کشته و بیش از ۱۰۰ نفر دیگر زخمی شدند. هنوز هیچ گروهی مسوولیت این حمله را به عهده نگرفته است اما ارتش سوریه در واکنش، مواضع گروههای مخالف خود را در استان ادلب بمباران کرد.
بر اساس این گزارش، دستکم ۳۰ تن از کشتهشدهها افراد غیرنظامی از جمله یک دختر خردسال بودند.
ظهر روز پنجشنبه ۱۳ مهر پهپادهایی به جشن فارغالتحصیلی افسران در منطقه تحت کنترل دولت بشار اسد حمله و این مکان را دقایقی پس از خروج وزیر دفاع سوریه از مراسم، بمباران کردند.
خبرگزاری رویترز به نقل از شاهدی عینی که در کار آمادهسازی مراسم جشن فارغالتحصیلی بود، نوشت که شرکتکنندهها به محض پایان جشن وارد حیاط دانشکده شدند و همان زمان پهپادها حمله کردند و اجساد روی زمین ریختند.
رویترز در گزارش خود این بمباران را یکی از خونینترین حملاتی خواند که تا به حال علیه تاسیسات ارتش سوریه انجام شده است.
بر اساس این گزارش همچنین میزان و چگونگی استفاده از پهپادهای تسلیحاتی در کشوری که ۱۲ سال جنگ داخلی را پشت سر گذاشته است، بیسابقه بوده است.
در واکنش به این حمله پهپادی، وزارت دفاع سوریه در بیانیهای اعلام کرد در حمله «گروههای تروریستی با حمایت برخی طرفهای بینالمللی»، علاوه بر پرسنل نظامی، شماری از غیرنظامیان که شامل خانواده افسران بودند نیز کشته و زخمی شدند.
این وزارتخانه از هیچ سازمانی نام نبرد و هیچ گروهی هم تاکنون مسوولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.
با این حال وزارتخانههای دفاع و امور خارجه سوریه در بیانیههایی متعهد شدند «با قدرت کامل» به این حمله پاسخ دهند و بر همین اساس، حملات شدیدی را به منطقه تحت کنترل مخالفان دولت اسد در ادلب انجام دادند.
درگیریها و جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ با تظاهرات علیه بشار اسد، رییسجمهوری این کشور آغاز شد اما به جنگی همهجانبه انجامید که صدها هزار کشته و میلیونها آواره برجای گذاشت.
ارتش سوریه بر اثر جنگ تا حدود زیادی آسیب دید اما دولت بشار اسد با کمک جمهوری اسلامی و روسیه، کنترل بخشهای وسیعی از این کشور را دوباره در دست گرفت. همچنان اما بخشهایی از شمال سوریه در نقاط مرزی با ترکیه در اختیار نیروهای اپوزیسیون مسلح از جمله ستیزهجویان اسلامگرای افراطی است.
مرداد امسال اطلاعاتی به ایراناینترنشنال رسید که نشان میداد قاسم سلیمانی با تاسیس «لشکر امام حسین» و گنجاندن آن در زیرمجموعه ارتش سوریه، به دنبال تثبیت نفوذ نیروی قدس در ساختار ارتش سوریه بوده است.
بر اساس این اطلاعات، به همین دلیل جمهوری اسلامی برای تامین مالی این لشکر، بودجه بخش مهمی از ارتش سوریه را نیز تامین کرده است.
«لشکر امام حسین» موسوم به «حزبالله سوریه»، به عنوان بزرگترین بازوی اجرایی جمهوری اسلامی در خاک سوریه محسوب میشود و بخشی از هزینه ۳۰ میلیارد دلاری حکومت ایران در سوریه به این لشکر اختصاص یافته است.
به گفته سازمان ملل، جمهوری اسلامی برای فعالیتهای نظامیاش در سوریه سالانه شش میلیارد دلار هزینه میکند.
از سوی دیگر به گفته رییس پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس، حکومت ایران برای این فعالیتها در سوریه در مجموع حدود ۳۰ میلیارد دلار هزینه کرده است.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی مدعی شده است حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه، شامگاه پنجشنبه ۱۳ مهر در گفتوگو با فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، درباره تکرار بازی سپاهان-الاتحاد که به دلیل وجود سردیس قاسم سلیمانی در کنار زمین انجام نشد، به توافق رسیده است.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نوشت دو وزیر توافق کردند «به نهادهای ورزشی دو کشور توصیه کنند مشكل اخیر به وجود آمده در جریان مسابقات باشگاهی دو کشور را در مسير احترام متقابل، گفتوگو و تفاهم حل و فصل کنند.»
از سوی دیگر وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد وزير امور خارجه عربستان سعودی از اميرعبداللهيان برای حضور مشترک وزیران خارجه دو کشور در اولین بازی فوتبال (بین تیمهای دو کشور) در عربستان سعودی دعوت به عمل آورده است.
بازی تیمهای سپاهان و الاتحاد به میزبانی ورزشگاه نقش جهان اصفهان به دلیل وجود نیمتنه قاسم سلیمانی و اصرار مسوولان جمهوری اسلامی به حفظ آن در جریان دومین مسابقه سپاهان در لیگ قهرمانان آسیا لغو شد.
روایتهای مختلفی درباره روند این اتفاق منتشر شده است.
دو طرف و همچنین کنفدراسیون فوتبال آسیا تلاش کردهاند به صورت واضح درباره دلیل اصلی لغو این دیدار حرف نزنند اما مسوولان ایرانی بارها تاکید کرده اند که «ناظر بازی درخواستی از باشگاه میزبان داشت که برای این باشگاه عملیاتی نبود».
امیرعبداللهیان پیش از این درباره لغو بازی سپاهان - الاتحاد گفته بود: «در همان زمان با وزیر خارجه عربستان در تماس بودم روابط تهران و ریاض در مسیر خود پیش میرود و نباید اجازه دهیم ورزش تبدیل به اهرم سیاسی شود. توصیه ما به AFC این است که در این اتفاق برمبنای فنی نظر دهد. بین ایران و عربستان این توافق وجود دارد که در زمان مورد توافق دو طرف بازی انجام شود.»
الاتحاد برای همیشه تحریم شود
اظهارات وزارت امور خارجه و امیرعبداللهیان درباره رسیدن به توافق برای انجام دوباره این بازی در حالی است که بخشهای مختلف جمهوری اسلامی، واکنشهای متفاوتی به لغو این بازی داشتند. شهرداری تهران شبانه بنرهایی در حمایت از قاسم سلیمانی در سطح شهر نصب کرد و هواداران جمهوری اسلامی در فضای مجازی به شدت به این ماجرا تاختند و خواستار پاسخ متقابل به عربستان سعودی شدند.
حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنهای در روزنامه کیهان هم با انتقاد از امیرعبداللهیان نوشت: «این پرسش از وزیر امور خارجه در میان است که با وجود شواهد مورد اشاره، چرا در مذاکره با وزیر امور خارجه عربستان به "تکرار بازی لغو شده، در زمانی دیگر"! اشاره کردهاند؟! اگر آنگونه که شواهد یاد شده نشان میدهند تیم الاتحاد به علت وجود سردیس سلیمانی بازی را ترک کرده باشد، نه فقط لیاقت تکرار بازی را ندارد بلکه باید برای همیشه از حضور در ایران و بازی با تیمهای ایرانی در هر کجای دنیا محروم شود.»
محمدرضا ساکت، مدیرعامل باشگاه سپاهان اصفهان در آخرین اظهارنظر درباره لغو بازی سپاهان و الاتحاد در ورزشگاه نقش جهان تلویحا به برنامه فوتبال برتر گفت اگر خواسته الاتحاد برای برداشتن سردیس قاسم سلیمانی پیش از ورود تماشاگران اعلام میشد، آن را انجام میدادند.
او گفت: «نزدیک مسابقه اطلاع دادند که با نگاهی خاص و طرح موارد غیرورزشی قصد عدم حضور در زمین را دارند. نماینده AFC موضوعی را مطرح کرد که چنین اقدام اصلاحیای در آن شرایط و با حضور ۵۰ هزار تماشاگر امکانش فراهم نبود.»
لغو بازی سپاهان-الاتحاد در عصر دوشنبه منجر به اعتراضات فراوان تماشاگران فوتبال در ورزشگاه نقش جهان شد. آنها خواستار برداشته شدن مجسمه قاسم سلیمانی از تونل ورودی بازیکنان شدند و با شعارهای مختلف و پرتاب بطری و اشیای دیگر، اعتراض خود را نشان دادند.
این اعتراضات اما با بیتوجهی مسوولان مواجه شد.
بیت رهبری مخالف بود
از سوی دیگر ایراناینترنشنال دریافت که «بیت رهبری» مخالف برداشته شدن سردیس قاسم سلیمانی بوده است.
علیرضا مرزبان، مربی پیشین سپاهان در گفتوگو با ایراناینترنشنال خبر داد که این باشگاه پس از خواسته AFC برای حذف سردیس قاسم سلیمانی از ورزشگاه نقش جهان، از بیت رهبری استعلام گرفته است و دفتر رهبر جمهوری اسلامی اجازه نداده سردیس از ورزشگاه حذف شود.
او گفت: «تیم سپاهان پس از فشار AFC تلاش کرده از طریق امام جمعه اصفهان و استاندار و حتی ارتباط با بیت رهبری سردیس سلیمانی را از ورزشگاه نقش جهان بیرون ببرد اما همه این ارگانها با این درخواست مخالفت کردهاند. ضمن اینکه هیچکس مسوولیت امر را هم نپذیرفته است.»
پایههای سست صلح
لغو بازی سپاهان-الاتحاد در زمانی اتفاق افتاد که جمهوری اسلامی از ماهها قبل در تلاش برای عادی کردن روابط با عربستان سعودی است و البته در همان روزها مشغول برگزار کردن کنفرانس وحدت اسلامی بود که هر سال به مناسب «هفته وحدت» و سالروز تولد پیامبر اسلام برگزار میشود.
امیرعبداللهیان در نشستی با مهمانان این کنفرانس گفت: «بنا داریم روابط عمیق و گستردهای بین ایران و عربستان سعودی با نگاه به مصالح جهان اسلام و با هدف مایوس کردن دشمن و بستن راه عادیسازی روابط [با اسرائیل] داشته باشیم.»
خامنهای هم در دیدار با این مهمانان موضع دوگانهای در ارتباط با عربستان سعودی گرفت.
او گفت: «اگر کشورهایی مثل ایران، عراق، سوریه و لبنان، کشورهای حاشیه خلیج فارس مثل عربستان سعودی، مصر و اردن، یک خط مشی واحد را در مسایل اساسی و کلی خودشان اتخاذ کنند، قدرتهای زورگو نمیتوانند در امور داخلی و سیاست خارجی آنان دخالت کنند»
رهبر جمهوری اسلامی هشدارهایی هم به عربستان سعودی درباره رابطه با اسرائیل داد، عادیسازی روابط کشورهای منطقه با تلآویو را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد، آن را قماری «محکوم به باخت» خواند و گفت از عادیسازی روابط با اسرائیل «ضرر خواهند کرد» زیرا این رژیم «رفتنی و در حال مرگ» است.
لغو دیدار سپاهان-الاتحاد در روز بازی و دقایقی پس از زمان مقرر اما به نشانهای از سست بودن عادی شدن روابط جمهوری اسلامی و عربستان سعودی تشبیه شده است.
مهدی مهدویآزاد، روزنامهنگار، به ایراناینترنشنال گفت: «این اتفاق ابعاد سیاسی پرمعنایی دارد. این حادثه نشان میدهد ایران و عربستان سعودی حاضر نیستند هیچ امتیاز کوچکی به هم بدهند. مسوولان سپاهان میتوانستند مجسمه را بردارند و هیچ اتفاقی نمیافتاد و مسوولان الاتحاد هم میتوانستند به سادگی حضور مجسمه را نادیده بگیرند و هیچ اتفاقی نمیافتاد اما هیچکدام عقب ننشستند.»
او همچنین گفت: «واقعیت این است که خامنهای دیگر فحش نمیدهد به عربستان سعودی. در حد غر باقی میماند. با وجود این رجزخوانیها و امتیاز ندادنها، واقعیت این است که جمهوری اسلامی از نظر استراتژیک ضعیف و قدرت انعطافش کم میشود و مجبور است سرش را بیندازد پایین.»
با وجود اینکه وزیر ارتباطات و فنآوری اطلاعات وجود سیمکارتهای بدون فیلتر موسوم به «سیمکارت گردشگری» را انکار کرده است، بررسی وبسایت اپراتورهای مختلف موبایل در ایران نشان میدهد فروش رسمی این سیمکارتها به گردشگران آغاز شده است.
همراه اول، ایرانسل و شاتل موبایل، سه اپراتوری هستند که صفحات جداگانهای را در وبسایتهای خود به سیمکارتهای بدون فیلتر ویژه گردشگران خارجی اختصاص دادهاند و در آن به معرفی جزییات، ویژگیها، قیمت و نحوه دریافت آنها پرداختهاند.
بر اساس توضیحات موجود در وبسایت همراه اول، این سیمکارتها «متناسب با نیازهای گروههای مختلف ایرانگردی، زیارتی و بازرگانی» عرضه میشوند.
شاتل موبایل نیز در توضیح این سیمکارتها تاکید کرده است آنها «با بستههای خاص» در اختیار گردشگران خارجی قرار میگیرند.
فروش این سیمکارتها نیز تنها از طریق ارائه گذرنامه خارجی انجام میشود.
همه اینها در حالی است که روز چهارشنبه ۱۲ مهر عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات و فنآوری اطلاعات در حاشیه جلسه هیات دولت با انکار این مساله تاکید کرد: «چیزی به اسم سیمکارت گردشگری وجود خارجی ندارد.»
او سال گذشته نیز در واکنش به ارائه اینترنت طبقاتی از سوی وزارت ارتباطات به برخی گروهها، اصناف، مشاغل و افراد خاص، بهطور کل منکر وجود چنین اینترنتی در ایران شده بود.
اما محمد احسان خرامید، مدیر روابط عمومی وزارت ارتباطات در حساب ایکس خود فروش سیمکارتهایی با عنوان گردشگری از سوی اپراتورها را صرفا «بیسلیقگی» توصیف و تاکید کرد این سیمکارتها یکبار مصرف هستند و ویژگی خاصی ندارند.
حدود دو هفته پیش علیاصغر شالبافیان، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی از تصویب طرح فروش سیمکارتهای بدون فیلتر به گردشگران خارجی از سوی کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه خبر داده بود.
به گفته او، جلسهای با حضور نمایندگانی از وزارت ارتباطات، دادستانی و فرماندهی انتظامی درباره جزییات اجرای این طرح برگزار شده است.
با توجه به این موارد، انکار مداوم گسترش طرحهای اینترنت طبقاتی از سوی وزیر ارتباطات که در حال حاضر با نامها و توصیفهای مختلف مانند «اینترنت حرفهای، اینترنت باز و اینترنت خبرنگاری» عرضه میشوند، صرفا نوعی تلاش برای فریب مخاطب به حساب میآید.
سال گذشته حساب ایکس پایگاه اطلاعرسانی دولت برای اولین بار خبر عرضه سیمکارتهای بدون فیلتر به گردشگران خارجی را به نقل از وزیر ارتباطات منتشر کرده بود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در جدیدترین گزارش درباره وضعیت حقوق بشر در ایران، افزایش اعدامها، بازداشت معترضان، فشار بر دانشجویان، دانشآموزان و معلمان و تبعیض علیه زنان در ایران را نگرانکننده خواند. او از ایران خواست معترضان بازداشتی را آزاد کند و به اعدامها پایان دهد.
آمار هشداردهنده اعدام
این گزارش که برای بازه زمانی بین ۱۰ مرداد ۱۴۰۱ تا ۹ مرداد ۱۴۰۲ تهیه شده، نرخ بالای اعدام در این دوره را «هشداردهنده» خواند و گفت در هفت ماه اول سال ۲۰۲۳، بر اساس گزارشها دستکم ۴۱۹ نفر اعدام شدند، که این میزان افزایشی ۳۰ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال پیش از آن نشان میدهد. طبق این گزارش، ۲۳۹ مورد اعدام مربوط به جرایم مرتبط با مواد مخدر بوده که بیش از نیمی از کل اعدامها در ایران را شامل میشود.
این گزارش با اشاره به اعدام هفت معترض خیزش انقلابی مردم، گفت در هر هفت مورد روند منصفانه قضایی تحت قوانین بینالمللی رعایت نشده و علاوه بر گزارشها درباره فشار بر متهمان برای اعتراف اجباری در تلویزیون که احتمالا بر اثر شکنجه بوده، آنها از دسترسی به موقع و مناسب به وکیل محروم بودهاند.
دبیرکل سازمان ملل هشدار داد در حال حاضر هفت مرد دیگر نیز که در اعتراضات سال گذشته بازداشت شدند، به دلیل محکوم شدن به محاربه، افساد فیالارض و بغی (اقدام مسلحانه علیه حکوم) در خطر اعدام هستند.
این گزارش همچنین به اعدام یوسف مهرداد و صدر الله فاضلی زارع در اواسط اردیبهشت ماه به اتهام «سب النبی» و اهانت به مقدسات اسلامی اشاره کرد.
طبق این گزارش، ۲۰ درصد از اعدام شدگان در شش ماهه اول سال ۲۰۲۳، از شهروندان بلوچ بودند که عمدتا در ارتباط با جرایم مربوط به مواد مخدر اعدام شدند.
در این مدت، همچنین شش شهروند افغانساتی نیز اعدام شدند که این میزان افزایشی سه برابری را نسبت به دوره مشابه سال قبل نشان میدهد.
بازداشت گسترده معترضان
دبیرکل سازمان ملل با اشاره بازداشت گسترده معترضان و حامیان آنها در جریان خیزش انقلابی گفت در بازه ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ تا ۱۹ بهمن ۱۴۰۱، حدود ۲۰ هزار نفر در ارتباط با اعتراضات بازداشت شدند و با توجه به اظهارات معاون فرمانده سپاه که متوسط سن بازداشتشدگان را ۱۵ سال اعلام کرده، بازداشت این تعداد بالا از کودکان به طور ویژه نگرانکننده است.
این گزارش با اشاره به تعداد قابل توجه اقلیتها در میان بازداشتشدگان گفت از ۲۵ شهریور ۱۴۰۱ تا دوم خرداد ۱۴۰۲، دستکم دو هزار و ۱۲۹ معترض کرد و در بازه هشتم مهر ۱۴۰۱ تا ۱۱ بهمن ۱۴۰۱، دستکم ۹۳ معترض بلوچ، از جمله ۱۵ کودک، بازداشت شدند.
دبیرکل سازمان ملل همچنین به گزارشها درباره بدرفتاری با بازداشتشدگان، از جمله گزارشهای مربوط به آزار جسمی و روانی آنها و اعمال خشونت جنسی علیه بازداشتشدگان اشاره کرد.
این گزارش از اینکه تعدادی از معترضان پس از عفو و آزادی بازهم بازداشت شده و علیه آنها پروندهسازی شده، به شدت ابراز نگرانی کرد و از جمله به شرح بازداشت مجدد نازیلا معروفیان و سپیده قلیان، روزنامهنگاران زندانی، پرداخت.
دبیرکل سازمان ملل همچنین از خودداری مقامهای جمهوری اسلامی از ارائه خدمات مناسب درمانی به بازداشتشدگان و گزارشها از مرگ برخی دیگر از معترضان زندانی در اثر شکنجه و بیتوجهی پزشکی، به شدت ابراز نگرانی کرد.
گوترش منع ورود دانشجویان به دانشگاهها به دلیل قوانین حجاب اجباری را نگرانکننده خواند و گفت این قوانین تاثیر منفی بر حق تحصیل دختران خواهد گذاشت. در گزارش او ذکر شده صدها دانشجو از زمان آغاز اعتراضات بازداشت شدهاند. گوترش از جمهوری اسلامی خواست معترضان بازداشتی را آزاد کند و به اعدامها پایان دهد.
محدویت آزادی بیان و فشار بر شهروندان و روزنامهنگاران
طبق گزارش گوترش، مقامهای ایران برای توجیه محدودسازی آزادی بیان در فضای مجازی و سایر فضاها، به اعمال رویههای امنیتی سختگیرانه ادامه میدهند. این گزارش از جمله به سخنان علی خامنهای در ششم تیر ۱۴۰۲ در جمع مقامهای قضایی اشاره کرد که به آنها گفته بود، در فضای مجازی صداهای ناراضی را حذف کنند.
سازمان ملل در همین راستا به مسدود ماندن شماری از شبکههای اجتماعی، اختلال در اینترنت و کاهش سرعت آن اشاره و از گزارشها درباره رصد کاربران در فضای مجازی ابراز نگرانی کرد.
این گزارش با اشاره به اینکه در بازه ۲۵ شهریور ۱۴۰۱ تا ۱۱ فروردین ۱۴۰۲، حکومت ایران ۱۷ روزنامهنگار را در ارتباط با اعتراضات بازداشت کرده، گفت بر اساس گزارشها، الهه محمدی و نیلوفر حامدی پیش از شروع دادگاه به وکیلان خود دسترسی نداشتند.
سرکوب زنان و تبعیض سیستماتیک علیه آنها
دبیرکل سازمان ملل در گزارش خود گفت علاوه بر تبعیض سیستماتیک علیه زنان و دختران، حکومت ایران قوانین جدیدی معرفی کرده که ممکن است تبعیضهای کنونی علیه زنان را تشدید کند.
این گزارش با ابراز نگرانی از اینکه مصوبه حجاب در مجلس، زنانی را که حجاب اجباری را رعایت نمیکنند، از برخی حقوق خود از جمله دسترسی به خدمات سلامت، تحصیل، کار و تردد آزادانه محروم میکند و برخی مجازاتهای آن شامل محدودیت دسترسی به خدمات بانکی، توقیف اموال، محدودیت مسافرتی و منع فعالیت در اینترنت است.
گزارش گوترش با اشاره به مجازاتهای درنظرگرفته شده برای صاحبان و مدیران مکانهای عمومی که به افراد بدون حجاب خدمات میدهند گفت در نتیجه اعمال این مقررات تاکنون صدها کسبوکار تعطیل شدهاند.
این گزارش همچنین گفت دختران دانشجویی که حجاب اجباری را رعایت نمیکنند با تنبیه انظباطی و محرومیت از امتحان مواجه میشوند.
دبیرکل سازمان ملل با ابراز نگرانی جدی از بازگشت دوباره گشت ارشاد گفت این اقدام ممکن است به مجازات سنگین زنان منجر شود و اگر مصوبه حجاب نیز اعمال شود، شرایط برای زنان ایران وخیمتر خواهد شد.
فقر، افزایش هزینهها و نابرابری
این گزارش با اشاره به افت شدید ارزش ریال و افزایش شدید فقر و بیکاری در ایران گفت از اسفند ۱۳۹۰ تا اسفند ۱۴۰۰ جمعیت زیر خط فقر در ایران ۱۱ میلیون نفر افزایش یافته است.
سازمان ملل با ابراز نگرانی جدی از ادامه سوءمدیریت آب و منابع طبیعی در ایران، این روند را باعث تاثیر منفی بر امنیت غذایی در کشور خواند. این سازمان همچنین افزایش شدید جمعیت شهری در ایران را باعث ایجاد چالشهای چشمگیر در زمینه اقتصاد و محیط زیست دانست.
این گزارش هشدار داد به دلیل چنین نابرابریهای ساختاری، اقلیتها و گروههای آسیبپذیر متحمل بیشترین آسیب ناشی از وخیمتر شدن شرایط اقتصادی خواهند بود.
سازمان ملل همچنین از دریافت گزارشها درباره کمبود داروهای تخصصی حیاتی در ایران از جمله داروهای آسم، سرطان، اماس، تالاسمی، هموفیلی، بیماریهای وراثتی و برخی بیماریهای قلبی و دیابتی خبر داد.
فشار بر وکلا
سازمان ملل هدف قرار گرفتن وکلا را مانعی در راه رسیدن به پاسخگویی در زمینه نقض حقوق بشر در ایران خواند و گفت مجلس ایران با تصویب قوانین جدید، دست نهادهای اطلاعاتی و سپاه را برای نظارت بر تشکلهای وکلا باز کرده و استقلال این نهادها را از بین میبرد.
این گزارش در مثالی از فشار بر وکلا، خاطرنشان کرد دادستانی بوکان در تیرماه ۵۵ وکیل را صرفا به دلیل اینکه در بیانیهای برای کمک حقوقی به خانواده مهسا ژینا امینی اعلام آمادگی کرده بودند، را احضار کرده است.
تبعیض علیه اقلیتها و سرکوب آنها
سازمان ملل همچنین به تبعیض و به حاشیه رانده شدن سیستماتیک اقلیتهای قومی و مذهبی در ایران اشاره کرد و گفت شهروندان کرد، بلوچ و عرب اکثریت زندانیان سیاسی را تشکیل داده و تعداد شهروندانی که از این اقلیتها به دلایل سیاسی و امنیتی اعدام شدهاند، در مقایسه جمعیت این اقوام با سایر بخشهای جامعه بسیار بالا است.
این گزارش افزود اقلیتهای قومی و مذهبی در اعتراضات نیز تعداد بسیار زیادی کشته و زخمی داشتند که از آن جمله میتوان به کشته شدن ۴۹۰ شهروند معترض کرد در بازه ۲۸ شهریور ۱۴۰۱ تا دوم خرداد ۱۴۰۲ اشاره کرد.
سازمان ملل به توسل حکومت ایران به قوه قهریه کشنده علیه کولبران و سوختبران اشاره کرد و گفت در سال ۲۰۲۲ دستکم ۱۰۵ سوختبر درپی شلیک گلوله ماموران کشته و ۵۲ سوختبر دیگر نیز زخمی شدند.
این گزارش همچنین با اشاره به نقض حقوق شهروندان بهائی و مسیحی گفت جمهوری اسلامی این شهروندان را هدف بازداشت خودسرانه، بازجویی، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و سایر انواع بدرفتاری قرار میدهد.
گزارش سازمان ملل همچنین به سرکوب جامعه رنگینکمانی در ایران پرداخت و خاطرنشان کرد از شهریور ۱۴۰۱ تا بهمن ۱۴۰۱، مقامهای حکومتی به کارگیری الفاظ توهینآمیز علیه افراد کوییر را تشدید کردهاند که این امر ممکن است به دلیل حضور این شهروندان در اعتراضات و مشاهدهپذیری بیشتر آنها باشد.
بازداشت شهروندان دو تابعیتی
گزارش سازمان ملل همچنین از بازداشت ۱۲ شهروند دوتابعیتی در ایران به اتهامات امنیتی، اعدام علیرضا اکبری، شهروند ایرانی-بریتانیایی، و حبیب اسیود، شهروند ایرانی-سوئدی، و در خطر اعدام بودن جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی، ابراز نگرانی کرد.
گاردین روز پنجشنبه ۱۳ مهر به نقل از شاهدانی عینی به شرح وقایع روز بیهوش شدن آرمیتا گراوند پرداخت. این روزنامه به نقل از شاهدی نوشت یکی از زنان مامور حجاببان، آرمیتا را پس از ورود به واگن مترو به دلیل بر سر نداشتن حجاب اجباری «محکم هل داده» است.
یکی از شاهدان عینی به گاردین گفت که اندکی پس از ورود آرمیتا به واگن مترو در روز نهم مهر، یک زن چادری و مجری طرح حجاب اجباری با او به دلیل نپوشاندن موهایش شروع به مشاجره کرد.
بر اساس این گزارش، زن با فریاد از آرمیتا پرسیده است چرا روسری (مقنعه) بر سر ندارد و این دختر نوجوان پاسخ داده: «مگر من از تو میخواهم که چادرت را برداری؟»
در ادامه، بحث آن دو به خشونت کشیده و زن حجاببان با حمله فیزیکی به آرمیتا، او را به شدت هل داده است.
شاهد عینی دیگری به گاردین گفت که آرمیتا وقتی روی زمین افتاد «هنوز هوشیار بود».
شاهدان گفتهاند در ادامه همان زن چادری حجاببان را دیدهاند که پشت آمبولانسی منتظر ایستاده که برای بردن آرمیتا به بیمارستان آمده بوده.
گاردین در ادامه گزارش خود یادآور شد رسانههای حکومتی تا این لحظه هیچ فیلمی از داخل واگن منتشر نکردهاند.
خبرگزاری دولتی ایرنا روز پنجشنبه در واکنش به این ابهام که پیشتر هم کاربران شبکههای اجتماعی مطرحش کرده بودند، مدعی شد داخل قطار ۱۳۴ هیچ دوربینی وجود ندارد.
ایرنا ادعای خود را در مصاحبهای ویدیویی که به اعترافات اجباری شبیه است از زبان راهبر و عوامل اجرایی مترو مطرح کرد که مدعی شدند در روز بیهوش شدن آرمیتا در «ایستگاه شهدا» حضور داشتند.
با این حال به گفته برخی کاربران مانند بهنام قلیپور، روزنامهنگار، آرمیتا سوار واگن سری ۱۲۰۰ شده بود که همگی دوربیندار هستند.
گزارش گاردین همچنین به صحبتهای اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی درباره دروغ و پروپاگاندای حکومت در مورد آرمیتا و اتفاقاتی پرداخت که در مترو برایش رخ داده است.
این گزارش با اشاره به خبرهای منتشر شده درباره بازداشت شهین احمدی، مادر آرمیتا و تکذیب آن از سوی رسانههای وابسته به سپاه پاسداران و حکومت نوشت که این دستگیری نشان میدهد مقامهای جمهوری اسلامی میترسند او روایت رسمی را درباره اتفاقی که برای دخترش افتاده باور نکرده باشد.
طبق اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، مادر آرمیتا گراوند از عصر چهارشنبه در بازداشت است.
پدر و مادر او آخرین بار ظهر چهارشنبه ۱۲ مهر برای دقایقی از پشت شیشه و در حضور ماموران امنیتی موفق به دیدنش شدند و بعد از آن دیگر حتی اجازه همین ملاقات را هم پیدا نکردند.
شهین احمدی، مادر آرمیتا گراوند پس از ممانعت ماموران از حضورش در اتاقی که دخترش در آن بستری است، به فریاد و اعتراض پرداخته و ماموران امنیتی مستقر در بیمارستان او را بازداشت کردهاند.
گاردین همچنین به نقل از یک شاهد عینی نوشت: «دوستان و خانواده او تحت فشارند. من انتظار ندارم بعد از اتفاقی که برای خانواده مهسا (امینی) افتاد، آنها بتوانند حقیقت را فاش کنند.»
این موضوع پیشتر هم از سوی برخی چهرهها و سازمانهای حقوق بشری مطرح شده بود.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران خبر داد رییس حراست وزارت آموزش و پرورش روز ۱۲ مهر در دبیرستان «عروهالوثقی» که محل تحصیل آرمیتا گراوند است حاضر شده و معلمان و همکلاسیهای او را تهدید کرده است.
بر اساس این گزارش به آنها گفته شده است انتشار هر گونه خبر یا حتی عکسی از آرمیتا در صفحات مجازی، جریمه سنگینی خواهد داشت و خاطی، اخراج خواهد شد.
سازمان حقوق بشری ههنگاو نیز در روایتی مشابه گفت که نیروهای حراست آموزش و پرورش همراه ماموران امنیتی به هنرستان محل تحصیل آرمیتا گراوند رفته و دانشآموزان و دوستان او را تهدید کردهاند.
یک منبع نزدیک به خانواده گراوند به ایراناینترنشنال گفت در همان روز ۹ مهر که آرمیتا به بیمارستان منتقل شده است، پدر و مادرش دستکم سه ساعت به یک نهاد امنیتی منتقل و تحت فشار و هدف تهدید قرار گرفتند.
همچنین دو دوست همراه آرمیتا گراوند در مترو، دستکم پنج ساعت در بازداشت بودهاند و هم اکنون نیز برای سکوت درباره علت اصلی آسیب وارد شده به آرمیتا و تکرار روایت حکومت مقابل دوربین تحت فشار هستند.
خواهر بزرگتر آرمیتا نیز هنوز اجازه دیدار با او را در بیمارستان پیدا نکرده است.
همچنین روز چهارشنبه علاوه بر ممانعت از ملاقات تعدادی از نزدیکان خانواده گراوند، جلوی بعضی مراجعان بیماران دیگر بیمارستان فجر را هم گرفتهاند.
بر اساس گزارشها، بیمارستان نظامی فجر تهران که وابسته به نیروی هوایی ارتش و محل بستری شدن آرمیتا است، از روز یکشنبه نهم مهر در محاصره کامل نیروهای امنیتی است.
ماجرای رخ داده برای این دختر نوجوان با گذشت پنج روز همچنان در کانون توجه کاربران ایرانی، رسانهها و حتی سیاستمداران خارجی است.
افراد بسیاری ماجرای پیش آمده برای آرمیتا و سرنوشت او را با قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در شهریور سال گذشته، پس از بازداشتش از سوی ماموران گشت ارشاد مقایسه میکنند.