طغیان رودخانه و سیلاب، دهها خودروی سوختبران بلوچ را غرق کرد
بر اثر بارش باران و طغیان رودخانه «نهنگ» در نقطه صفر مرزی پیرکور شهرستان راسک، دهها خودروی سوختبر واژگون و غرق شدند.
بر اثر بارش باران و طغیان رودخانه «نهنگ» در نقطه صفر مرزی پیرکور شهرستان راسک، دهها خودروی سوختبر واژگون و غرق شدند.
کمپین «فعالین بلوچ» و حالوش، دو رسانهای که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهند با انتشار ویدیوهایی از وقوع سیلاب در نقطه صفر مرزی پیرکور شهرستان راسک خبر دادند.
بر اساس این ویدیوها، طغیان رودخانه و سیل منجر به غرق شدن دهها خودروی سوختبر شده است.
تاکنون از تلفات و خسارات احتمالی سوختبران آسیب دیده در سیل منطقه مرزی مورتان از توابع شهرستان راسک و مناطق بالادست آن در روز گذشته (دوشنبه ۱۵ خرداد)، گزارشی منتشر نشده است.
سوختبری در استان سیستان و بلوچستان فعالیتی غیرقانونی است اما به گفته کمپین فعالین بلوچ و حالوش، بسیاری از شهروندان بلوچ به دلیل وضعیت بد معیشتی مجبورند از مسیرهای صعبالعبور و رودخانهها تردد کنند که خطرات بسیار زیادی برای آنها به دنبال دارد.
اواخر اردیبهشت ماه هم رسانهها گزارشی درباره جان باختن دستکم ۱۲ سوختبر بلوچ طی پنج روز خبر داده بودند که دو تن از آنها نوجوانانی ۱۷ ساله بودند.
حالوش گفته بود این قربانیان در اثر شلیک مستقیم ماموران نظامی، تعقیب و گریز و حوداث جادهای جان خود را از دست دادهاند.
اواخر فروردین ماه امسال هم کولبر نیوز گزارش داد در ۲۱ روز ابتدایی سال جدید، ۱۷ سوختبر به دنبال شلیک نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی یا عوامل دیگری همچون تصادف، آتش گرفتن خودرو یا انبارهای سوخت کشته شده و شش سوختبر نیز زخمی شدند.
بر اساس این گزارش، چهار نفر از کشتهشدگان نیز کودک (زیر ١٨ سال) بودهاند.
به گفته فعالان و رسانههای حقوق بشری، محرومیت تعمدی و سیاست تبعیض جمهوری اسلامی در قبال استانهای مختلف، از جمله سیستان و بلوچستان و کردستان، باعث رشد پدیدههایی مانند سوختبری و کولبری شده است.
به گفته کولبر نیوز، افرادی «به ناچار» و تنها برای تامین حداقل معیشت روزانه خود و خانواده «قدم در راه پر خطر سوختبری و کولبری» میگذارند در حالی که رژیم و عوامل وابسته به آن، نه تنها ناتوان از رفع این تبعیضها و حل بحرانهای این اقشار از جامعه است بلکه خود نیز به صورت مستقیم و غیرمستقیم، در کشتن، مجروح کردن و به خطر انداختن جان و مال این افراد دخالت دارد.
حالوش نیز «بیتوجهی مسوولان و فقدان فرصتهای شغلی در سیستان و بلوچستان» را عاملی دانست که سوختبری را «به اجبار» تنها راه درآمد ناچیز و امرار معاش شهروندان بلوچ کرده است.
طبق گزارش سالانه حالوش در سال ۱۴۰۱، دستکم ۸۲ سوختبر در سیستان و بلوچستان جان خود را از دست دادند.
کمپین فعالین بلوچ هم در گزارش سالانه ۲۰۲۲ خود از مرگ دستکم ۱۰۵ سوختبر بر اثر تیراندازی بیضابطه ماموران یا بر اثر سانحه هنگام تعقیب و گریز خبر داده بود.
بر اساس گزارش این کمپین، سوختبری از معدود کارهایی است که بسیاری از شهروندان در سیستان و بلوچستان بهدلیل «نبود شغل مناسب و پایدار» به آن روی میآورند و در این مسیر، حوادث جادهای یا تیراندازی نیروهای نظامی جان آنها را تهدید میکند.
در این کنفرانس، دولت جو بایدن کوشید تا پیام اطمینانبخشی به یهودیان و مخاطبان حامی اسرائیل بدهد و سخنرانی تندوتیزی درباره جمهوری اسلامی ایراد کرد.
دانا استرول، معاون وزارت دفاع آمریکا در امور خاورمیانه هم گفت که آمریکا اطمینان حاصل میکند در صورت نیاز به گزینه نظامی (در مقابل جمهوری اسلامی)، گزینهای بهروز و قابل اتکا داشته باشد.
این سخنگو افزود که دولت بایدن راه حل دیپلماتیک را ترجیح میدهد اما این راه حل (دیپلماتیک) باید به پشتوانه اراده و ظرفیت برای استفاده از زور، در صورت نیاز به آن، باشد.
ساعاتی پیش از ایراد این سخنرانی، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا نیز گفت: «همانطور که رییسجمهوری ایالات متحده بهکرات مشخص کرده، "تمامی گزینهها روی میز است" تا اطمینان حاصل شود که ایران به سلاح هستهای دست پیدا نمیکند.»
اما وزارت خارجه آمریکا در صفحه توییتر این وزارتخانه، بر بخش دیگری از سخنرانی بلینکن تاکید کرد: «ما همچنان باور داریم دیپلماسی بهترین راه برای بازداشتن موثر، پایدار و قابل اتکای جمهوری اسلامی به منظور جلوگیری از دستیابی آن به سلاح هستهای است.»
پشت پرده چیست؟
با وجود تمام داد سخن دادنهای دولت بایدن درباره گزینه نظامی، به نظر میرسد داستان چیز دیگری است.
به نوشته جروزالم پست، ایالات متحده در حال حاضر و پس از اینکه دو طرف از توافق بر سر بازگشت به موافقتنامه برجام پیشین بازماندند، در حال مذاکره با ایران است تا به توافق هستهای موقتی دست یابد.
این توافق موقت به نقل از منبعی دیپلماتیک در اسرائیل (طی دو هفته گذشته) و همچنین گیلاد اردان، سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، برنامه هستهای جمهوری اسلامی را متوقف میکند اما با اورانیوم غنیسازیشده یا تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی کاری ندارد و با چنین توافقی، سود اقتصادی هم نصیب جمهوری اسلامی میشود.
به نقل از این منابع اسرائیلی، هدف دولت بایدن از این توافق موقت، جمع شدن خاطرش از سمت جمهوری اسلامی، تا برگزاری انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در نوامبر سال ۲۰۲۴ است.
اردان با ذکر این نکته که این راه و رسم بازدارندگی ایران نیست، گفت تصور همیشه بر این بوده که یک تهدید نظامی قابل اتکا، راه بازدارندگی رژیمی بیرحم و قانونشکن مثل جمهوری اسلامی است.
خبر توافق هستهای موقت، به هر حال برای اسرائیل خبر بدی است چون با چنین توافقی جمهوری اسلامی همچنان در آستانه تامین سلاح هستهای باقی میماند و میتواند وقتی مهلت چنین توافقی به سر میرسد، کار را از همان جایی که زمین مانده بود، از سر بگیرد.
اما زمان برای این تصمیم دولت بایدن از خود تصمیم هم بدتر است چون در اکتبر ۲۰۲۳ و طبق یکی از بندهای برجام، یک سری دیگر از تحریمها علیه جمهوری اسلامی برداشته میشود.
بنا بر آن بند، یکی از این تحریمها، محدودیت توسعه موشکهای بالیستیک قادر به حمل سلاح هستهای و ممنوعیت واردات و صادرات موشک، از جمله موشک و پهپاد دوربرد با برد ۳۰۰ کیلومتر یا بیشتر است.
در همان بازه اتحادیه اروپا هم باید تحریمهای باقیمانده بر برنامه هستهای ایران را بردارد.
تنها «اسنپبک» است که میتواند جلوی چنین بندی را بگیرد؛ یعنی اگر ایران مفاد توافق هستهای را نقض کند، هر یک از طرفین برجام میتواند تمامی تحریمهای اعمالشده بر جمهوری اسلامی پیش از دستیابی به برجام را بازگراند.
جمهوری اسلامی اکنون با فرستادن پهپاد به روسیه برای استفاده این کشور در جنگ اوکراین، قطعا مفاد برجام را نقض کرده است.
البته که جمهوری اسلامی در گذشته محدودیتها و ممنوعیتهای مرتبط با ساخت موشک بالیستیک را هم نقض کرده اما وقتی ایالات متحده در سال ۲۰۲۰ کوشید به «اسنپبک» تحریمها متوسل شود، باقی طرفین برجام استدلال کردند چنین چیزی ممکن نیست چون آمریکاست که از برجام خارج شده.
حالا که جمهوری اسلامی به غنیسازی و انبار اورانیوم، بسیار فراتر از محدودیتهای برجام ادامه میدهد، ظاهرا همچنان راهی برای بازگرداندن تحریمها نیست.
اما با قرار گرفتن تهران در کنار مسکو و در برابر کییف، اروپا به موضع اسرائیل در برابر جمهوری اسلامی نزدیک شده و این خود فرصتی برای فرانسه یا بریتانیا به نظر میرسد تا «اسنپبک» را در شورای امنیت سازمان ملل فعال کنند. منتها اگر آمریکا به توافقی موقت با جمهوری اسلامی دست یابد، شانس اتفاق افتادن چنین اتفاقی بسیار کم خواهد شد.
گیلاد اردان گفت تنها تحریمهایی که از آنها سخن گفته میشود تحریمهایی هستند که به سلاح فرستادن جمهوری اسلامی به روسیه برای کشتن شهروندان اوکراینی مربوط میشوند و او نمیبیند هیچ تحریمی که درباره آنها حرف زده شود، به برنامه هستهای جمهوری اسلامی مرتبط باشد.
از زمان انتخاب جو بایدن به عنوان رییسجمهوری آمریکا، دولتهای اسرائیل که بر سر کار آمدهاند منتظر شنیدن این هستند که آیا گزینه نظامیای که بتوان روی آن حساب کرد در برابر جمهوری اسلامی وجود دارد یا نه؟
اگرچه نظر این دولتها در حرف تامین شده اما در عمل، سخنان تند و تیز دولت بایدن علیه جمهوری اسلامی پوششی برای مذاکرات پشت پرده با حکومت ایران است که در تضاد با درخواست اسرائیل برای مقابله با تهدید کنندگی هستهای تهران قرار دارد.