بازنشستگان و کارگران در شهرهای مختلف ایران در اعتراض به مشکلات معیشتی، حقوق و مستمری‌های پایین و ناامنی شغلی تجمع کردند. شماری از معترضان همچنین با سر دادن شعارهایی خواستار آزادی معلمان و کارگران زندانی، لغو احکام اعدام و پایان سرکوب شهروندان در ایران شدند.
بر اساس گزارش‌های تشکل‌های صنفی و نهادهای حقوق بشری مستقل، از جمله شورای بازنشستگان ایران، شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان، سندیکای کارگران نیشکر هفت‌تپه و هرانا، و همچنین خبرگزاری ایلنا، این تجمع‌ها یکشنبه ۱۷ آبان در شهرهای مختلف از جمله اهواز، تهران، رشت و شوش برگزار شد.
بازنشستگان تامین اجتماعی در رشت، اهواز و شوش مقابل ساختمان‌های این سازمان تجمع کردند و معترضان در شوش راهپیمایی کردند. بازنشستگان بانک صادرات نیز با وجود بارندگی شدید مقابل ساختمان این بانک در خیابان سمیه تهران تجمع کردند.
در رشت، معترضان شعارهای «کارگر زندانی آزاد باید گردد»، «معلم زندانی آزاد باید گردد» و «قسم به خون یاران، تا لغو حکم اعدام، ایستاده‌ایم تا پایان» سر دادند. اجرای ماده ۱۱۱ قانون تامین اجتماعی و پرداخت مطالبات معوق نیز از خواسته‌های آنان بود.
در اهواز نیز شعار «دشمن ما همین‌جاست، دروغ می‌گن آمریکاست» سر داده شد و بازنشستگان شوش شعارهای «فقط کف خیابون، به دست میاد حقمون» و «خیابان، خیابان، سنگر زحمت‌کشان» سر دادند.
شعارهای اعتراضی کارگران علیه اعدام در حالی مطرح می‌شود که دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در ماه‌های پس از اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، برای شمار زیادی از بازداشت‌شدگان این اعتراضات و دیگر زندانیان سیاسی احکامی از جمله اعدام، حبس، شلاق و مصادره اموال صادر کرده است.
بر اساس گزارش منابع حقوق بشری، از ۱۱ دی ۱۴۰۴ تاکنون دست‌کم ۸۷ نفر با اتهام‌های سیاسی و امنیتی در ایران اعدام شده‌اند و حدود ۲۲۰ نفر دیگر با این اتهام‌ها در خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند.
در تازه‌ترین موارد، ۱۷ آبان حسن دیوبند، حمید کاظمی و رضا زنگنه در پرونده‌ای مرتبط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در کرج اعدام شدند. محمدعارف شه‌بخش نیز ۱۶ آبان به اتهام‌های «بغی» و «محاربه» از طریق اقدام مسلحانه در شهرستان خاش اعدام شد.
در تجمع تهران نیز بازنشستگان بانک صادرات شعار «صندوق پردرآمد، چه بر سر تو آمد» سر دادند.
بازنشستگان تامین اجتماعی خواستار افزایش مستمری‌ها متناسب با تورم، اجرای مواد ۵۴ و ۹۶ قانون تامین اجتماعی، اصلاح متناسب‌سازی حقوق‌ها، بهبود خدمات درمانی و استقلال سازمان تامین اجتماعی شدند.
بازنشستگان بانک صادرات نیز به حقوق پایین و پوشش ناکافی بیمه درمانی اعتراض کردند و خواستار شفاف‌سازی درباره عملکرد صندوق آتیه و پرداخت سود سرمایه‌گذاری‌های خود شدند.
این گروه از بازنشستگان خرداد ۱۴۰۴ نیز در تجمعی اعلام کردند صندوق آتیه بیش از سه دهه مبالغی را ماهانه از حقوق آنان برای سرمایه‌گذاری کسر کرده، اما سود حاصل از آن را پرداخت نکرده است.
اعتراض کارگران به معوقات مزدی و ناامنی شغلی
کارگران پتروشیمی شیمی‌بافت ماهشهر از ۱۶ آبان در اعتراض به پرداخت‌نشدن پاداش‌های سه‌ماهه و شش‌ماهه، کاهش سهمیه پرواز و محدودیت اضافه‌کاری، از صرف غذا در محل کارخانه خودداری کردند.
در ایلام نیز کارگران پیمانکاری شهرداری مقابل استانداری تجمع کردند و خواستار ثبت مشخصات خود در سامانه ساماندهی نیروهای پیمانکاری، پرداخت مستقیم حقوق و حذف شرکت‌های واسطه شدند.
کارگران گروه ملی صنعتی فولاد ایران در اهواز نیز از پرداخت‌نشدن حقوق مهرماه، کاهش مزایا، قطع وعده غذایی و کمبود لباس کار و کفش ایمنی خبر دادند. به گفته آنان، اختلال در تولید به کاهش دریافتی‌هایشان منجر شده است.
در تهران نیز به گزارش ایلنا، پاکبانانی که ۱۲ آبان مقابل ساختمان شهرداری تجمع کرده بودند، همچنان خواستار حذف شرکت‌های پیمانکاری، انعقاد قرارداد مستقیم و تامین امنیت شغلی هستند.
علی بابایی کارنامی، رییس کمیسیون اجتماعی مجلس، یکشنبه اعلام کرد حدود هشت میلیون نفر در ایران به دلیل اجرای نادرست طرح حذف ارز ترجیحی دچار «فقر مطلق و سوءتغذیه» شده‌اند و تا ۵۰ میلیون نفر دیگر برای تامین مواد غذایی مورد نیاز خود مشکل دارند.
در ماه‌های گذشته، بازنشستگان و کارگران در شهرهای مختلف ایران بارها در اعتراض به کاهش قدرت خرید، حقوق و مستمری‌های پایین، مطالبات معوق، مشکلات بیمه و درمان و ناامنی شغلی تجمع و راهپیمایی کرده‌اند.
همزمان با حضور هزاران ایرانی در گردهمایی روز شنبه ۱۶ آبان در فرانکفورت آلمان، شماری از مخاطبان ایران‌اینترنشنال از شهرهای مختلف ایران با ارسال پیام‌هایی، از هم‌وطنان خارج از کشور قدردانی کردند.
احساس غرور، امید و همبستگی با ایرانیان خارج از کشور، حمایت از شاهزاده رضا پهلوی و یادآوری جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ از مهم‌ترین محورهای واکنش‌ها بود.
گردهمایی فرانکفورت همزمان با مراسم اهدای جایزه آزادی ۲۰۲۶ بنیاد فریدریش ناومان به مردم ایران برگزار شد.
شاهزاده رضا پهلوی این جایزه را در کلیسای سنت پل فرانکفورت به نمایندگی از مردم ایران دریافت کرد.
این بنیاد اعلام کرده است جایزه تا زمانی که نمایندگان منتخب مردم ایران بتوانند آن را دریافت کنند، نزد رضا پهلوی به امانت خواهد ماند.
همزمان با این مراسم، هزاران ایرانی در فرانکفورت گرد هم آمدند و مخالفت خود با جمهوری اسلامی و حمایت‌شان از شاهزاده رضا پهلوی را اعلام کردند.
مخاطبی از مشهد درباره این رویداد نوشت: «بعد از این همه تباهی و سیاهی، ۱۶ آبان نور وجود ایرانیانی که در فرانکفورت بودند، جان ما را روشن و دلمان را گرم کرد. هزاران سپاس. کاش بدانید چقدر برای ما ارزشمند هستید.»
شهروندی ساکن نیشابور هم از ایرانیان خارج از کشور برای آنچه «نشان دادن شکوه و عظمت ایرانی‌ها» و رساندن صدای مردم ایران به جهان خواند، قدردانی کرد.
مخاطبی از اصفهان خطاب به شرکت‌کنندگان نوشت: «از راه دور دستان پر مهر شما را به گرمی می‌فشارم و بوسه می‌زنم بر قدوم شما در راه آزادی و قدردان محبت بی‌دریغ شما عزیزان در تجمع فرانکفورت هستم.»
شهروندی از رشت نیز گفت لحظه‌به‌لحظه برنامه‌های فرانکفورت را دنبال کرده و افزود: «به هم‌وطن بودن با شما افتخار می‌کنیم، ای شایسته‌ترین هم‌وطنان.»
مخاطب دیگری از تهران، ایرانیان حاضر در فرانکفورت را صدای مردم داخل کشور خواند و نوشت: «ممنونم که همیشه صدای ما گروگان‌های جمهوری اسلامی بودید.»
یاد جان‌باختگان دی‌ماه در پیام‌های قدردانی
بخشی از پیام‌های رسیده، با یادآوری کشته‌شدگان اعتراضات دی‌ماه، گردهمایی فرانکفورت را نشانه‌ای از ادامه همبستگی ایرانیان خارج از کشور با معترضان داخل ایران توصیف کردند.
یکی از مخاطبان از کرج گفت: «از قیام دی‌ماه ما را تنها نگذاشته‌اید، قدردانتان هستیم. حضور شما ما را دلگرم و سپاه پاسداران را که سال‌ها سعی داشت همدلی و یکرنگی را از ما بگیرد، ناامید و خشمگین کرد.»
مخاطب دیگری که به گفته خود از نخستین تا آخرین روز اعتراضات دی‌ماه در خیابان حضور داشته، نوشت: «با دیدن فیلم‌های شما در گردهمایی فرانکفورت اشک از چشمانم سرازیر شد، نمی‌دانید چقدر به شما افتخار کردم.»
یکی دیگر از مخاطبان نیز گفت هنگام شنیدن سخنان رضا پهلوی درباره معترضانی که با عینک شنا و ماسک برای مقابله با گاز اشک‌آور به خیابان آمده بودند، اما هدف گلوله‌های جنگی قرار گرفتند، از شدت اندوه فرو ریخته است.
امید به بازگشت و دیدار دوباره در ایران
در شماری از پیام‌ها، حمایت از شاهزاده رضا پهلوی با ابراز امیدواری برای پایان جمهوری اسلامی و بازگشت ایرانیان خارج از کشور همراه بود.
مخاطبی از لرستان نوشت: «امروز فقط اشک ریختم برای هموطن‌هایی که در فرانکفورت مثل کوه پشت ما هستند و شاهزاده‌ای که قوت قلب ماست، به امید جشن پیروزی در ایران آزاد.»
در پی اعدام سه تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در کرج و انتشار خبر صدور احکام اعدام برای شماری دیگر از معترضان در مشهد، مخاطبان ایران‌اینترنشنال در پیام‌هایی با ابراز خشم و اندوه از ادامه اعدام‌ها، از عملکرد آمریکا و جامعه جهانی انتقاد کردند.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی یکشنبه ۱۷ آبان از اجرای حکم اعدام حسن دیوبند، حمید کاظمی و رضا زنگنه، سه تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در کرج، خبر داد.
همزمان، گزارش‌ها از صدور احکام اعدام برای شماری دیگر از معترضان در مشهد حکایت دارد.
به گزارش هرانا، ابوالفضل صداقت، جوان ۲۰ ساله، به همراه متین فرنیان و وحید خدری‌خواه در پرونده‌ای مشترک به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده‌اند.
همچنین با صدور حکم اعدام برای علی زاغی و ایلیا اکبری، شمار معترضانی که در پرونده موسوم به «شاندیز» به اعدام محکوم شده‌اند، به شش نفر رسید.
دیگر تاب تحمل اخبار اعدام را نداریم
یک شهروند از اصفهان در واکنش به اعدام سه معترض در کرج نوشت: «صبح با خبر اعدام سه جوان پاک دیگر بیدار شدیم. تاب تحمل اخبار اعدام را ندارم.»
مخاطبی ساکن تهران از ادامه اعدام‌ها انتقاد کرد و خطاب به مقام‌های جمهوری اسلامی گفت: «هر روز صبح که بیدار می‌شویم، با خبر کشته شدن فرزندان عزیزمان مواجه هستیم. شما زندگی را از ما گرفتید.»
در میان پیام‌های مخاطبان، نگرانی از آینده نسل جوان هم به چشم می‌خورد.
یک مخاطب از دزفول خطاب به مردم ایران نوشت: «به بچه عزیزت نگاه کن. چطور دلت می‌آید جمهوری اسلامی را برای او به ارث بگذاری؟ چطور دلت می‌آید فرزندت را در سر صف اعدام و شکنجه بگذاری؟»
شهروند دیگری با اشاره به گمانه‌زنی‌ها درباره حمله احتمالی آمریکا به زیرساخت‌های انرژی ایران گفت او نگران زیرساخت‌های انرژی نیست.
او افزود این ماندگاری جمهوری اسلامی است که هر روز بقایش، زیرساختی در این کشور را به نابودی می‌کشاند؛ از برق و آب گرفته تا جوان‌های مملکت.
انتقاد از آمریکا و تاکید بر ادامه دادخواهی
بخش دیگری از پیام‌های رسیده به ایران‌اینترنشنال، متوجه عملکرد آمریکا در قبال اعدام معترضان است.
یکی از مخاطبان با اشاره به اعدام سه جوان در کرج پرسید: «دموکرات‌های مدافع حقوق بشر در آمریکا این همه جنایت را در ایران نمی‌بینند؟»
شهروند دیگری هم اعدام‌ها را انتقام‌گیری جمهوری اسلامی از مردم ایران توصیف کرد و خطاب به دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، نوشت: «حکومت ظالم جمهوری اسلامی دستش به سربازان شما نمی‌رسد و با اعدام از ملت ایران انتقام می‌گیرد. وقتش نرسیده به وعده‌ات عمل کنی؟»
شماری از مخاطبان بر ادامه دادخواهی و همبستگی ایرانیان تاکید کردند.
شهروندی از بندرعباس با ابراز اندوه از اعدام معترضان، از تجمعات ایرانیان خارج از کشور قدردانی کرد و گفت: «یک چشمم آه برای هم‌وطنان شیردلی است که هر روز پای دار جان می‌دهند، آن چشم دیگر اشک برای تجمعات باشکوه ایرانی‌های بامعرفت و همدلی که با همه مشکلاتشان، وطن را ارجح می‌دانند.»
مخاطبی از تهران نیز سه جوان اعدام‌شده را «سه ستاره جاویدنام» خواند و با تاکید بر ادامه راه آن‌ها نوشت: «پیروزی حتمی است.»
حکومت ایران در ماه‌های اخیر با احضار و بازداشت گسترده شهروندان، صدور احکام سنگین زندان و افزایش چشمگیر اعدام‌ها، سیاست‌های سرکوبگرانه خود را شدت بخشیده است.
پیش‌تر در ۲۱ مهر، دیانا الطحاوی، معاون مدیر منطقه‌ای عفو بین‌الملل، هشدار داد حکومت ایران از مجازات اعدام به‌عنوان ابزاری برای سرکوب مخالفان استفاده می‌کند.
او افزود مقام‌های جمهوری اسلامی می‌کوشند «هزینه اعتراض را چنان بالا ببرند که مردم از ترس وادار به سکوت شوند و از شکل‌گیری خیزش‌های گسترده جدید علیه حکومت سرکوبگری که دهه‌ها بر سر کار است، جلوگیری به عمل آید».
همزمان با ادامه موج گرانی در ایران، علی بابایی کارنامی، رییس کمیسیون اجتماعی مجلس، اعلام کرد حدود هشت میلیون نفر در پی اجرای نادرست طرح حذف ارز ترجیحی، دچار «فقر مطلق و سوءتغذیه» شده‌اند و تا ۵۰ میلیون تن دیگر برای تهیه مواد غذایی مورد نیاز خود با مشکل روبه‌رو هستند.
بابایی کارنامی یکشنبه ۱۷ آبان در مصاحبه با پایگاه خبری دیده‌بان ایران گفت قرار بود با حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، یارانه در انتهای زنجیره توزیع پرداخت شود تا مردم همچنان بتوانند کالاهای اساسی را با قیمت یارانه‌ای تهیه کنند.
او پیامدهای معیشتی این طرح را به نحوه اجرای آن نسبت داد و افزود دسترسی به مواد غذایی برای بخش بزرگی از جمعیت ایران چنان دشوار شده که نمی‌توانند به اندازه نیاز روزانه خود کالری دریافت کنند.
جهش نرخ تورم و کاهش قدرت خرید در ماه‌های گذشته فشار بر معیشت مردم را افزایش داده و تامین نیازهای اساسی را برای بخش بزرگی از جامعه، به‌ویژه کارگران و بازنشستگان، دشوار کرده است.
شماری از شهروندان با ارسال پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال، از ناتوانی در تامین نیازهای اولیه، از جمله خوراک، لوازم‌التحریر و پوشاک فرزندانشان خبر دادند و برخی دیگر از کاهش شدید فروش کسب‌وکارها، حقوق‌های معوق و دشواری پرداخت اجاره‌خانه گفتند.
۲۷ مهر، حسن حسن‌نتاج، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، هشدار داد تورم، مشکلات اقتصادی و شرایط جنگی بر معیشت و تغذیه خانوارها تاثیرگذار بوده و در برخی مناطق ایران به بروز سوءتغذیه دامن زده است.
فشار گرانی بر زندگی خانواده‌ها در ایران
رییس کمیسیون اجتماعی مجلس اعلام کرد برای آنکه یک خانواده چهارنفره بتواند در حد متوسط زندگی کند، یکی از اعضای آن باید دست‌کم ۱۰۰ میلیون تومان درآمد داشته باشد.
به گفته بابایی کارنامی، با افزایش هزینه‌های زندگی، حتی داشتن چند شغل هم لزوما درآمد کافی برای یک خانواده چهارنفره فراهم نمی‌کند.
دیده‌بان ایران در گزارش خود درباره وخامت اوضاع اقتصادی در ایران نوشت: «اجاره یک سرپناه نه چندان مناسب حالا بخش عمده یا شاید تمام حقوق یک جوان را می‌بلعد و چندشغله بودن هم کفاف تامین مخارج زندگی حداقلی را نمی‌دهد.»
بر اساس این گزارش، افت ارزش پول ملی تامین خوراک و پرداخت اجاره را برای خانواده‌ها دشوار کرده و فشار مالی در برخی موارد به «فاجعه فروپاشی خانواده» انجامیده است.
دیده‌بان ایران افزود: «خانه‌های اشتراکی و زندگی با غریبه‌ها در یک خانه، حسرت حداقل‌ها، متلاشی شدن زندگی‌های مشترک و ناامیدی، ماشین‌خوابی، ورشکستگی و بی‌پناهی حالا نه‌تنها گریبان قشر ضعیف، بلکه دامن قشر متوسط را گرفته و آن را به زیر کشانده تا اثری از طبقه متوسط در جامعه نماند.»
صندوق بین‌المللی پول ۲۱ مهر در تازه‌ترین برآورد خود پیش‌بینی کرد اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۶ بر اثر پیامدهای جنگ، ۷.۶ درصد کوچک‌تر شود.
انتقاد از شیوه پرداخت کالابرگ و پیشنهاد حذف سه دهک
رییس کمیسیون اجتماعی مجلس خواستار اصلاح شیوه پرداخت کالابرگ شد و اعلام کرد بخشی از پولی که باید صرف خرید مواد غذایی خانوارها شود، به بازپرداخت اقساط بانکی می‌رسد.
بابایی کارنامی گفت: «ما می‌گوییم اصلا چیزی به نام پول نباید مطرح باشد، بلکه کالا مطرح است.»
این نماینده مجلس با انتقاد از پیشنهاد حذف سه دهک بالای درآمدی از طرح کالابرگ هشدار داد اجرای این طرح ممکن است کارگرانی با درآمد ۲۰ تا ۴۰ میلیون تومان یا خانوارهای دارای خودرو را نیز از دریافت کالابرگ محروم کند.
با وجود تشدید بحران اقتصادی و ناتوانی حکومت در تامین نیازهای اساسی مردم، جمهوری اسلامی همچنان بر سیاست خارجی تنش‌آفرین خود، به‌ویژه رویارویی با آمریکا و اسرائیل، تاکید دارد.
همزمان با ادامه سیلاب در برخی مناطق ایران، مجتبی لشگری، سخنگوی سازمان اورژانس کشور، اعلام کرد حوادث جوی اخیر تاکنون جان چهار نفر را گرفته است که دو نفر از آنان بر اثر صاعقه در خوزستان جان باختند.
لشگری یکشنبه ۱۷ آبان در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا گفت از ۱۵ آبان تاکنون، «حوادثی مانند سقوط درختان، گازگرفتگی، تصادف، انسداد راه‌ها، ریزش نمای ساختمان، سقوط تیربرق، آسیب به خودروها و قطعی موقت آب و برق و تلفن در برخی نقاط کشور رخ داد».
او افزود حوادث جوی در این بازه زمانی ۱۱ مصدوم در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان و بوشهر بر جای گذاشت.
لشگری از مردم خواست از رودخانه‌ها فاصله بگیرند، از سفرهای غیرضروری و صعود به ارتفاعات خودداری کنند و هنگام رعدوبرق زیر درختان، به‌ویژه تک‌درخت‌ها، پناه نگیرند.
سیلاب راه ۱۹۰ روستای لرستان را بست
خبرگزاری مهر ۱۷ آبان گزارش داد در پی بارش‌های سیل‌آسا در لرستان، راه ارتباطی ۱۹۰ روستا قطع شد. آسیب به خطوط توزیع گاز و دکل‌های برق نیز شماری از روستاهای استان را با قطعی گاز و برق روبه‌رو کرد.
قدرت‌الله ولدی، فرماندار بروجرد، گفت شش روستای اسلام‌آباد، قلعه‌نو حکیمی، ورکوه، کناروند، تنگ محمدحاجی و کپرجودکی در جنوب این شهرستان در معرض سیلاب و آب‌گرفتگی قرار دارند.
به گفته او، به‌دلیل احتمال رانش زمین در تنگ محمدحاجی، دستور تخلیه این روستا صادر شد.
خبرگزاری تسنیم به نقل از یکی از بخشداران شهرستان الیگودرز گزارش داد پس از بارش‌های شدید در ارتفاعات لرستان و طغیان رودخانه زز، عشایر این منطقه در محاصره سیلاب ماندند و بخش بزرگی از دام‌ها و دارایی‌های خود را از دست دادند.
در خوزستان، سیلاب به روستای چلچلک رسید و در کهگیلویه و بویراحمد، خیابان‌های شهر سوق را فرا گرفت.
در لردگان، امدادگران هلال‌احمر هفت زن و کودک را که در یکی از روستاها گرفتار سیلاب شده بودند، نجات دادند و به محل امن رساندند.
بارش باران ۱۷ آبان خیابان‌های بوشهر و بندر گناوه را دچار آب‌گرفتگی کرد. تصاویری نیز از طغیان رودخانه قم منتشر شد.
کندوان در ۴۸ ساعت شش بار گرفتار سیلاب شد
به گزارش رسانه‌های ایران، در ۴۸ ساعت شش بار در محور کندوان سیلاب جاری شد. مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای البرز گفت راهداران در محدوده سرودار، سه نقطه از جاده کرج–کندوان را که سیلاب و گل‌ولای بسته بود، پاک‌سازی و بازگشایی کردند.
در استان تهران نیز سطح آب رودخانه کن بالا آمد و سیلاب در بستر آن جاری شد. اورژانس تهران اعلام کرد تاکنون گزارشی از مصدومیت بر اثر بارندگی و سیلاب در ارتفاعات استان دریافت نکرده است.
امید محترمی، سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور، گفت حدود ۱۶۰۰ نفر به‌طور مستقیم کمک‌های امدادی دریافت کردند.
به گفته او، ۱۸ هزار تیم عملیاتی در مناطق درگیر سیلاب فعالیت می‌کنند و هشت هزار تیم پشتیبان نیز آماده اعزام هستند.
محترمی افزود هشدار قرمز هواشناسی در برخی استان‌ها همچنان برقرار است و برای دوشنبه ۱۸ آبان نیز در گیلان و مازندران هشدار قرمز دریایی صادر شده است.
چهار سال است که شمار جان‌باختگان تصادفات رانندگی در ایران هر سال از ۱۹ هزار نفر فراتر می‌رود. با وجود هشدارهای پلیس و کارشناسان درباره ایمنی پایین خودروهای داخلی، وزیر صنعت جمهوری اسلامی خواسته است اجرای استانداردهای جدید خودرو دست‌کم یک سال به تعویق بیفتد.
خبرگزاری ایلنا یکشنبه ۱۷ آبان با استناد به آمار سازمان پزشکی قانونی که یک روز پیش از آن منتشر شد، نوشت در نیمه نخست امسال ۱۰ هزار و ۳۵۷ نفر در حوادث رانندگی جان باختند.
این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۰ هزار و ۴۰۱ نفر بود و در فاصله یک سال تنها ۰.۴ درصد کاهش یافت.
در همین بازه زمانی در سال جاری، ۲۲۴ هزار و ۲۲۰ مصدوم تصادفات به پزشکی قانونی مراجعه کردند؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴ از رشد ۱۰.۸ درصدی حکایت دارد.
درخواست وزیر صنعت برای تعویق استانداردها
به گفته منتقدان، خودروهای بی‌کیفیت، جاده‌های ناایمن و نبود فرهنگ‌سازی موثر از عوامل اصلی بحران تصادفات جاده‌ای در ایران به شمار می‌روند و ناکارآمدی مقام‌های جمهوری اسلامی و کوتاهی آن‌ها در رفع ریشه‌ای این مشکلات به تداوم بحران انجامیده است.
تیمور حسینی، رییس پلیس راهور، پیش‌تر با اشاره به ضعف ایمنی خودروهای داخلی، از وزارت صنعت و سازمان ملی استاندارد خواسته بود برای بهبود کیفیت خودروها اقدام کنند.
او گفته بود افزایش جریمه‌ها به‌تنهایی کافی نیست و باید همزمان ایمنی جاده‌ها، تجهیزات ایمنی خودروها و نظارت بر تخلفات را بهبود بخشید.
با این حال، محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، ۱۵ آبان در نامه‌ای به محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، خواست اجرای استانداردهای جدید خودرو دست‌کم یک سال به تعویق بیفتد.
اتابک «مشکلات ارزی، شرایط اضطراری کشور و ناتوانی خودروسازان در سرمایه‌گذاری برای توسعه و بازطراحی پلتفرم‌ها» را دلایل این درخواست برشمرد.
در صورت موافقت با درخواست او، خودروسازان می‌توانند تولید را با ضوابط کنونی ادامه دهند و افزایش شمار استانداردهای خودرو از ۸۵ به ۱۲۲ مورد و اجرای معیارهای جدید مصرف سوخت نیز به تعویق خواهد افتاد.
مصطفی میرسلیم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، ۱۷ آبان مسئولیت مرگ شهروندان در تصادفات را متوجه خود رانندگان دانست.
میرسلیم گفت: «مرگ مردم در تصادفات رانندگی به علت رانندگی بد آن‌ها است و ارتباطی به کیفیت خودروهای داخلی ندارد.»
او انتقاد از کیفیت خودروهای داخلیدر ارتباط با تلفات تصادفات را «تهمت زدن بی‌خودی به خودروساز» خواند.
۷۸ هزار و ۵۱۰ کشته در چهار سال
طبق آمار سالانه پزشکی قانونی، شمار جان‌باختگان تصادفات از ۱۶ هزار و ۷۷۸ نفر در سال ۱۴۰۰ به ۱۹ هزار و ۴۹۰ نفر در سال ۱۴۰۱ رسید.
یک سال بعد، ۲۰ هزار و ۴۵ نفر در تصادفات جان باختند که بالاترین رقم در این دوره پنج‌ساله بود.
در سال ۱۴۰۳، تصادفات به کشته شدن ۱۹ هزار و ۴۳۵ نفر انجامید و در سال ۱۴۰۴، شمار جان‌باختگان به ۱۹ هزار و ۵۴۰ نفر رسید.
به این ترتیب، از ابتدای ۱۴۰۱ تا پایان ۱۴۰۴، تصادفات رانندگی در ایران جان ۷۸ هزار و ۵۱۰ نفر را گرفت.
در سال ۱۴۰۴، پویش ملی «نه به تصادف» با هدف کاهش حوادث رانندگی برگزار شد. ایلنا درباره اتکای دستگاه‌های مسئول به چنین برنامه‌هایی نوشت: «نمی‌توان انتظار داشت با اجرای پویش‌های کوتاه‌مدت و توصیه‌های عمومی، بحرانی که ریشه در مجموعه‌ای از عوامل انسانی، فنی، زیرساختی و مدیریتی دارد، مهار شود.»
این خبرگزاری با اشاره به وظیفه وزارت راه و سازمان راهداری در نگهداری جاده‌ها، نقش شهرداری‌ها در ایمنی معابر و مسئولیت وزارت بهداشت و اورژانس در امدادرسانی به مصدومان، بر ضرورت تعیین زمان‌بندی و شاخص‌هایی برای سنجش عملکرد هر دستگاه تاکید کرد.
بیشترین تلفات تصادفات در گروه سنی ۱۸ تا ۲۴ سال
در نیمه نخست امسال، ۱۸۶۸ جوان ۱۸ تا ۲۴ ساله در تصادفات رانندگی جان باختند. این گروه سنی ۱۸ درصد قربانیان را تشکیل می‌داد.
پس از آن، گروه‌های سنی ۳۰ تا ۳۹ سال با ۱۵۵۵ جان‌باخته و ۴۰ تا ۴۹ سال با ۱۵۱۴ جان‌باخته قرار داشتند. در میان کشته‌شدگان این شش ماه، ۴۵۵ کودک ۱۰ ساله و کوچک‌تر نیز بودند.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، ۲۶ خرداد مرگ سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در حوادث رانندگی را یکی از چالش‌های جمعیتی ایران خواند. او پیش‌تر گفته بود ۲۶ درصد مرگ‌های ناشی از حوادث جاده‌ای قابل پیشگیری است.
ایلنا با اشاره به شمار جوانانی که در تصادفات کشته می‌شوند، درباره سیاست جمعیتی جمهوری اسلامی نوشت: «سیاست جوانی جمعیت نمی‌تواند تنها به تشویق فرزندآوری و حمایت از درمان ناباروری محدود بماند. حفظ جان جمعیتی که اکنون در کشور حضور دارد نیز به همان اندازه اهمیت دارد.»
