دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، در مصاحبه با پادکست «بنی شو» گفت که موضوع کوبا ظرف دو سال حل‌وفصل خواهد شد.
ترامپ اضافه کرد: «ما ابتدا کار ایران را تمام می‌کنیم و سپس سراغ کوبا می‌رویم. مارکو روبیو با دقت بسیار زیادی این موضوع را بررسی می‌کند. پدر و مادر او اهل کوبا هستند.»
مقام‌های کشورهای عربی و بریتانیا در نشست امنیتی «گفت‌وگوی منامه» در بحرین، ضمن محکوم کردن حملات جمهوری اسلامی و گروه‌های همسو با آن به کشورهای منطقه، بر تقویت همکاری‌های دفاعی، حفاظت از کشتیرانی و ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از جنگی تازه تاکید کردند.
بیست‌ودومین نشست امنیتی «گفت‌وگوی منامه» در بحرین در شرایطی از جمعه هشت آبان آغاز شده که احتمال ازسرگیری جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی افزایش یافته است. همزمان با نشست منامه، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و قطر شنبه ۹ آبان در دوحه ادامه یافت. این مذاکرات پس از مذاکرات طولانی دو طرف در تهران در روز جمعه هشت آبان انجام می‌شود.
مقام‌های حاضر در نشست منامه، با وجود تاکید بر ضرورت تقویت همکاری‌های دفاعی و بازدارندگی، درباره پیامدهای ویرانگر دور تازه‌ای از جنگ هشدار داده و خواستار ادامه تلاش‌های دیپلماتیک شده‌اند.
سلمان بن حمد آل خلیفه، ولیعهد و نخست‌وزیر بحرین، هنگام افتتاح نشست در روز جمعه، آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و تنگه باب المندب را برای امنیت و رونق اقتصادی منطقه و جهان ضروری دانست.
تقویت دفاع مشترک و باز گذاشتن مسیر مذاکره
جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، در سخنرانی خود در نشست منامه حملات جمهوری اسلامی به کشورهای عضو این شورا پس از آغاز جنگ ۹ اسفند ۱۴۰۴ را نقطه عطفی در ترتیبات امنیتی منطقه توصیف کرد و گفت این کشورها، با وجود آنکه طرف جنگ نبودند و برای جلوگیری از آن تلاش کرده بودند، هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتند.
البدیوی با اشاره به افزایش همکاری‌های امنیتی شش کشور عضو شورا، تاکید کرد توافق دفاع مشترک مبنای این همکاری‌هاست.
به‌گفته او، سران کشورهای عضو در نشست فروردین‌ماه در جده خواستار تسریع یکپارچگی نظامی و تکمیل سامانه مشترک هشدار زودهنگام در برابر موشک‌های بالستیک شده‌اند.
او پنج محور را مبنای نظم امنیتی مورد نظر شورای همکاری معرفی کرد: احترام به حاکمیت کشورها و حقوق بین‌الملل، دفاع جمعی، دیپلماسی، امنیت کشتیرانی و انرژی، و توسعه اقتصادی و همکاری‌های بین‌المللی. البدیوی همچنین خواستار اجرای قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت شد که در اسفند گذشته در محکومیت حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه تصویب شد.
با وجود این موضع‌گیری‌ها، دبیرکل شورا تأکید کرد راه مذاکره با تهران بسته نشده است. او گفت کشورهای عضو همچنان کانال‌های ارتباطی خود را با جمهوری اسلامی حفظ کرده‌اند، اما دیپلماسی بدون پاسخ متقابل نمی‌تواند به نتیجه برسد.
مخالفت با جنگ تازه
بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، از جمله مقام‌هایی بود که در نشست منامه درباره پیامدهای دور تازه جنگ هشدار داد.
او گفت از احتمال تشدید دوباره جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی به‌شدت نگران است، زیرا دور دوم درگیری می‌تواند خطرناک‌تر و ویرانگرتر باشد و در نهایت به نتیجه‌ای نرسد.
وزیر امور خارجه مصر تاکید کرد جنگ ممکن است با تصمیم یک‌جانبه آغاز شود، اما هیچ کشوری قادر نیست به‌تنهایی پیامدهای آن را کنترل کند یا به آن پایان دهد.
عبدالعاطی در عین حال خواستار آغاز گفت‌وگوهای جدی درباره برنامه‌های موشکی، پهپادی و گسترش تسلیحات هسته‌ای شد. او تاکید کرد کشورهای منطقه باید در تعیین ترتیبات امنیتی مشارکت مستقیم داشته باشند و نباید اشتباهات مذاکرات منتهی به توافق هسته‌ای سال ۱۳۹۴ تکرار شود.
عبدالعاطی همچنین خواستار حرکت از مدیریت بحران‌های پی‌درپی به سوی ایجاد سازوکارهایی برای پیشگیری از جنگ شد. او گفت مصر به دنبال «موازنه وحشت» نیست، بلکه خواهان موازنه منافع و مسئولیت‌ها و ایجاد خاورمیانه‌ای عاری از تسلیحات هسته‌ای و دیگر سلاح‌های کشتار جمعی است.
ولید الخریجی، معاون وزیر امور خارجه عربستان سعودی، نیز در نشست منامه بر ضرورت جلوگیری از تشدید تنش‌ها و دستیابی به توافقی برای پایان دادن به بحران میان آمریکا و جمهوری اسلامی تاکید کرد.
او سفر خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، به تهران در هفته گذشته را بخشی از تلاش‌های ریاض برای کاهش تنش‌ها، تشویق راه‌حل‌های دیپلماتیک و حمایت از میانجی‌گری قطر و پاکستان توصیف کرد.
این سفر در چارچوب گفت‌وگوهای چهارجانبه ایران، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان انجام شد و طرف‌ها در پایان توافق کردند تماس‌های خود را درباره مسائل امنیت منطقه‌ای ادامه دهند.
با این حال، روزنامه نشنال به‌نقل از منابع آگاه گزارش داده است که نشست تهران پیشرفت مشخصی نداشته است. بر اساس این گزارش، نمایندگان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان خواستار مداخله تهران برای توقف حملات حوثی‌ها به عربستان شدند، در حالی که طرف ایرانی موضوع آتش‌بس منطقه‌ای را مطرح کرد.
الخریجی در منامه، ضمن محکوم کردن حملات تازه حوثی‌ها به عربستان سعودی و تهدید کشتیرانی، بر ضرورت حفاظت از تاسیسات حیاتی، تقویت امنیت سایبری و همکاری منطقه‌ای و بین‌المللی برای تأمین امنیت تنگه هرمز، دریای سرخ و باب‌المندب تاکید کرد.
تعهد به حمایت نظامی از کشورهای خلیج فارس
استیون داوتی، وزیر مشاور بریتانیا در امور خاورمیانه، در نشست منامه گفت لندن در برابر حمله به غیرنظامیان، زیرساخت‌های حیاتی و کشتی‌های تجاری «دست روی دست نخواهد گذاشت».
او جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن را از تهدیدهای جدی امنیت منطقه دانست و تاکید کرد بریتانیا با دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای مخالف است.
داوتی همچنین جزئیات حمایت نظامی کشورش از دولت‌های منطقه را تشریح کرد. به‌گفته او، نیروی هوایی بریتانیا در جریان حملات جمهوری اسلامی ماموریت‌های دفاعی بر فراز قطر، بحرین، اردن و امارات متحده عربی انجام داده و همچنین برای بحرین و کویت تجهیزات و پشتیبانی دفاع هوایی فراهم کرده است.
داوتی گفت نیروها و تجهیزات بریتانیایی اکنون در همکاری با عربستان سعودی برای مقابله با موشک‌ها و پهپادها فعالیت می‌کنند.
مخالفت با گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی
یوسف رجی، وزیر امور خارجه لبنان، در سخنرانی خود در نشست منامه ضمن اعلام همبستگی با کشورهای خلیج فارس در برابر حملات جمهوری اسلامی و گروه‌های وابسته به آن، تاکید کرد هیچ کشوری حق ندارد برای پیشبرد اهداف منطقه‌ای خود از سازمان‌های مسلح خارج از نهادهای قانونی دولت‌ها استفاده کند.
رجی گفت مردم لبنان سال‌ها هزینه جنگ‌هایی را پرداخته‌اند که خود در آغاز آنها نقشی نداشته‌اند. او افزود تصمیم درباره جنگ و صلح باید منحصراً در اختیار نهادهای قانونی کشور باشد.
وزیر امور خارجه لبنان همچنین از تصمیم‌های دولت این کشور برای محدود کردن سلاح به نهادهای دولتی و ممنوعیت فعالیت‌های نظامی و امنیتی حزب‌الله دفاع کرد. او در عین حال خواستار خروج کامل اسرائیل از سرزمین‌های اشغالی لبنان، پایان حملات اسرائیل و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت شد.
در همین نشست، افراح الزوبه، وزیر امور خارجه دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن، جمهوری اسلامی را به حمایت تسلیحاتی، مالی و فنی از حوثی‌ها متهم کرد.
او با استناد به یافته‌هایی که به کارشناسان سازمان ملل نسبت داد، گفت حوثی‌ها از ایران، گروه‌های مسلح عراقی و حزب‌الله لبنان کمک دریافت کرده‌اند و این حمایت‌ها به طولانی شدن جنگ یمن کمک کرده است.
الزوبه خواستار جلوگیری از انتقال سلاح و منابع مالی به حوثی‌ها و تقویت نهادهای دولتی یمن شد. او همچنین محاصره شهر تعز از سوی حوثی‌ها را جنایت جنگی توصیف کرد و خواستار پایان فوری آن شد.
سوریه در پی پیوستن به پیمان مکه
اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، نیز در نشست منامه حملات موشکی و پهپادی به کشورهای عربی را محکوم کرد و گفت دولت دمشق اجازه نخواهد داد از خاک سوریه برای تهدید کشورهای همسایه استفاده شود.
او همچنین اعلام کرد سوریه در حال بررسی احتمال پیوستن به پیمان دفاعی مکه است؛ توافقی که در مرداد امسال میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شد و بر اساس آن، حمله به هر یک از سه کشور حمله به همه آنها تلقی می‌شود.
الشیبانی گفت منطقه به ساختاری برای حفاظت از امنیت خود نیاز دارد و دولت سوریه در حال بررسی مزایا و الزامات پیوستن به این پیمان است.
ایرانیان در داخل و خارج از کشور از پنجشنبه ۷ آبان تا شنبه ۹ آبان، همزمان با روز بزرگداشت کوروش کبیر و زادروز شاهزاده رضا پهلوی، با نصب تصاویر، راهپیمایی و برگزاری گردهمایی بر هویت ملی و ادامه انقلاب ملی تاکید کردند و بار دیگر خواستار بازگشت شاهزاده به ایران شدند.
شاهزاده رضا پهلوی شنبه ۹ آبان ۶۶ ساله شد.
این برنامه‌ها در حالی برگزار شد که حدود ۱۰ ماه پس از انقلاب ملی دی‌ماه ۱۴۰۴، معترضان و حامیان خاندان پهلوی در ایران همچنان با سرکوب امنیتی، احکام زندان و اعدام روبه‌رو هستند.
تصاویر کوروش بزرگ و شاهان پهلوی در شهرها
ویدیو رسیده به ایران اینترنشنال نشان می‌دهد شهروندی در کرج، همزمان با روز کوروش، بنری با تصاویر کوروش بزرگ، شاهان پهلوی و شاهزاده رضا پهلوی نصب کرده است.
در ویدیو دیگری شهروندی در تهران عکسی از کوروش کبیر و محمدرضا شاه پهلوی را در خیابان نصب کرده است.
چند روز پیش از این مناسبت‌ها، ۱۷۱ فعال سیاسی پادشاهی‌خواه در ایران با انتشار بیانیه‌ای با عنوان «آبان، ماه شاهان» اعلام کردند در کنار شاهزاده رضا پهلوی ایستاده‌اند.
این بیانیه که دوم آبان منتشر شد، به سه تاریخ این ماه اشاره دارد: ۴ آبان، زادروز محمدرضا شاه پهلوی؛ ۷ آبان، روز کوروش کبیر؛ و ۹ آبان، زادروز شاهزاده رضا پهلوی. امضاکنندگان از تلاش و پایداری شاهزاده برای آزادی ایران قدردانی کردند و نوشتند زندان و فشار سیاسی امیدشان به آینده ایران را از بین نبرده است.
تجمع در آلمان و راهپیمایی در سوئد
در خارج از کشور نیز ایرانیان در کشورهای مختلف، از جمله آلمان و سوئد، روز کوروش کبیر را گرامی داشتند و از شاهزاده رضا پهلوی حمایت کردند.
در آلمان، ایرانیان در فرانکفورت، هامبورگ، کلن و نورنبرگ در تجمع‌هایی جداگانه برای بزرگداشت کوروش کبیر و حمایت از انقلاب ملی راهپیمایی کردند. شرکت‌کنندگان تصاویر شاهزاده رضا پهلوی و جاویدنامان انقلاب ملی را همراه داشتند.
در سوئد نیز ایرانیان مقیم استکهلم با برگزاری برنامه‌ای کوروش کبیر را گرامی داشتند و از شاهزاده رضا پهلوی حمایت کردند. ایرانیان این شهر از ماه‌ها پیش هر روز در حمایت از مردم ایران تجمع می‌کنند و بیش از ۲۰۰ روز به برگزاری تجمع پرداختند.
پیام مخاطبان: از تبریک زادروز تا بحران معیشت
مخاطبان ایران اینترنشنال نیز با ارسال پیام، زادروز شاهزاده رضا پهلوی را گرامی داشتند و بر امید خود به انقلاب ملی و بازگشت او به ایران تأکید کردند.
یک شهروند از مراغه نوشت: «۹ آبان سالروز تولد شاهزاده رضا پهلوی، رهبر انقلاب شیر و خورشید را خجسته باد می‌گویم؛ نور بر تاریکی پیروز خواهد شد.»
شهروند دیگری نوشت: «زادروز شاهزاده که نه، شاهمون رضاشاه دوم را به ایشان و تمام ایرانیان تبریک می‌گویم. ان‌شاءالله روزی نزدیک از مهرآباد تا کاخ سعدآباد جلوی پای ایشان فرش قرمز پهن کنیم. جاوید شاه.»
شماری از مخاطبان به وضعیت وخیم اقتصادی و معیشتی نیز اشاره و برای تغییر حکومت و بازگشت شاهزاده ابراز امیدواری کردند. مخاطبی از شیراز نوشت: «این‌قدر گرانی زیاد شده، دو تا مرغ کوچک گرفتیم شده سه میلیون و ۷۰۰ هزار تومان. دیگر حتی کالابرگ هم جوابگوی خرید کالا نیست. ما با این‌همه بدبختی، پشت شاهزاده را رها نمی‌کنیم.»
ایراناینترنشنال پنجشنبه هفتم آبان گزارشی با عنوان «از ایست‌های بازرسی پاسارگاد تا تاکید بر هویت ایرانی» منتشر کرد که در آن مخاطبان در پاسخ به پرسش «روز کوروش برای شما چه معنایی دارد؟» این روز را فرصتی برای پاسداشت هویت ایرانی و آرمان‌های آزادی و عدالت خواندند.
چند روز پیشتر نیز برخی مخاطبان گفته بودند فضای امنیتی مدارس تشدید شده و آموزش و پرورش افرادی را برای تبلیغ علیه شاهزاده رضا پهلوی به مدرسه‌ها اعزام می‌کند. برخی دانش‌آموزان در ویدیوهای ارسال‌شده به ایراناینترنشنال ضمن نوشتن نام جاویدنامان انقلاب ملی بر تخته‌های کلاس درس، ترانه‌های ملی را بازخوانی کردند و شعار «جاوید شاه» سر دادند.
ماه‌ها تجمع در حمایت از انقلاب ملی
تجمع‌های این روزها ادامه موجی است که از دی‌ماه ۱۴۰۴ در داخل و خارج از کشور شکل گرفته است.
در دی‌ماه شاهزاده رضا پهلوی نخستین فراخوان اعتراض سراسری خود را صادر کرد و از مردم خواست پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی ساعت ۸ شب از خیابان‌ها و خانه‌ها شعار بدهند. ویدیو این فراخوان تا صبح روز اجرا در اینستاگرام بیش از ۸۰ میلیون بار دیده شد و در این دو روز «میلیون‌ها» نفر در تهران و صدها شهر دیگر برای شب دوم پیاپی به خیابان آمدند.
ایرانیان خارج از کشور نیز ۴ بهمن با فراخوان شاهزاده در کشورهای مختلف تجمع کردند. ۲۵ بهمن، در «روز جهانی اقدام»، به‌گفته پلیس حدود ۳۵۰ هزار نفر در تورنتو و ۳۵۰ هزار نفر در لس‌آنجلس گرد آمدند و در مونیخ، حدود ۲۵۰ هزار نفر جمع شدند.
شاهزاده رضا پهلوی در مونیخ گفت: «ما ملت کبیر هستیم و ایران را پس خواهیم گرفت» و دوره کنونی را «نبرد نهایی» خواند.
در این روز بیش از یک میلیون نفر در سراسر جهان در حمایت از انقلاب ملی و شاهزاده رضا پهلوی تجمع کردند. شعارهای این تجمع‌ها شامل آزادی زندانیان سیاسی، «جاوید شاه»، «مرگ بر خامنه‌ای» و «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود» و «مرگ بر سه فاسد، ملا چپی مجاهد» بود.
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز با فراخوان شاهزاده، تجمع‌های «یک ملت در گروگان» در سیدنی، سئول، استکهلم، برلین، فرانکفورت، تورنتو و لس‌آنجلس در اعتراض به خاموشی اینترنت، بازداشت‌های گسترده و احکام اعدام برگزار شد.
ایرانیان خارج کشور در تجمعات خود در ماه‌های اخیر مطالباتی از جمله پایان تعامل با جمهوری اسلامی، توقف اعدام‌ها در ایران، فشار دیپلماتیک و سیاسی بر جمهوری اسلامی، تعطیلی سفارتخانه‌های حکومت ایران، حمایت از انقلاب ملی و حمایت از شاهزاده رضا پهلوی به عنوان «رهبر دوران گذار» را مطرح کرده‌اند.
سابقه برخورد با روز کوروش و فضای امنیتی
۷ آبان در تقویم رسمی ایران ثبت نشده و ملی‌گرایان آن را به‌عنوان سالروز ورود کوروش به بابل (۵۳۹ پیش از میلاد) «روز کوروش» می‌نامند. حکومت جمهوری اسلامی از سال ۱۳۹۵ که هزاران نفر در پاسارگاد گرد آمدند، هر سال برای محدود کردن این مراسم اقدام کرده است.
جمعه ۷ آبان ۱۳۹۵ هزاران نفر، به برآورد برخی شاهدان و فعالان بین ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر، در پاسارگاد با شعار «ایران وطن ماست، کوروش پدر ماست» و «شاهزاده، تولدت مبارک» تجمع کردند.
چند روز بعد دادستان شیراز از دستگیری «عوامل اصلی» این تجمع و تشکیل پرونده قضایی برای آنان خبر داد.
در سال ۱۳۹۸ پلیس جاده‌های منتهی به آرامگاه کوروش را بست و شماری از شهروندان و فعالان به کلانتری احضار شدند؛ محمدحسین آقاسی، وکیل، گفت او و دیگران ناچار شدند تعهد بدهند که در مراسم شرکت نمی‌کنند.
در ۷ آبان ۱۴۰۰ نیز نیروهای انتظامی، بسیج و لباس‌شخصی در ورودی‌های پاسارگاد و تخت‌جمشید مستقر شدند و پدر و مادر نوید افکاری، کشتی‌گیر اعدام‌شده در خیزش «زن زندگی آزادی»، هنگام داشتن کیکی با نقش کوروش حدود یک ساعت و نیم بازداشت شدند. در سال ۱۴۰۳ هم ایران اینترنشنال از بسته شدن مسیرهای منتهی به تخت‌جمشید و پاسارگاد توسط نیروهای امنیتی خبر داد.
پس از انقلاب دی‌ماه ۱۴۰۴ فضای امنیتی شدیدتر شده و جمهوری اسلامی با تسریع صدور و اجرای احکام اعدام سعی کرده اعتراضات سراسری و حامیان شاهزاده رضا پهلوی را سرکوب کند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال از یک پرسنل سابق نیروی انتظامی نشان می‌دهد سازمان اطلاعات فراجا برای سرکوب انقلاب ملی در فارس، شبکه‌ای از افراد وابسته به حکومت و افراد دارای پرونده کیفری را به کار گرفت که در شیراز سازماندهی و با کارت خرید، موتورسیکلت، سلاح گرم و قمه تجهیز شدند.
این منبع که می‌گوید پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی» ۱۴۰۱ از نیروی انتظامی اخراج شده و همچنان با شماری از همکارانش ارتباط دارد. او اطلاعات خود درباره سرکوب ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه را حاصل تماس با همکاران سابقش توصیف کرده است.
روایت او، در کنار پیام‌های شهروندان درباره نفوذ افراد مسلح در تجمعات، تیراندازی از ساختمان‌های حکومتی و پشت‌بام‌ها، بازداشت مجروحان و یورش به خانه‌ها، ابعاد گوناگون سرکوب در استانی را نشان می‌دهد.
در استان فارس اعتراض در دست‌کم ۲۴ شهرستان در روایات و ویدیوهای ارسالی به ایران اینترنشنال گزارش و مستند شده است.
گسترش انقلاب ملی از شیراز تا شهرهای کوچک و مناطق صنعتی
بر اساس مجموعه اطلاعات رسیده، انقلاب ملی ایرانیان در فارس از اوایل دی‌ماه با تجمع‌های خیابانی و اعتصاب کسبه گسترش یافت و در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، همزمان با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، به مرحله‌ای گسترده‌تر رسید.
شهرستان‌هایی که به اعتراضات دی‌ماه پیوستند از شیراز تا مرودشت، ممسنی، فیروزآباد، کوه‌چنار، آباده، جهرم، کازرون، داراب، فسا، رستم، گراش، نی‌ریز، لامرد، پاسارگاد، جویم، زرقان، سپیدان، قیر و کارزین، استهبان، ارسنجان، اقلید، سروستان و لارستان را در بر می‌گیرد.
این مناطق ۲۴ شهرستان از ۳۷ شهرستان فارس، معادل حدود ۶۵ درصد شهرستان‌ها را شامل می‌شود. بیش از ۸۰ درصد جمعیت استان، شامل فارس‌ها، عرب‌ها، قشقایی‌ها و لرها، در این شهرستان‌ها ساکن‌اند.
در مرودشت، گزارش‌هایی از فعالیت مخبران حکومتی برای کشتار و سرکوب از ۱۲ دی و اعتصاب کسبه در ۱۴ دی دریافت شده است. در آباده نیز شاهدی عینی از تجمع جوانان در میدان ولیعصر در ۱۴ دی با شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» و حمله ماموران با گاز اشک‌آور خبر داده است. اعتصاب کسبه در لپویی، جهرم و کوه‌چنار نیز در پیام‌های رسیده دیده می‌شود.
دامنه اجتماعی تجمعات، بر اساس روایت حاضران، به جوانان یا یک گروه مشخص محدود نبود. یکی از معترضان حاضر در محدوده پارامونت شیراز در ۱۹ دی گفته است زنان و مردان، سالمندان و جوانان در خیابان بودند و با افزایش جمعیت، نیروهای حکومتی به سمت فلکه ستاد عقب نشستند.
در لامرد، یک شهروند از حضور کارگران صنعت آلومینیوم در اعتراضات روایت کرده و در جهرم، شاهدی عینی جمعیت معترضان پس از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی را فراتر از انتظار خود توصیف کرد. در سروستان، به گفته یکی از ساکنان، مردم در ۱۸ دی هم صبح و هم شب به خیابان آمدند.
شبکه مخبران چگونه جذب و مسلح شد؟
یک پرسنل سابق نیروی انتظامی در روایت ارسالی به ایراناینترنشنال از افرادی با عنوان «هادی» در سازمان اطلاعات فراجا نام برده که مسئول جذب و اداره منابع و مخبران بوده‌اند.
به‌گفته او، این شبکه مخبران دو دسته از افراد را دربر می‌گرفت: «مخبر گرم»، شامل افراد وابسته به حاکمیت، و «مخبر سرد»، شامل افرادی که او آنان را از میان افراد دارای سابقه «شرارت» یا فعال در فروش مواد مخدر و مشروبات الکلی معرفی کرده است.
این کارمند سابق فراجا می‌گوید گروه دوم پس از بازداشت و تشکیل پرونده، با وعده کاهش مجازات یا امکان ادامه فعالیت خود به همکاری کشانده می‌شدند. کارمندان، بسیجیان و مسئولان ادارات نیز در دسته افراد وابسته به حکومت قرار گرفته‌اند.
بر اساس همین روایت، رستوران زمرد، معروف به طلائیه، در محدوده دروازه قرآن شیراز و متعلق به نیروی انتظامی، یکی از محل‌های استقرار، توجیه و آموزش اعضای شبکه بود. مجتمع شهید فعال در خیابان احمدی‌نو نیز به‌عنوان محل دیگری برای گردآوری و تجهیز آنان معرفی شده است. این مجتمع انتظامی پیشتر هم برای مانورهای امنیتی حکومت مورد استفاده متعدد بوده است.
این منبع از توزیع کارت‌های اعتباری دو میلیون تومانی بین مخبران برای خرید از فروشگاه‌های اتکا خبر داده است. همچنین او به توزیع ماسک مشکی و آماده‌سازی موتورسیکلت‌ها اشاره کرده است.
به‌گفته این منبع، موتورها برای تیم‌های دو نفره آماده شده بودند: راکب به اسلحه کلت و سرنشین به قمه مجهز می‌شد.
روایت‌هایی جداگانه از شهروندان، از حضور گروه‌های مسلح و موتورسواران مخبر با ظاهر غیرنظامی در میان معترضان حکایت دارد. یک شاهد در شیراز گفته است در شب ۱۹ دی، افرادی آشنا در شهر را با لباس‌های هماهنگ مشکی و قمه دیده که گروه‌های چندنفره تشکیل می‌دادند و کسانی را که به آنان می‌پیوستند به ماموران تحویل می‌دادند.
در مرودشت نیز گزارشی از گردش موتورسواران و دوچرخه‌سوارانی با خورجین یا گونی ثبت شده که بنا بر روایت ارسالی، معترضان را شناسایی و به سپاه و بسیج معرفی می‌کردند.
از تیراندازی از مراکز حکومتی تا یورش به خانه‌ها و بیمارستان‌ها
در شیراز، روایت‌های شهروندان به تیراندازی در محدوده استانداری، فلکه ستاد و ساختمان موسوم به پلاک ۱۰۱ حفاظت اطلاعات اشاره کرده‌اند.
یکی از حاضران در تجمع مقابل استانداری گفت تجمع از حوالی ساعت شش عصر شکل گرفت و با وجود شلیک گاز اشک‌آور و حمله ماموران، جمعیت افزایش یافت. به‌گفته او، حدود ساعت هشت و ۴۵ دقیقه تیراندازی با گلوله جنگی آغاز شد و سپس دو خودروی زرهی از محوطه استانداری بیرون آمدند و ماموران پشت سر آنها پیشروی کردند.
شاهد دیگری از شلیک افراد مسلح از داخل ساختمان حفاظت اطلاعات و تیراندازی از پشت‌بام ساختمان روبه‌رو، که آن را بانک رفاه مرکزی شیراز معرفی کرده، خبر داده است. در روایتی دیگر، شهروندی گفته نیروها از بالای زیرگذر باهنر به سوی جمعیتی که در محدوده میدان پارسه حرکت می‌کرد تیراندازی کردند.
در آباده، یک شاهد از یورش گروه‌های سه و چهار نفره لباس‌شخصی با خودروهای پلاک شخصی به نوجوانان در کوچه‌ها، ضرب‌وشتم و گرفتن تلفن‌های همراه آنان خبر داده است. شاهد دیگری گفت در جریان درگیری‌های پنجشنبه، نیروهای بسیج از داخل یک مسجد به مردم تیراندازی کردند و پس از آن مسجد به آتش کشیده شد.
در کوه‌چنار، اطلاعات ارسالی از ایجاد موضع روی بام اداره راهنمایی و رانندگی در ۱۸ دی حکایت دارد. شهروندان از این شهرستان در روایت ارسالی گفته‌اند از پشت‌بام‌های بلند به کوچه ساسانی‌آباد در شب ۱۹ دی تیراندازی صورت گرفت.
در لامرد، یک شهروند گفته نیروها در شب دوم تجمعات ورودی‌های شهر را بستند تا ساکنان بخش‌ها و روستاهای اطراف نتوانند به معترضان بپیوندند. به‌گفته او، حدود ۱۵۰ نفر، از جمله شمار زیادی از کارگران آلومینیوم، در یورش شبانه به خانه‌ها و خوابگاه‌ها بازداشت شدند.
شاهد دیگری گفته حدود ساعت ۹ شب ۲۰ دی، موتورسیکلت‌های نیروهای سرکوب را در محوطه فرمانداری لامرد دیده است.
در سروستان، یک شهروند از شلیک ساچمه، بازداشت گسترده معترضان و بازداشت پزشکان خبر داده است. در جهرم نیز شاهدی گفته شدت تیراندازی در شب دوم فراخوان افزایش یافت. پیام دیگری از این شهر حاکی از شلیک به آمبولانسی است که برای انتقال یک مجروح آمده بود.
شلیک به چشم معترضان در شیراز
مراکز درمانی شیراز نیز در روایت‌های سرکوب از جمله اماکنی بوده‌اند که مورد سرکوب قرار گرفتند. یکی از شاهدهای اعتراضات از مراجعه بیش از صد نفر با آسیب ناشی از اصابت ساچمه به چشم به بیمارستان‌های خلیلی و نمازی در ۱۸ و ۱۹ دی خبر داده و گفته کودکان هفت، ۱۰ و ۱۳ ساله نیز در میان مجروحان بودند.
منبع دیگری که خود را از کارکنان بیمارستان معرفی کرده، از حضور نیروهای امنیتی در بیمارستان امتیاز، معروف به رجایی، و جلوگیری از ارائه خدمات درمانی به شماری از مجروحان خبر داده است.
در کنار این موارد، شهروندی از استقرار نیروها در یک مهدکودک نزدیک میدان پارسه و رفت‌وآمد ماموران به یک مغازه دخانیاتی در محله شاه‌قل‌بیگی شیراز گزارش داده است. این روایت، استفاده از فضاهای غیرنظامی برای استقرار و پشتیبانی نیروها را که در دیگر استان‌ها روایت شده بود، مورد تایید قرار می‌دهد.
مثلث بحران همزمان با انقلاب ملی در فارس
انقلاب ملی ایرانیان در فارس با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و همزمان با گسترش نارضایتی سیاسی، محرومیت اجتماعی و فشار بر منابع معیشت گسترش یافت.
در حوزه سیاسی، میزان پایین مشارکت انتخاباتی یکی از نشانه‌های فاصله گرفتن بخش بزرگی از جامعه از حکومت بود. این شکاف سیاسی در میزان مشارکت انتخاباتی استان مشهود است.
بر اساس گزارش منتشرشده به‌نقل از رییس ستاد انتخابات فارس، در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ بیش از ۳۶ درصد واجدان شرایط استان رای دادند؛ به این ترتیب نزدیک به دو سوم آنان در رای‌گیری شرکت نکردند. این در حالی است که در سال ۱۳۸۸ میزان مشارکت در انتخابات بحث‌برانگیز ریاست‌جمهوری در این استان بیش از ۸۷ درصد گزارش شده بود.
در حوزه اجتماعی، حاشیه‌نشینی و نابرابری در دسترسی به خدمات، مسئله‌ای ریشه‌دار در شیراز و پیرامون آن بوده است. در شهریور ۱۴۰۰، یکی از اعضای شورای شهر از وجود مشکل حاشیه‌نشینی در ۴۰ روستای عمدتا واقع در جنوب، جنوب شرق و جنوب غرب شیراز خبر داده و گفته بود بیشتر این روستاها از خدمات زیربنایی محروم‌اند.
بحران سوم، فشار اقتصادی ناشی از کم‌آبی و آسیب‌پذیری معیشت وابسته به کشاورزی بود. مدیرعامل آب منطقه‌ای فارس چهارم دی ۱۴۰۴، اندکی پیش از گسترش اعتراضات، اعلام کرد بیش از ۹۰ درصد محدوده‌های مطالعاتی آب زیرزمینی استان در وضعیت ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار دارند. او برداشت بی‌رویه، خشکسالی‌های مکرر، کاهش بارندگی و وابستگی بالای فارس به کشاورزی را از عوامل این وضعیت برشمرد. این محدودیت‌ها، زمینه فشار بر تولید و درآمد خانوارهای متکی به زمین و آب را فراهم می‌کنند.
همزمان با ادامه تنش‌ها در منطقه، رسانه رهبر جمهوری اسلامی گزارش داد مجتبی خامنه‌ای در دیدار با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح اعلام کرده است هرگونه تهدید علیه حکومت ایران با پاسخی «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» روبه‌رو خواهد شد.
بر اساس این گزارش که جمعه ۹ آبان منتشر شد، خامنه‌ای در این دیدار «بازدارندگی حداکثری» را مستلزم «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابله پرقدرت با دشمنان» دانست.
او با تکرار لفاظی‌های تهدیدآمیز مقام‌های حکومت ایران طی هفته‌های اخیر گفت در صورت ازسرگیری حملات، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «زمان و شرایط» پایان جنگ را تعیین خواهند کرد.
خامنه‌ای همچنین خواستار به‌روزرسانی «بانک اهداف» شد تا «انواع دارایی‌های مادی و غیرمادی دشمن» در تیررس نیروهای مسلح قرار گیرد.
بر اساس روایت پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر جمهوری اسلامی، علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران و امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، در این دیدار حضور داشتند و درباره وضعیت آمادگی نظامی در سواحل خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و مرزهای شمال‌غرب و جنوب‌شرق کشور گزارش دادند.
از این دیدار هیچ عکس، ویدیو یا فایل صوتی منتشر نشده است.
رسانه‌های حکومتی در هفته‌های اخیر از دیدارهای جداگانه خامنه‌ای با مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف، غلامحسین محسنی اژه‌ای و محسن رضایی خبر داده بودند، بی‌آنکه تصویری از این دیدارها منتشر کنند.
مجتبی خامنه‌ای ۵۷ ساله پس از کشته شدن علی خامنه‌ای، دیکتاتور پیشین ایران، در آغاز کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی منصوب شد.
او از آن زمان، در هیچ مراسم یا مکان عمومی حاضر نشده و هیچ پیام صوتی یا تصویری منتشر نکرده است. پیام‌های منتسب به او تنها به‌صورت مکتوب منتشر می‌شوند.
تهدیدهای خامنه‌ای در حالی مطرح می‌شوند که در روزهای اخیر، گمانه‌زنی‌ها درباره ازسرگیری جنگ تمام‌عیار میان تهران و واشینگتن شدت گرفته است.
شبکه ام‌اس‌ناو هشتم آبان به نقل از سه مقام ارشد کشورهای حاشیه خلیج فارس گزارش داد ایالات متحده به متحدان منطقه‌ای خود هشدار داده است برای دور احتمالی تازه حملات آمریکا به جمهوری اسلامی آماده باشند؛ کارزاری که ممکن است از ۱۳ آبان، یک روز پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، آغاز شود.
بر اساس این گزارش، انتظار می‌رود دور احتمالی حملات کوتاه‌مدت و شدید باشد.
حمایت مجتبی خامنه‌ای از گروه‌های نیابتی
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر جمهوری اسلامی، خامنه‌ای در دیدار با فرماندهان نیروهای مسلح از تجمعات خیابانی حامیان حکومت قدردانی کرد و پشتیبانی از نیروهای نظامی را از «ارکان بازدارندگی در برابر بیگانگان ایران‌ستیز و مزدوران داخلی آنها» خواند.
او توضیح نداد منظورش از «مزدوران داخلی» چه کسانی است.
خامنه‌ای همچنین «استواری هوشمندانه جبهه مقاومت» در کشورهای منطقه را در شکل‌گیری «نظم جدید سیاسی و امنیتی در غرب آسیا» موثر دانست.
«جبهه مقاومت» عنوانی است که مقام‌ها و رسانه‌های جمهوری اسلامی برای گروه‌های مسلح مورد حمایت تهران، از جمله حماس، حزب‌الله لبنان، حشد شعبی عراق و حوثی‌های یمن، به کار می‌برند.
مقام‌های حکومت ایران در ماه‌های اخیر بارها بر تداوم حمایت از گروه‌های نیابتی تاکید کرده‌اند.
رویترز ۱۵ مهر گزارش داد حزب‌الله به‌تازگی ۲۰۰ میلیون دلار از جمهوری اسلامی دریافت کرده است. این خبرگزاری چهارم آبان نیز نوشت حزب‌الله با کمک مالی حکومت ایران برای جنگ احتمالی تازه با اسرائیل آماده می‌شود.
ادامه کمک‌های مالی و تسلیحاتی به گروه‌های نیابتی در سال‌های گذشته با اعتراض گسترده ایرانیان روبه‌رو بوده است؛ آن هم در شرایطی که بحران معیشت، تورم و بیکاری، گذران زندگی را برای آنان دشوارتر کرده است.
مصطفی متدین، مدیرعامل جدید باشگاه استقلال، در مراسم معارفه خود درباره پرونده‌های حقوقی متعدد این باشگاه در فیفا گفت: «قول می‌دهم دیگر از این دست پرونده‌ها ایجاد نشود. من وظیفه دارم که نگذارم پرونده جدیدی رخ دهد و پرونده‌های قبلی منجر به خسارت شود.»
او گفت: «سازش بهتر است تا اینکه برویم دادگاه و این مبنای ما خواهد بود. هیات مدیره این اختیار را قبل به مدیران داده و بازهم می‌دهد تا مدیرعامل بتواند با اولویت‌بندی به سمت سازش برود.»
مدیرعامل استقلال گفت: «باید وکلای مناسب هم برای این پرونده ها بگیریم، به نظر من سازش بهتر از رای در دادگاه است، اگر سازش بیشتر به نفع استقلال باشد این کار را انجام می دهیم. پرونده های اولویت دار ما در حال حاضر جنپو، نازون و کاریله است.»
متدین گفت: «تمام تلاش خود را می‌کنیم تا در انعقاد قراردادها دقت بیشتری داشته باشیم. وظیفه دارم این مشکل را برطرف کنیم و در جلسه‌ای که با تاجرنیا داشتیم، تصمیم گرفتیم حل پرونده‌های حقوقی در اولویت باشد.»
حمایت از سهراب بختیاری‌زاده
مدیرعامل استقلال درباره حمایت از کادر فنی گفت: «این موضوع در هیئت‌مدیره مطرح می‌شود و آقای بختیاری‌زاده مورد حمایت من و هیئت‌مدیره خواهد بود. شخصاً از عملکرد سرمربی استقلال راضی هستم و تلاش می‌کنیم ثبات را در باشگاه حفظ کنیم.»
او درباره جذب بازیکن در نیم‌فصل گفت: «در دی‌ماه پنجره نقل‌وانتقالات ما باز خواهد شد و با توجه به درخواست کادر فنی امکان خرید بازیکن وجود دارد. قطعاً بودجه ما نامحدود نیست و مبلغ مشخصی برای جذب بازیکن تعیین شده که مورد موافقت هیئت‌مدیره نیز قرار گرفته است.»
نقش هلدینگ خلیج فارس
متدین درباره حمایت‌های هلدینگ خلیج فارس گفت: «ممکن است هلدینگ در تصمیم‌گیری‌های ویژه باشگاه استقلال نقش داشته باشد. با وجود ابهام‌هایی که وجود دارد، معتقدم می‌توان از ظرفیت‌های هلدینگ به‌صورت هدفمند استفاده کرد.»
او در پاسخ به سوالی، واگذاری استقلال از هلدینگ خلیچ فارس به بخش خصوصی را بعید دانست: «تیمی مثل استقلال که سابقه قدیمی و درخشانی دارد، بعید می‌دانم به بخش خصوصی واگذار شود، قطعا حاکمیت روی این تیم نظر دارد. اما از اختیارات هلدینگ است.»
او گفت: «ما در برنامه بلند مدت خود، می‌خواهیم به استقلال مالی برسیم. حتما روی حق پخش، اسپانسری و ... باید کار کنیم. هواداران زیادی داریم کخ پتانسیل بالایی دارند. به قول پرز (رییس رئال مادرید) هوادار را باید از مشتری به شریک باشگاه تبدیل کنیم. اگر ۵ سال باشم، کاری می‌کنم که استقلال مالی شکل بگیرد.»
آینده رشته‌های غیرفوتبالی
متدین همچنین درباره حضور استقلال در دیگر رشته‌های ورزشی غیر از فوتبال گفت: «تصمیم‌گیری درباره این رشته‌ها در هیئت‌مدیره انجام می‌شود و تصمیمات اتخاذشده بر عهده سرپرست هیئت‌مدیره است.»
او در واکنش به انتظار افزایش اعتماد هواداران به باشگاه نیز گفت: «وقتی از باشگاه استقلال صحبت می‌کنیم، درباره اصالت حرف می‌زنیم. من در حوزه مدیریت اقتصادی فوتبال حرفه‌ای تجربه دارم، اما ادعا نمی‌کنم که همه مشکلات و زیرساخت‌ها را یک‌شبه ترمیم می‌کنم.»
تاجرنیا: در کار متدین دخالت نمی‌کنم
علی تاجرنیا، رئیس هیئت‌مدیره باشگاه استقلال، نیز در این مراسم گفت: «در این ۱۴ ماه دعا می‌کردم انتخاب مدیرعامل زودتر انجام شود. من خودم را برای مدیریت باشگاه آماده کرده بودم، اما اکنون در کنار آقای متدین فعالیت می‌کنم و در روند کاری او دخالتی نخواهم داشت.»
او گفت: «به هیچ‌وجه از اختیار تام‌الاختیار بودن در حکمم استفاده نکرده‌ام و از آقای شریعتمداری هم خواسته بودم این مورد از حکم من برداشته شود. آقای متدین اکنون با اختیارات کامل به استقلال آمده است.»
تاجرنیا درباره بازنده‌شدن تیم والیبال استقلال در شروع لیگ برتر گفت: «یک مجموعه از مشکلات مدیریتی وجود داشت و بهتر بود زودتر حل می‌شد. مشکل مالی وجود ندارد و با صحبتی که با آقای تقوی، رئیس فدراسیون والیبال، انجام شد، مشکل حل شده و تیم از هفته سوم به فعالیت خود ادامه خواهد داد. امسال تیم والیبال متفاوتی خواهیم دید.»
