سرهنگ ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی، گفت نیروهای این ائتلاف یک پهپاد حوثی‌ها را در منطقه مدینه رهگیری و منهدم کرده‌اند.
المالکی جمعه هشتم آبان این خبر را در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد، اما جزئیاتی درباره هدف پهپاد یا خسارات احتمالی ارائه نداد.
سازمان اطلاعات و امنیت کانادا (CSIS) در پاسخی اختصاصی به ایران‌اینترنشنال تایید کرد با اقدامات تهدیدآمیز سرویس‌های اطلاعاتی جمهوری اسلامی و عوامل نیابتی آنها در خاک کانادا مقابله کرده و در چند مورد مشخص، موفق به خنثی‌سازی توطئه‌های «بالقوه مرگبار» علیه افراد در این کشور شده است.
به این ترتیب، آنچه ماه‌ها پیش به‌عنوان گمانه‌زنی و ردپای اقدامات تروریستی جمهوری اسلامی در خاک کانادا مطرح شده بود، اکنون گام‌به‌گام با کشف مستندات قضایی، آزمایش‌های بالستیک تسلیحات و حالا با موضع‌گیری رسمی بالاترین نهاد اطلاعاتی کانادا به یک واقعیت امنیتی تبدیل شده است.
هشدار سازمان اطلاعات و امنیت کانادا: تداوم تهدیدها در سال ۲۰۲۶
سازمان اطلاعات و امنیت کانادا (CSIS) در پاسخ به پرسش ایران‌اینترنشنال اعلام کرد که اگرچه به‌دلیل ضرورت حفاظت از منابع، روش‌ها و شیوه‌های عملیاتی نمی‌تواند جزییات پرونده‌های در جریان را افشا کند، اما ارزیابی‌های نهادهای امنیتی نشان می‌دهد اقدامات تهدیدآمیز رژیم ایران علیه کانادا و متحدانش در طول سال ۲۰۲۶ همچنان ادامه خواهد داشت.
این نهاد اطلاعاتی تاکید کرد که مامورانش به‌طور مستمر در حال مقابله با دستگاه‌های اطلاعاتی حکومت ایران و نیروهای نیابتی آن هستند؛ عواملی که هدفشان افراد و فعالانی هستند که از سوی تهران به‌عنوان «تهدید علیه رژیم» قلمداد می‌شوند.
سازمان اطلاعات و امنیت کانادا تصریح کرد که در چندین پرونده، اقدامات عملیاتی شامل شناسایی، رصد و مهار (خنثی‌سازی) طرح‌های بالقوه مرگبار را با موفقیت پیش برده و با همکاری نزدیک با نهادهای مجری قانون در داخل کشور و شرکای بین‌المللی، روی هوشیاری جامعه هدف و حفظ امنیت شهروندان تمرکز دارد.
موضع پلیس فدرال کانادا: پیگیری پرونده‌های سرکوب فراملیتی و دخالت حکومت ایران
هم‌زمان با اعلام موضع سازمان اطلاعات و امنیت، پلیس سلطنتی سواره‌نظام کانادا (RCMP) نیز در پاسخی اختصاصی به ایران‌اینترنشنال تاکید کرد که از گزارش‌ها پیرامون دخالت احتمالی عوامل خارجی در این رویدادها مطلع است و همه ادعاهای مربوط به «مداخله خارجی، سرکوب فراملیتی و جرایم مرتبط با دولت‌های خارجی، از جمله ایران» را با جدیت کامل پیگیری می‌کند.
پلیس فدرال کانادا با اشاره به اینکه هرگونه فعالیت مجرمانه با هدایت، تسهیل یا حمایت یک دولت خارجی در حیطه ماموریت‌های قانونی مستقیم این نهاد قرار می‌گیرد، اعلام کرد که بر اساس راهبرد ملی جدید کشور برای مقابله با تهدیدهای امنیتی، با همکاری نزدیک نهادهای اطلاعاتی داخلی و شرکای بین‌المللی در حال تبادل اطلاعات، ارزیابی تهدیدها و اجرای اقدامات هماهنگ برای شناسایی، پیگرد و پاسخگو کردن عاملان این عملیات‌هاست.
این نهاد همچنین با تاکید بر حساسیت خود نسبت به حفظ امنیت شهروندان و جوامع آسیب‌پذیر در برابر سرکوب فراملیتی، از ساکنان کانادا خواست هرگونه تهدید یا اطلاعات امنیتی مرتبط را به شبکه‌های ویژه گزارش‌دهی این پلیس اعلام کنند.
الگوی عملیاتی: «مزدوران اجاره‌ای» در خدمت اهداف سیاسی
این تایید رسمی از سوی سازمان اطلاعات و امنیت کانادا، ابعاد میدانی گزارش‌هایی را شفاف‌تر می‌کند که پیش‌تر درباره شکل‌گیری یک شبکه «مزدوران اجاره‌ای» (Gun-for-Hire) در منطقه تورنتو بزرگ فاش شده بود.
طبق یافته‌های تحقیقاتی، شبکه‌های تروریستی با سوءاستفاده از تبهکاران محلی و حتی نوجوانان، آنها را از طریق پیام‌رسان‌های رمزگذاری‌شده به کار می‌گیرند.
الگوی ثابت این حملات، تیراندازی‌های بامدادی با استفاده از خودروهای سرقتی و شلیک به ورودی اماکن مشخص بوده است؛ با این شرط ویژه که مهاجمان هنگام تیراندازی باید با دوربین تلفن همراه از اقدامات خود فیلم‌برداری می‌کردند تا با ارسال ویدیو به‌عنوان تاییدیه عملیات برای کارفرمایان، دستمزد خود را دریافت کنند.
آزمایش‌های بالستیک پلیس در تورنتو نشان داد اسلحه‌ای که در جریان یکی از حملات ضبط شده بود، نه‌تنها در اقدامات علیه اهداف دیپلماتیک بلکه در ده‌ها مورد تیراندازی دیگر در سطح شهر پیوند خورده است؛ امری که نشان‌دهنده فعالیت یک شبکه مشترک جنایی-عملیاتی برای اجرای اهداف فراملیتی و داخلی است.
سرنخ محوری در دادگاه نیویورک: بازوی اجرایی سپاه پاسداران
یکی از محکم‌ترین شواهد پیوند این شبکه با تهران، در جریان پرونده دادگاه فدرال ایالات متحده در نیویورک آشکار شد؛ جایی که محمدباقر سعد داوود الساعدی، از فرماندهان ارشد گروه شبه‌نظامی «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» وابسته به کتائب حزب‌الله عراق و تحت فرماندهی سپاه پاسداران، به اتهام هدایت عملیات‌های تروریستی بازداشت و محاکمه شد.
بر اساس کیفرخواست دادگاه نیویورک و مستندات اف‌بی‌آی، الساعدی در برنامه‌ریزی و هماهنگی دست‌کم ۱۸ حمله مسلحانه در اروپا و دو فقره حمله در خاک کانادا—از جمله شلیک به کنسولگری آمریکا در تورنتو و یک کنیسه یهودیان—نقش محوری داشته است.
فایل‌های صوتی ثبت‌شده الساعدی تایید می‌کند که او پیش از بازداشت، به شبکه خود در اروپا و آمریکای شمالی بالیده و این حملات را پاسخی مستقیم به فشارهای نظامی و تحریم‌های واشینگتن علیه جمهوری اسلامی توصیف کرده بود.
هدف‌گیری هم‌زمان: از کنسولگری آمریکا و مراکز یهودی تا فعالان اپوزیسیون
تحلیل جدول زمانی این وقایع نشان می‌دهد که موج تیراندازی‌های اجاره‌ای در تورنتو، بلافاصله پس از آغاز درگیری‌های نظامی، حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تاسیسات ایران و کشته شدن علی خامنه‌ای به اوج رسید. این حملات با هدف‌گیری کنسولگری آمریکا، کنیسه‌ها و مراکز یهودیان در تورنتو دنبال شد تا فضایی از وحشت ایجاد شود.
با این حال، ابعاد این پروژه فراتر از منافع بین‌المللی رفت. ایران‌اینترنشنال پیش‌تر در ۲۷ خردادماه در گزارشی تحقیقی فاش کرده بود که هم‌زمان با تیراندازی به کنسولگری و مراکز یهودی، جامعه دگراندیشان و اپوزیسیون ایرانی در تورنتو نیز هدف مستقیم این شبکه بوده‌اند؛ از جمله حمله مسلحانه با شلیک ۱۷ گلوله به باشگاه ورزشی سالار غلامی، از فعالان سیاسی ضد رژیم در تورنتو، که درست چند ساعت پس از خبر مرگ خامنه‌ای رخ داد. مهاجم آن حمله نیز مشخصاتی کاملا منطبق بر الگوی استخدام جوانان لاغراندام نقاب‌پوش داشت.
اگرچه برخی رسانه‌ها در پوشش پرونده مزدوران اجاره‌ای روی مراکز دیپلماتیک و عبادی متمرکز ماندند، اما تاییدیه جدید سازمان اطلاعات و امنیت کانادا مبنی بر خنثی‌سازی حملات علیه «افرادی که تهدید علیه رژیم قلمداد می‌شوند»، نشان می‌دهد که خط ترور مخالفان سیاسی ایرانی در کانادا، بخش جدایی‌ناپذیر پازلی است که جمهوری اسلامی سال‌هاست در خارج از مرزهای خود به پیش می‌برد.
واکنش‌های سیاسی در اوتاوا: درخواست محافظه‌کاران برای اخراج فوری عوامل سپاه
افشای ابعاد نفوذ شبکه‌های اجاره‌ای منتسب به جمهوری اسلامی، واکنش‌های تندی را در صحنه سیاسی کانادا نیز برانگیخته است.
پیر پولیور، رهبر حزب محافظه‌کار کانادا، با انتشار بیانیه‌ای با اشاره به هدف قرار گرفتن کنیسه‌ها، مدارس، کسب‌وکارها و کنسولگری آمریکا اعلام کرد: «رژیم تروریستی ایران مظنون به تامین مالی تیراندازی‌های مزدوران اجاره‌ای در خاک کاناداست و شهروندان یهودی-کانادایی و مخالفان ایرانی هدف ارعاب قرار گرفته‌اند.»
رهبر اپوزیسیون رسمی دولت فدرال با تاکید بر لزوم برخورد قاطع با این تهدیدها، خواستار «شناسایی و اخراج فوری تمامی عوامل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که به صورت غیرقانونی در خاک کانادا حضور دارند» شده است؛ موضعی که فشارها بر دولت برای تشدید اقدامات نظارتی و حقوقی علیه وابستگان جمهوری اسلامی را دوچندان می‌کند.
سپهبد احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، جمعه هشتم آبان در گفت‌وگویی با رویترز گفت ارتش این کشور با «با خوش‌بینی محتاطانه» به تلاش‌های میانجیگرانه خود میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده نگاه می‌کند.
این اولین مصاحبه مطبوعاتی مقامات ارتش پاکستان پس از دو سفر اخیر عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور و میانجی اصلی پاکستان به تهران برای کاهش تنش‌ها میان جمهوری اسلامی و آمریکا محسوب می‌شود.
چودری به رویترز گفت: «اگر نشانه‌ای از تحولات مثبت وجود نداشت، چرا فیلدمارشال منیر باید دو بار به تهران می‌رفت؟ بنابراین بله، قطعا نشانه‌های مثبتی وجود دارد.»
او افزود: «عبارتی که ما همواره به کار می‌بریم، خوش‌بینی محتاطانه است.»
اظهار خوش‌بینی محتاطانه سخنگوی ارتش پاکستان، یک روز پس از آن انجام می‌گیرد که دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، پنج‌شنبه شش آبان در نشستی حضوری و کم‌سابقه در کاخ سفید دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، را در جریان گزینه‌های نظامی علیه حکومت ایران قرار داد.
هم‌زمان گزارش‌ها از نقل و انتقالات نظامی آمریکا در منطقه افزایش یافته و با وجود ادامه تلاش‌های میانجی‌گران، بر احتمال انجام یک حمله نظامی گسترده پس از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا افزوده شده است.
سخنگوی ارتش پاکستان در گفت‌وگوی خود با رویترز بدون نام بردن از افراد یا طرف‌های مشخص گفت همچنان «مخالفان و کارشکنان قدرتمندی» وجود دارند که معتقدند ادامه درگیری به سود آن‌هاست.
چودری که در شهر نظامی راولپندی، محل استقرار ستاد فرماندهی نیروهای مسلح پاکستان سخن می‌گفت، از بیان جزئیات گفت‌وگوهای تهران یا اینکه آیا ایالات متحده از دو سفر اخیر عاصم منیر حمایت کرده بود، خودداری کرد.
شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، و ابراهیم کالین، رییس سازمان اطلاعات ترکیه، به همراه فرمانده ارتش پاکستان دوشنبه به تهران سفر کردند با این حال، پس از این سفر نیز مقام‌های جمهوری اسلامی بر مواضع قبلی خود پای فشردند.
پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی ۱۶ مرداد پیمان دفاعی مشترک مکه را امضا کردند که بر اساس آن، حمله به هر یک از کشورهای امضاکننده، حمله به همه آنها تلقی خواهد شد.
این پیمان در شرایطی اهمیت بیشتری یافته است که جنگ ایران و حملات حوثی‌ها به عربستان آرایش ائتلاف‌های منطقه‌ای را تغییر داده و نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری‌ها در خاورمیانه را افزایش داده است.
در حالی که سه کشور امضاکننده می‌گویند هدف این توافق، بازدارندگی جمعی و تامین امنیت منطقه‌ای است، تحلیلگران تحول این پیمان را با تلاش قدرت‌های منطقه‌ای برای مدیریت پیامدهای رویارویی جمهوری اسلامی و آمریکا مرتبط می‌دانند.
پس از گفت‌وگوهای روز دوشنبه، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، گفت امنیت منطقه باید بدون مداخله خارجی و به دست کشورهای منطقه تامین شود.
چودری روز جمعه در پاسخ به پرسش رویترز درباره احتمال پیوستن ایران به این پیمان گفت متن توافق مانعی برای پذیرش اعضای جدید ایجاد نمی‌کند.
او گفت: «هر کسی که دیدگاه مشترکی درباره بازدارندگی جمعی و صلح منطقه‌ای داشته باشد، چرا که نه؟ از همه استقبال می‌شود.»
چودری افزود که تصمیم‌گیری در این زمینه بر عهده رهبران سیاسی سه کشور اصلی عضو پیمان است.
او در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا در چارچوب این توافق نیروهای بیشتری از پاکستان به عربستان سعودی اعزام می‌شوند، گفت این موضوع به شرایط و تصمیم رهبران سیاسی دو کشور بستگی خواهد داشت.
چودری تاکید کرد که پاکستان به دفاع از عربستان سعودی و اماکن مقدس مکه و مدینه متعهد است.
او افزود: «ما بخشی از درگیری یمن نیستیم؛ این درگیری ماهیتی داخلی و میان طرف‌های یمنی دارد.»
جنگ ایران باعث شعله‌ور شدن دوباره درگیری‌ها میان عربستان سعودی و گروه حوثی‌های یمن، که با ایران همسو است، شده و نگرانی‌ها درباره گسترش جنگ را افزایش داده است.
وزیران امور خارجه گروه ۲۰ در پی مخالفت نمایندگان اروپا و شماری دیگر از اعضا با گرفتن عکس در کنار سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، نشست آتلانتا را بدون عکس دسته‌جمعی مرسوم آغاز کردند؛ اختلافی که بر گفت‌وگوها درباره بحران‌های جهانی سایه انداخته است.
خبرگزاری رویترز جمعه هشتم آبان گزارش داد حضور لاوروف در این نشست دو روزه، نارضایتی بسیاری از کشورهای عضو گروه ۲۰ را برانگیخته و شکاف‌ها بر سر جنگ اوکراین و مناقشه خاورمیانه را عمیق‌تر کرده است.
به باور کارشناسان و دیپلمات‌ها، این اختلاف‌ها می‌تواند مانع پیشرفت ملموس در این نشست شود.
یک مقام آمریکایی در مصاحبه با رویترز اعلام کرد وزارت امور خارجه این کشور تصمیم به حذف برنامه عکس دسته‌جمعی گرفت، زیرا نمی‌خواست این موضوع جنجال‌ساز شود و توجه‌ها را از مباحث نشست منحرف کند.
به‌گفته یک دیپلمات غربی، یک‌سوم شرکت‌کنندگان، از جمله استرالیا و کانادا، به‌صراحت مخالفت خود را با ایستادن کنار لاوروف برای گرفتن عکس اعلام کرده بودند.
یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان، پیش از آغاز نخستین جلسه به خبرنگاران گفت: «تحت هیچ شرایطی شرکای اروپایی و آقای لاوروف در یک عکس دسته‌جمعی حضور نخواهند داشت، زیرا روابط با روسیه عادی نیست.»
مقام‌های اروپایی پیش‌تر احتمال گرفتن دو عکس جداگانه، یکی با حضور لاوروف و دیگری بدون او، را مطرح کرده بودند.
آنیتا آناند، وزیر امور خارجه کانادا که از منتقدان حضور لاوروف در نشست آتلانتا است، در جلسه عمومی افتتاحیه حضور نداشت.
سخنگوی او دلیل این غیبت را شرکت در نشست سران کانادا و اتحادیه اروپا در مونترال عنوان کرد و توضیح داد آناند با تاخیر به آتلانتا می‌رسد.
وزیر امور خارجه آفریقای جنوبی نیز به‌دلیل دعوت نشدن از سوی آمریکا در این نشست حضور نداشت. ایالات متحده ریاست دوره‌ای گروه ۲۰ را بر عهده دارد.
گروه ۲۰ مجمعی برای همکاری و هماهنگی در زمینه مسائل اقتصادی و مالی جهان است که ۱۹ کشور شامل آمریکا، آرژانتین، آلمان، آفریقای جنوبی، استرالیا، اندونزی، ایتالیا، برزیل، بریتانیا، ترکیه، چین، روسیه، ژاپن، عربستان سعودی، فرانسه، کانادا، کره جنوبی، مکزیک و هند، به‌همراه اتحادیه اروپا و اتحادیه آفریقا در آن عضویت دارند.
اختلاف بر سر روسیه و حمایت از اوکراین
اعضای اروپایی گروه ۲۰ از حامیان اوکراین به شمار می‌روند و تصمیم‌های اخیر دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در قبال روسیه، از جمله توافق برای خرید گازوئیل و معافیت مسکو از برخی تحریم‌ها، با نارضایتی کی‌یف و متحدانش روبه‌رو شده است.
رویترز نوشت مواضع ترامپ همراه با مشکلات اوکراین در استفاده از خدمات ماهواره‌ای استارشیلد، از دیگر موضوعاتی است که می‌تواند بر مذاکرات اثر بگذارد.
هایدی کربو ردیکر، اقتصاددان ارشد وزارت امور خارجه آمریکا در دوره باراک اوباما، گفت: «حتی اگر این موضوع مطرح نشود، مساله بزرگ و ناگفته نشست [آتلانتا] این است که آمریکا، به‌ویژه ترامپ، آشکارا همسو با ولادیمیر پوتین و علیه اوکراین موضع گرفته‌اند.»
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد در این نشست خواستار افزایش حمایت از اوکراین خواهد شد و برای پیشبرد اقدامات مربوط به پاسخ‌گویی روسیه از طریق دادگاه ویژه و کمیسیون رسیدگی به درخواست‌های غرامت تلاش خواهد کرد.
در مقابل، یک دیپلمات گروه ۲۰ به رویترز گفت کشورهایی مانند کانادا، مکزیک و هند که مذاکرات تجاری آنها با واشینگتن همچنان ادامه دارد، ممکن است ترجیح دهند از رویارویی با کاخ سفید پرهیز کنند.
روسیه در اسفند ۱۴۰۰ تهاجم گسترده خود به اوکراین را آغاز کرد. این مناقشه از آن زمان با درگیری‌های مرگبار ادامه یافته و به خونین‌ترین رویارویی نظامی در قاره اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.
فراخوان روبیو برای همکاری در میانه شکاف‌ها
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، هشتم آبان در افتتاحیه نشست آتلانتا، با هشدار درباره تهدید بحران‌های جهانی برای تامین انرژی و غذا، تجارت و آزادی کشتیرانی، خواستار همکاری کشورهای عضو گروه ۲۰ برای تقویت ثبات ژئوپلیتیکی و رونق اقتصادی شد.
او گفت: «از سوی کشورهایمان ماموریت داریم با همکاری یکدیگر، واکنش‌ها به بحران‌های نوظهور را هماهنگ کنیم و حافظ منافع مشترکمان باشیم.»
روبیو افزود این همکاری می‌تواند زمینه ثبات بیشتر و پیشبرد برنامه رونق اقتصادی را فراهم کند.
به‌گزارش رویترز، واشینگتن می‌کوشد توجه متحدانش را به عدم توازن تجاری جلب کند و ائتلافی برای مقابله با تسلط چین بر مواد معدنی حیاتی شکل دهد، هرچند جنگ‌ها و پیامدهای اقتصادی آنها همچنان در صدر نگرانی‌های بسیاری از اعضای گروه ۲۰ قرار دارد.
روبیو در همین راستا از ابتکار «پاکس سیلیکا» حمایت کرده؛ طرحی که هدف آن تقویت همکاری میان کشورهایی است که از تسلط چین بر عناصر خاکی کمیاب و دیگر مواد معدنی حیاتی نگران هستند.
کربو ردیکر معتقد است رقابت راهبردی آمریکا و چین و تلاش قدرت‌هایی مانند هند و برزیل برای تعیین جایگاه خود در میانه این رقابت، شکاف‌ها در گروه ۲۰ را به سطحی بی‌سابقه رسانده است.
به‌گفته این مقام پیشین وزارت امور خارجه ایالات متحده، کشورهای گروه هفت نیز دیگر مانند گذشته با موضعی مشترک در نشست‌های گروه ۲۰ حاضر نمی‌شوند.
الین دزنسکی، از بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، گفت موفقیت واشینگتن به این بستگی دارد که در نبود چشم‌اندازی روشن برای اجماع میان همه اعضا، تا چه اندازه بتواند همکاری شرکای خود را جلب کند.
یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا نیز اعلام کرد هرچند چهار نشست وزارتی گروه ۲۰ در سال جاری با توافق‌هایی همراه بوده، برای آماده‌سازی نشست سران این گروه در میامی از ۲۳ تا ۲۵ آذر، تلاش بیشتری نیاز است.
تصور کنید یک خانه کوچک چهارنفره دارید، اما ناگهان ۲۰ نفر مهمان جدید سر برسند، بدون اینکه متراژ خانه یک سانتی‌متر بزرگ‌تر شود، شیری به شیرهای آب اضافه شود یا بشقاب و غذای بیشتری در یخچال باشد. ماجرای ۱۲۶ سال گذشته ما و کره زمین دقیقا همین است.
در سال ۱۹۰۰، جمعیت جهان حدود ۱.۶ میلیارد نفر بود؛ عددی که رسیدن به آن میلیون‌ها سال زمان برده بود. اما تنها در ۱۲۶ سال گذشته، این عدد با رشدی پنج‌برابری از مرز هشت میلیارد نفر گذشت.
در این مدت، زمین ذره‌ای بزرگ‌تر نشد، باران بیشتری نبارید و خاکی اضافه نشد. انسان به دل‌خوشی ضرب‌المثل قدیمی «آن که دندان دهد، نان دهد» جمعیت را پنج برابر کرد، بی‌آنکه ببیند توان زمین برای تولید آب و گندم روزبه‌روز تحلیل رفته است.
البته این افزایش جمعیت بی‌دلیل هم نبود. علم و پزشکی پیشرفت کرد، واکسن‌ها آمدند، مرگ‌ومیر نوزادان کم شد و میانگین طول عمر انسان که در سال ۱۹۰۰ زیر ۴۰ سال بود، حالا طبق گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی به بالای ۷۱ سال رسیده است.
پارادوکس ماجرا این‌جاست که علم مدرن در آغاز راه تمام تمرکز خود را بر کاهش مرگ‌ومیر و حفظ حیات گذاشت، بی‌آنکه اثرات جانبی این پیروزی را پیش‌بینی کند.
در واقع، این حجم از انباشت پسماند، تخریب اکوسیستم‌ها و شتاب در تخلیه منابع، حاصل غافلگیری جهان در برابر تبعات همان جمعیتی بود که با نبوغ پزشکی و کشاورزی زنده نگه داشته شد.
بر اساس داده‌های بانک جهانی، سالانه بیش از دو میلیارد تن زباله جامد در زمین تولید می‌شود.
پلاستیک‌ها نه فقط به اقیانوس‌ها، بلکه به خون و ریه خودمان هم نفوذ کرده‌اند. هوا روزبه‌روز گرم‌تر می‌شود، رودخانه‌ها خشک می‌شوند و خاک حاصل‌خیزی که میلیون‌ها سال ذخیره شده بود، در عرض یک نسل دارد تبدیل به کویر می‌شود.
عجیب‌تر اینکه در همین ۱۲۶ سال گذشته، بدترین فجایع تاریخ بشر رخ داد. دو جنگ جهانی با ده‌ها میلیون کشته، قحطی‌های شدید، آنفلوآنزای اسپانیایی و همه‌گیری ویروس کرونا با چند میلیون قربانی.
با این حال، هیچ‌کدام از این‌ها حتی برای چند ماه هم نتوانستند ترمز سرعت زاد و ولد انسان را بکشند؛ مانند راننده‌ای که پایش را روی گاز گذاشته و بی‌ترمز جلو می‌رود، بدون اینکه نگاه کند آیا بنزینی برای ادامه مسیر مانده یا نه.
یکی از مهم‌ترین گره‌های این ماجرا فقط در تعداد آدم‌ها نیست، بلکه در جغرافیای تولد آن‌هاست.
آمارهای صندوق جمعیت سازمان ملل (UNFPA) نشان می‌دهد در مناطقی که رفاه، آب و بهداشت وجود دارد، زاد و ولد روندی کاهشی پیدا کرده است.
با این حال، در کانون‌های خشکسالی، فقر و گرمای طاقت‌فرسا، ماشین تولیدمثل بی‌وقفه کار می‌کند. نتیجه، تولد نوزادانی است که سهم اولیه‌شان از آب و خاک پیشاپیش مصرف شده.
این ناترازی موج بی‌سابقه‌ای از «مهاجرت‌های اقلیمی» را به راه انداخته که با سرازیر شدن میلیون‌ها پناهجو به سمت مناطق برخوردار، تعادل منابع، اقتصاد و ساختار اجتماعی مقاصد را هم به هم می‌ریزد.
این جابه‌جایی جمعیتی تنها بخشی از ماجراست. خطر بزرگ‌تر این است که در ساختار اقتصادی آینده، ممکن است جایی برای این همه متقاضی کار باقی نماند، زیرا غول جدیدی به اسم هوش مصنوعی وارد میدان شده است.
اگر در گذشته توجیه سنتی زادآوری این بود که «بچه نان‌آور است و بازوی کار برای مزارع و کارخانه‌ها»، حالا این معادله هم فروریخته است.
طبق گزارش‌های مجمع جهانی اقتصاد، هوش مصنوعی و اتوماسیون نه‌تنها کارهای کارگری، بلکه حسابداری، امور اداری، ترجمه، طراحی و برنامه‌نویسی را با سرعتی باورنکردنی و هزینه‌ای نزدیک به صفر انجام می‌دهند.
نوزادی که امروز متولد می‌شود، ۲۰ سال دیگر باید با نرم‌افزار و رباتی رقابت کند که نه خسته می‌شود، نه دستمزد می‌خواهد، نه آب می‌نوشد و نه اعتصاب می‌کند.
پس آن بچه‌ای که امروز به دنیا می‌آید، در ساختار اقتصادی فردا دقیقا قرار است چه کاره شود؟
جهان در حال ورود به دورانی است که نامش دیگر «توسعه و پیشرفت» نیست و شاید دقیق‌ترین توصیف برای آن، «تلاش برای بقا» باشد.
وقتی پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند منازعات آینده نه بر سر رفاه، بلکه بر سر یک بطری آب سالم، یک لقمه نان بدون آلودگی و یک تکه زمین با هوای قابل‌تنفس است، تعاریف اخلاقی و توصیه‌های سنتی گذشته نیز ناگزیر بازخوانی می‌شوند.
شاید ۵۰ سال پیش فرزندآوری یک وظیفه بدیهی یا دست‌کم یک تصمیم کاملا شخصی و درون‌خانوادگی به نظر می‌رسید.
اما در سیاره‌ای تشنه که فرصت‌های شغلی‌اش روزبه‌روز با ماشین‌ها جایگزین می‌شوند و زیر بار گرما مجالی برای بازتولید منابع ندارد، این تصمیم ابعاد جمعی و زیست‌محیطی پیدا کرده است.
در این مختصات جدید، شاید زوج‌ها پیش از اینکه انسانی جدید را به جهان اضافه کنند، باید بیش از پدران و مادران خود و با حساسیتی بیشتر از آنها، از خود بپرسند: آیا موجودی را برای زندگی و آرامش به این دنیا دعوت می‌کنند، یا فرزند خود را بی‌سلاح به وسط میدان جنگی بر سر بقا پرتاب می‌کنند؟
سوالی سخت که پاسخ به آن را دیگر نمی‌توان به ضرب‌المثل‌ها سپرد، بلکه باید در محدودیت‌های عینی کره خاکی به‌نام زمین جست‌وجو کرد که دیگر توانی برایش نمانده است.
دانشمندان برای نخستین بار فسیل‌های دایناسوری میوه‌خوار را کشف کرده‌اند که بی‌دندان و به‌اندازه بوقلمون بود. این جانور سری شبیه طوطی داشت و ساختار منقار و آرواره‌هایش برای خوردن میوه و دیگر خوراک‌های گیاهی نرم سازگار شده بود.
خبرگزاری رویترز جمعه هشتم آبان گزارش داد این دایناسور با نام علمی «اینفرنوگالوس جیمزی» حدود ۶۶ میلیون سال پیش، در دوره کرتاسه و واپسین روزگار فرمانروایی دایناسورها، زندگی می‌کرد و فسیل‌هایش در ایالت‌های مونتانا و داکوتای شمالی آمریکا کشف شده‌اند.
دایناسورها رژیم‌های غذایی گوناگونی داشتند و برخی حتی یکدیگر را می‌خوردند. با این حال، تا پیش از این کشف، شواهدی برای تایید میوه‌خواری آنها در دست نبود.
نام اینفرنوگالوس به معنای «مرغ جهنمی» است و به ظاهر پرنده‌مانند آن و محل کشف فسیل‌ها در سازند زمین‌شناسی «هِل کریک» اشاره دارد؛ منطقه‌ای که بقایای شماری از مشهورترین دایناسورها در آن پیدا شده است.
این سازند در بخش‌هایی از چهار ایالت مونتانا، داکوتای شمالی، داکوتای جنوبی و وایومینگ آمریکا گسترده است و از مناطق مهم کشف فسیل دایناسورها به شمار می‌رود.
این جانور در دشت‌های سیلابی ساحلی با آب‌وهوای نیمه‌گرمسیری، در کنار دایناسورهایی چون تیرانوسوروس، تریسراتوپس سه‌شاخ و آنکیلوسوروس زره‌پوش زندگی می‌کرد.
طول آن حدود یک‌ونیم متر و وزنش نزدیک به ۱۱٫۳ کیلوگرم بود. یافته‌ها شامل یک اسکلت تقریبا کامل و استخوان‌هایی از آرواره و سقف دهان است.
هرچند اثری از پر در این فسیل‌ها باقی نمانده، پژوهشگران بر پایه بررسی خویشاوندان نزدیک آن، بدنش را پوشیده از پر می‌دانند.
سه سازگاری برای خوردن میوه
گرگ فانستون، دیرینه‌شناس دانشگاه استونی بروک در نیویورک و نویسنده اصلی این پژوهش، سه ویژگی را مهم‌ترین شواهد میوه‌خواری این دایناسور معرفی کرد.
آرایش ماهیچه‌های آرواره، حرکت رفت‌وبرگشتی هنگام جویدن را ممکن می‌کرد؛ مفصلی متحرک به آرواره اجازه می‌داد به جلو بلغزد و برجستگی‌ها و شیارهای منقار نیز به له کردن و بریدن خوراک‌های نرم کمک می‌کردند.
به‌گفته فانستون، این ویژگی‌ها امروزه به‌صورت جداگانه در جانورانی مانند طوطی کرکسی انجیرخوار و لاک‌پشت سبز دریایی دیده می‌شوند، ولی هیچ جانور زنده‌ای هر سه را با هم ندارد.
یافته‌های این تحقیق در نشریه «نیچر کامیونیکیشنز» منتشر شده است.
اینفرنوگالوس به گروه تروپودها تعلق داشت که همه دایناسورهای گوشت‌خوار، شماری از دایناسورهای گیاه‌خوار و تمامی پرندگان را در بر می‌گیرد.
فانستون افزود این کشف از سازگارپذیری بالای تروپودها و تنوع شیوه‌های زندگی دایناسورها حکایت دارد.
او همچنین توضیح داد جایگزینی دندان با منقار می‌توانست دامنه خوراک‌های در دسترس را به‌شدت گسترش دهد، به شرط آنکه جانور توانایی هضم آنها را داشته باشد.
بیشتر تروپودهای گیاه‌خوار با بلعیدن سنگ، غذا را در معده خرد می‌کردند؛ در حالی که اینفرنوگالوس و دیگر اعضای تبار «کائناگناتیدها» غذا را پیش از بلعیدن می‌جویدند.
کائناگناتیدها گروهی از دایناسورهای بی‌دندان و پرنده‌مانند بودند.
پیوند میوه‌خواری با گسترش گیاهان گل‌دار
گیاهان گل‌دار حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلیون سال پیش پدیدار شدند و به‌تدریج در بسیاری از زیستگاه‌ها جای گیاهانی مانند مخروطیان و جینکو را گرفتند. پیدایش میوه منبع غذایی تازه‌ای در اختیار جانوران گذاشت.
توماس داجن، پژوهشگر موزه سلطنتی انتاریو در تورنتو و از نویسندگان پژوهش، گفت احتمال میوه‌خواری برخی دایناسورها پیش‌تر مطرح شده بود، ولی پشتوانه‌ای نداشت.
به باور او، این کشف از تنوع رژیم غذایی دایناسورها فراتر از برآوردهای پیشین حکایت دارد.
رویترز نوشت خوراک اینفرنوگالوس احتمالا شامل انواع میوه‌های سته و میوه‌های هسته‌دار بوده است. گروه دوم امروزه میوه‌هایی مانند هلو، گیلاس، انبه و زیتون را در بر می‌گیرد.
جانوران میوه‌خوار با پراکندن بذرها به گسترش گیاهان کمک می‌کنند. به گفته فانستون، پستانداران و پرندگان دوره کرتاسه نیز احتمالا میوه می‌خوردند، ولی به‌دلیل جثه کوچکشان، بعید بود بتوانند بذرهای بسیار درشت را جابه‌جا کنند یا بذرها را به نقاط دوردست برسانند.
پژوهشگران احتمال می‌دهند میوه‌های دارای بذرهای درشت در آن دوره در حال گسترش بودند و کائناگناتیدها در پراکندن آنها نقش داشتند، هرچند تایید این ارتباط به شواهد بیشتری نیاز دارد.
