در واکنش به انتخابات اسرائیل، بسیاری از مخاطبان ایران‌اینترنشنال از پیروزی بنیامین نتانیاهو و تداوم حضور او در قدرت، حمایت کردند و آن را به امید افزایش فشار بر جمهوری اسلامی و تغییر حکومت در ایران پیوند زدند.
ایران‌اینترنشنال در اینستاگرام از مخاطبان خود پرسید: «نظر شما درباره نتایج انتخابات اسرائیل چیست؟»
صدها نفر به این پرسش پاسخ دادند. حمایت از «بی‌بی» مهم‌ترین بخش این پاسخ‌ها را تشکیل می‌داد.
بخش قابل‌توجهی از واکنش‌ها نیز بیش از آنکه به مسائل داخلی اسرائیل، ترکیب پارلمان یا سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی این کشور مربوط باشد، بر آینده جمهوری اسلامی و تاثیر احتمالی سیاست‌های اسرائیل بر تحولات ایران متمرکز است.
در کنار این پیام‌ها، گروهی نیز با ابراز حسرت درباره روند انتخابات در اسرائیل، از بی‌تاثیر بودن رای مردم در ایران گفتند.
امید به پیروزی نتانیاهو و تغییر حکومت در ایران
در میان نظرات، حمایت از نتانیاهو با عباراتی مانند «فقط بی‌بی»، «بی‌بی برنده است» و «امید به پیروزی نتانیاهو دارم» بارها تکرار شده است.
بسیاری از این پیام‌ها کوتاه و احساسی‌اند، اما در میان پاسخ‌های تفصیلی‌تر می‌توان دلایل این حمایت را نیز مشاهده کرد.
شهروندی نوشت: «جالب است؛ یک عمر ما را مجبور کردند بگوییم مرگ بر اسرائیل، اکنون نشسته‌ایم و برای انتخاب بی‌بی دعا می‌کنیم.»
شهروندی از ساوه نیز گفت: «جمهوری اسلامی کاری با مردم ایران کرده که آینده خودشان را در انتخابات اسرائیل می‌بینند.»
این امیدواری با مواضع نتانیاهو درباره جمهوری اسلامی پیوند خورده است.
نخست‌وزیر اسرائیل ۳۰ مهر در گفت‌وگویی انتخاباتی، بار دیگر بر ضرورت سرنگونی جمهوری اسلامی برای رفع دائمی تهدیدهای این حکومت علیه اسرائیل تاکید کرد.
مخاطبی از شیراز، نتانیاهو را سیاستمداری خواند که در سازمان ملل از مردم ایران دفاع کرده است و برای پیروزی او ابراز امیدواری کرد.
شهروندی از کرمان نیز نوشت: «برای ما مردم ایران انتخاب شدن بی‌بی خیلی مهم است. برای هیچ کشور دیگری این انتخابات این‌قدر مهم نیست.»
نتانیاهو ششم آبان، پس از انتشار نتایج اولیه انتخابات، از وجود «فرصتی تاریخی» در کنار دونالد ترامپ برای رفع تهدید جمهوری اسلامی سخن گفت.
حسرت حق انتخاب در ایران
هیجان و نگرانی درباره نتیجه انتخابات اسرائیل، مضمون تکرارشونده دیگری در پیام‌ها بود.
مخاطبی از شاهرود نوشت: «آن‌قدر برای انتخابات اسرائیل استرس دارم که برای کنکور خودم این‌قدر استرس نداشتم. با دوستانم دست به دعا شدیم که بی‌بی رای بیاورد.»
شهروند دیگری گفت اضطراب این انتخابات را حتی هنگام امتحان نظام مهندسی تجربه نکرده بود.
بر اساس گزارش ایران‌اینترنشنال، مشارکت در انتخابات اسرائیل به ۷۷.۷ درصد رسید؛ بالاترین میزان در بیش از دو دهه گذشته.
یکی از مخاطبان متولد دهه ۱۳۵۰ گفت هرگز در انتخابات جمهوری اسلامی شرکت نکرده، اما انتخابات اسرائیل را با دقت دنبال کرده و از آرامش و مشارکت بالای رای‌دهندگان شگفت‌زده شده است.
شهروند دیگری با مقایسه روند اعلام نتایج انتخابات در ایران و اسرائیل، طولانی شدن شمارش آرا در اسرائیل را نشانه تفاوت سازوکارهای انتخاباتی دو کشور دانست.
کرسی‌های کنست به نسبت آرای احزاب توزیع می‌شود و شمارش نهایی، تعیین سهم کرسی‌ها و تشکیل دولت ائتلافی می‌تواند زمان‌بر باشد.
یکی از مخاطبان نوشت: «انتخابات همه کشورها روی آینده ملت ایران تاثیر دارد، به‌غیر از انتخابات خود ایران.»
در میان واکنش‌ها، شماری از مخاطبان به نقش احزاب عرب و دشواری تشکیل دولت ائتلافی اشاره کردند.
بر اساس نتایج اولیه اعلام‌شده در ششم آبان، اردوگاه نتانیاهو با ۵۳ کرسی پیشتاز بود، اما به اکثریت ۶۱ کرسی لازم نرسید. احزاب غیرعرب مخالف او ۴۸ کرسی و احزاب عرب ۱۹ کرسی داشتند.
برخی خانواده‌های ایرانی با پرداخت هزاران دلار، فرزندان خود را در مدارس آنلاین خارجی ثبت‌نام می‌کنند تا بدون مهاجرت به برنامه‌های آموزشی بین‌المللی دسترسی داشته باشند؛ انتخابی که تفاوت میان انتظارات خانواده‌ها و سیاست‌های آموزشی جمهوری اسلامی را برجسته کرده است.
روزنامه ایران پنج‌شنبه هفتم آبان در گزارشی با عنوان «سراب دیپلم دلاری در بن‌بست ارزشیابی» نوشت برخی موسسات با ارائه برنامه‌های آموزشی خارجی و وعده صدور دیپلم کشورهایی مانند کانادا و بریتانیا، دانشآموزان ایرانی را جذب می‌کنند.
مادری که دختر ۱۵ ساله‌اش را در دبیرستانی آنلاین در تورنتو ثبت‌نام کرده، به این روزنامه گفته است خانواده سالانه هفت هزار دلار می‌پردازد تا فرزندشان بدون ترک ایران برای ورود به دانشگاه‌های کانادا آماده شود.
پدر دانش‌آموز دیگری نیز ناکافی بودن آموزش مدارس داخلی در زمینه مهارت‌آموزی و پرورش ایده‌های جدید را از دلایل ثبت‌نام فرزندش در یک کالج آنلاین خارجی عنوان کرده است.
مدارکی که در ایران پذیرفته نمی‌شوند
محمد سلیمی، رییس مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش‌وپرورش، هشدار داده است که موسسات آنلاین خارجی مورد اشاره مجوز فعالیت در ایران ندارند و مدارک صادرشده از سوی آنها در نظام آموزشی کشور ارزشیابی نمی‌شود.
به‌گفته سلیمی، دانش‌آموزانی که صرفا در این مدارس تحصیل می‌کنند، در سامانه‌های رسمی آموزش‌وپرورش ثبت نشده‌اند و ممکن است برای ادامه تحصیل در ایران با مشکل روبه‌رو شوند.
با این حال، برای خانواده‌هایی که هدفشان ورود فرزندان به دانشگاه‌های خارجی است، پذیرش مدرک در کشور مقصد می‌تواند اهمیت بیشتری از اعتبار آن در ایران داشته باشد.
به‌رسمیت شناخته نشدن مدرک در ایران لزوما به معنای بی‌اعتباری آن در کشورهای دیگر نیست و پذیرش نهایی به اعتبار مدرسه و مقررات دانشگاه مقصد بستگی دارد.
مدارس خارجی چه آموزش متفاوتی ارائه می‌کنند؟
گسترش مدارس آنلاین بین‌المللی به دانشآموزان امکان می‌دهد بدون خروج از کشور محل زندگی خود، در برنامه‌های آموزشی آمریکا و بریتانیا شرکت کنند.
برای نمونه، آکادمی بین‌المللی آموزش مجازی (IVLA)، مدرسه‌ای خصوصی در آمریکاست که از مقطع ابتدایی تا پایان دبیرستان آموزش آنلاین ارائه می‌دهد و امکان انتخاب درس‌های مختلف و تحصیل با سرعت متناسب با شرایط دانش‌آموز را فراهم می‌کند.
شهریه سالانه دبیرستان در این مدرسه از دو هزار و ۶۷۹ دلار برای برنامه پایه آغاز می‌شود و در برنامه‌های دارای خدمات آموزشی بیشتر به سه هزار و ۷۹۹ یا پنج هزار و ۲۷۹ دلار می‌رسد.
مدرسه بریتانیایی King's InterHigh نیز کلاس‌های آنلاین زنده و ضبط‌شده برگزار می‌کند و امکان انتخاب درس‌هایی مانند علوم کامپیوتر، اقتصاد، روان‌شناسی و مطالعات فیلم را فراهم کرده است.
شهریه سالانه این مدرسه برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ در مقطع ۱۴ تا ۱۶ سال، هفت هزار و ۲۵۰ پوند و برای مقطع پیش از دانشگاه، با سه درس اصلی، هفت هزار و ۵۸۵ پوند اعلام شده است.
نمونه دیگر، Crimson Global Academy است که برنامه‌های درسی آمریکایی و بریتانیایی را به‌صورت آنلاین ارائه می‌کند. شهریه سالانه تحصیل تمام‌و
قت در برنامه دبیرستان آمریکایی این مدرسه بین ۲۲ هزار و ۳۷۵ تا ۲۵ هزار و ۵۰۰ دلار است.
این تفاوت قیمت‌ها نشان می‌دهد هزینه مدارس آنلاین خارجی یکسان نیست و به مقطع تحصیلی، تعداد درس‌ها و خدمات آموزشی بستگی دارد.
آموزش ایدئولوژیک و گزینه‌های جایگزین
برخی خانواده‌ها در شرایطی به آموزش خارجی گرایش یافته‌اند که نظام آموزشی ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ بر اساس اهداف مذهبی و سیاسی جمهوری اسلامی بازسازی شده است.
یونسکو در بررسی نظام آموزشی ایران توضیح داده است که کتاب‌های درسی پس از انقلاب برای گنجاندن آموزه‌های اسلامی بازنویسی شده‌اند و محتوای مذهبی و سیاسی علاوه بر تعلیمات دینی، در درس‌هایی مانند تاریخ، مطالعات اجتماعی و ادبیات فارسی نیز حضور دارد.
سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش نیز تربیت دانشآموزان بر اساس هویت اسلامی-ایرانی و ارزش‌های دینی را از اهداف اصلی نظام آموزشی تعیین کرده است.
گلنار مهران، پژوهشگر حوزه آموزش، در مطالعه‌ای منتشرشده در ژوئیه ۲۰۲۵، با بررسی کتاب‌های مطالعات اجتماعی مدارس ایران، به نقش اسلامی‌سازی و سیاسی‌سازی در محتوای آموزشی کشور پرداخته است.
در مقابل، مدارس آنلاین بین‌المللی معرفی‌شده بر انتخاب دروس، مسیرهای متنوع تحصیلی و آمادگی برای دانشگاه‌های خارجی تاکید دارند.
نسل یوتیوب و یادگیری زبان انگلیسی
گسترش اینترنت و شبکه‌های اجتماعی نیز امکان آشنایی دانشآموزان ایرانی با زبان انگلیسی و منابع آموزشی بین‌المللی را از سنین پایین فراهم کرده است.
یوتیوب، بازی‌های آنلاین و محتوای انگلیسی‌زبان شبکه‌های اجتماعی، فرصت یادگیری زبان را فراتر از کلاس‌های رسمی گسترش داده‌اند؛ حتی با وجود فیلترینگ گسترده اینترنت در ایران.
بر اساس نظرسنجی ایسپا در سال ۱۴۰۳، حدود نیمی از دانشجویان شرکت‌کننده از یوتیوب استفاده می‌کردند. نتایج یک پیمایش رسمی منتشرشده در سال ۱۴۰۵ نیز نشان داد حدود ۲۳ درصد کودکان و نوجوانان شش تا ۱۵ ساله از فیلترشکن استفاده می‌کنند.
پژوهشی منتشرشده در سال ۲۰۲۶ درباره ۱۲۰ زبان‌آموز ایرانی در تهران و اصفهان نشان داد استفاده هدفمند از یوتیوب، اینستاگرام، تلگرام و واتس‌اپ طی ۱۲ هفته به بهبود معنادار مهارت‌های انگلیسی شرکت‌کنندگان گروه آزمایش کمک کرده است.
این امکانات می‌توانند برای دانش‌آموزانی که به سطح کافی از انگلیسی رسیده‌اند، ورود به مدارس آنلاین خارجی را آسان‌تر کنند. برای نمونه، IVLA از متقاضیان بین‌المللی انتظار دارد توانایی کافی در زبان انگلیسی داشته باشند، اما ارائه مدرک آزمون زبان را هنگام ثبت‌نام الزامی نکرده است.
آموزش دلاری و آینده‌ای فراتر از بازار کار ایران
شهریه‌های چند هزار دلاری مدارس آنلاین خارجی نشان می‌دهد که این شیوه تحصیل عمدتا برای خانواده‌هایی قابل دسترس است که توان مالی بالاتری دارند و ممکن است آینده تحصیلی و شغلی فرزندانشان را فراتر از مرزهای ایران دنبال کنند.
آموزش به زبان انگلیسی، آشنایی با برنامه‌های درسی بین‌المللی و تجربه یادگیری از راه دور می‌تواند دانشآموزان را برای ادامه تحصیل در خارج از کشور و ورود احتمالی به بازار جهانی کار آماده‌تر کند.
گسترش مشاغل دورکاری نیز این امکان را فراهم کرده است که برخی افراد بدون مهاجرت، برای کارفرمایان یا مشتریان خارجی فعالیت کنند؛ مسیری که مهارت زبان، توانایی‌های دیجیتال و آشنایی با محیط‌های آموزشی و کاری بین‌المللی می‌تواند در آن موثر باشد.
با این حال، محدودیت‌های اینترنتی ایران، دشواری دریافت دستمزد ارزی به دلیل محدودیت ارتباط با نظام بانکی بین‌المللی و سیاست‌های استخدامی شرکت‌های خارجی همچنان می‌توانند مانع دسترسی به چنین فرصت‌هایی شوند.
بر اساس آمار آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، بیش از ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار دانش‌آموز در ایران تحصیل می‌کنند، اما آمار مشخصی از تعداد دانشآموزان ثبت‌نام‌شده در مدارس آنلاین خارجی یا روند افزایش احتمالی آنها منتشر نشده است.
همچنین روشن نیست چه تعداد از این دانشآموزان قصد مهاجرت تحصیلی دارند و چه تعداد آموزش خارجی را مکمل تحصیل در مدارس داخلی می‌دانند.
در حالی که روزنامه ایران بر هزینه‌ها و خطرهای اعتبار مدارک این مدارس تمرکز کرده، روایت خانواده‌های مصاحبه‌شونده نشان می‌دهد که دست‌کم برخی والدین به‌دنبال برنامه‌های آموزشی متفاوت و آماده‌سازی فرزندانشان برای تحصیل در خارج از کشور هستند.
برای خانواده‌هایی که از هم‌اکنون هزینه آموزش بین‌المللی فرزندانشان را می‌پردازند، اعتبار مدرک در ایران ممکن است در مقایسه با امکان تحصیل، مهاجرت یا اشتغال در خارج از کشور اهمیت کمتری داشته باشد.
در چنین شرایطی، هشدار وزارت آموزش‌وپرورش درباره به رسمیت نشناختن مدارک مدارس خارجی، تنها بخشی از مساله را در بر می‌گیرد. پرسش گسترده‌تر این است که نظام آموزشی ایران تا چه اندازه می‌تواند پاسخگوی نسلی باشد که به کمک اینترنت، زبان انگلیسی و آموزش آنلاین، فرصت‌های تحصیلی و شغلی خود را فراتر از بازار داخلی جست‌وجو می‌کند.
در حالی که شمار بیشتری از ایرانیان زندگی تازه‌ای را در خارج از کشور آغاز می‌کنند، بسیاری از پدر و مادرهایشان در ایران با پیامدی کمتر دیده‌شده از مهاجرت روبه‌رو هستند: دوری از فرزندان، روابط خانوادگی از پشت صفحه تلفن و نگرانی درباره اینکه در دوران سالمندی چه کسی کنارشان خواهد بود.
برای مریم، بازنشسته ۶۸ ساله ساکن تهران، این فاصله به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است. پسرش در کانادا و دخترش در آلمان زندگی می‌کنند و او سال‌هاست هیچ‌کدام را از نزدیک ندیده است.
او می‌گوید: «می‌دونم دارن آینده‌شون رو می‌سازن و منم از این بابت خوشحالم. ولی بعضی وقت‌ها فقط دلم می‌خواد کنارم باشن، حتی برای یه شام معمولی.»
مریم می‌گوید تماس‌های منظم و عکس‌ها کمک می‌کنند ارتباطش را با خانواده، به‌ویژه نوه‌هایش، حفظ کند. اما تماشای بزرگ‌شدن آنها از هزاران کیلومتر دورتر دشوار است.
«اونا منو از پشت گوشی می‌شناسن. دلم می‌خواست بیشتر از یه تصویر روی صفحه، توی زندگیشون حضور داشته باشم.»
زمستان گذشته، مریم به‌دلیل بیماری کلیوی در بیمارستان بستری شد. فرزندانش از طریق بستگان برای او کمک فراهم کردند و یکی از نزدیکانش او را در مراجعه به پزشک همراهی کرد.
او می‌گوید: «دخترم خیلی نگران بود و من مدام بهش می‌گفتم همه‌چیز خوبه. فقط بعضی وقت‌ها، مخصوصا وقتی مریض می‌شم، دلم می‌خواد این‌قدر از هم دور نبودیم.»
مراقبت از همسر در غیاب فرزندان
در کرج، حمید ۷۲ ساله دو سال است که پس از سکته همسرش از او مراقبت می‌کند. سکته توانایی حرکت همسرش را محدود کرده است.
دو پسر آنها در سوئد و استرالیا زندگی می‌کنند. اگرچه مرتب تماس می‌گیرند و کمک مالی می‌کنند، بیشتر مسئولیت‌های روزانه بر عهده حمید است.
او از خستگی ناشی از رسیدگی به داروها، قرارهای پزشکی و کارهای خانه می‌گوید.
«بعضی‌ها فکر می‌کنن وقتی بچه‌هات خارج زندگی می‌کنن، خیلی خوشبختی. ولی وقتی همسرت برای بلندشدن از تخت کمک می‌خواد، چیزی که مهمه اینه که یکی نزدیکت باشه.»
خانواده یک مراقب پاره‌وقت استخدام کرده‌اند، اما همچنان بخش زیادی از مسئولیت‌ها بر عهده حمید است.
او می‌گوید: «بعضی وقت‌ها دلم می‌خواد به پسرهام بگم چقدر خسته‌ام. بعد با خودم می‌گم این همه راه دورن، چه کاری از دستشون برمی‌آد؟»
حمید فرزندانش را بابت مهاجرت سرزنش نمی‌کند، اما می‌گوید زندگی خانوادگی تغییر کرده است.
«هنوز خیلی به هم نزدیکیم و همیشه حرف می‌زنیم. ولی وقتی نمی‌تونی کنار هم توی یه اتاق بشینی، فرق می‌کنه.»
ماندن در ایران یا پیوستن به خانواده؟
برای ناهید، بیوه‌زن ۶۴ ساله ساکن تهران، مساله این است که آیا خودش باید ایران را ترک کند.
تنها دخترش هشت سال است در لندن زندگی می‌کند و از مادرش خواسته به او نزدیک‌تر شود.
«دخترم می‌گه بیا پیش من زندگی کن، ولی من تمام عمرم اینجا بوده. خواهرام، دوستام، همه خاطراتم اینجاست. از اون طرف هم هر سال که می‌گذره، بیشتر دلم می‌خواد نزدیکش باشم.»
او نگران است در کشوری که به زبانش تسلط کافی ندارد و روابط اجتماعی گسترده‌ای در آن ندارد، استقلالش را از دست بدهد.
اما ماندن در تهران هم یعنی گذراندن دوران سالمندی دور از دخترش.
«نمی‌خوام سربار دخترم بشم. از اون طرف هم نمی‌خوام همه زندگی‌ای رو که اینجا ساختم کنار بذارم.»
فاصله‌ای که همچنان باقی است
تماس‌های تلفنی و تصویری به خانواده‌هایی مانند مریم، حمید و ناهید کمک کرده تا با وجود سال‌ها دوری، همچنان در زندگی یکدیگر حضور داشته باشند. آنها خبرهایشان را با هم در میان می‌گذارند، تولدها را تبریک می‌گویند و از وضعیت سلامتی یکدیگر باخبر می‌شوند؛ گاهی حتی بیشتر از خانواده‌هایی که در یک شهر زندگی می‌کنند.
اما با بالارفتن سن والدین، این فاصله معنای دیگری پیدا می‌کند. یک بیماری ناگهانی، وضعیت اضطراری پزشکی یا نیاز روزافزون به کمک در کارهای روزمره می‌تواند محدودیت‌های حتی نزدیک‌ترین روابط خانوادگی از راه دور را آشکار کند.
برای فرزندانی که مهاجرت کرده‌اند، ایران همچنان جایی است که پدر و مادرشان در آن پیر می‌شوند. برای پدر و مادرهایی که در ایران مانده‌اند، هر سال که می‌گذرد، یک واقعیت دشوار پررنگ‌تر می‌شود: کسانی که شاید بیش از همه به حضورشان نیاز داشته باشند، دورتر از همه زندگی می‌کنند.
مخاطبان ایران‌اینترنشنال در پاسخ به پرسش «روز کوروش برای شما چه معنایی دارد؟»، این روز را فرصتی برای پاسداشت هویت ایرانی و آرمان‌های آزادی و دادگری دانستند و از امید خود به آینده‌ای متفاوت برای ایران گفتند.
هم‌زمان با هفتم آبان، روز بزرگداشت کوروش، شماری از شهروندان از ایست‌های بازرسی و بسته شدن مسیرهای منتهی به پاسارگاد خبر دادند؛ محدودیت‌هایی که در سال‌های گذشته بارها مانع حضور مردم در کنار آرامگاه او شده است.
در صدها پاسخ دریافتی، نام کوروش با مضمون‌هایی چون ریشه‌های تاریخی، غرور ملی، مدارا و پاسداشت میراث فرهنگی پیوند خورده است؛ پیام‌هایی که در کنار ستایش گذشته، از خواسته‌ها و دغدغه‌های امروز شهروندان حکایت دارند.
هویت ایرانی و بازگشت به ریشه‌ها
یکی از مخاطبان نوشت: «برای من، روز کوروش بزرگ یادآور هویت، ریشه‌ها و شکوه تمدنی است که نام ایران را در تاریخ جهان ماندگار کرد.»
او این روز را یادآور اندیشه‌ای دانست که بر احترام به انسان، آزادگی و همزیستی تاکید دارد.
مخاطب دیگری هویت ایرانی را فراتر از مرزهای جغرافیایی توصیف کرد: «ایران پیش از آنکه مرزهای روی نقشه باشد، حافظه‌ای زنده در جان یک ملت است؛ و کوروش بخشی ماندگار از این حافظه است.»
در شماری از پیام‌ها، بزرگداشت کوروش با ضرورت شناخت تاریخ و حفظ میراث نیاکان همراه بود. شهروندی هفتم آبان را فرصتی برای «بازگشت به ریشه‌هایمان» و «ساختن آینده‌ای که شایسته نام ایران باشد» دانست.
برخی مخاطبان نیز از کوروش به‌عنوان نماد غرور ملی و یادآور اعتبار تاریخی ایران یاد کردند. در این پاسخ‌ها، توجه به گذشته با نگرانی درباره وضعیت امروز کشور و امید به بازیابی جایگاه آن همراه بود.
پاسارگاد در محاصره محدودیت‌ها
در کنار این پیام‌ها، شهروندی هفتم آبان از بازرسی‌های متعدد در مسیر آرامگاه کوروش خبر داد و گفت: «از یزد تا شیراز شاید بیشتر از ۱۰ بازرسی را رد کردیم که همگی هم می‌پرسیدند آیا می‌خواهید به پاسارگاد بروید؟»
به گفته او، نیروهای مستقر مسیر پاسارگاد را از ابتدای جاده بسته بودند و اجازه ورود نمی‌دادند.
بر اساس اطلاعیه‌ای که سوم آبان در کانال تلگرامی ویژه مدیران واحدهای اقامتی و گردشگری استان یزد منتشر شد، شورای امنیت کشور دستور جلوگیری از حضور تورهای داخلی و خارجی در پاسارگاد در روز هفتم آبان را صادر کرده است.
در این اطلاعیه از مدیران خواسته شده به مسافران بگویند امکان بازدید از منطقه پاسارگاد در این روز وجود ندارد.
پس از گردهمایی گسترده هفتم آبان ۱۳۹۵ کنار آرامگاه کوروش، محدودیت‌های حضور مردم در این مجموعه افزایش یافت.
بر پایه گزارش‌های پیشین ایران‌اینترنشنال، تعطیلی پاسارگاد در این مناسبت از سال ۱۳۹۶ به رویه تکراری حکومت تبدیل شده است.
ایران‌اینترنشنال در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نیز از بسته شدن مسیرهای منتهی به پاسارگاد و حضور نیروهای امنیتی خبر داده بود.
آزادی و دادگری در آینه گذشته
بخش دیگری از پاسخ‌های شهروندان بر ارزش‌ها و شیوه فرمانروایی کوروش متمرکز بود؛ از مدارا با باورهای گوناگون تا مسئولیت حاکمان در برابر مردم.
یکی از مخاطبان نوشت: «قدرت فقط در شمشیر و زور خلاصه نمی‌شود. گاهی اندیشه، تدبیر و احترام به انسان‌ها ماندگارتر از هر شمشیری است.»
مخاطب دیگری تاکید کرد: «عظمت یک ملت تنها به وسعت سرزمینش نیست، بلکه به بزرگی اندیشه، فرهنگ و رفتار مردمانش است.»
برخی کاربران استوانه کوروش را «نخستین منشور حقوق بشر» نامیدند و منش او را در زمان فتح بابل مورد ستایش قرار دادند.
از خاطره سرکوب تا امید به تغییر
برای برخی مخاطبان، روز کوروش یادآور تجربه شخصی برخورد با نشانه‌های هویت ملی بود. شهروندی نوشت در دهه ۱۳۶۰، پس از پرسیدن اینکه «کوروش و رضاشاه چه کسانی بودند»، معلم دینی او و دو دانش‌آموز دیگر را یک ساعت در حیاط برفی مدرسه روی یک پا نگه داشت.
در شماری از پاسخ‌ها هویت ملی با خواست تغییر سیاسی پیوند داشت. برخی از شاهزاده رضا پهلوی حمایت کردند و گروهی بر همبستگی اقوام و حفظ یکپارچگی سرزمینی تاکید داشتند.
با وجود توجه مخاطبان به این مناسبت، هفتم آبان در تقویم رسمی ایران ثبت نشده است. قادر آشنا، دبیر شورای فرهنگ عمومی، آبان ۱۴۰۴ گفت طی یک سال گذشته درخواستی برای ثبت آن دریافت نکرده است.
در میان پیام‌های ستایش‌آمیز، مخاطبی خواستار پیروی از ارزش‌های کوروش شد و هشدار داد: «کاش رفتار و منش کوروش را الگوی رفتار و کردارمان کنیم، نه اینکه فقط نامش را خال‌کوبی کنیم و بگوییم ما فرزندان کوروش هستیم.»
انجمن علمی روان‌پزشکان ایران از تشدید کمبود داروهای روان‌پزشکی در ماه‌های اخیر خبر داد و هشدار داد اختلال در دسترسی به دارو و تغییر ناخواسته روند درمان می‌تواند وضعیت بیماران را بی‌ثبات کند و نیاز به بستری را افزایش دهد.
امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روان‌پزشکان ایران، پنج‌شنبه هفتم آبان در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا اعلام کرد کمبود برخی داروهای روان‌پزشکی حتی پیش از جنگ‌های اخیر نیز وجود داشته و انجمن در مقاطع مختلف این موضوع را به مسئولان گزارش کرده است.
او توضیح داد کمبود دارو به معنای نایاب شدن همه داروها نیست و ممکن است دارویی در زنجیره تامین موجود باشد، اما بیماران در محل زندگی خود به آن دسترسی نداشته باشند.
جلالی ندوشن گرانی دارو و کاهش قدرت خرید بیماران را از مشکلات مهم دانست و افزود برخی داروها تحت پوشش بیمه نیستند و افزایش قیمت‌ها دسترسی بیماران به درمان مناسب را دشوارتر کرده است.
به گفته او، برخی بیماران به‌دلیل هزینه بالای دارو خواستار داروهای ارزان‌تر می‌شوند و پزشکان نیز گاهی به‌دلیل کمبود داروی مورد نظر یا ناتوانی مالی بیمار ناچارند از گزینه درمانی مطلوب صرف‌نظر کنند.
مشکلات دسترسی به خدمات درمانی تنها به کمبود و گرانی دارو محدود نمی‌شود و افزایش هزینه‌های بیمارستانی و مشکلات پوشش بیمه‌ای نیز ادامه درمان را برای برخی بیماران دشوار کرده است.
جلال هاشمی، رییس هیات‌مدیره کانون بازنشستگان هما، چهارم آبان اعلام کرد دو بازنشسته این شرکت در دو تا سه هفته گذشته به‌دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه‌های بیمارستان، درمان خود را رها کردند و جان باختند.
هشدار درباره اختلال در درمان
سخنگوی انجمن علمی روان‌پزشکان در ادامه هشدار داد درمان بسیاری از اختلالات روان‌پزشکی روندی طولانی‌مدت است و کمبود یا گرانی دارو می‌تواند ثبات درمانی بیماران را مختل کند.
جلالی ندوشن درباره استفاده از داروهای جایگزین گفت تغییر شرکت تولیدکننده، شکل دارویی یا تجویز دارویی دیگر، تصمیم‌های درمانی متفاوتی هستند و نمی‌توان فرض کرد همه جایگزین‌ها برای تمام بیماران نتیجه یکسانی دارند.
محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، نیز اعلام کرد سازمان غذا و دارو در حال پیگیری مشکل کمبود داروهای روان‌پزشکی است، اما زمان مشخصی برای رفع این کمبودها ارائه نکرد.
او گفت در صورت کمبود دارو، پزشک معالج ممکن است بر اساس شرایط بیمار، داروی مشابه تجویز کند یا مقدار مصرف را تغییر دهد.
شالبافان هشدار داد مشکل در تهیه حتی یکی از چند داروی تجویزشده برای بیمار می‌تواند روند درمان را مختل کند و بیماران باید هرگونه تغییر یا وقفه در مصرف دارو، حتی برای یک روز را به پزشک اطلاع دهند.
بحران اقتصادی ناشی از ناکارآمدی جمهوری اسلامی به‌ویژه در سال‌های اخیر آینده سلامت و درمان کشور را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.
تغییر ناخواسته درمان و خطر افزایش بستری بیماران
سخنگوی انجمن علمی روان‌پزشکان در ادامه اظهارات خود گفت تغییر ناخواسته درمان ممکن است به افزایش نیاز بیماران به مراقبت‌های درمانی و بستری منجر شود و هزینه‌های بیشتری بر خانواده‌ها و نظام سلامت تحمیل کند.
جلالی ندوشن افزود انجمن آمار متمرکزی درباره تعداد بیمارانی که درمانشان مختل شده یا میزان افزایش بستری‌ها در اختیار ندارد و برای ارزیابی ابعاد این پیامدها به داده‌های دقیق نیاز است.
این روان‌پزشک خواستار پایش شفاف موجودی، تولید، واردات و توزیع داروها، اعلام زمان‌بندی رفع کمبود هر قلم دارویی و اولویت دادن به تامین داروهایی شد که وقفه در مصرف آنها می‌تواند پیامدهای بالینی جدی داشته باشد.
سوم آبان، علی‌رضا آقایوسفی، رییس سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره کشور، هشدار داده بود جامعه ایران به وضعیت اضطراری سلامت روان نزدیک شده است.
به گفته او، با وجود افزایش نیاز به خدمات روان‌شناسی، مشکلات اقتصادی و نبود پوشش بیمه‌ای دسترسی مردم به این خدمات را دشوار کرده است.
پیام‌های رسیده از شهروندان به ایران‌اینترنشنال در هفته‌های اخیر از فشار گرانی و کمبود دارو بر بیماران حکایت دارند. بر اساس این پیام‌ها، برخی بیماران به‌دلیل هزینه‌ها مصرف دارو را کاهش داده یا درمان را متوقف کرده‌اند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس چهارم آبان از کمبود دارو در ایران خبر داد و نوشت نگرانی از آغاز دوباره جنگ، برخی شهروندان را به ذخیره دارو و مواد غذایی واداشته است.
به گزارش رسانه‌های اسرائیلی، حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو معتقد است قطر و ترکیه منابع مالی گروه‌هایی را تامین کرده‌اند که برای افزایش مشارکت شهروندان عرب در انتخابات اخیر این کشور فعالیت داشته‌اند؛ روایتی که سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شین‌بت) مامور بررسی آن شده است.
رسانه‌های اسرائیلی پنج‌شنبه هفتم آبان گزارش دادند شیوه جابه‌جایی این پول‌ها ظاهرا به روش‌هایی شباهت دارد که پیش‌تر برای تامین مالی «فعالیت‌های تروریستی» به کار گرفته شده‌اند.
نوعام سولبرگ، قاضی دیوان عالی و رییس کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، صبح هفتم آبان در نامه‌ای به داوید زینی، رییس شین‌بت، خواستار تحقیق درباره احتمال دخالت خارجی در انتخابات این کشور شد.
سولبرگ در این نامه نوشت: «گزارش‌هایی درباره ظن جدی به اعمال نفوذ غیرقانونی بر انتخابات از طریق تامین مالی از سوی نهادهای خارجی که علیه منافع اسرائیل فعالیت می‌کنند، به دست من رسیده است.»
او افزود: «هرچند نمی‌توانم صحت این ظن‌ها را تایید کنم، معتقدم با توجه به دخالت احتمالی نهادهای خارجی، بررسی کامل و همه‌جانبه این موضوع ضروری است.»
رییس کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل از شین‌بت خواست یافته‌های خود را ظرف یک هفته ارائه کند و تاکید کرد بررسی این اتهامات برای حفظ اعتماد عمومی به سلامت انتخابات و روند دموکراتیک ضروری است.
سولبرگ در نامه خود به نام هیچ کشوری اشاره نکرد و جزییات بیشتری درباره ماهیت اتهامات مطرح‌شده ارائه نداد.
نتایج انتخابات اسرائیل و اتهامات لیکود علیه احزاب عرب
بر اساس آخرین نتایج انتخابات اسرائیل، تا ساعت ۱۱ پنج‌شنبه هفتم آبان به وقت محلی و با شمارش ۹۴.۴ درصد آرا، ائتلاف حامی نتانیاهو ۵۳ کرسی و اردوگاه مخالف او ۴۸ کرسی به دست آورده‌اند.
با این نتایج، هیچ‌یک از دو اردوگاه نتوانسته‌اند اکثریت ۶۱ کرسی مورد نیاز برای تشکیل دولت در کنست ۱۲۰ نفره اسرائیل را کسب کنند.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با ۲۶ کرسی در صدر قرار دارد و حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت با ۲۱ کرسی، دومین حزب بزرگ کنست است.
در این میان، دو جریان سیاسی عرب در مجموع ۱۹ کرسی کسب کرده‌اند که ۱۲ کرسی سهم فهرست مشترک احزاب عرب و هفت کرسی سهم حزب رعام است.
حزب لیکود ششم آبان در بیانیه‌ای، احزاب عرب را به تخلفات گسترده انتخاباتی از طریق «رشوه، تهدید، خشونت، تقلب و استفاده از نرم‌افزارهای ممنوعه برای بسیج رای‌دهندگان» متهم کرد و گفت این اقدامات نتیجه انتخابات را تغییر داده‌اند.
لیکود همچنین احزاب عرب را حامی «تروریسم و نابودی کشور یهودی» خواند و افزود انتخابات اسرائیل از سوی آنها «دزدیده شده است».
لیکود هفتم آبان نیز در بیانیه‌ای دیگر هشدار داد تحقیقات شین‌بت درباره دخالت خارجی در انتخابات حاکی از آن است که هیچ حزبی در اسرائیل نباید با احزاب عرب همکاری کند یا «با آرای خریداری‌شده، رییس کنست را تغییر دهد».
بازداشت ۴ تن دیگر در پرونده خرید رای در اسرائیل
پلیس اسرائیل اعلام کرد چهار مرد صبح هفتم آبان به ظن دست داشتن در طرح پرداخت رشوه به رای‌دهندگان بازداشت شدند و تحت بازجویی قرار دارند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل نوشت دستگیری این افراد به پرونده سه مرد بادیه‌نشین ساکن جنوب اسرائیل مربوط است که پنجم آبان، روز برگزاری انتخابات، به ظن برنامه‌ریزی برای پرداخت پول در ازای رای دادن به حزب عربی رعام بازداشت شدند.
حزب رعام ضمن تایید فعالیت سه بازداشت‌شده نخست در تشکیلات خود، اتهامات علیه آنها را رد کرد.
دانیل لوی، فرمانده پلیس اسرائیل، هفتم آبان در بیانیه‌ای تاکید کرد این نهاد «با تمام توان از سلامت انتخابات محافظت خواهد کرد».
در این بیانیه آمده است: «هر شکایت و هرگونه ظن به ارتکاب تخلف مرتبط با سلامت انتخابات، به‌طور کامل و بی‌طرفانه بررسی خواهد شد. اجازه نخواهیم داد هیچ‌کس به سلامت انتخابات و روند دموکراتیک آسیب برساند.»
این در حالی است که پلیس پیش‌تر اعلام کرده بود هیچ مدرکی برای تایید اتهامات مربوط به تقلب گسترده در انتخابات وجود ندارد.
تایمز اسرائیل اظهارات جدید فرمانده پلیس را نشانه «تغییر لحن» این نهاد در برخورد با اتهامات انتخاباتی توصیف کرد.
هشدار آیزنکوت درباره سوءاستفاده سیاسی از اتهامات انتخاباتی
در پی بالا گرفتن جنجال‌ها بر سر احتمال دخالت خارجی در انتخابات، رهبر حزب یاشار هفتم آبان درباره تلاش احتمالی برای «بهره‌برداری سیاسی» از این اتهامات و «به تعویق انداختن» آغاز به کار کنست جدید هشدار داد.
آیزنکوت که رقیب اصلی نتانیاهو به شمار می‌رود، تاکید کرد اسرائیل باید با تمام توان از سلامت انتخابات در برابر هرگونه دخالت، فضاسازی یا دستکاری محافظت کند و تمامی شکایت‌ها را به‌طور کامل مورد بررسی قرار دهد.
او در عین حال افزود: «نباید اجازه داد بازیگران سیاسی از این وضعیت برای تاثیرگذاری بر تاریخ آغاز به کار بیست‌وششمین دوره کنست سوءاستفاده کنند.»
در سوی دیگر، ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل و از متحدان نتانیاهو، خواستار بازداشت رهبران احزاب عرب مظنون به دریافت پول از قطر شد.
آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» و از مخالفان نتانیاهو، نیز نامه سولبرگ به شین‌بت را «تحولی مهم و بی‌سابقه» توصیف کرد و از نهادهای مجری قانون خواست برای روشن شدن حقیقت «در کوتاه‌ترین زمان ممکن» اقدام کنند.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که نتایج انتخابات، چشم‌انداز تشکیل دولت جدید اسرائیل را با ابهام روبه‌رو کرده است.
ناتوانی دو اردوگاه اصلی در کسب اکثریت پارلمانی به گمانه‌زنی‌ها درباره طولانی شدن مذاکرات ائتلافی و حتی برگزاری دوباره انتخابات دامن زده است.
اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهوری اسرائیل، ششم آبان در واکنش به نتایج اولیه، از احزاب خواست با رویکردی انعطاف‌پذیر برای تشکیل ائتلاف تلاش کنند و مانع کشیده شدن کشور به انتخاباتی دیگر شوند.
