رییس ستاد کل نیروهای مسلح: شناورهای متخلف در تنگه هرمز آسیب جدی خواهند دید
علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، دوشنبه چهارم آبان اعلام کرد که تنگه هرمز «کاملا بسته» است و هیچ شناوری «اجازه ندارد خارج از مسیرهای تعیینشده و ترتیبات جمهوری اسلامی» از این آبراه عبور کند.
رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی همچنین گفت که شناورهایی که از این مقررات پیروی نکنند، با «خطر آسیب جدی» روبهرو خواهند شد.
عبداللهی با رد اظهارات مقامهای آمریکایی درباره باز بودن تنگه هرمز گفت: «برخلاف ادعاهای تبلیغاتی و رسانهای سران آمریکا مبنی بر باز و آزاد بودن تنگه هرمز، این آبراه راهبردی کاملا بسته است.»
رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی افزود که نیروهای دریایی و زمینی سپاه پاسداران بر سواحل خلیج فارس، جزایر و تنگه هرمز «تسلط کامل دارند و تمام ترددها در این منطقه بهشدت تحت نظارت است».
او همچنین گفت: «این نیروها با رصد تحرکات نیروهای دشمن، از تردد شناورهای متخلف جلوگیری میکنند.»
نشست چهارجانبه مقامهای جمهوری اسلامی، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در تهران، ۴ آبان ۱۴۰۵.
جمهوری اسلامی از توافق با عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در نشست تهران برای ادامه گفتوگوهای منطقهای خبر داد. عربستان در بیانیهای جداگانه، بدون اشاره به چنین توافقی، بر گشودن کانالهای مذاکره برای جلوگیری از تشدید دوباره درگیریهای نظامی تاکید کرد.
بر اساس بیانیهای که دوشنبه چهارم آبان در رسانههای داخلی ایران بهعنوان بیانیه پایانی نشست منتشر شد، چهار کشور بر ادامه گفتوگوها برای تقویت همکاریهای متقابل، از جمله در زمینه صلح و امنیت منطقهای، توافق کردند. در این متن جزییاتی درباره زمان و دستور کار گفتوگوهای آینده یا توافقهای عملی احتمالی ارائه نشد.
وزارت خارجه عربستان سعودی نیز دوشنبه چهارم آبان در بیانیهای جداگانه، سفر مقامهای کشورهای عضو پیمان دفاعی مکه به تهران را بخشی از تلاشها برای کاهش تنش و حمایت از میانجیگری قطر و پاکستان توصیف کرد.
ریاض خواستار تعامل «مثبت و عملی» طرفهای بحران با نتایج این سفر شد و بر اهمیت گشودن کانالهای مذاکره برای جلوگیری از تشدید دوباره درگیریهای نظامی و دستیابی به توافقی برای پایان بحران تاکید کرد. این بیانیه به توافق چهار کشور بر سر ادامه گفتوگوها اشاره نکرد.
یک مقام ارشد امنیتی پاکستان به خبرگزاری رویترز گفت هدف اصلی نشست، ایجاد ساز و کاری منطقهای برای جلوگیری از حملات نظامی کشورهای منطقه به یکدیگر است.
به گفته این مقام، گفتوگوهای تهران و واشینگتن، حملات حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به عربستان سعودی، وضعیت تنگه هرمز و محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا نیز در دستور کار قرار داشت.
در مقابل، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی به رویترز گفت برنامه هستهای ایران موضوع مذاکرات نیست و آمریکا باید ابتدا شروط تهران را برای پایان دائمی جنگ برآورده کند.
رویترز پیش از نشست به نقل از مقامهای سعودی و ایرانی از سفر خالد بن سلمان، عاصم منیر و ابراهیم کالین به تهران خبر داد. به گفته یک مقام ارشد ایرانی، ابتکار این دیدار در سفر پیشین منیر به تهران مطرح شد.
این نخستین دیدار در سطح مقامهای ارشد میان جمهوری اسلامی و هر سه عضو پیمان دفاعی مکه پس از تشدید درگیریهاست.
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه مرداد امسال این پیمان را امضا کردند که بر اساس آن، حمله نظامی به هر یک از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی میشود.
پاکستان پیمان را تصویب کرده و روند تصویب آن در پارلمان ترکیه ادامه دارد.
حملات حوثیها به عربستان سعودی، این پیمان را با نخستین آزمون جدی روبهرو کرده است. همزمان، ریاض میکوشد از گسترش درگیری به زیرساختهای حیاتی خود جلوگیری کند.
عربستان سعودی سوم آبان از رهگیری موج تازهای از موشکها و پهپادها خبر داد. حملات حوثیها در هفتههای اخیر افزایش یافته و نگرانیها را درباره امنیت عربستان سعودی و گسترش جنگ منطقهای بالا برده است.
دستور محرمانه برای پوشش خبری نشست
بر اساس نسخهای از یک دستور محرمانه که به دست ایراناینترنشنال رسیده، شورای عالی امنیت ملی از رسانههای داخلی خواست درباره «توافق مکه»، چه در تایید و چه در رد آن، تحلیلی ارائه نکنند.
این شورا در پیامی خطاب به مدیران و سردبیران رسانهها، پنج محور برای پوشش نشست تعیین کرد؛ از جمله تاکید بر اینکه سفر به پیشنهاد پاکستان و با نظر مساعد ایران انجام شده است.
شورا همچنین خواست رسانهها بر این روایت تاکید کنند که کشورهای منطقه پس از جنگ اخیر، امنیت را تنها از مسیر مشارکت همه کشورهای منطقه ممکن میدانند و نشست تهران میتواند آغاز حرکت به سمت «سیاست امنیت درونزای منطقهای» باشد.
در این دستور، امنیت منطقهای، پیامدهای حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و ادامه این حملات، و کمک به مردم فلسطین و لبنان از موضوعات نشست عنوان شد.
موضع پزشکیان و تلاشهای میانجیگری
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در دیدار با مقامهای سه کشور گفت تهران از هر تفاهمی برای «تقویت وحدت و انسجام» کشورهای اسلامی حمایت میکند و برای گسترش همکاریهای منطقهای و رفع اختلافات آمادگی دارد.
او گفت: «اگر کشورهای اسلامی در کنار یکدیگر قرار گیرند، امکان ادامه جنایات اسرائیل وجود نخواهد داشت.»
پزشکیان همچنین تصور وادار کردن مردم ایران به تسلیم را «نادرست و باطل» خواند.
رائد بن خالد قرملی، معاون وزیر خارجه عربستان سعودی در امور دیپلماسی عمومی، گفت این سفر بخشی از تلاش کشورهای عضو پیمان مکه برای کاهش تنش و پشتیبانی از میانجیگری قطر و پاکستان است.
مقامهای قطری نیز سوم آبان با مقامهای جمهوری اسلامی در تهران دیدار کردند.
میانجیگری پاکستان و قطر به توافق موقتی برای توقف درگیریها کمک کرد، اما این توافق با از سر گرفته شدن جنگ، فروپاشید.
تهران و واشینگتن از آن زمان، با واسطهگری دو کشور، گفتوگوهایی را ادامه دادهاند؛ روندی که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز به آن اشاره کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اول آبان احتمال عملیات نظامی تازه علیه جمهوری اسلامی را مطرح کرد.
مقامهای جمهوری اسلامی هم هشدار دادهاند در صورت حمله دوباره، پاسخ تهران شدیدتر خواهد بود.
دیوارنگاره در میدان فلسطین تهران با جمله «اسرائیل ۱۵ سال آینده را نخواهد دید»
در آستانه انتخابات اسرائیل، جمهوری اسلامی میگوید برایش تفاوتی ندارد کدام جریان در این کشور به قدرت برسد. در اسرائیل نیز حمایت از مقابله با تهران به بنیامین نتانیاهو محدود نیست و رقبای او، با وجود اختلاف درباره شیوه مقابله، خواهان ادامه فشار بر جمهوری اسلامیاند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، چهارم آبان و یک روز پیش از انتخابات اسرائیل، گفت برای تهران تفاوتی ندارد کدام جریان در این کشور به قدرت برسد. این اظهارات در پی تهدید بنیامین نتانیاهو به سرنگونی جمهوری اسلامی و تکرار وعده نابودی اسرائیل از سوی مقامهای تهران مطرح شد.
او تهدید نتانیاهو به نابودی جمهوری اسلامی را «رجزخوانی بیحاصل» خواند. او همچنین از ادامه رصد تحولات و آمادگی نیروهای مسلح برای دفاع از کشور سخن گفت.
اظهارات بقائی درباره تفاوت نداشتن جریانهای سیاسی اسرائیل برای تهران در حالی مطرح شد که مواضع اخیر مقامهای جمهوری اسلامی، هم شامل انتقاد از شخص نتانیاهو بود و هم تهدید موجودیت اسرائیل و مخالفت با روابط آن با کشورهای منطقه.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، ۲۶ مهر نتانیاهو را متهم کرده بود که آمریکا را به جنگ دیگری میکشاند، بدون آنکه پیامدهای آن را برای اسرائیل و رییسجمهوری آمریکا در نظر بگیرد.
سپاه پاسداران نیز در بیانیه ۱۴ مهر، در سومین سالگرد حمله هفتم اکتبر حماس، ادامه مسیر خود تا «نابودی کامل» اسرائیل را اعلام کرد.
از وعده علی خامنهای تا روزشمار نابودی اسرائیل
علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، ۱۸ شهریور ۱۳۹۴ خطاب به اسرائیل گفت: «۲۵ سال آینده را نخواهید دید.» این سخنان به یکی از شعارهای اصلی جمهوری اسلامی تبدیل شد و در شهرهای ایران، روزشمارهایی برای نابودی اسرائیل نصب کردند.
در تهران، تابلوی «روزشمار نابودی اسرائیل» در میدان فلسطین قرار گرفت و در اصفهان نیز نمونهای از آن نصب شد. اما دوم تیر ۱۴۰۴، در جریان جنگ ۱۲ روزه، روزشمار تهران در حمله اسرائیل نابود شد؛ پیش از آنکه موعد تعیینشده برای نابودی اسرائیل فرا برسد.
حمایت علی خامنهای از حمله هفتم اکتبر حماس نیز جلوه دیگری از همین سیاست بود. او ۱۸ مهر ۱۴۰۲، در حالی که نقش تهران در طراحی حمله را رد میکرد، گفت: «ما پیشانی و بازوی طراحان مدبر و هوشمند و جوانان فلسطینی را میبوسیم.»
علی خامنهای در حال اهدای «نشان فتح» به امیرعلی حاجیزاده، فرمانده وقت نیروی هوافضای سپاه پاسداران، بهدلیل حمله موشکی به اسرائیل، ۱۵ مهر ۱۴۰۳
دشمنی با اسرائیل، میراثی که به جانشین رسید
کشته شدن علی خامنهای در حمله مشترک آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند ۱۴۰۴، به پایان این سیاست نینجامید. مجتبی خامنهای، پسر و جانشین او، در پیامهای مکتوب همان مسیر را دنبال کرد.
در پیام پنجم خرداد منتسب به او، اسرائیل نزدیک به «مراحل پایانی عمر منحوس خود» توصیف و وعده پدرش درباره ندیدن ۲۵ سال پس از سال ۱۳۹۴ تکرار شد. دو روز بعد، دیوارنگارهای در میدان فلسطین تهران نصب شد که بر آن نوشته بودند: «اسرائیل ۱۵ سال آینده را نخواهد دید.»
این تهدید، ادامه مواضعی بود که در نخستین پیام منتسب به مجتبی خامنهای در ۲۱ اسفند مطرح شد. در آن پیام، آمریکا و اسرائیل به گشوده شدن جبهههای تازه تهدید شدند و حمایت از «جبهه مقاومت»، بخشی جداییناپذیر از ارزشهای جمهوری اسلامی خوانده شد.
او در پیام ششم مهر نیز حسن نصرالله، رهبر کشتهشده حزبالله، را ستود و از ادامه راه او بهدست نعیم قاسم حمایت کرد. بنابراین، تداوم دشمنی با اسرائیل در پیامهای جانشین خامنهای، هم در تکرار وعده نابودی این کشور دیده میشود و هم در پشتیبانی از شبکه نیروهای وابسته به تهران.
نتانیاهو و ترامپ، ادامه مقابله با تهران را به انتخابات پیوند زدند
در سوی دیگر این رویارویی، مقابله با جمهوری اسلامی در وعدههای انتخاباتی نتانیاهو و پیام حمایت ترامپ از او نیز جای گرفت؛ نخستوزیر اسرائیل از تعهد خود به سرنگونی حکومت ایران گفت و رییسجمهوری آمریکا از رایدهندگان خواست برای پایان دادن به ماموریت مشترکشان، از او حمایت کنند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۵ مهر در گفتوگو با شبکه آی۲۴نیوز گفت: «من متعهد به سرنگونی حکومت ایران هستم و میدانم چگونه این کار را انجام دهم.» نتانیاهو افزود بخش قابلتوجهی از مسیر طی شده، اما هنوز کارهایی باقی مانده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز حمایت کامل خود را از نتانیاهو اعلام کرد و سوم آبان بار دیگر از اسرائیلیها خواست به او رای دهند تا ماموریت مشترکشان را به پایان برسانند.
او در تروث سوشال نوشت دیگر نباید شعار «مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل» در جهان شنیده شود و شنیده هم نخواهد شد.
رقبای نتانیاهو درباره شیوه مقابله با تهران چه میگویند؟
با این حال، حمایت از مقابله با جمهوری اسلامی به نتانیاهو محدود نیست. گادی آیزنکوت و نفتالی بنت نیز خواهان مقابله با تهراناند، اما در مواضع خود درباره ضرورت حمله فوری، امکان سرنگونی حکومت با اقدام نظامی و استفاده از ابزارهای دیگر، دیدگاههای متفاوتی مطرح کردهاند.
گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، خواهان مقابله با برنامه هستهای و فعالیتهای منطقهای تهران است. او سرنگونی جمهوری اسلامی را ضروری میداند، اما تحقق آن را به تحولات داخلی ایران وابسته میبیند.
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین، نیز هدف گرفتن جمهوری اسلامی را در کنار نیروهای وابسته به آن دنبال میکند.
اختلاف این چهرهها بیشتر بر سر ابزار و زمانبندی است. رویترز نیز ۲۹ مهر نوشت تغییر احتمالی رهبر اسرائیل، جهت اصلی راهبرد این کشور در قبال جمهوری اسلامی را تغییر نخواهد داد.
انتخابات سهشنبه پنجم آبان اسرائیل برای تهران بیش از آنکه انتخاب میان ادامه دشمنی و پایان آن باشد، رقابت بر سر شیوه، شدت و زمان مقابله اسرائیل با جمهوری اسلامی است؛ نظامی که تهدیدهایش علیه موجودیت اسرائیل، موضوع جمهوری اسلامی را به مسئلهای فراتر از ماندن یا رفتن نتانیاهو تبدیل کرده است.
یک منبع آگاه از پرونده حسن گلشننژاد، شهروند ۳۶ ساله ساکن مشهد و از معترضان انقلاب ملی ایرانیان، به ایراناینترنشنال گفت او پس از برگزاری تنها یک جلسه دادگاه به اعدام محکوم شد. به گفته این منبع، گلشننژاد در دوران بازداشت تحت شکنجه قرار گرفت.
منبع آگاه از پرونده، دوشنبه چهارم آبان به ایراناینترنشنال گفت حکم بدوی ساعاتی پیش به گلشننژاد ابلاغ شد و اکنون او ۱۰ روز فرصت دارد به این حکم اعتراض کند.
گلشننژاد، متاهل و پدر یک کودک خردسال، پنجم اسفند ۱۴۰۴ بازداشت و پس از آن به زندان وکیلآباد مشهد منتقل شد. تنها جلسه رسیدگی به پرونده او ۲۸ مهر، پس از حدود هشت ماه بازداشت، برگزار شد.
اتهامهای مطرحشده علیه او شامل «محاربه»، «اجتماع و تبانی»، «توهین به رهبر جمهوری اسلامی»، «شرکت در فراخوان شاهزاده رضا پهلوی»، «همکاری با دولت اسرائیل» و «آسیب به اموال عمومی» است.
بر اساس اطلاعات دریافتی ایراناینترنشنال، گلشننژاد در سه ماه نخست بازداشت از دسترسی به وکیل انتخابی محروم بود و در دوران بازداشت بر اثر شکنجه، یکی از دندههایش شکست.
محکومیت گلشننژاد در ادامه صدور و تایید احکام اعدام برای معترضان و زندانیان سیاسی اعلام میشود. شعبه پنجم دادگاه انقلاب اصفهان ایلیا بنرشید، ۲۲ ساله و از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، را با اتهام «محاربه از طریق مشارکت در تخریب اموال عمومی» به اعدام محکوم کرد. این حکم ۲۹ مهر به او در زندان دستگرد اصفهان ابلاغ شد.
در پروندهای دیگر، حکم اعدام همایون شبانکاره، شهروند ۲۲ ساله، ۲۵ مهر به او ابلاغ شد. شعبه دوم دادگاه انقلاب کرج او را با اتهامهای محاربه و جاسوسی به اعدام محکوم کرد. هرانا از نگهداری طولانیمدت شبانکاره در سلول انفرادی و فشار بر او برای اعتراف خبر داد.
حکم اعدام منوچهر فلاح، زندانی سیاسی در زندان لاکان رشت، نیز ۲۹ مهر بار دیگر در دیوان عالی کشور تایید شد. وکلای وریشه مرادی نیز ۲۲ مهر اعلام کردند شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران بار دیگر موکلشان را به اعدام محکوم کرد.
هرانا در گزارش ماهانه خود که اول آبان منتشر کرد، از اجرای دستکم ۷۹ حکم اعدام در مهرماه، از جمله اعدام دو زن، خبر داد. این نهاد در همان ماه صدور دستکم ۲۲ حکم اعدام و تایید ۱۱ حکم در دیوان عالی کشور را ثبت کرد. این آمار مجموعهای از پروندهها با اتهامهای مختلف را در بر میگیرد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نیز در گزارش منتشرشده در ۲۳ مهر، اعترافگیری اجباری، جلسات محاکمه بسیار کوتاه و غیرعلنی و محدودیت دسترسی به وکیل مستقل را از موارد نقض تضمینهای دادرسی در پروندههای اعدام، بهویژه پروندههای امنیتی، برشمرد.
در سالروز تولد محمدرضاشاه پهلوی، مخاطبان ایراناینترنشنال در پاسخ به پرسشی درباره مهمترین میراث آخرین پادشاه ایران، به نوسازی کشور، توسعه اقتصادی، تقویت هویت ملی، ارتقای حقوق زنان اشاره کردند و برخی نیز از «نام نیک» او در نسل جوان و محبوبیت شاهزاده رضا پهلوی گفتند.
ایراناینترنشنال در اینستاگرام از مخاطبان خود پرسید: «مهمترین میراث محمدرضاشاه پهلوی برای ایران چه بود؟»
بیش از ۱۰ هزار نفر طی کمتر از نیمروز، به این پست پاسخ دادند.
در پاسخها، توسعه و سازندگی، میهندوستی، احیای هویت ایرانی و جایگاه ایران در جهان از پرتکرارترین موضوعات بودند.
تراکتهایی که پیش از اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی برای دعوت به فراخوان، در خیابانهای تهران پخش شد
توسعه و نوسازی
در میان نظراتی که ارزیابی مثبتی از دوران محمدرضاشاه ارائه میکنند، توسعه اقتصادی و صنعتی از محورهای اصلی است.
شهروندی مهمترین میراث شاه را «تلاش برای تبدیل ایران به کشوری مدرن، قدرتمند و مستقل» دانست که مردمش بتوانند در جهان جایگاهی شایسته داشته باشند.
شهروند دیگری از «توسعه و نوسازی ایران و گسترش صنایع، راهها، سدها و نیروگاهها» نام برد.
در پیامهای دیگری نیز ساختن «ایران نوین»، «ایجاد ساختار عمرانی و مدرنسازی اقتصادی»، «توسعه صنایع و کارخانهها» و «توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی» مهمترین دستاوردهای دوران پهلوی توصیف شدند.
برخی بهطور مشخص گسترش آموزش و بهداشت، تاسیس دانشگاهها، سپاه دانش، تربیت نیروی انسانی متخصص و تغییر چهره شهرهای ایران را از میراث محمدرضاشاه برشمردند.
یکی از آنان نوشت: «میراث شاه، دانشمندان و جوانان تربیتشده آن زمان است.»
شهروندی دیگری گفت: «گذشته ای طلایی برای ما برجای گذاشت که امروز به امید احیای آن نفس میکشیم. اگر پهلوی نبود، احتمالا ما امروز حتی نمیتوانستیم الگو یا رویایی برای ساختن این کشور داشته باشیم.»
حقوق زنان و اصلاحات اجتماعی
در بخش دیگری از پاسخها، جایگاه زنان و گسترش فرصتهای آموزشی و اجتماعی برجسته شده است.
برخی مخاطبان تغییر موقعیت زنان در جامعه، افزایش دسترسی به آموزش و مشارکت بیشتر آنان در زندگی عمومی را از دستاوردهای ماندگار آن دوران توصیف کردند.
در این روایتها، مقایسه گذشته با محدودیتهای اجتماعی و شرایط اقتصادی امروز ایران نقشی اساسی دارد. شماری از مخاطبان معتقدند که انقلاب ۱۳۵۷ روند پیشرفت کشور را متوقف کرد.
شهروندی با اشاره به «آزادی و حقوق زنان، تحصیل رایگان، رشد اقتصادی، تغذیه رایگان مدارس و ملیگرایی»، این موارد را از مهمترین میراث دوران شاه دانست.
شماری دیگر نیز از «انقلاب سفید»، «اصلاحات ارضی» و اعطای حق رای به زنان نام بردند.
حق رای زنان در جریان اصلاحات سال ۱۳۴۱ به رسمیت شناخته شد و زنان در انتخابات مجلس سال ۱۳۴۲ برای نخستین بار در جایگاه رایدهنده و نامزد حضور یافتند.
پس از انقلاب ۱۳۵۷، قانون حمایت خانواده که در دوران پهلوی حقوقی از جمله حق طلاق و اشتغال زنان را به رسمیت شناخته بود، لغو شد.
شهروندی، «ایران نوین و مدرن با زنان قدرتمند» را میراث دوران محمدرضاشاه توصیف کرد.
هویت ملی و اعتبار بینالمللی ایران
بخش قابل توجهی از پاسخها بر«غرور ملی»، میهندوستی، هویت تاریخی و جایگاه بینالمللی ایران متمرکز بود.
برخی مخاطبان محمدرضاشاه را نماد ایرانگرایی، توجه به تاریخ باستان و تلاش برای افزایش اعتبار بینالمللی ایران دانستند.
از نگاه آنان، میراث پهلوی علاوه بر زیرساختها و نهادهای مدرن، نوعی اعتمادبهنفس ملی بود.
یکی از مخاطبان، مهمترین میراث شاه را «عزت و سربلندی ایران و ایرانی در جهان» خواند و دیگری از «زنده شدن هویت ملی» نام برد.
شهروندی نیز «صلح داخلی و جهانی» و معرفی ایران بهعنوان کشوری موثر در ثبات منطقهای را از میراث او دانست.
شماری از مخاطبان به جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی اشاره کردند و آن را اقدامی برای معرفی تاریخ و تمدن ایران به جهان خواندند.
برخی شهروندان نیز با مقایسه شرایط کنونی ایران با دوران پهلوی، از «آسایش و آرامش»، «خوشنامی» و «اعتبار جهانی» ایران در آن دوره یاد کردند.
در کنار این روایتهای غالب، برخی از پاسخدهندگان ساختار قدرت در دوران پهلوی را نقد و به فقدان آزادی سیاسی در آن دوره اشاره کردند.
از میراث محمدرضاشاه تا امید به آینده با شاهزاده رضا پهلوی
در بخش دیگری از پاسخها، شماری از مخاطبان، شاهزاده رضا پهلوی را مهمترین میراث پدرش دانستند.
در این دسته از نظرات، میراث محمدرضاشاه با تصورات آنان از آینده سیاسی ایران گره خورده است. یک شهروند نوشت: «ما خوشبختیم که شاهزاده را داریم؛ بهترین میراث.»
در مرداد امسال ایرانیان در دهها شهر جهان به مناسبت سالگرد درگذشت شاهان پهلوی تجمع کرده بودند. شرکتکنندگان در شماری از این مراسمها، ضمن گرامیداشت میراث خاندان پهلوی، از شاهزاده رضا پهلوی حمایت کردند.
در این پیامها، بسیاری ابراز امیدواری کردند با بازگشت شاهزاده رضا پهلوی به ایران، کشور به مسیری بازگردد که رضاشاه و محمدرضاشاه پایهگذاری کردند.
ماندگاری نام محمدرضاشاه در میان نسلهایی که پس از درگذشت او متولد شدند نیز مورد توجه شهروندان قرار دارد.
یکی از شهروندان نوشت: «مهمترین میراثش همین نسل جوان ایراندوستی است که سالها بعد از مرگ او به دنیا آمدند، اما از شاه با نام نیک یاد میکنند.»
مخاطب دیگری نیز «نام نیک و همین عشقی که بعد از نیم قرن در دلها جاری است» را مهمترین میراث آخرین پادشاه ایران دانست.
دادگاهی در عراق حکم بازداشت مصطفی دعیر عبدالحسن المحمداوی، رییس شورای استان میسان، را صادر کرد. او در اعتراض به بسته شدن گذرگاه مرزی چذابه با ایران، دولت عراق را به «نافرمانی مدنی» تهدید کرده و برای بازگشایی این مسیر سه روز مهلت داده بود.
دادگاه تحقیق الکرخ سوم بغداد دوشنبه چهارم آبان در پی شکایت دفتر علی الزیدی، نخستوزیر عراق، حکم بازداشت این مقام را صادر کرد.
خبرگزاری رسمی عراق به نقل از یک سند قضایی گزارش داد دفتر نخستوزیر خواستار پیگرد قانونی محمداوی بهدلیل تهدید به نافرمانی مدنی و مسدود کردن جادهها شده است.
دفتر نخستوزیر عراق نیز «تهدیدها» و «استفاده از الفاظ نامناسب» از سوی این مقام محلی را علت آغاز تحقیقات درباره او عنوان کرد.
نشنالنیوز، رسانه انگلیسیزبان مستقر در ابوظبی، چهارم آبان گزارش داد بسته شدن گذرگاه چذابه که در خاک عراق «الشیب» نام دارد، انتقادهایی را در استان میسان به دنبال داشته است.
دولت عراق ۲۹ مهر بهدلیل نگرانیهای امنیتی، این گذرگاه را به روی مسافران و حملونقل کالا بست. به نوشته نشنالنیوز، این تصمیم به تنش میان بغداد و تهران و اعتراض سیاستمداران عراقی نزدیک به جمهوری اسلامی انجامید.
رییس شورای استان میسان سوم آبان هشدار داده بود اگر این مسیر همچنان بسته بماند، مردم ناچار خواهند شد «به نافرمانی مدنی روی بیاورند و میسان را از بقیه عراق جدا کنند».
شماری دیگر از سیاستمداران عراقی نیز به بسته شدن گذرگاه الشیب اعتراض کردهاند. برخی از آنها هفته گذشته به تجمع دهها راننده کامیون پیوستند و از دولت خواستند در تصمیم خود تجدیدنظر کند.
این گذرگاه یکی از مسیرهای مهم زمینی برای جابهجایی مسافران و کالاها میان ایران و عراق به شمار میرود. معترضان میگویند درآمد و معیشت آنها به فعالیت تجاری و رفتوآمد از این مرز وابسته است.
به گزارش نشنالنیوز، الزیدی از نیروهای امنیتی خواسته است امنیت تجمعات مسالمتآمیز را تامین کنند و با معترضان رفتاری محترمانه داشته باشند.
حبیب ظاهر الفرطوسی، استاندار میسان، نیز خواستار بازگشایی این مسیر شد و هشدار داد ادامه محدودیتها میتواند قیمت کالاها را افزایش دهد و تجارت را مختل کند.
با این حال، برخی مقامهای عراقی از تصمیم دولت دفاع کردهاند. عبدالامیر طعیبان، مشاور ارشد نخستوزیر عراق، پیشتر گفته بود حکومت ایران «عامدانه امنیت عراق را تضعیف کرده است».
به گفته او، افراد مرتبط با جمهوری اسلامی بدون مجوز وارد خاک عراق میشوند و در مناطق مرزی «هرجومرج» ایجاد میکنند.
در هفتههای اخیر، افزایش فعالیت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق به نگرانیها درباره گسترش درگیریهای منطقهای به این کشور دامن زده است.
العربی الجدید، روزنامه عربیزبان مستقر در لندن، ششم مهر به نقل از سه مقام عراقی گزارش داد حمله شهریورماه به خط لوله نفتی شرقـغرب عربستان سعودی به دست گروهی مرتبط با سپاه پاسداران و حوثیهای یمن انجام گرفت که اعضای آن بهصورت غیرقانونی از ایران وارد عراق شده بودند.
دولت عراق در ماههای اخیر کوشیده است در مسیر خلع سلاح گروههای نیابتی جمهوری اسلامی گام بردارد، اما گزارشها از مخالفت و کارشکنی مقامهای حکومت ایران و برخی گروههای مسلح در این زمینه حکایت دارند.
تحولات اخیر درباره گذرگاه چذابه در شرایطی رخ میدهد که تردد کالا از مرز زمینی ایران و پاکستان نیز طی روزهای اخیر با محدودیتهایی همراه بوده است.
فداحسین مالکی، نماینده مجلس شورای اسلامی، ۳۰ مهر از بازگشایی یکطرفه مرز زمینی ایران و پاکستان خبر داد و گفت کامیونهای مستقر در پاکستان اجازه ورود به ایران را دارند، اما مسیر تردد از ایران به پاکستان همچنان بسته مانده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارم آبان اعلام کرد رایزنیها با بغداد و اسلامآباد برای رفع مشکلات مرزی ادامه دارد.
به گفته او، مقامهای پاکستانی علت اختلال در تردد مرزی را مسائل «فنی» اعلام کردهاند و مذاکرات برای حل این مشکل «روند مثبتی» دارد.
بقایی افزود سفارت و کنسولگریهای جمهوری اسلامی در عراق پیگیر بازگشایی مرز چذابه هستند.
او همچنین تحریمهای آمریکا را «غیرقانونی» خواند و واشینگتن را به «فتنهانگیزی» در روابط کشورها متهم کرد.
دولت دونالد ترامپ از زمان آغاز کارزار «طرد اقتصادی»، بستههای تحریمی متعددی علیه جمهوری اسلامی وضع کرده است.
هدف از این اقدامات محدود کردن منابع مالی حکومت ایران، مختل کردن مسیرهای جابهجایی درآمدهای نفتی و جلوگیری از تامین مالی گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه اعلام شده است.