حسین شریعتمداری: قالیباف را رییس تیم مذاکراه‌کننده کردند تا مجلس را تعطیل کنند
حسین شریعتمداری، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در روزنامه کیهان، نوشت: «این احتمال دور از ذهن نیست که تعطیلی هفت ماهه مجلس با ترفندی ماهرانه و به‌گونه‌ای غیرمستقیم به نظام تحمیل شده باشد و انتخاب قالیباف به عنوان مسئول هیات مذاکره‌کننده به معنای تعطیلی مجلس بوده است.»
شریعتمداری ادامه داد: «این نکته بدیهی‌تر از آن است که قابل تردید باشد و نتیجه آن نیز به وضوح دیده شده و می‌شود. کسانی که این تصمیم را گرفته‌اند اگر از نتیجه آنکه تعطیلی مجلس است باخبر بوده‌اند، باید به این پرسش پاسخ بدهند که از تعطیل کردن مجلس چه منظوری داشته‌اند؟! و اگر از نتیجه بی‌خبر بوده‌اند که تاسف‌آور است.»
مدیر مسئول کیهان نوشت که با وجود تاکیدات دو رهبر پیشین جمهوری اسلامی، مجلس هم اکنون هفت ماه است که در راس امور نیست.
شریعتمداری افزود: «حضور رییس‌مجلس در جایگاه رییس هیات مذاکره‌کننده، با وظیفه نظارتی او نه فقط ناهمخوان، بلکه در تناقض است. قالیباف از یک‌سو باید بر ساز و کار و فعالیت هیات مذاکره‌کننده نظارت داشته باشد و از سوی دیگر، در جایگاه ریاست هیات مذاکره‌کننده باید مورد نظارت نیز قرار بگیرد.»
این موسسه در گزارشی که سه‌شنبه ۱۴ مهر منتشر کرد، نوشت تصاویر ماهواره‌ای شرکت «ونتور تکنالوجیز» از شهریور و مهر، ازسرگیری رفت‌وآمد منظم خودروها و ادامه عملیات خاک‌برداری در این مجموعه را نشان می‌دهد.
تصاویر مورد بررسی در روزهای ۱۱ شهریور و ۹ مهر ۱۴۰۵ ثبت شده‌اند. اسرائیل ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ به این محل حمله کرده بود.
نام این مرکز در گزارش تازه موسسه علوم و امنیت بین‌الملل «مین‌زدایی» اعلام شده است. هرچند وب‌سایت مرکز مین‌زدایی، وابسته به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، از دسترس خارج شده است، با این حال، مقایسه نشانی‌های منتشرشده از این مرکز در وب‌سایت‌های دیگر و موقعیت ثبت‌شده آن در نقشه‌های راه‌یاب داخلی، از جمله «نشان»، با توصیف‌ها و تصاویر گزارش تازه، نشان می‌دهد «مرکز مین‌زدایی کشور» به احتمال زیاد همان مجموعه مورد بحث باشد.
در نقشه نشان، مرکزی با نام «مرکز مین‌زدایی» در محدوده بزرگراه ارتش و جاده لشکرک ثبت شده است. نشانی قدیمی منتشرشده از این مرکز نیز به محدوده بلوار ارتش، کیلومتر ۲ جاده لواسان اشاره دارد. بر اساس نقشه این مرکز در نزدیکی مجتمع کوثر گردنه قوچک، یک مجموعه تفریحی نظامی، قرار گرفته است.
ارتش اسرائیل ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ در بیانیه‌ای از حمله به مجموعه‌ای مخفی با نام «مین‌زدایی» خبر داد و آن را محل توسعه توانمندی‌های لازم برای ساخت سلاح هسته‌ای معرفی کرد. طبق این بیانیه، حکومت ایران از این تاسیسات برای «توسعه قابلیت‌های لازم جهت ساخت سلاح‌های هسته‌ای» استفاده می‌کرد.
در بخش دیگری از این بیانیه آمده بود: «در این مکان، گروهی از دانشمندان هسته‌ای به‌صورت مخفیانه برای توسعه یکی از اجزای کلیدی سلاح‌های هسته‌ای فعالیت می‌کردند. واحد اطلاعات ارتش اسرائیل به رصد فعالیت‌های این دانشمندان ادامه داد و موقعیت جدید آن‌ها را در این تاسیسات شناسایی کرد؛ امری که امکان انجام حمله‌ای دقیق به این مجموعه مخفی زیرزمینی را فراهم ساخت.»
طبق گزارش تازه موسسه علوم و امنیت بین‌الملل، با وجود تخریب احتمالی چند ساختمان و سازه‌های زیرزمینی این مجموعه در حمله ۱۲ اسفند اسرائیل، تصاویر جدید نشان می‌دهد پس از جمع‌آوری گسترده آوار و نخاله‌ها و ترمیم آسیب‌های دامنه تپه، رفت‌وآمد خودروها از سر گرفته شده است.
این موسسه همچنین از مشاهده خودروهای پارک‌شده بیرون از محدوده حفاظت‌شده و شمار زیادی خودروی سواری و کامیون در داخل آن خبر داد.
عملیات جابه‌جایی خاک نیز در بخشی ادامه دارد که ظاهر آن شبیه حیاط است و پس از حمله، چند گودال ناشی از انفجار در سطح آن دیده می‌شد.
موسسه علوم و امنیت بین‌المللی ارزیابی کرد این فعالیت‌ها ممکن است نشانه تلاش جمهوری اسلامی برای احیای توانمندی توسعه سلاح هسته‌ای و بازسازی امکانات ازدست‌رفته در حمله باشد. به ارزیابی این موسسه، فعالیت‌های پیشین در این محل احتمالا شامل تحقیق و توسعه درباره کلاهک‌های هسته‌ای بوده است.
موسسه علوم و امنیت بین‌الملل نوشت ازسرگیری فعالیت در این سایت در شرایطی گزارش می‌شود که نشانه‌های دیگری نیز از بازسازی بخش‌هایی از برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی پدیدار شده است.
وال‌استریت ژورنال ۳۰ تیر به نقل از مقام‌های اسرائیلی و آمریکایی گزارش داد ارزیابی‌های اطلاعاتی اسرائیل نشان می‌دهد جمهوری اسلامی هزاران سانتریفیوژ غنی‌سازی اورانیوم را به سایت زیرزمینی «کوه کلنگ گزلا» منتقل کرده است.
گزارش دیگری که ۱۱ تیر منتشر شد، بر اساس تصاویر ماهواره‌ای جدید از نطنز، فردو و اصفهان نشان می‌داد خودروهای پشتیبانی، ایجاد موانع در ورودی برخی تونل‌های زیرزمینی و تغییرات دفاعی به اطراف این مراکز منتقل شده‌اند. به گفته تحلیلگران، این تصاویر حاوی نشانه‌هایی از فعالیت‌های لجستیکی و تغییرات دفاعی در اطراف تونل‌های زیرزمینی این مراکز بود.
ونس در مصاحبه اختصاصی با رویترز که سه‌شنبه ۱۴ مهر منتشر شد، گفت: «یکی از مسائلی که متوجه شدیم این است که کاملا روشن نیست در کشورشان چگونه تصمیم‌گیری می‌شود.»
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، نیز در روزهای گذشته به موضوع تردید آمریکا درباره ساختار قدرت در ایران اشاره کرده بود. او سه‌شنبه در اظهار نظری مشابه «بزرگ‌ترین مشکل» در قبال ایران را این‌طور توصیف کرد: «هیچ‌کس نمی‌داند چه کسی این کشور را اداره می‌کند.»
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه ۱۲ مهر در نشست خبری هفتگی خود گفت مقام‌های آمریکایی به‌خوبی می‌دانند طرف‌های ایرانی مذاکره چه کسانی هستند و نظام تصمیم‌گیری در ایران چگونه کار می‌کند.
ونس که از مدت‌ها پیش به مشارکت آمریکا در جنگ‌های خارجی بدبین بوده، نقشی محوری در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ ایران بر عهده گرفته است. او در رسیدن به یادداشت تفاهمی که ۲۷ خرداد امضا شد و به‌سرعت از هم پاشید، فعالانه درگیر بود.
ونس پیش‌تر در تیرماه، در گفت‌وگو با پادکست «تجربه جو روگن»، رویکرد واشینگتن در قبال تهران را ترکیبی از دیپلماسی، فشار اقتصادی و استفاده محدود از نیروی نظامی توصیف کرده بود. او از مذاکره با نیروهایی که در ساختار جمهوری اسلامی «عمل‌گرا» می‌خواند دفاع کرده و با اعزام گسترده نیروی زمینی برای تغییر حکومت ایران مخالفت کرده بود.
این رویکرد منتقدانی نیز دارد. مارک تیسن، ستون‌نویس واشینگتن‌پست، توافق حاصل از مذاکرات ونس را عامل گرفتار شدن آمریکا در چرخه مذاکره، نقض توافق و حملات تلافی‌جویانه دانسته بود.
درخواست کاهش «معنادار» ظرفیت غنی‌سازی
ونس در مصاحبه تازه خود تاکید کرد ایران برای برآورده کردن خواسته‌های آمریکا و پایان دادن به جنگ هفت‌ماهه دو کشور، باید ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای خود را به‌طور «معناداری» کاهش دهد. به گفته او، هر توافقی مستلزم کاهش عملی این ظرفیت است و اطمینان دادن درباره کاهش فعالیت‌های هسته‌ای در آینده کافی نیست.
او خطاب به جمهوری اسلامی گفت: «اگر سلاح هسته‌ای نمی‌خواهید، پس چرا به سوخت غنی‌شده با خلوص ۶۰ درصد نیاز دارید؟ و اگر می‌خواهید تعهد خود را به نساختن سلاح هسته‌ای نشان دهید، سوخت با غنای بالا تولید نکنید. این شرطی اولیه و بسیار اساسی است.»
معاون رییس‌جمهوری آمریکا افزود اگر تهران بخواهد تعهد خود را به نساختن سلاح هسته‌ای نشان دهد، باید اقدامی معنادار برای کاهش ظرفیت غنی‌سازی انجام دهد.
ایران و آمریکا در هفته‌های اخیر پیشنهادهایی برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، از مسیرهای حیاتی انتقال انرژی در جهان، مبادله کرده‌اند. ترامپ تازه‌ترین پیشنهاد تهران را رد کرد و هشدار داد عملیات نظامی ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای تشدید شود.
ونس گفت آمریکا همچنان آماده دستیابی به توافق است، اما ایران باید در زمینه هسته‌ای امتیازهای عملی و مشخصی بدهد. او تاکید کرد: «قرار نیست ما عمل کنیم و در مقابل فقط حرف بشنویم.»
او همچنین گفت برای ارزیابی وضعیت میدان نبرد، شخصا با فرماندهان میدانی گفت‌وگو کرده است. ونس نگرانی‌ها درباره کمبود مهمات حیاتی را رد کرد و افزود نیروهای ایرانی، هرچند گاه می‌توانند کشتی‌های تجاری را در تنگه هرمز هدف قرار دهند، در مجموع قادر نیستند مانع صادرات انرژی از این آبراه شوند.
سایه هزینه‌های جنگ ایران بر کارزار انتخاباتی جمهوری‌خواهان
به نوشته رویترز، جنگ و هزینه ماهانه سه میلیارد دلاری آن به یکی از موضوعات اصلی کارزارهای انتخاباتی تبدیل شده است. افزایش قیمت انرژی، ترامپ و جمهوری‌خواهان را در ایالت‌های دارای رقابت نزدیک که نتیجه انتخاباتشان تعیین‌کننده کنترل کنگره است، در موضع دفاعی قرار داده است.
ونس تلاش کرده از شدت انتقادها به نحوه مدیریت جنگ از سوی ترامپ بکاهد و به رای‌دهندگان گفته است نباید اجازه دهند این مساله مانع حمایتشان از جمهوری‌خواهان در انتخابات آبان شود.
او در آلاسکا برای حمایت از دن سالیوان، سناتور جمهوری‌خواه، سخنرانی کرد که برای حفظ کرسی خود رقابتی تنگاتنگ با مری پلتولا، رقیب دموکراتش، دارد. ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ در این ایالت با اختلاف ۱۳ درصدی پیروز شد، اما افزایش هزینه‌های روزمره زندگی، نتیجه رقابت را نامطمئن کرده است.
ونس پیش از مصاحبه با رویترز، بخش عمده سخنرانی خود را به نگرانی‌ها درباره هزینه‌های زندگی، به‌ویژه انرژی، اختصاص داد. موقعیت جغرافیایی دورافتاده آلاسکا باعث گرانی کالاهای مصرفی شده و تولید انرژی نیز از صنایع اصلی این ایالت است.
هنگامی که سالیوان نزدیک بود ونس را به‌جای معاون رییس‌جمهوری، رییس‌جمهوری آمریکا معرفی کند، حاضران با صدای بلند به تشویق پرداختند. ونس یکی از گزینه‌های اصلی جمهوری‌خواهان برای جانشینی ترامپ در کاخ سفید به شمار می‌رود.
با این حال، او به رویترز گفت هنوز درباره نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۷ تصمیم نگرفته است: «من ذاتا آدمی هستم که کارها را به تعویق می‌اندازم. واقعا هنوز زیاد به این موضوع فکر نکرده‌ام.»
پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا در بیانیه‌ای اعلام کرد در پرونده حمله احتمالی به این پایگاه یک مرد ۲۲ ساله، شهروند بریتانیا، سه‌شنبه ۱۴ مهر به ظن تدارک اقدامات تروریستی در منطقه وست‌مینستر، در مرکز لندن بازداشت شد. ماموران یک مِلک در همین منطقه را نیز بازرسی کردند.
این بازداشت پس از خروج بمب‌افکن‌های آمریکایی از فرفورد، در پی صورت گرفت.
پرونده فرفورد به تحقیقات درباره طرح احتمالی حمله به این پایگاه هوایی بریتانیا مربوط است؛ پایگاهی که محل استقرار بمب‌افکن‌های آمریکایی بود و نیروهای آمریکا از آن برای حملات هوایی به ایران استفاده کرده‌اند. این تحقیقات پنج مهر با بازداشت پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی پایگاه آغاز شد و مقام‌های بریتانیایی در حال بررسی احتمال نقش جمهوری اسلامی در این طرح هستند.
واشینگتن‌پست در گزارشی درباره بازداشت هفتمین مظنون، به نقل از دو فرد مطلع از تصمیم پنتاگون و یک مقام بریتانیایی گزارش داد فرماندهان پنتاگون در روزهای ۱۱ و ۱۲ مهر، پس از دریافت هشدارهایی از چند منبع اطلاعاتی درباره احتمال حمله، حدود ۱۲ فروند بمب‌افکن دوربرد بی‌وان را به‌طور ناگهانی از این پایگاه خارج کردند.
این سه منبع به دلیل حساسیت موضوعات نظامی، به شرط فاش نشدن نامشان صحبت کردند. پایگاه فرفورد، متعلق به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، در حدود ۱۲۰ کیلومتری شمال غرب لندن قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۳ مهر خروج بمب‌افکن‌ها را به تهدیدهای امنیتی مرتبط دانست و گفت این جابه‌جایی اتفاقی نبوده است. او افزود آمریکا می‌داند چه کسی پشت این تهدید بوده است.
پنتاگون ۱۲ مهر بازگشت همه بمب‌افکن‌های مستقر در فرفورد به آمریکا را تایید کرده بود، اما در آن زمان علت این تصمیم را اعلام نکرد.
ادامه تحقیقات و آزادی شش مظنون قبلی با وثیقه
پرونده فرفورد از بامداد پنجم مهر و با بازداشت پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی پایگاه آغاز شد. این افراد به ظن جرایم مرتبط با مواد منفجره و تدارک اقدامی تروریستی بازداشت و ششم مهر با شرایط سختگیرانه و با وثیقه آزاد شدند. پلیس تاکید کرد آزادی این افراد به معنای پایان تحقیقات نیست.
پلیس در سه ون مورد استفاده مظنونان بنزین پیدا کرد، اما هیچ وسیله انفجاری دست‌سازی نیافت. روزنامه تایمز نیز هفت مهر گزارش داد یکی از مظنونان پیش از بازداشت با پلیس تماس گرفته بود. انگیزه این تماس روشن نیست.
ماموران ۹ مهر یک شهروند دوتابعیتی ایرانی‌ـ‌بریتانیایی را نیز در ارتباط با این پرونده بازداشت کردند. طبق بیانیه تازه پلیس، هر شش مظنون قبلی اکنون با وثیقه آزادند و تحقیقات درباره پرونده ادامه دارد.
اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، هشتم مهر در مصاحبه با بی‌بی‌سی از وجود «نشانه‌هایی قوی» درباره نقش حکومت ایران در حادثه فرفورد سخن گفت، اما تاکید کرد تحقیقات پلیس همچنان ادامه دارد و پرونده پیچیده است.
جمهوری اسلامی هرگونه دخالت در این ماجرا را رد کرده است. وزارت امور خارجه ایران نیز ۹ مهر در اعتراض به اظهارات مقام‌های بریتانیایی، سفیر این کشور در تهران را احضار کرد.
