دو ایرانی به تدارک حمله تروریستی علیه یهودیان منچستر متهم شدند
پلیس بریتانیا جمعه دهم مهر اعلام کرد دو تبعه ایران به تدارک حمله تروریستی علیه جامعه یهودیان منچستر در آستانه یوم کیپور متهم شدهاند. به گفته پلیس، این دو نفر ظاهرا در ارتباط با این طرح با فردی در خارج از بریتانیا در تماس بودهاند که ممکن است در ایران باشد.
رحمان صالحی، ۳۵ ساله، و سلام احمدیان، ۳۶ ساله، به تدارک برای ارتکاب اقدام تروریستی یا کمک به فردی دیگر برای انجام چنین اقدامی متهماند. آنها روز ۲۰ سپتامبر، برابر با ۲۹ شهریور، در آستانه یوم کیپور، مقدسترین روز تقویم یهودیان، در خیابان «نیوتن» در محله «نوردرن کوارترِ» مرکز منچستر بازداشت شدند.
این دو پس از بازداشت به یک کلانتری در لندن منتقل شدند و قرار است شنبه، ۱۱ مهر، در دادگاه بدوی «وستمینستر» حاضر شوند. آنها تا آن زمان در بازداشت میمانند.
بر اساس جزئیات اتهامها که اسکاینیوز گزارش کرده است، صالحی و احمدیان متهماند که در روز ۲۰ سپتامبر یا پیش از آن، برای تهیه مواد، قطعات و تجهیزات لازم برای ساخت یک وسیله انفجاری دستساز تلاش کردهاند و در این زمینه از طریق پیامرسانهای رمزگذاریشده با دیگران در ارتباط بودهاند.
در شرح اتهامها همچنین به تلاش برای دستیابی به راهنمای مکتوب و ویدئوهای آموزش ساخت وسیله انفجاری، از جمله سندی درباره ساخت بمب با کلر و روغن ترمز، اشاره شده است. به گفته پلیس، این دو نفر با استفاده از اینترنت اهداف احتمالی حمله را شناسایی و بررسی کردهاند، تصاویر و نقشههای آنها را به دست آوردهاند و مکانهای احتمالی حمله را از نزدیک زیر نظر گرفتهاند.
ویکی ایوانز، هماهنگکننده ارشد ملی پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا، این اتهامها را «بسیار جدی» توصیف کرد و گفت تحقیقات مشترک پلیس و سرویسهای امنیتی به خنثی شدن آنچه مقامها طرحی برای هدف قرار دادن جامعه یهودیان منچستر میدانند، انجامیده است.
او تاکید کرد که به باور پلیس، در ارتباط با این پرونده تهدیدی همچنان متوجه مردم نیست، اما از شهروندان خواست هوشیار باشند و هرگونه نگرانی را به پلیس اطلاع دهند.
پلیس متروپولیتن لندن، که هدایت تحقیقات را بر عهده دارد، اعلام کرد در چارچوب این پرونده املاکی در خیابان «اپورث» در لیورپول و جاده «لنکستر» در «سالفورد» نیز بازرسی شدهاند. پلیس پیشتر برای بازجویی از این دو مظنون، که بر اساس ماده ۴۱ قانون مبارزه با تروریسم مصوب سال ۲۰۰۰ بازداشت شده بودند، مهلت بیشتری گرفته بود.
پلیس ارتباط با پرونده پایگاه فرفورد را رد کرد اعلام این اتهامها یک روز پس از بازداشت فردی دوتابعیتی بریتانیاییـایرانی در ارتباط با طرح مشکوک دیگری درباره پایگاه هوایی فرفوردِ نیروی هوایی سلطنتی صورت گرفت. به گزارش رویترز، آمریکا از این پایگاه برای حمله به ایران استفاده کرده است.
کارآگاهان مبارزه با تروریسم تاکید کردند که این دو پرونده هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند.
ایوانز با اشاره به تهدیدهایی که به گفته او از جانب حکومت ایران متوجه بریتانیاست، گفت پلیس مبارزه با تروریسم و نهادهای امنیت ملی از تمام ظرفیتهای خود برای محافظت از کشور در برابر اقدامات خصمانه استفاده میکنند.
اعلام اتهامها با سالگرد حمله به کنیسه منچستر همزمان شد اعلام اتهامها در روز جمعه با نخستین سالگرد حمله مرگبار به کنیسه «هیتون پارک» منچستر همزمان بود. در آن حمله که هنگام یوم کیپور رخ داد، آدریان دالبی، ۵۳ ساله، و ملوین کراویتز، ۶۶ ساله، کشته و سه نفر دیگر زخمی شدند. جهاد الشامی، عامل ۳۵ ساله حمله، نیز با شلیک پلیس مسلح کشته شد.
شبانه محمود، وزیر کشور بریتانیا، گفت خبر این پرونده با فاصلهای کوتاه پس از روش هشانا، سال نو یهودیان، و یوم کیپور، برای جوامع یهودی کشور بسیار نگرانکننده خواهد بود؛ بهویژه در منچستر که سالگرد حمله به کنیسه هیتون پارک را پشت سر میگذارد.
او رویدادهای اخیر را یادآور تهدیدهای ناشی از تروریسم و عوامل دولتهای خارجی خواند. محمود همچنین گفت هر دو مظنون چند سال پیش با قایقهای کوچک وارد بریتانیا شدهاند و این موضوع را نشانه اهمیت ادامه تلاشها برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی دانست. او افزود با وجود کاهش آمار، اقدامات بیشتری لازم است.
پلیس اعلام کرده است نیروهای مبارزه با تروریسم و پلیس محلی برای ارائه پشتیبانی و مشاوره امنیتی به مناطق محل سکونت جوامع یهودی، بهویژه در ایام اعیاد مقدس، با یکدیگر همکاری میکنند.
فرانک فرگوسن، رییس بخش جرایم ویژه و مبارزه با تروریسم دادستانی سلطنتی بریتانیا، گفت دادستانها پس از بررسی تحقیقات پلیس به این نتیجه رسیدهاند که شواهد کافی برای ارجاع پرونده به دادگاه وجود دارد. او با تاکید بر اینکه رسیدگی قضایی در جریان است و متهمان حق برخورداری از محاکمه عادلانه دارند، افزود امنیت جامعه یهودیان و عموم مردم بالاترین اولویت دادستانی و پلیس است.
خبرگزاری رویترز بهنقل از شش مقام منطقهای و غربی گزارش داد عربستان سعودی در حال برنامهریزی برای انجام یک عملیات نظامی علیه حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن برای بازپسگیری مناطق ساحلی و تنگه راهبردی بابالمندب و تامین امنیت مسیر کشتیرانی در دریای سرخ است.
این مقامها به رویترز گفتند انتظار میرود این عملیات طی هفتههای آینده آغاز شود و نیروهای یمنی تحت نظارت ریاض، عملیات زمینی را برعهده بگیرند و نیروی هوایی عربستان از آنها پشتیبانی کند.
بهگفته این منابع، آمریکا هماکنون اطلاعات و دادههای لازم برای پشتیبانی از عملیات عربستان در یمن را در اختیار ریاض قرار میدهد و شماری از کشورهای منطقهای و اروپایی نیز عمدتا کمکهای نظامی دفاعی ارائه میکنند، اما انتظار نمیرود متحدان عربستان مستقیما در عملیات رزمی مشارکت کنند.
یکی از اهداف اصلی این عملیات، عقب راندن حوثیها از مناطقی است که ماه گذشته در امتداد ساحل تصرف کردند. حوثیها در این پیشروی کنترل تنگه بابالمندب را به دست گرفتند؛ آبراهی که خروجی جنوبی دریای سرخ و یکی از مسیرهای اصلی تجارت دریایی میان آسیا و مدیترانه است.
اهمیت بابالمندب در ماههای اخیر، همزمان با اختلال گسترده در تردد از تنگه هرمز در نتیجه جنگ ایران، افزایش یافته است.
بهگفته مقامهای خلیج فارس و یمن، عربستان در حال بررسی دو گزینه اصلی است: نخست، یک عملیات محدود و متمرکز برای بازپسگیری منطقه بابالمندب؛ و دوم، حملهای گستردهتر که همزمان چند جبهه در استانهای البیضاء، مأرب، تعز و الجوف را نیز در بر گیرد.
بهگزارش رویترز، بسته به ابعاد عملیات، ممکن است بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی برای شرکت در آن بسیج شوند.
منابع مطلع زمان دقیقی برای آغاز عملیات اعلام نکردند و برآوردهای آنها از «ظرف یک هفته» تا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در اوایل نوامبر در نوسان بوده است.
بهگفته دیپلماتهای غربی و یک مقام خلیج فارس، ریاض به این نتیجه رسیده است که تا زمانی که حوثیها کنترل بابالمندب را در اختیار دارند، نمیتواند وارد دور تازهای از مذاکرات صلح یمن با آنها شود؛ زیرا تسلط بر این آبراه اهرم مهمی در سطح منطقهای و جهانی در اختیار حوثیها قرار داده است.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان، پیشبینی کرد عملیات احتمالی محدودتر از مداخله نظامی سال ۲۰۱۵ عربستان باشد.
بهگفته او، با وجود تمایل ریاض به شکست کامل حوثیها، اولویت فوری بازگرداندن شرایط به وضعیت پیش از تسلط آنها بر بابالمندب، بازپسگیری مناطق ساحلی و عادیسازی تردد دریایی است.
حمایت اطلاعاتی آمریکا؛ بدون مشارکت مستقیم در حملات
یک دیپلمات غربی نیز به رویترز گفت واشینگتن مشاوران نظامی و اطلاعات، از جمله اطلاعات مربوط به تعیین اهداف، در اختیار عربستان قرار داده است تا از عملیات هوایی این کشور در یمن حمایت کند. با این حال، دامنه این حمایت احتمالا محدود خواهد بود.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که دونالد ترامپ درخواست محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، برای حمایت نظامی مستقیم آمریکا از جمله انجام حملات هوایی را رد کرده است.
عملیات احتمالی عربستان میتواند جبهه تازهای در درگیریهای منطقه ایجاد کند. حوثیها پس از تضعیف حزبالله لبنان در نتیجه حملات اسرائیل طی سه سال گذشته، به قدرتمندترین متحد ایران در خاورمیانه تبدیل شدهاند.
نقش پاکستان و ترکیه
پاکستان و ترکیه، که ماه گذشته همراه عربستان توافق دفاعی مشترک مکه امضا کردند، تجهیزات نظامی در اختیار ریاض قرار دادهاند که اکنون در یمن مورد استفاده قرار میگیرد.
یک مقام دولت پاکستان گفت اسلامآباد ماه گذشته چهار هواپیمای باری حامل تجهیزات نظامی، از جمله سامانههای پدافند هوایی، توپخانه سبک، پهپاد و سامانههای ضدپهپاد، به عدن، مقر دولت مورد حمایت عربستان در یمن، فرستاده است.
دو مقام پاکستانی و منطقهای و یک دیپلمات غربی همچنین گفتند مشاوران نظامی پاکستان در کنار همتایان سعودی خود برای پشتیبانی از نیروهای یمنی در منطقه حضور دارند. پهپادهای ترکیهای که عربستان پیش از جنگ کنونی خریداری کرده بود نیز بر فراز یمن به کار گرفته شدهاند.
یکی از نگرانیهای اصلی ریاض، احتمال پاسخ حوثیها با حملات موشکی و پهپادی به تاسیسات نفتی و زیرساختهای عربستان است. به همین دلیل، عربستان از چند متحد خود برای تقویت سامانههای دفاعی درخواست کمک کرده است.
بهگفته یک مقام پاکستانی، اسلامآباد بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی نظامی در عربستان مستقر کرده است که ماموریت آنها کمک به حفاظت از مرزهای زمینی این کشور و مقابله با حملات موشکی و پهپادی است. این نیروها از سال گذشته و همچنین پس از تشدید اخیر درگیریها در چند مرحله وارد عربستان شدهاند.
با این حال، بهگفته این مقام، پاکستان تاکنون تصمیمی برای اعزام نیروهای خود به داخل یمن برای مشارکت مستقیم در جنگ نگرفته است.
فرانسه نیز اعلام کرده است که سامانههای دفاعی و نیروهایی را برای کمک به حفاظت از شهر بندری ینبع در ساحل دریای سرخ به عربستان اعزام خواهد کرد.
بهنوشته رویترز یکی از مهمترین موانع پیش روی عملیات زمینی، وضعیت نیروهای یمنی مخالف حوثیهاست. این نیروها مجموعهای از گروههای مختلف هستند که عربستان و امارات در مراحل قبلی جنگ داخلی یمن آنها را مسلح و آموزش دادهاند.
محمد الباشا، تحلیلگر مسائل یمن، گفت بسیاری از نیروهای ضدحوثی هنوز سازماندهی یا آمادگی لازم برای یک عملیات طولانیمدت علیه نیروی نظامی منضبط حوثیها را ندارند؛ بهویژه در شرایطی که حوثیها همزمان در چند جبهه بر آنها فشار وارد میکنند.
اختلافات داخلی این نیروها نیز طی زمستان گذشته تشدید شد؛ زمانی که نیروهای جنوبی مورد حمایت امارات برای تصرف مناطقی در شرق یمن و اعلام برنامه جدایی تلاش کردند، اما پس از مجموعهای از درگیریها از نیروهای مورد حمایت عربستان شکست خوردند.
علی شهابی، تحلیلگر سیاسی سعودی نزدیک به دیدگاههای دولت، به رویترز گفت تا این مرحله اولویت عربستان دفاع از مواضع موجود و تثبیت خطوط مقدم بوده است، اما نیروهای تحت حمایت ریاض «قطعا به سمت عملیات تهاجمی خواهند رفت».
او در عین حال تاکید کرد که موفقیت این عملیات تا حد زیادی به عملکرد نیروهای محلی یمنی در میدان نبرد بستگی خواهد داشت.
همزمان با پیام شهروندان دارای معلولیت درباره قطع یا تاخیر در پرداخت مستمری، حق پرستاری و کمکهزینهها، علیرضا مصطفایی، فرد دارای معلولیت و معترض به وضعیت معیشتی، از تشکیل پرونده قضایی برای خود خبر داد و گفت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به او نسبت داده شده است.
مصطفایی گفت صفحه اینستاگرامش بهدلیل حمایت از زندانیان سیاسی و شاهزاده رضا پهلوی از دسترس خارج شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، او همچنین به اتهام «تبلیغ علیه نظام» از سوی قوه قضاییه با تشکیل پرونده مواجه و احضار شده است.
برخورد قضایی با معترضان به مشکلات معیشتی پیشتر نیز گزارش شده است.
ایراناینترنشنال سوم شهریور گزارش داد برای شماری از پرستاران بیمارستان فیاضبخش تهران، پس از تجمع در اعتراض به دستمزد، اضافهکاری اجباری و کمبود نیرو، پرونده قضایی تشکیل شد و تعدادی نیز با لغو قرارداد و احضار انضباطی روبهرو شدند.
قطع مستمری و ماهها انتظار
شماری از افراد دارای معلولیت در پیامهایی به ایراناینترنشنال از قطع یا تاخیر در پرداخت مستمری، حق پرستاری و کمکهزینه لوازم بهداشتی خبر دادند و گفتند افزایش هزینههای زندگی و تجهیزات توانبخشی، تامین نیازهای روزمره را برای آنان دشوارتر کرده است.
این روایتها در شرایطی مطرح میشود که مقامهای سازمان بهزیستی کمبود بودجه را از عوامل ایجاد صفهای طولانی برای دریافت حمایتهای مالی اعلام کردهاند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال گفت نزدیک به ۱۰ ماه است مستمری بهزیستی او قطع شده و با وجود مراجعههای مکرر، هنوز پرداخت آن از سر گرفته نشده است.
او افزود: «مددجویان زیادی هستند که مانند من مستمریشان بدون هیچ دلیلی قطع شده و هیچکس پاسخگو نیست.»
پیشتر فاطمه عباسی، معاون توانبخشی سازمان بهزیستی، اعلام کرده بود بیش از ۱۵۲ هزار فرد دارای معلولیت بهدلیل کمبود بودجه در نوبت دریافت حق پرستاری هستند.
او «کمبود اعتبار» را عامل اصلی طولانی شدن این صف دانست.
یک فرد دارای ضایعه نخاعی به ایراناینترنشنال گفت: «چند ماه است چیزی از سوی بهزیستی برای ما واریز نشده و واقعا زندگی خیلی سخت شده است.»
مادر یک کودک دارای اوتیسم شدید نیز گفت حق پرستاری و کمکهزینه معیشتی با تاخیر پرداخت میشود و افزود که سرپرست فرزندش است و درآمدی ندارد.
ویلچری که ۱۸ سال است تعویض نشده
بخشی دیگر از پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال به هزینه تجهیزات مورد نیاز افراد دارای معلولیت مربوط است.
یکی از مخاطبان گفت: «یک ویلچر را ۱۸ سال است دارم. تمام قطعاتش را با طناب و تسمه پلاستیکی بستهام و دو سال است در نوبت بهزیستی هستم.»
فردی با معلولیت شدید نیز گفت با وجود گذشت نیمی از ماه، کمکهزینه لوازم بهداشتی او پرداخت نشده است.
او افزود پدرش را ۲۰ سال پیش از دست داده و سرپرستی ندارد.
ایراناینترنشنال ۲۲ تیر گزارش داده بود کمکهزینه معیشتی بسیاری از افراد دارای معلولیت بهدلیل آنچه «فقدان بودجه» عنوان شد، از خرداد قطع شده و حق پرستاری و کمکهزینه لوازم بهداشتی نیز با تاخیر پرداخت شده است.
یک زن دارای آسیب نخاعی گفت کمکهزینه ماهانه لوازم بهداشتی تنها هزینه یک هفته تا ۱۰ روز او را پوشش میدهد.
معاون سازمان بهزیستی هشتم خرداد گفته بود بیش از ۸۰ درصد افراد مشمول حمایتهای این سازمان، در دهکهای پایین درآمدی قرار دارند.
یک دانشجوی ۲۸ ساله نابینا در پیامی به ایراناینترنشنال، از هزینه بالای دسترسی به منابع دانشگاهی گفت: «برای ضبط کتابها و منابع پژوهشی هزینههای زیادی پرداخت میکنم. با وجود تعهد سازمان بهزیستی، هیچ کمکی نمیشود و من و امثال من برای ضبط منابع صوتی تحت فشار شدیدی هستیم.»
مشکلات مالی افراد دارای معلولیت تنها به پرداختهای بهزیستی محدود نیست.
ایراناینترنشنال ۲۷ شهریور روایت فردی دارای معلولیت شدید و بیماری صعبالعلاج را منتشر کرد که گفت بیمه و یارانهاش بهدلیل بالا بودن تراکنشهای بانکی مرتبط با خرید دارو قطع شده است.
دولت عراق خبر داد در پی «پیگیری جدی» علی الزیدی، نخستوزیر این کشور و موافقت آمریکا، شرکتهای هواپیمایی ایرانی بهاستثنای ماهانایر اجازه یافتهاند روزانه ۴۰ پرواز از مبدا و به مقصد فرودگاه بینالمللی نجف انجام دهند.
دفتر نخستوزیری عراق جمعه ۱۰ مهر با انتشار بیانیهای اعلام کرد این توافق با هدف «تسهیل رفتوآمد مسافران و زائران» و «حمایت از سفرهای بشردوستانه، درمانی، گردشگری و تحصیلی» حاصل شده است.
بر اساس این بیانیه، نخستوزیر عراق از پاسخ مثبت دولت دونالد ترامپ به درخواست بغداد برای صدور معافیت لازم بهمنظور ازسرگیری پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی به نجف قدردانی کرد.
دفتر نخستوزیری عراق همچنین تاکید کرد این کشور «منافع مردم خود» را مبنای روابط خارجی قرار میدهد و در پی برقراری «روابطی متوازن و مثبت» با سایر کشورهاست.
در این بیانیه آمده است بغداد به تلاشهای خود برای رفع موانع پروازها در راستای «منافع عراق، حفظ حقوق و منافع مسافران و تقویت همکاری و ارتباطات انسانی میان ملتها» ادامه خواهد داد.
پیشتر در ۹ مهر، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای اقدامات آمریکا برای ایجاد محدودیت در مبادلات تجاری و حملونقل هوایی ایران را «دسیسهای خطرناک در جهت خدشه وارد کردن به روابط دوستانه میان کشورها، خصوصا همسایگان» توصیف کرده بود.
این وزارتخانه محدودیتهای اعمالشده بر پروازها میان ایران و عراق را مغایر منافع مشترک دو کشور دانسته و از بغداد خواسته بود در برابر «فتنهانگیزی» واشینگتن «تصمیمهای مقتضی» اتخاذ کند.
توقف پروازهای ایران به نجف در پی تحریمهای آمریکا
مدیریت فرودگاه بینالمللی نجف سوم مهر اعلام کرد تمامی پروازهای ورودی از ایران و خروجی به مقصد ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شدهاند.
یک روز بعد، دولت عراق از آغاز مذاکرات مستقیم با آمریکا برای معاف کردن برخی فرودگاههای این کشور از محدودیتهای ناشی از تحریمها علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی خبر داد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور نام ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را به فهرست تحریمهای خود افزود. این فهرست شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی و هشت شرکت مستقر در خارج از ایران است.
آمریکا هشتم مرداد نیز شبکه بینالمللی پشتیبان شرکت هواپیمایی ماهانایر را تحریم کرده بود.
بهدنبال تحریمهای تازه وزارت خزانهداری آمریکا، شماری از پروازهای بینالمللی از ایران به مقصدهایی از جمله امارات متحده عربی، جمهوری آذربایجان و گرجستان لغو شدهاند.
انتقاد رسانهها و چهرههای حکومتی از نخستوزیر عراق
در روزهای اخیر، مواضع دولت عراق در قبال محدودیتهای اعمالشده بر شرکتهای هواپیمایی ایرانی، انتقاد شماری از رسانهها و چهرههای نزدیک به حکومت ایران را برانگیخته است.
حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، هفتم مهر با انتقاد از «همراهی» الزیدی با تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی، نخستوزیر عراق را به «همسویی با یزید زمان» متهم کرد.
او اضافه کرد: «ملت عراق هرگز اجازه نخواهند داد که نخستوزیر این کشور در این آوردگاه به اردوی یزید کوچ کند.»
رسانه خبرآنلاین نیز به نقل از علیرضا مجیدی که او را «کارشناس مسائل خاورمیانه» معرفی کرد، نوشت دولت الزیدی «دولتی کاملا آمریکایی» است.
مجیدی گفت دولت کنونی عراق با حمایت واشینگتن شکل گرفته و ادامه حیات آن هم به حمایت کاخ سفید وابسته است.
او با اشاره به مخالفت ترامپ با نخستوزیری نوری المالکی، از چهرههای نزدیک به جمهوری اسلامی، الزیدی را «وامدار» ایالات متحده دانست و افزود: «اگر آن وتوی آمریکا اتفاق نمیافتاد، قطعا این فرد هرگز به نخستوزیری نمیرسید.»
همزمان با شدت گرفتن کارزار فشار اقتصادی دولت ترامپ علیه جمهوری اسلامی، از جمله از طریق محاصره دریایی و اعمال محدودیتهای هوایی، اهمیت مسیرهای ارتباطی با کشورهای همسایه، بهویژه عراق، برای حکومت ایران افزایش یافته است.
شیروان دوبردانی، عضو کمیسیون امنیت و دفاع پارلمان عراق، ۳۰ شهریور در گفتوگویی اختصاصی با ایراناینترنشنال اعلام کرد تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا، عراق را به تنها مسیر باقیمانده ایران برای دسترسی به دلار تبدیل کرده است.
شبکه فاکسنیوز ۱۰ مهر به نقل از پژوهشگران بنیاد دفاع از دموکراسیها گزارش داد با وجود تحریمهای آمریکا، دستکم ۸۳ پرواز متعلق به شرکتهای هواپیمایی ایرانی از اول تا پنجم مهر در فرودگاههای ترکیه به زمین نشستهاند.
این آمار بر اساس بررسی دادههای ثبتشده در وبسایت ردیابی پرواز فلایترادار۲۴ به دست آمده و شامل پروازهایی است که در فرودگاههای استانبول، آنکارا و ازمیر فرود آمدهاند.
پژوهشگران این بنیاد در مجموع ۱۲ شرکت هواپیمایی ایرانی تحت تحریم آمریکا را شناسایی کردند که از میان آنها، ایرانایرتور و کاسپین هرکدام با ۱۲ پرواز، ایرانایر با ۱۰ پرواز و آتا و آوا هرکدام با ۹ پرواز، بیشترین سهم را داشتند.
وزارت خزانهداری آمریکا در واکنش به ادامه این پروازها به فاکسنیوز اعلام کرد موضوع را مستقیما با مقامهای ارشد ترکیه مطرح کرده و به شرکتها و موسسات مالی این کشور درباره خطر تحریم شدن در صورت همکاری با شرکتهای هواپیمایی ایرانی هشدار داده است.
سخنگوی این وزارتخانه گفت مذاکرات ماه گذشته با مقامهای ارشد ترکیه به نتایج ملموسی، از جمله لغو پروازهای ماهانایر و لغو مجوز فعالیت بانک ملت، منجر شده است.
او افزود واشینگتن همچنان در حال مذاکره با آنکارا درباره ادامه پروازهای ایران به ترکیه است و درباره خطرات ناشی از همکاری با شرکتهای هواپیمایی تحریمشده با مقامهای این کشور گفتوگو میکند.
روایتها و تصاویر ارسالی شهروندان از اعتراضات دیماه در استان خوزستان نشان میدهد نیروهای امنیتی و سرکوبگر برای شناسایی، بازداشت و سرکوب معترضان، از زیرساختها و امکانات غیرنظامی از جمله «شبکه بهداشت و درمان» و «شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب» استفاده کردهاند.
بر اساس گزارشهای رسیده به مدیابات ایراناینترنشنال، مدیریت شبکه بهداشت شهرستان لالی به کادر درمان دستور شناسایی معترضان را داد و در اهواز نیز خودروها، مهمانسراها و ساختمانهای اداری شرکت نفت در اختیار نیروهای سپاه پاسداران قرار گرفت تا به کشتار معترضان بپردازند.
درگیری دوسوم استان خوزستان در اعتراضات
اعتراضات در استان خوزستان از ۱۱ دیماه با تجمعات خیابانی در اهواز، ماهشهر، آبادان و خرمشهر آغاز شد و تا ۲۰ دیماه ادامه یافت.
بررسی اطلاعات رسیده نشان میدهد دستکم ۱۹ شهرستان در این موج اعتراضی فعال بودهاند؛ از جمله اهواز، دزفول، بهبهان، ایذه، رامهرمز، شوشتر، لالی، مسجدسلیمان، باغملک، اندیمشک و شادگان.
این گستره بخش بزرگی از استانی را پوشش میدهد که بر اساس آخرین آمارهای رسمی با بیش از ۴.۷ میلیون نفر جمعیت، نزدیک به شش درصد جمعیت ایران، را در خود جا داده است.
ترکیب جمعیت این استان چندقومیتی شامل اقوام مختلف از جمله عربها، بختیاریها، لرها، فارسها، دزفولیها و شوشتریها بود و اوج درگیریها و شدت سرکوب در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه گزارش شده است.
بهکارگیری شبکه بهداشت برای شناسایی معترضان و تحویل مجروحان
براساس اطلاعات و تصاویر ارسالی به ایراناینترنشنال در شهرستان لالی با جمعیتی حدود ۷۰ هزار نفر، امیر حسنوند، رییس شبکه بهداشت و درمان، کادر درمان را برای شناسایی معترضان و همکاری با نیروهای امنیتی تحت فشار قرار داده بود.
بررسی سوابق و فعالیتهای حسنوند نشان میدهد او با فرماندهان ارشد سپاه پاسداران جلسات هماهنگی مختلفی در زمان تصدی خود داشته است.
بر اساس این روایات، اقدامات صورتگرفته شامل تحمیل دستورالعملهای ایدئولوژیک بر کادر پزشکی و درمان بوده است.
علاوه بر این، موضعگیری آشکار علیه معترضان و ممانعت از مداوا و ارائه خدمات درمانی به مجروحان، ورود نیروهای امنیتی به مراکز درمانی و تحویل معترضان شناساییشده به سپاه از دیگر اقدامات او بوده است.
شهرستان لالی در ۱۸ دیماه شاهد تجمعات گسترده شهروندان بود.
در استانهای دیگر ایران نیز ماموران امنیتی و حکومت نیروهای کادر درمان را تحت فشار قرار داده و مجبور به همکاری علیه معترضان کرده بودند. نهادهای حقوق بشری همواره نسبت به ورود نیروهای لباسشخصی به بیمارستانها، بازداشت مجروحان روی تخت درمان و استفاده از آمبولانسها برای حمل نیروهای سرکوب هشدار داده بودند.
استفاده از امکانات شرکت ملی نفت
روایتهای شهروندان نشان میدهد که امکانات لجستیکی، ترابری و رفاهی شرکت نفت در خدمت عملیات سرکوب علیه معترضان در دیماه قرار گرفته است.
شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب با مرکزیت اهواز، بزرگترین شرکت تابع شرکت ملی نفت ایران است که بخش زیادی از نفت و همچنین گاز کشور را تولید میکند و دهها هزار نیروی انسانی دارد.
طبق روایت مخاطبان، در شب ۱۹ دیماه در نزدیکی پارک زیتون اهواز، تعداد زیادی خودرو پیکاپ استیجاری با آرم شرکت نفت مشاهده شده و در ۲۰ دیماه سرکوب خیابانی با بهرهگیری خودروهای این شرکت انجام گرفته است.
همچنین شواهد از بهکارگیری خودروهای شاسیبلند کیامسی شرکت جهت جابهجایی نیروها و بازداشتیها خبر میدهند.
از سوی دیگر، مهمانسراها و ساختمانهای چندطبقه شرکت نفت و ترابری آن جهت استقرار و تامین غذای نیروهای سپاه خالی و تجهیز شد.
برخی شهروندان اشاره کردهاند که از پایگاه بسیج تندگویان (متعلق به شرکت نفت) بهعنوان محل استراحت و سازماندهی نیروها استفاده شد.
شلیک گلوله جنگی و استفاده از امکانات شهرداری
روایت مخاطبان حاکی از شدت بالای خشونت و بهکارگیری ابزارهای مرگبار علیه معترضان در استان خوزستان است.
طبق این گزارشها، در اهواز از سلاحهای جنگی مانند کلاشنیکف، ژ۳ و دوشکا برای شلیک مستقیم به معترضان استفاده شده است.
علاوه بر این، الگوی نظامیسازی و استقرار در مراکز شهری در چند منطقه دیده شد. در دزفول نیروهای مسلح در فرمانداری مستقر شدند، تکتیراندازان بر فراز ساختمانهای بلند قرار گرفتند و شهرداری مرکزی و مساجد به محل نگهداری بازداشتیها تبدیل شدند. در ماهشهر نیز نصب سلاح سنگین (رگبار) بر پشتبام فرمانداری گزارش شده است.
ابعاد دیگری از سرکوب شامل تعقیب مجروحان در بیمارستانها بوده است. در بهبهان نیروهای امنیتی برای بازداشت معترضان تا داخل اتاقهای عمل پیش رفتند و کادر پزشکی را تهدید کردند. در اهواز نیز شلیک گاز اشکآور به مراکز درمانی و بازداشت پزشکان و اینترنها گزارش شده است.
همزمان، بازداشتهای گسترده در شهرهای مختلف ادامه داشت که دستگیری دستکم ۱۹ نفر در ایذه و انتقال آنها به زندان اهواز، تهدید معترضان به اعدام در شوشتر و بازداشت کارمندان معترض شهرداری شوشتر نمونههایی از آن است.
مخاطبان میگویند نیروهای غیرایرانی، بهخصوص عراقیان حشد شعبی، در سرکوب شهرستانهای خوزستان حضور داشتهاند.
مثلث بحران در خوزستان
استان خوزستان بهدلیل بحرانهای زیستمحیطی از جمله تنش شدید آبی، مشکلات هورالعظیم و تنش خاکی، تبعیض اقتصادی-اجتماعی و نرخ بالای بیکاری علیرغم تمرکز ثروت نفتی کشور، طی سالهای ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و بهویژه تابستان ۱۴۰۰ محل اعتراضات معیشتی و سیاسی بوده است.
رسانههای داخلی از جمله خبرگزاریهای دولتی معمولا اعتراضات این منطقه را به «تنشهای آبی» یا «تحریکات بیرونی» نسبت میدهند، اما شعارهای این اعتراضات از جمله «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» بعد سیاسی و ضدحکومتی این اعتراضات را نشان داده است.
اسمیت ماچهر، خلبان هندی پرواز فلایدبی که کمکخلبانش در جریان پرواز دبی به تلآویو با چاقو به او حمله کرد، گفت با وجود جراحات توانست در کابین را برای درخواست کمک باز کند و افرادی وارد کابین شدند.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۰ مهر گزارش داد ماچهر در تماس تصویری حدود ۱۰ دقیقهای با نارندرا مودی، نخستوزیر هند، از تخت بیمارستانی در ابوظبی جزئیات این حمله را شرح داد.
ماچهر هنگام روایت ماجرا اشکهایش را پاک میکرد. او که در تصاویر با لولهای در بینی و پانسمانهایی روی سر و دستهایش دیده میشد، گفت: «میدانستم هواپیما در حال سقوط است... روی زمین افتاده بودم. به خودم گفتم در همینجاست، فقط بازش کن. موفق شدم و افراد وارد شدند.»
ماچهر افزود: «۱۷ سال است پرواز میکنم و ۱۱ سال است کاپیتان هستم. میدانستم هواپیما در حال سقوط است.»
نخستوزیر هند با انتشار ویدیو این تماس در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «گفتوگویی فراموشنشدنی با کاپیتان اسمیت؛ سرشار از غرور و احساس.»
مقامهای اسرائیلی اعلام کردند کمکخلبان با چاقو به خلبان حمله کرد و ظاهرا قصد داشت هواپیما را ساقط کند. مسافران او را مهار کردند و یکی دیگر از خلبانان حاضر در هواپیما، آن را بهطور ایمن در عربستان سعودی فرود آورد.
کمکخلبان چهارشنبه در اقدامی که ظاهرا با هدف سقوط هواپیمای فلایدبی انجام شد، با چاقو به ماچهر حمله کرد. هواپیما با ۱۷۴ سرنشین در کمتر از ۳۰ ثانیه نزدیک به ۱۴ هزار پا، معادل چهار هزار و ۲۶۷ متر، ارتفاع از دست داد.
مودی از شجاعت ماچهر تمجید کرد و گفت حضور ذهن او جان سرنشینان و اعتبار خلبانان هندی را حفظ کرد.
ماچهر که اهل گجرات، ایالت زادگاه مودی، است، گفت: «میدانم خدا مرا نجات داد.»
او به نخستوزیر هند گفت هنگام این حادثه دعایی هندو خطاب به هانومان خوانده است؛ ایزدی در آیین هندو که به شکل میمون تصویر میشود.
سخنگوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پنجشنبه به رویترز گفت ماچهر در حالی که خونآلود و روی زمین افتاده بود، موفق شد در کابین را باز کند.
این اقدام به مسافران و خدمه امکان داد کمکخلبان را مهار کنند و دو خلبان دیگر فلایدبی که در هواپیما حضور داشتند، کنترل هواپیما را در دست بگیرند و آن را در تبوک عربستان سعودی فرود آورند.
استقبال از مسافران پرواز فلایدبی پس از ورود به فرودگاه بنگوریون، هشت مهر ۱۴۰۵
یانیو هایون، یکی از مسافران اسرائیلی، گفت پس از باز شدن در کابین، همراه چند مسافر دیگر کمکخلبان را مهار کرد و سپس کنترل هواپیما را به سمت بالا کشید تا آن را از حالت سقوط خارج کند.
او گفت نحوه انجام این کار را از برنامه تلویزیونی «بررسی سوانح هوایی» آموخته بود.
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، اعلام کرد هایون و چهار نفر دیگر را که در مهار کمکخلبان، هشدار به مسافران و رسیدگی به خلبان مجروح نقش داشتند، برای دریافت نشان «قهرمانی غیرنظامی» ریاستجمهوری نامزد کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نهم مهر گفت احتمال نقش جمهوری اسلامی در این حادثه در دست بررسی است و هشدار داد اگر دخالت تهران ثابت شود، «بهشدت هدف قرار خواهد گرفت».
نتانیاهو نیز گفت برای اظهارنظر درباره دخالت جمهوری اسلامی هنوز زود است و تحقیقات ادامه دارد.