ترامپ: هرگز هفتم اکتبر و قربانیان حمله حماس را فراموش نخواهیم کرد
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در سومین سالگرد حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل گفت: «هرگز هفتم اکتبر را فراموش نخواهیم کرد و هرگز قربانیان را از یاد نخواهیم برد.»
ترامپ چهارشنبه ۱۵ مهر در تروت سوشال نوشت در این روز «مردان، زنان و کودکان بی‌گناه کشته و ربوده شدند» و افزود آمریکا یاد قربانیان، بازماندگان، خانواده‌های آنان و گروگان‌ها را گرامی می‌دارد.
او همچنین گفت برای بازگرداندن گروگان‌ها تلاش کرده و گروگان‌های زنده و پیکر کشته‌شدگان به خانواده‌هایشان بازگردانده شده‌اند.
در حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل، حدود هزار و ۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند.
این مجله چهارشنبه ۱۵ مهر به نقل از مقام‌های دولت آمریکا نوشت این برنامه‌ریزی نشان‌دهنده تمایل شدید دونالد ترامپ به کاهش قیمت بنزین و نشان دادن پیشرفت در مناقشه با جمهوری اسلامی پیش از رای‌گیری است. انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ۱۲ آبان برگزار می‌شود.
یک مقام آمریکایی به آتلانتیک گفت فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، که هماهنگی عملیات جنگی را بر عهده دارد، این طرح‌ها را تهیه می‌کند. دامنه حملات احتمالی، اهداف و تصمیم نهایی درباره اجرای آن همچنان محل بحث است.
یک فرد جمهوری‌خواه آگاه از رایزنی‌های دولت آمریکا که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، به این مجله گفت چنین اقدامی می‌تواند این تصویر را ایجاد کند که ترامپ به پیروزی رسیده و قیمت بنزین نیز در مسیر کاهش قرار خواهد گرفت.
با این حال، به نوشته آتلانتیک، حتی حامیان این طرح‌ها اذعان دارند که حملات محدود، به‌تنهایی، حکومت ایران را به پای میز مذاکره نمی‌کشاند، عبور امن از تنگه هرمز را برقرار نمی‌کند و قیمت بنزین را پیش از انتخابات پایین نمی‌آورد.
این رسانه نوشت موافقان حمله معتقدند اقدام نظامی تازه پس از ماه‌ها آرامش شکننده می‌تواند فرصتی برای قدرت‌نمایی و اعلام نوعی پیروزی به ترامپ بدهد و موقعیت جمهوری‌خواهان را در آستانه انتخابات تقویت کند. عملیات محدود ممکن است پس از انتخابات با اقدام نظامی گسترده‌تری دنبال شود.
گزینه‌های حمله و اختلاف بر سر زمان اجرا
یک مقام کاخ سفید به آتلانتیک گفت ترامپ «همواره، همه گزینه‌ها» را در اختیار دارد. او افزود: «کار به یکی از دو شکل پیش خواهد رفت؛ راه آسان یا راه سخت.» این مقام به پرسش‌های مجله درباره زمان حملات احتمالی پاسخ نداد.
به گزارش آتلانتیک، پنتاگون در هفته‌های اخیر گزینه‌هایی برای ازسرگیری درگیری‌ها پس از انتخابات به ترامپ ارائه کرده بود؛ از حملات کوچک تا عملیات بسیار گسترده، از جمله ضربات بیشتر به صنعت انرژی ایران. سنتکام اکنون گزینه‌های حمله پیش از انتخابات را نیز تدوین می‌کند.
این مجله نوشت ترامپ نشانه‌هایی از تمایل خود به حمله دوباره به جمهوری اسلامی بروز داده است، اما مشاورانش معتقدند بهتر است این اقدام به پس از انتخابات موکول شود. استراتژیست‌های جمهوری‌خواه نیز تاکید کرده‌اند که این حزب از بازگشت جنگ به صدر خبرها استقبال نمی‌کند، به‌ویژه اگر به کشته شدن شمار بیشتری از آمریکایی‌ها منجر شود.
ترامپ پیش‌تر در مصاحبه با تایم که نهم مهر منتشر شد، احتمال ازسرگیری حملات هوایی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای را مطرح کرده بود. او ۳۱ شهریور نیز در مجمع عمومی سازمان ملل، جمهوری اسلامی را در صورت نرسیدن به توافق، به «نابودی سریع» تهدید کرد.
در همین حال، آسوشیتدپرس دهم مهر از اعزام حدود ۹ هزار نیروی نظامی آمریکا با مجموعه‌ای از ناوهای جنگی به خاورمیانه خبر داد. به نقل از یک مقام آمریکایی، این جابه‌جایی ممکن است شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را تا پایان اکتبر، اوایل آبان، به سه فروند برساند.
ارزیابی کاخ سفید از تهران و خطر تشدید بحران هرمز
دو مقام دولت آمریکا به آتلانتیک گفتند کاخ سفید معتقد است تهران از آغاز درگیری‌ها تاکنون، هیچ‌گاه به این اندازه ضعیف نبوده است. یک مشاور نزدیک ترامپ نیز گفت گاهی به نظر می‌رسد سپاه پاسداران زمام امور را در دست دارد و گاهی مقام‌های سیاسی که تا حدی میانه‌روتر هستند.
به گفته مقام‌های آمریکایی، تندروها در مجموع دست بالا را دارند و تمایل چندانی به توافق یا حتی نرم‌تر کردن مواضع خود نشان نداده‌اند. با این حال، برخی از اطرافیان ترامپ معتقدند زمان وادار شدن این گروه به امتیاز دادن نزدیک است. مقام‌های دولت در عین حال هشدار داده‌اند که [حکومت] ایران ممکن است چند ماه دیگر نیز برای ورود به مذاکرات جدی صبر کند.
این رایزنی‌ها در شرایطی ادامه دارد که رویترز ۱۵ مهر، به نقل از منابع امنیت دریایی، از ثبت بالاترین شمار هفتگی حملات به نفتکش‌ها در هرمز از آغاز جنگ خبر داد. بر اساس داده‌های سه منبع، از شش تا ۱۳ مهر دست‌کم ۱۲ حمله به کشتی‌های حامل نفت و گاز در محدوده تنگه رخ داده است.
آتلانتیک نوشت هر شکلی از حملات تازه، حدود ۵۰ هزار نظامی آمریکایی مستقر در منطقه و متحدان آمریکا در خلیج فارس را در معرض اقدام تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی قرار می‌دهد و ذخایر مهمات آمریکا را بیشتر کاهش می‌دهد. این مجله با استناد به داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا افزود قیمت نفت خام معمولا پس از ازسرگیری حملات آمریکا افزایش یافته است.
به ارزیابی آتلانتیک، حمله پیش از انتخابات ممکن است با هدف افزایش فشار بر تهران برای امتیاز دادن انجام شود، اما می‌تواند نتیجه‌ای معکوس داشته باشد و درست هنگام رای‌گیری، جنگ و پیامدهای آن را به کانون توجه رای‌دهندگان بازگرداند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی که چهارشنبه ۱۵ مهر منتشر شد، به نقل از این منابع نوشت حزب‌الله این پول را در ماه سپتامبر دریافت کرد، آن هم در شرایطی که آمریکا فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را تشدید کرده و رساندن پول به این متحد لبنانی تهران دشوارتر شده است.
به گفته این دو منبع، واسطه‌هایی که پول را منتقل کردند، به دلیل خطرهای همکاری با حزب‌الله، ۲۰ درصد کارمزد گرفتند. یکی از منابع گفت این میزان چهار برابر کارمزد معمول بود.
یکی از مقام‌های حزب‌الله در پاسخ به پرسش رویترز گفت مبلغی تامین شده است و برنامه توزیع آن در روزهای آینده اعلام خواهد شد. او درباره منبع این پول توضیح بیشتری نداد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نمایندگی دائم ایران در ژنو، وزارت خزانه‌داری آمریکا و دولت لبنان به درخواست‌های رویترز برای اظهارنظر پاسخی فوری ندادند.
پس از آنکه حزب‌الله ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ در حمایت از جمهوری اسلامی و برای به گفته این گروه «انتقام گرفتن از اسرائیل در ازای خون علی خامنه‌ای» به جنگ منطقه‌ای وارد شد، بمباران و تهاجم زمینی اسرائیل به جنوب لبنان صدها هزار نفر از حامیان شیعه این گروه را آواره کرد.
با این حال، آوارگان تاکنون یا کمک اندکی از حزب‌الله گرفته‌اند یا هیچ کمکی دریافت نکرده‌اند.
حزب‌الله یکی از گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی است که سال ۱۹۸۲ به‌دست سپاه پاسداران تاسیس شد. این گروه که از سوی آمریکا یک گروه تروریستی شناخته می‌شود، در دو جنگ با اسرائیل در دو سال گذشته ضربه‌های سنگینی خورده است.
کمک به ۵۰ هزار خانواده
منابع گفتند حزب‌الله قصد دارد از محل این پول، در مرحله نخست به هر خانواده سه هزار دلار پرداخت کند. خانواده‌هایی که روستاهایشان ویران شده یا به دلیل اشغال اسرائیل امکان دسترسی به آن را ندارند، در اولویت خواهند بود. به گفته یکی از منابع، شمار این خانواده‌ها حدود ۵۰ هزار است.
جمهوری اسلامی در سال‌های گذشته با وجود تحریم‌های فلج‌کننده جهانی، حمایت مالی از حزب‌الله را ادامه داده است. به گفته وزارت خزانه‌داری آمریکا، تهران در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۵ یک میلیارد دلار به این گروه منتقل کرد. چند روز پیش از این اظهار نظر، خزانه‌داری در اقدامی برای حمایت از خلع سلاح حزب‌الله، چند عضو فعال این گروه در حوزه مالی را تحریم کرد.
تهران هرگز تامین مالی حزب‌الله را به‌طور رسمی نپذیرفته است.
رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که پس از امضای یادداشت تفاهم تهران و واشینگتن در روزهای پایانی خرداد، جمهوری اسلامی به حزب‌الله وعده کمک مالی بیشتری داد. این توافق که به حکومت ایران اجازه می‌داد نفت خود را بفروشد، ۱۶ تیر در پی حملات سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز از هم پاشید.
واشینگتن از آن زمان با تشدید تحریم‌ها و اعمال محاصره دریایی برای جلوگیری از صادرات نفت ایران، فشار اقتصادی بر تهران را افزایش داده است.
نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، در یکی از سخنرانی‌های اخیر خود گفت این گروه به‌زودی با استفاده از «منابع موجود و کمک‌های اهدایی» در طرحی برای اسکان هزاران آواره جنگ مشارکت خواهد کرد. او جزییات بیشتری ارائه نکرد.
توانایی حزب‌الله در تامین هزینه خدمات محلی و کمک‌رسانی پس از جنگ، در گذشته به حفظ حمایت بخشی از مردم از این گروه کمک کرده است. پس از جنگ سال ۲۰۰۶ با اسرائیل، حزب‌الله بلافاصله مبالغ هنگفتی به آسیب‌دیدگان پرداخت کرد و به‌سرعت برای کمک به بازسازی حومه جنوبی بیروت که از پایگاه‌های اصلی این گروه به شمار می‌آید، دست به کار شد.
به گزارش رویترز پس از جنگ اخیر، نشانه چندانی از بازسازی دیده نمی‌شود. طبق برآوردها مجموع هزینه‌های بازسازی خسارت‌های جنگ در دو سال گذشته در بیروت ممکن است از ۲۷ میلیارد دلار فراتر برود.
جنگی پرهزینه
این دو منبع درباره چگونگی انتقال پول به لبنان جزییاتی ارائه نکردند.
یکی از منابع گفت انتقال پول از طریق شرکت‌های مالی که پیش‌تر چنین مبالغی را جابه‌جا می‌کردند، برای حزب‌الله روزبه‌روز دشوارتر شده است. به گفته این منبع، دیگر نمی‌توان از شرکت‌های مستقر در عراق و دبی برای این کار استفاده کرد و چنین شرکت‌هایی اکنون در ترکیه نیز تحت فشارند.
این منبع افزود مخالفان حزب‌الله معتقدند پول در شرایط کنونی برای این گروه حکم «اکسیژن» را دارد. او گفت با وجود دشواری‌های تامین منابع مالی، حزب‌الله پرداخت حقوق نیروهای خود و خانواده‌های کشته‌شدگان در نبرد را متوقف نکرده است.
جنگ در لبنان هزینه سنگینی بر جامعه شیعه این کشور، که پایگاه حمایتی حزب‌الله است، تحمیل کرده است. به گزارش رویترز، اسرائیل در بخش گسترده‌ای از مناطق جنوبی لبنان که به تصرف خود درآورده، روستاها را با خاک یکسان کرده است. اسرائیل می‌گوید هدفش حفاظت از شمال این کشور در برابر حملات حزب‌الله است.
روبیو چهارشنبه ۱۵ مهر در گفت‌وگو با شبکه سی‌بی‌اس نیوز گفت: «وارد جزئیات اینکه چه چیزی قابل‌قبول خواهد بود یا نخواهد بود، نمی‌شوم.» او در عین حال تاکید کرد که [حکومت] ایران «هرگز سلاح هسته‌ای نخواهد داشت».
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تاسیسات اصلی غنی‌سازی ایران در حملات آمریکا و اسرائیل از کار افتاده‌اند، اما میزان ذخایر باقی‌مانده اورانیوم و توان تهران برای ازسرگیری غنی‌سازی روشن نیست.
به گزارش رویترز، ونس دوشنبه ۱۳ مهر در مصاحبه با این خبرگزاری گفته بود [حکومت] ایران برای برآورده کردن خواسته‌های واشینگتن و پایان دادن به جنگ هفت‌ماهه میان دو کشور، باید ظرفیت غنی‌سازی خود را به‌طور «معناداری» کاهش دهد. دولت دونالد ترامپ در مذاکراتی که به‌کندی پیش می‌رود، تلاش کرده است حکومت ایران را به برچیدن برنامه هسته‌ای خود وادار کند.
ونس با اشاره به ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد [حکومت] ایران گفت چنین سطحی از غنی‌سازی برای تولید انرژی ضروری نیست. او افزود: «فکر می‌کنم اگر می‌خواهند تعهد خود را به نساختن سلاح هسته‌ای نشان دهند، باید اقدامی معنادار درباره ظرفیت غنی‌سازی‌شان انجام دهند. تاکنون تعهدی بلندمدت برای انجام این کار ندیده‌ایم.»
جمهوری اسلامی همواره تاکید کرده است که خواهان سلاح هسته‌ای نیست و برای ساخت آن تلاش نمی‌کند. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز اعلام کرده بود که هیچ نشانه معتبری از وجود یک برنامه هماهنگ برای ساخت سلاح هسته‌ای در ایران در اختیار ندارد؛ با این حال، سطح غنی‌سازی و حجم اورانیوم تولید‌شده در این کشور را مایه نگرانی جدی دانسته بود.
اسرائیل خرداد سال گذشته حملات هوایی به تاسیسات هسته‌ای ایران را آغاز کرد و آمریکا نیز اندکی بعد به آن پیوست. در جریان این کارزار ۱۲روزه، سه تاسیسات غنی‌سازی که در آن زمان فعالیتشان در ایران شناخته‌شده بود، تخریب شدند یا به‌شدت آسیب دیدند. آمریکا و اسرائیل در توجیه حملات خود می‌گفتند حکومت ایران بیش از حد به توانایی تولید سلاح هسته‌ای نزدیک شده است.
بر اساس ارزیابی آژانس، تاسیسات غنی‌سازی روی زمین در مجموعه هسته‌ای نطنز تخریب شده است. دو تاسیسات زیرزمینی در نطنز و فردو نیز دست‌کم آسیب شدیدی دیده‌اند و ارزیابی غالب این است که از کار افتاده‌اند.
با وجود این خسارت‌ها، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران همچنان نامعلوم است. آژانس برآورد می‌کند که ایران هنگام آغاز حملات، ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد در اختیار داشت؛ سطحی که با غنای حدود ۹۰ درصد مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای فاصله اندکی دارد. بر اساس معیار آژانس، این مقدار اورانیوم در صورت غنی‌سازی بیشتر، برای ساخت ۱۰ سلاح هسته‌ای کافی است. حکومت ایران همچنین ذخایری با غنای پایین‌تر داشت.
به گزارش رویترز، هیچ کشور دیگری بدون تولید سلاح هسته‌ای، اورانیوم را تا چنین سطح بالایی غنی‌سازی نکرده است. آمریکا و متحدان اروپایی‌اش نیز می‌گویند غنی‌سازی در این سطح توجیه غیرنظامی ندارد.
جمهوری اسلامی از زمان حملات، به بازرسان آژانس اجازه نداده است به سایت‌های بمباران‌شده بازگردند و درباره مقدار اورانیوم باقی‌مانده و محل نگهداری آن نیز به این نهاد اطلاع نداده است. آژانس تا پیش از حملات به همه سایت‌های هسته‌ای اعلام‌شده ایران، از جمله تاسیسات غنی‌سازی، دسترسی داشت.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در ماه مارس گفته بود که برآورد این نهاد از باقی ماندن «اندکی بیش از ۲۰۰ کیلوگرم» اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد در مجموعه تونل‌های اصفهان حکایت دارد. به گفته او، مقداری از این ذخایر نیز همچنان در نطنز است، هرچند احتمالاً بخشی از اورانیوم غنی‌شده ایران در حملات از بین رفته است.
ابهام درباره تاسیسات تازه‌ای که جمهوری اسلامی پیش از حملات معرفی کرده بود نیز ادامه دارد. تهران یک روز پیش از حمله اسرائیل به آژانس اطلاع داد که در حال راه‌اندازی یک تاسیسات جدید غنی‌سازی در اصفهان است. دیپلمات‌ها می‌گویند این تاسیسات در شبکه‌ای از تونل‌ها قرار دارد که به نظر می‌رسد تا حد زیادی از بمباران آمریکا مصون مانده است. آژانس می‌گوید از وضعیت این تاسیسات و اینکه آیا مواد هسته‌ای در آن نگهداری می‌شود، اطلاعی ندارد.
به نوشته رویترز در حال حاضر، حتی اسرائیل نیز مدعی نیست که حکومت ایران مشغول غنی‌سازی اورانیوم است. با این حال، روشن نیست تهران برای ازسرگیری این فعالیت به چه مدت زمان نیاز دارد. تا زمانی که بخش قابل‌توجهی از ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی باقی مانده باشد، حکومت ایران از نظر فنی می‌تواند با تلاش نسبتاً کم و شمار محدودی سانتریفیوژ، غنای آن را به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای برساند.
شمار سانتریفیوژهای موجود و محل نگهداری آنها نیز مشخص نیست. توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ میان حکومت ایران و قدرت‌های بزرگ، اختیارات بیشتری برای بازرسی به آژانس داده بود که نظارت بر تعداد سانتریفیوژها و قطعات آنها را نیز شامل می‌شد. به نوشته رویترز، خروج ترامپ از این توافق در سال ۲۰۱۸ زمینه فروپاشی آن را فراهم کرد و آژانس امکان ردیابی این تجهیزات را از دست داد.
به گزارش رویترز، با توجه به نبود شواهد شناخته‌شده از غنی‌سازی کنونی در ایران، هرگونه کاهش احتمالا با ظرفیت قابل‌توجه این کشور پیش از حملات سنجیده خواهد شد. این کاهش می‌تواند سطح خلوص اورانیوم، میزان تولید یا تعداد سایت‌های غنی‌سازی را در بر بگیرد. اظهارات روبیو نیز روشن نکرد که آیا واشینگتن ادامه غنی‌سازی در سطحی محدود را می‌پذیرد یا خواهان توقف کامل آن است.
