پزشکیان: آمریکا به دنبال گفت‌وگو نیست، هدفش ساقط کردن جمهوری اسلامی است
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، دوشنبه ۱۳ مهر در دیدار با آرارات میرزویان، وزیر خارجه ارمنستان، گفت آمریکا به دنبال گفت‌وگو نیست و هدفش «ساقط کردن جمهوری اسلامی» است. او افزود: «با دشمنی که هر روز ترور، تحریم، فشار و تهدید می‌کند و پیمان‌شکن است، مذاکره معنا ندارد.»
پزشکیان گفت: «مشکل ما با آمریکا این است که هر بار مذاکره می‌کنیم، بلافاصله جنگ به ما تحمیل می‌شود.» او افزود: «تاکنون سه بار پس از گفت‌وگو به ما حمله کردند و این نشان می‌دهد که آنها به دنبال گفت‌وگو نیستند، بلکه هدفشان ساقط کردن جمهوری اسلامی است.»
او همچنین گفت: «جمهوری اسلامی بارها صداقت خود را در زمینه فعالیت‌های هسته‌ای به اثبات رسانده و بیشترین نظارت‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در جهان مربوط به ایران بوده است.»
تلاش حکومت برای متوقف کردن جریان دادخواهی، اکنون از احضار و بازداشت فراتر رفته و به خصوصی‌ترین حریم بازماندگان، یعنی اتاق‌های خالی فرزندانشان رسیده است.
منابع مطلع به ایران‌اینترنشنال گفتند که در دو هفته گذشته، نیروهای امنیتی دست‌کم به خانه پنج خانواده از جاویدنامان دی ماه حمله کرده و وسایل شخصی به جای مانده از آنها را «ربوده‌اند» و با خود برده‌اند.
بنا بر اعلام این منابع، هدف اصلی این هجوم‌ها، «مجازات» این خانواده‌ها به‌دلیل فعالیت در شبکه‌های اجتماعی و ممانعت از زنده نگه داشتن یاد عزیزانشان است؛ برخوردی امنیتی که با توجه به زیر ۱۸ سال بودن سه تن از این جان‌‌باختگان، نشان از فشار مضاعف و هدفمند بر والدین کودکان کشته‌شده دارد.
تاراج اتاق‌های خالی؛ وقتی عروسک‌ها امنیتی می‌شوند
پدر یکی از این جاویدنامان، در روایتی از این هجوم می‌گوید: «هفت مرد لباس شخصی وارد خانه ما شدند و شروع به بازرسی بخش‌های مختلف کردند. آنها پس از سرکشی به اتاق‌ها، وارد اتاق دخترمان شدند و بخش‌هایی از وسایل شخصی او از جمله لباس‌ها، دفترهای خاطرات، کتاب‌ها و حتی دو عروسک او را در کیسه‌ای ریختند و با خود بردند.»
این هجوم و مصادره اموال در حالی رخ داده است که مادر این نوجوان کشته‌شده، پیش‌تر با انتشار ویدیوهایی از وسایل به‌جامانده از او در شبکه‌های اجتماعی، برای دخترش سوگواری کرده بود.
برخورد امنیتی با وسایل شخصی یک قربانی، نمایانگر مرحله تازه‌ای از جنگ روانی جمهوری اسلامی برای مقابله با دادخواهی است. نیروهای امنیتی با ضبط این یادگاری‌های کوچک به جا مانده، نشان می‌دهند که حکومت ایران همچنان از بازتولید و استمرار تصویر قربانیان در حافظه جمعی هراس دارد.
نهادهای امنیتی با پاک کردن عامدانه آثار و رد پای به جا مانده از جاویدنامان، در پی آن هستند تا ابزارهای مستندسازی خانواده را نابود کنند و حق طبیعی آنها را برای ثبت تاریخی جنایت رخ‌داده، از بین ببرند.
سایه وحشت بر سوگواری؛ از تهدید به سرقت تا تخریب مزار
این فشارهای امنیتی تنها به ضبط وسایل ختم نشده است و با تهدیدهای کلامی و ارعاب مستقیم همراه بوده است.
مادر یکی دیگر از جاویدنامان که نیروهای امنیتی پس از تفتیش منزل آنها، ساعت و لباسی را ضبط کرده‌اند که فرزند او هنگام کشته‌شدن بر تن داشت، به ایران‌اینترنشنال می‌گوید: «ما را تهدید کردند که دیگر در اینترنت عکس یا ویدیو منتشر نکنیم، وگرنه چیزی از اتاق فرزندمان برای ما باقی نخواهد ماند.»
به گفته او، ماموران در یک تهدید روانی آشکار به آنها گفته‌اند: «ممکن است یک شب دزد به خانه شما بیاید و صبح با یک اتاق خالی روبه‌رو شوید.»
این شکل از شکنجه روانی، حلقه تازه‌ای از زنجیره سرکوب خانواده‌های دادخواه است.
جمهوری اسلامی در ماه‌های گذشته با اعمال محدودیت‌های گسترده، از برگزاری مراسم خاکسپاری، یادبود و زادروز جاویدنامان جلوگیری کرده است.
تخریب و شکستن شبانه سنگ مزارها، مسدود کردن سیم‌کارت‌های تلفن همراه و اعمال فشار برای حذف مطالب از صفحات اینستاگرام، از دیگر روش‌های سیستماتیک برای منزوی کردن این خانواده‌ها بوده است.
تلاش امنیتی برای قطع پیوند جامعه با قربانیان از طریق حذف مستندات
صدور احکام قضایی، مسدود کردن حساب‌های کاربری، سیم‌کارت‌ها و سرکوب دادخواهان در رسانه‌های اجتماعی، رویه‌ای آشنا در برخورد با خانواده‌های جاویدنامان بوده است؛ روندی که پیش از این در اعمال فشار بر ماه‌منیر مولایی‌راد، مادر کیان پیرفلک و دیگر خانواده‌های دادخواه جنبش «زن، زندگی، آزادی» نیز به کار گرفته شد تا با تحمیل انزوا، آنها را به سکوت وادار کند.
اما گذر ماشین سرکوب از رسانه‌های اجتماعی و رسیدن آن به مصادره فیزیکی عروسک‌ها، دفترچه‌های خاطرات و لباس‌ها، نشان‌‌دهنده گستردگی برخورد امنیتی با پدیده دادخواهی است.
نهادهای امنیتی با این اقدام نشان می‌دهند یادگارهای به‌جامانده از کشته‌شدگان را دیگر صرفا اشیایی شخصی و زمینه‌ای برای سوگواری نمی‌دانند، بلکه آنها را اسنادی زنده و نمادهایی برای بازتولید حافظه تاریخی جامعه ارزیابی می‌کنند.
جمهوری اسلامی با خالی کردن اتاق‌های جاویدنامان، در تلاش است تا ابزارهای مستندسازی و پیوند جامعه با قربانیان را از بین ببرد.
در این شرایط، دادخواهی در ایران دیگر یک مطالبه حقوقی صرف نیست و از منظر حسی و عاطفی، برجسته شدن نقش اشیا در آن قابل توجه است. این شکل از هویت‌سازی و تلاش برای یادآوری و ایستادگی در مقابل فراموشی، به پایدارترین و غیرقابل‌کنترل‌ترین شکل از مقاومت مدنی در برابر کلیت ساختار سیاسی جمهوری اسلامی تبدیل شده است
معمر الاریانی دوشنبه ۱۳ مهر به خبرگزاری رویترز گفت نیروهای دولتی با پشتیبانی گسترده هوایی عربستان سعودی، در امتداد ساحل پیشروی کرده و مواضع کلیدی منطقه ذباب، در کنار باریک‌ترین بخش باب‌المندب، را به دست گرفته‌اند.
به گفته او، باند فرود ذباب در نزدیکی ساحل تصرف شده و ارتباط نیروهای باقی‌مانده حوثی در منطقه قطع شده است.
با این حال، یک منبع دیگر دولتی از ادامه درگیری در پایگاهی نظامی در نزدیکی این تنگه خبر داد.
حوثی‌ها پیش‌تر گزارش‌های پیشروی نیروهای دولتی را «کاملا نادرست» خوانده بودند.
از سوی دیگر نیروهای مسلح دولت یمن اعلام کردند کنترل بندر مخا در دریای سرخ را پس گرفته‌اند.
نبرد برای بازپس‌گیری مسیر صادرات نفت
باب‌المندب یکی از گذرگاه‌های حیاتی انتقال نفت و اتصال دریای سرخ به خلیج عدن است.
تسلط حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی بر منطقه در ماه گذشته میلادی، بازارهای انرژی را متلاطم کرد؛ آن هم در شرایطی که اختلال در تنگه هرمز، صادرات انرژی کشورهای خلیج فارس را محدود کرده بود.
حوثی‌ها ۳۰ شهریور، پس از تصرف بخش‌هایی از ساحل دریای سرخ، به سوی ارتفاعات راهبردی تعز و لحج پیشروی کردند تا مواضع خود را در اطراف باب‌المندب تثبیت و ارتباط ساحل را با مناطق تحت کنترل دولت قطع کنند.
بازپس‌گیری مناطق ساحلی می‌تواند توان حوثی‌ها را برای مختل کردن کشتیرانی میان مدیترانه و اقیانوس هند کاهش دهد، اما به‌معنای رفع کامل تهدید نیست. این گروه همچنان می‌تواند از مواضع دورتر در امتداد ساحل و داخل یمن، کشتی‌ها را با پهپاد هدف قرار دهد.
دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن ۱۲ مهر آغاز عملیات بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را اعلام کرد.
رشاد العلیمی، رییس شورای رهبری ریاست‌جمهوری، وعده داد نبرد تا رهایی یمن از «چنگ شبه‌نظامیان تروریست»، ادامه یابد.
عربستان سعودی که نیروهای دولتی یمن را تجهیز می‌کند و آموزش می‌دهد، پشتیبانی هوایی عملیات را بر عهده دارد و برای عقب راندن حوثی‌ها، تامین امنیت دریای سرخ و پایان دادن به حملات این گروه به خاک خود، از متحدانش کمک لجستیکی خواسته است.
ریاض ۱۳ مهر اعلام کرد صدها هدف را در یمن برای تامین پوشش هوایی عملیات باب‌المندب و نیروهای زمینی هدف گرفته است.
دولت یمن نیز از حمله در چند جبهه، از جمله استان صنعا، خبر داد. وزارت بهداشت تحت کنترل حوثی‌ها اعلام کرد حملات به مناطق سنحان و سعوان در این استان، دو کشته و هفت زخمی بر جای گذاشته است.
پیشروی حوثی‌ها و خطر محاصره تعز
همزمان با پیشروی نیروهای دولتی در ساحل، پنج منبع نظامی وابسته به دولت یمن از پیشروی حوثی‌ها در مسیر کوهستانی اطراف تعز خبر دادند. به گفته آنها، این تحولات نیروهای دولتی مستقر در شهر را در محاصره قرار داده است؛ روایتی که یک منبع دیگر دولتی آن را رد کرد.
حملات هفته گذشته حوثی‌ها به یک آب‌گذر در جاده تعز-عدن، این مسیر را غیرقابل عبور کرده بود.
منابع نظامی گفتند نیروهای این گروه شامگاه ۱۲ مهر در شهر التربه، واقع بر ارتفاعات مشرف به جاده، پیشروی کردند.
یک منبع دولتی این پیشروی را نیز تکذیب کرد.
خبرگزاری تحت کنترل حوثی‌ها ۱۳ مهر به نقل از یک منبع نظامی اعلام کرد نیروهای دولتی از شهرستان المواسط در استان تعز عقب رانده شده‌اند و نیروهای این گروه به خانه العلیمی رسیده‌اند.
تعز، سومین شهر بزرگ یمن با بیش از نیم میلیون نفر جمعیت و هزاران نیروی دولتی، از نخستین سال‌های جنگ در خط مقدم قرار داشته و بارها هدف گلوله‌باران و تک‌تیراندازهای حوثی‌ها بوده است.
خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع دو طرف گزارش داد در نبردهای ۱۲ مهر در تعز و اطراف آن، بیش از ۷۰ نفر کشته شدند.
جنگ یمن پس از تصرف صنعا به دست حوثی‌ها در سال ۱۳۹۳ (۲۰۱۴)، آغاز شد. ائتلاف به رهبری عربستان سعودی سال بعد برای بازگرداندن دولت وارد جنگ شد، اما درگیری به بن‌بستی خونین و بحرانی انسانی در فقیرترین کشور عربی انجامید.
آتش‌بس سال ۱۴۰۱ (۲۰۲۲) تا تابستان امسال دوام آورد.
گسترش جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی به جبهه یمن، نبردها را دوباره شعله‌ور کرد و حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها به شهرها و زیرساخت‌های عربستان سعودی، خطر اختلال را در مسیر دیگری از صادرات نفت منطقه افزایش داد.
نخست‌وزیر اسرائیل دوشنبه ۱۳ مهر، در مراسم یادبود نظامیان و نیروهای امنیتی کشته‌شده در جنگ، در کوه هرتزل اورشلیم، گفت: «رژیم وحشت تهران برای بقای خود می‌جنگد و در نهایت از میان خواهد رفت.»
این مراسم رسمی بزرگداشت، دو روز پیش از سالگرد میلادی حمله حماس برگزار شد.
روز ملی یادبود این حمله در اسرائیل بر اساس تقویم عبری تعیین شده است.
جمهوری اسلامی و طرح نابودی اسرائیل
نتانیاهو حمله هفتم اکتبر را آغاز طرحی از سوی جمهوری اسلامی و متحدانش برای نابودی اسرائیل توصیف کرد؛ طرحی که به گفته او، سه بخش داشت: فعالیت نیروهای نیابتی، هزاران موشک هدف‌گرفته‌شده به سوی شهرهای اسرائیل و دستیابی به بمب هسته‌ای.
او حملات اسرائیل به نیروهای مورد حمایت تهران، ذخایر موشک‌های بالستیک و دانشمندان و زیرساخت‌های هسته‌ای ایران را اقداماتی برای عقب راندن این تهدید خواند و وعده داد جمهوری اسلامی اجازه نخواهد یافت موجودیت اسرائیل را تهدید کند.
نخست‌وزیر اسرائیل پیش‌تر در مصاحبه اردیبهشت‌ماه با سی‌بی‌اس، سقوط حکومت ایران را ممکن، اما تضمین‌نشده دانسته بود. در آن گفت‌وگو، او احتمال فروپاشی شبکه نیروهای نیابتی تهران را به سرنوشت جمهوری اسلامی پیوند زده، اما تصریح کرده بود نمی‌توان زمان سقوط حکومت را پیش‌بینی کرد.
ادامه جنگ با حماس و حزب‌الله
غزه و لبنان، دیگر محورهای سخنرانی نتانیاهو بودند.
او از ماموریت‌هایی سخن گفت که «هنوز باید تکمیل شوند» و تاکید کرد حماس نباید بر غزه حکومت کند.
تعقیب افراد دخیل در حمله هفتم اکتبر و کسانی که گروگان‌های اسرائیلی را نگه داشته بودند، از دیگر وعده‌های او بود.
درباره لبنان، ادامه حملات به حزب‌الله در کنار تلاش برای ایجاد فرصتی به‌منظور صلح، در سخنان نتانیاهو مطرح شد.
او گفت اکثریت مردم لبنان خواهان صلح با اسرائیل هستند.
این سخنان در میانه کارزار انتخاباتی اسرائیل مطرح شد؛ رقابتی که تامین امنیت و سرنوشت جنگ‌ها از مسائل اصلی آن است.
بلومبرگ پیش‌تر در گزارشی تاکید کرد ادامه درگیری‌ها و نرسیدن به نتیجه‌ای روشن، از چالش‌های نتانیاهو برای حفظ قدرت است.
دفاع از عملکرد نظامی در برابر مطالبه تحقیق
نتانیاهو همچنین رهبران خارجی منتقد اسرائیل و حامی تحریم این کشور را به دروغ‌گویی متهم کرد. او جنگ را «ضروری و موجه» خواند و گفت نیروهای اسرائیلی با اقدامات خود از امنیت کشورهای دیگر نیز حفاظت می‌کنند.
در همین مراسم، اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهوری اسرائیل، خواستار «بررسی قاطعانه و بی‌طرفانه چگونگی وقوع حمله هفتم اکتبر» شد.
او هشدارهای دیده‌بانان ارتش پیش از حمله را یادآوری و تاکید کرد: «گذشت زمان، مسئولیت تحقیق را از میان نمی‌برد.»
به گزارش وای‌نت، نتانیاهو در سخنرانی خود به موضوع تحقیق درباره ناکامی‌های منجر به حمله نپرداخت.
اختلاف بر سر پاسخگویی دولت پیش‌تر نیز در طرح کمیسیون تحقیق آشکار شده بود؛ طرحی تحت نظارت کابینه که منتقدان آن را «تلاشی برای دور زدن تحقیق مستقل» توصیف کردند.
در مراسم جداگانه بعدازظهر برای قربانیان غیرنظامی، پدری که فرزندش را در حمله هفتم اکتبر از دست داده است، سخنرانی نتانیاهو را قطع کرد و او را به ناکامی در حفاظت از فرزندش و دیگر کشته‌شدگان متهم کرد.
هفتم اکتبر ۲۰۲۳، بزرگ‌ترین حمله حماس به اسرائیل آغازگر جنگی شد که با آوارگی ۱.۹ میلیون فلسطینی، کشته شدن بیش از ۶۶ هزار نفر در غزه و تداوم محاصره و حملات اسرائیل، همچنان سرنوشت منطقه را در ابهام و خون فرو برده است.
در این روز ده‌ها شهرک اسرائیلی هدف قرار گرفتند و بر اساس آمار اسرائیل، حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و حدود ۲۴۰ تا ۲۵۰ تن به گروگان گرفته شدند.
سپاهی و رئیسی، از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی» اصفهان، سحرگاه دوشنبه ۱۳ مهر در زندان دستگرد اعدام شدند.
به گفته منابع آگاه، پیکر رئیسی ۲۱ ساله در نطنز و سپاهی ۲۴ ساله در کاشان به خاک سپرده شد.
خشم شهروندان از اعدام علیرضا سپاهی و علیرضا رئیسی
اعدام این دو جوان، موجی از خشم و اندوه را در میان مخاطبان ایران‌اینترنشنال برانگیخت.
بسیاری از شهروندان جمهوری اسلامی را «قاتل‌ترین» و «بزدل‌ترین» حکومت تاریخ خواندند و ده‌ها نفر در پیام‌های خود نوشتند: «نه می‌بخشیم، نه فراموش می‌کنیم.»
بخش قابل توجهی از پیام‌های رسیده به ایران‌اینترنشنال بر این موضوع متمرکز بود که اعدام معترضان، به جای ایجاد ترس، خشم علیه جمهوری اسلامی را افزایش می‌دهد.
یک مخاطب از تهران خطاب به مقام‌های جمهوری اسلامی نوشت: «با شنیدن سربه‌دار شدن دو جوان دیگرمان، نه می‌ترسیم، نه فراموش می‌کنیم. برعکس، خشم ما روزبه‌روز نسبت به شما بیشتر می‌شود.»
شهروند دیگری از بروجرد گفت از شنیدن خبر اعدام سپاهی و رئیسی چنان اندوهگین شده که انگار عزیز خودش را از دست داده و افزود: «قول می‌دهم روزی انتقام خواهیم گرفت.»
دفتر شاهزاده رضا پهلوی نیز در واکنش به اجرای این احکام، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «قتل‌های حکومتی بی‌پاسخ نخواهد ماند. از صادرکنندگان دستور و حکم تا مجریان اعدام، تمامی مسئولان این جنایات را در چارچوب قانون و در دادگاه عادلانه پاسخگو خواهیم کرد.»
در پایان این مطلب خطاب به سران جمهوری اسلامی آمده است: «اخطار کمیته تدوین مقررات عدالت انتقالی ایران روشن است: هر اعدام بر مسئولیت کیفری شما می‌افزاید. به فراموشی این جنایات، مصونیت از مجازات یا بخشش، دل نبندید.»
هفت اعدام در یک پرونده
با اعدام سپاهی و رئیسی، شمار اعدام‌شدگان پرونده میدان علیخانی اصفهان به هفت نفر رسید.
پیش از آنها، عرفان اسفندیاری، گل‌محمد محمدی، ابوالفضل سپاهی، امیرحسین صفری حسین‌آبادی و قائم حسینی، اعدام شده بودند.
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، پیش‌تر در واکنش به خطر اجرای حکم اعدام سپاهی و رئیسی گفته بود بسیاری از محکومان به اعدام در ایران در روندهایی به مرگ محکوم شده‌اند که با استانداردهای بین‌المللی دادرسی عادلانه «فاصله بسیار زیادی دارند».
زندگی سپاهی در ماه‌های پیش از اعدام نیز در شماری از واکنش‌ها بازتاب داشت.
یک مخاطب نوشت اگر روزی از سرگذشت خانواده سپاهی فیلمی ساخته و گفته شود داستان واقعی است، «فقط ما باور می‌کنیم».
علیرضا سپاهی قرار بود ششم مرداد همراه با پسرعمویش، ابوالفضل سپاهی بادجانی، و امیرحسین صفری حسین‌آبادی اعدام شود اما پیش از انتقال به محل اجرای حکم دچار سکته شد و به بیمارستان الزهرای اصفهان انتقال یافت.
ابوالفضل سپاهی و صفری همان روز در ملاءعام اعدام شدند.
علیرضا سپاهی پس از درمان به زندان بازگردانده و در شهریور بار دیگر به سلول انفرادی منتقل شد.
او دوازدهم مهر و یک روز پیش از اجرای حکم اعدام، با مهشاد کشانی، دانشجوی ۲۲ ساله، که او نیز در در زندان دولت‌آباد اصفهان نگهداری می‌شود، به شکل تلفنی عقد ازدواج بست.
در یکی از پیام‌های رسیده درباره آخرین ماه‌های زندگی سپاهی آمده است: «به اعدام محکومش کردند، بردندش پای چوبه دار، سکته کرد، بردندش انفرادی، شب قبل اعدام عقد کرد و بعد به دار آویخته شد.»
در میان پیام‌های رسیده، شماری از مخاطبان تاکید کردند نام سپاهی و رئیسی و دیگر «سربدراران» را فراموش نخواهند کرد.
شهروندی نوشت: «تا ابد نام این دو جوان در ذهنمان می‌ماند.»
مخاطبی دیگر در واکنش به ادامه اعدام‌ها نوشت: «باشد که رها شویم از رنجی که از آن ما نیست.»
