این مقامها به رویترز گفتند انتظار میرود این عملیات طی هفتههای آینده آغاز شود و نیروهای یمنی تحت نظارت ریاض، عملیات زمینی را برعهده بگیرند و نیروی هوایی عربستان از آنها پشتیبانی کند.
بهگفته این منابع، آمریکا هماکنون اطلاعات و دادههای لازم برای پشتیبانی از عملیات عربستان در یمن را در اختیار ریاض قرار میدهد و شماری از کشورهای منطقهای و اروپایی نیز عمدتا کمکهای نظامی دفاعی ارائه میکنند، اما انتظار نمیرود متحدان عربستان مستقیما در عملیات رزمی مشارکت کنند.
یکی از اهداف اصلی این عملیات، عقب راندن حوثیها از مناطقی است که ماه گذشته در امتداد ساحل تصرف کردند. حوثیها در این پیشروی کنترل تنگه بابالمندب را به دست گرفتند؛ آبراهی که خروجی جنوبی دریای سرخ و یکی از مسیرهای اصلی تجارت دریایی میان آسیا و مدیترانه است.
اهمیت بابالمندب در ماههای اخیر، همزمان با اختلال گسترده در تردد از تنگه هرمز در نتیجه جنگ ایران، افزایش یافته است.
دو سناریو برای عملیات نظامی
بهگفته مقامهای خلیج فارس و یمن، عربستان در حال بررسی دو گزینه اصلی است: نخست، یک عملیات محدود و متمرکز برای بازپسگیری منطقه بابالمندب؛ و دوم، حملهای گستردهتر که همزمان چند جبهه در استانهای البیضاء، مأرب، تعز و الجوف را نیز در بر گیرد.
بهگزارش رویترز، بسته به ابعاد عملیات، ممکن است بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی برای شرکت در آن بسیج شوند.
منابع مطلع زمان دقیقی برای آغاز عملیات اعلام نکردند و برآوردهای آنها از «ظرف یک هفته» تا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در اوایل نوامبر در نوسان بوده است.
بهگفته دیپلماتهای غربی و یک مقام خلیج فارس، ریاض به این نتیجه رسیده است که تا زمانی که حوثیها کنترل بابالمندب را در اختیار دارند، نمیتواند وارد دور تازهای از مذاکرات صلح یمن با آنها شود؛ زیرا تسلط بر این آبراه اهرم مهمی در سطح منطقهای و جهانی در اختیار حوثیها قرار داده است.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان، پیشبینی کرد عملیات احتمالی محدودتر از مداخله نظامی سال ۲۰۱۵ عربستان باشد.
بهگفته او، با وجود تمایل ریاض به شکست کامل حوثیها، اولویت فوری بازگرداندن شرایط به وضعیت پیش از تسلط آنها بر بابالمندب، بازپسگیری مناطق ساحلی و عادیسازی تردد دریایی است.
حمایت اطلاعاتی آمریکا؛ بدون مشارکت مستقیم در حملات
یک دیپلمات غربی نیز به رویترز گفت واشینگتن مشاوران نظامی و اطلاعات، از جمله اطلاعات مربوط به تعیین اهداف، در اختیار عربستان قرار داده است تا از عملیات هوایی این کشور در یمن حمایت کند. با این حال، دامنه این حمایت احتمالا محدود خواهد بود.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که دونالد ترامپ درخواست محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، برای حمایت نظامی مستقیم آمریکا از جمله انجام حملات هوایی را رد کرده است.
عملیات احتمالی عربستان میتواند جبهه تازهای در درگیریهای منطقه ایجاد کند. حوثیها پس از تضعیف حزبالله لبنان در نتیجه حملات اسرائیل طی سه سال گذشته، به قدرتمندترین متحد ایران در خاورمیانه تبدیل شدهاند.
نقش پاکستان و ترکیه
پاکستان و ترکیه، که ماه گذشته همراه عربستان توافق دفاعی مشترک مکه امضا کردند، تجهیزات نظامی در اختیار ریاض قرار دادهاند که اکنون در یمن مورد استفاده قرار میگیرد.
یک مقام دولت پاکستان گفت اسلامآباد ماه گذشته چهار هواپیمای باری حامل تجهیزات نظامی، از جمله سامانههای پدافند هوایی، توپخانه سبک، پهپاد و سامانههای ضدپهپاد، به عدن، مقر دولت مورد حمایت عربستان در یمن، فرستاده است.
دو مقام پاکستانی و منطقهای و یک دیپلمات غربی همچنین گفتند مشاوران نظامی پاکستان در کنار همتایان سعودی خود برای پشتیبانی از نیروهای یمنی در منطقه حضور دارند. پهپادهای ترکیهای که عربستان پیش از جنگ کنونی خریداری کرده بود نیز بر فراز یمن به کار گرفته شدهاند.
یکی از نگرانیهای اصلی ریاض، احتمال پاسخ حوثیها با حملات موشکی و پهپادی به تاسیسات نفتی و زیرساختهای عربستان است. به همین دلیل، عربستان از چند متحد خود برای تقویت سامانههای دفاعی درخواست کمک کرده است.
بهگفته یک مقام پاکستانی، اسلامآباد بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی نظامی در عربستان مستقر کرده است که ماموریت آنها کمک به حفاظت از مرزهای زمینی این کشور و مقابله با حملات موشکی و پهپادی است. این نیروها از سال گذشته و همچنین پس از تشدید اخیر درگیریها در چند مرحله وارد عربستان شدهاند.
با این حال، بهگفته این مقام، پاکستان تاکنون تصمیمی برای اعزام نیروهای خود به داخل یمن برای مشارکت مستقیم در جنگ نگرفته است.
فرانسه نیز اعلام کرده است که سامانههای دفاعی و نیروهایی را برای کمک به حفاظت از شهر بندری ینبع در ساحل دریای سرخ به عربستان اعزام خواهد کرد.
چالش نیروهای پراکنده ضدحوثی
بهنوشته رویترز یکی از مهمترین موانع پیش روی عملیات زمینی، وضعیت نیروهای یمنی مخالف حوثیهاست. این نیروها مجموعهای از گروههای مختلف هستند که عربستان و امارات در مراحل قبلی جنگ داخلی یمن آنها را مسلح و آموزش دادهاند.
محمد الباشا، تحلیلگر مسائل یمن، گفت بسیاری از نیروهای ضدحوثی هنوز سازماندهی یا آمادگی لازم برای یک عملیات طولانیمدت علیه نیروی نظامی منضبط حوثیها را ندارند؛ بهویژه در شرایطی که حوثیها همزمان در چند جبهه بر آنها فشار وارد میکنند.
اختلافات داخلی این نیروها نیز طی زمستان گذشته تشدید شد؛ زمانی که نیروهای جنوبی مورد حمایت امارات برای تصرف مناطقی در شرق یمن و اعلام برنامه جدایی تلاش کردند، اما پس از مجموعهای از درگیریها از نیروهای مورد حمایت عربستان شکست خوردند.
علی شهابی، تحلیلگر سیاسی سعودی نزدیک به دیدگاههای دولت، به رویترز گفت تا این مرحله اولویت عربستان دفاع از مواضع موجود و تثبیت خطوط مقدم بوده است، اما نیروهای تحت حمایت ریاض «قطعا به سمت عملیات تهاجمی خواهند رفت».
او در عین حال تاکید کرد که موفقیت این عملیات تا حد زیادی به عملکرد نیروهای محلی یمنی در میدان نبرد بستگی خواهد داشت.