ادامهدار شدن جنگ با جمهوری اسلامی چگونه بر کارزار انتخاباتی نتانیاهو تاثیر میگذارد؟
بلومبرگ در گزارشی تحلیلی به بررسی تاثیر جنگ اسرائیل با جمهوری اسلامی و حزبالله بر سرنوشت سیاسی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل پرداخته و نوشته است که این درگیریها چشمانداز پیروزی نتانیاهو در انتخابات پاییز امسال را تهدید میکنند.
ایتن برونر، رییس دفتر بلومبرگ در اسرائیل و نویسنده این گزارش، با اشاره به حملات موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل در شامگاه یکشنبه ۱۷ خرداد نوشته است که این رخداد بار دیگر شکنندگی تلاشها برای حلوفصل درگیریهای مختلف در خاورمیانه را نشان داد و بدون دستیابی به نوعی راهحل، مسیر بنیامین نتانیاهو برای پیروزی در انتخاباتی که انتظار میرود در ماه سپتامبر یا اکتبر برگزار شود، باریکتر خواهد شد.
برونر گزارش خود را با توصیف یک آگهی تبلیغاتی انتخاباتی برای هواداران بنیامین نتانیاهو شروع کرده و نوشته است:
« صحنه: یک اتاق غذاخوری شیک در تلآویو. پدر، با دماسبی و کراوات، در حال نوشیدن شراب است و مادر مشغول بریدن دسر کیک پنیر. پسر آنها که حدود ۲۰ سال سن دارد، میگوید خبری برای اعلام کردن دارد.
پدر پیش از او میگوید: «همجنسگرا هستی؟»
و با دست اشاره میکند که مساله مهمی نیست.
پسر پاسخ میدهد:«نه، من بیبیست هستم.»
«بیبیست» اصطلاحی است که برای حامیان بنیامین نتانیاهو، معروف به بیبی، به کار میرود.
پدر شرابش را تف میکند و مادر روی کیک پنیر از حال میرود.
در همین حال، صدایی در پسزمینه آگهی سیاسی خطاب به جوانان حامی نخستوزیر راستگرای اسرائیل میگوید: تو تنها نیستی.»
نویسنده سپس تاکید کرده اسرائیل در حالی خود را برای انتخابات در پاییز آماده میکند که نتانیاهو بار دیگر در مرکز صحنه سیاسی قرار گرفته است.
بهنوشته بلومبرگ او در ۷۶ سالگی، طولانیترین دوره نخستوزیری و تاثیرگذارترین رهبری را در تاریخ اسرائیل داشته و همچنان بر رقابتی مسلط است که بسیاری تصور میکردند سرانجام به کنار رفتن او از قدرت منجر خواهد شد.
دولت او نتوانست مرگبارترین روز تاریخ اسرائیل را پیشبینی کند؛ روز ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که نیروهای حماس از غزه وارد اسرائیل شدند و صدها نفر را کشتند یا ربودند.
در آن زمان، بسیاری از تحلیلگران عملا پایان سیاسی نتانیاهو را قطعی میدانستند.
اما او جنگ غزه را آغاز کرد؛ جنگی که بیش از ۷۰ هزار فلسطینی را به کام مرگ کشاند. پس از آن نیز عملیاتهای خونینی علیه دیگر گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی انجام شد؛ از جمله حزبالله در لبنان، حوثیهای یمن و در نهایت، در کنار دونالد ترامپ، علیه خود حکومت ایران.
ایتن برونر افزوده نتانیاهو که پیشتر خود را با وینستون چرچیل مقایسه میکرد و بر اراده تزلزلناپذیرش برای ایستادن در برابر دشمنان تاکید داشت، بعدها الگوی تاریخی دیگری را برگزید: فرانکلین روزولت. روزولت پس از حمله ژاپن به پرل هاربر، ایالات متحده و متحدانش را به سوی پیروزی در جنگ جهانی دوم هدایت کرد و در همان مسیر برای چهارمین دوره نیز به ریاستجمهوری انتخاب شد.
بهنوشته برونر اما اکنون به نظر میرسد شرایط در حال تغییر است. جنگهای غزه، لبنان و ایران بدون دستیابی به نتیجهای روشن در حال فرسایشی شدن هستند. ترامپ نیز ظاهرا در حال فاصله گرفتن از نزدیکترین شریک بینالمللی خود است.
در همین حال، بسیاری از اسرائیلیها این پرسش را مطرح میکنند که آیا نتانیاهو واقعا قادر است امنیت بلندمدت کشور را تضمین کند یا نه.
این تردیدها بامداد دوشنبه ۱۸ خرداد و زمانی بار دیگر آشکار شد که سپاه پاسداران برای نخستین بار طی چند ماه گذشته حدود ۳۰ موشک بالستیک به سمت اسرائیل شلیک کرد. این حمله پس از عملیات اسرائیل علیه حزبالله در بیروت انجام شد.
آژیرهای هشدار به صدا درآمدند، مردم به پناهگاهها رفتند، مدارس تعطیل شدند، نیروهای ذخیره فراخوانده شدند و ارتش اسرائیل نیز با حمله به چند مرکز نظامی و یک مجتمع پتروشیمی در ایران، به جمهوری اسلامی پاسخ داد.
ایتان ایشای، پژوهشگر موسسه میتویم که یک اندیشکده میانهرو محسوب میشود، نیز به بلومبرگ گفته است: «آرزوهای نظامی و سیاسی نتانیاهو در حال برخورد با واقعیت هستند.»
نتایج نظرسنجیهای منتشرشده در هفته گذشته نیز نشانههای نگرانکنندهای برای نتانیاهو به همراه داشت. یک نظرسنجی نشان داد که اگر انتخابات امروز برگزار شود، ائتلافی از احزاب میانهرو و راست میتواند اکثریت پارلمان را به دست آورد.
نظرسنجی دیگری نشان داد که گادی آیزنکوت، رییس پیشین ستاد ارتش اسرائیل و چهرهای میانهرو که در جنگ غزه پسر و برادرزاده خود را از دست داده است، اندکی از نتانیاهو در رقابت برای نخستوزیری پیشی گرفته است.
سومین نظرسنجی که در میان رأیدهندگان شمال اسرائیل، منطقهای که معمولا از پایگاههای سنتی حمایت از نتانیاهو محسوب میشود انجام شد، معضل دیگری را نشان میدهد: در حالی که جامعه بینالمللی از نتانیاهو میخواهد حملات علیه حزبالله را متوقف کند، بخشی از حامیان او در شمال اسرائیل معتقدند که دولت به اندازه کافی سختگیرانه عمل نکرده است.
بهنوشته بلومبرگ، اسرائیل در جریان نبرد با حزبالله هزاران لبنانی را کشته و بیش از یک میلیون نفر را آواره کرده است اما با وجود آنکه نیروهای اسرائیلی نواری امنیتی به عمق حدود ۱۰ کیلومتر در جنوب لبنان را در اختیار دارند، ساکنان مناطق مرزی اسرائیل همچنان هدف حملات موشکی و پهپادی حزبالله قرار میگیرند.
نتانیاهو و اطرافیانش تاکید دارند که حزبالله تضعیف شده، حماس به سختی در حال بقاست و حکومت ایران نیز پس از اعتراضات ضدحکومتی زمستان گذشته و حملات آمریکا و اسرائیل در مسیر فروپاشی قرار دارد.
اما آنها در عین حال اذعان میکنند که بقای سیاسی نتانیاهو ممکن است به تحقق همین سناریوها پیش از روز انتخابات وابسته باشد؛ موضوعی که خودشان نیز احتمال وقوع آن را چندان زیاد نمیدانند.
این ارزیابی در میان مخالفان نخستوزیر نیز طرفداران زیادی دارد.
دنی سیترینوویچ، مقام سابق اطلاعات نظامی اسرائیل و پژوهشگر فعلی موسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تلآویو، به بلومبرگ گفته است: «نتانیاهو بیش از حد وعده داد و تقریبا تمام راهبرد اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن با شکست مواجه شده است.»
به گفته او، سیاست اسرائیل که صرفا بر فشار و تنبیه استوار بود و هیچ مشوقی ارائه نمیکرد، نیازمند بازنگری جدی است.
جابر رجبی، تحلیلگر سیاسی، به ایران اینترنشنال گفت: «احتمال یک درگیری تمامعیار دیگر وجود دارد، اما پیش از آن، به احتمال زیاد آمریکا و اسرائیل برنامهها و سناریوهای چندلایه دیگری را دنبال خواهند کرد.»
او افزود: «تصور من این است که پرونده ایران در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ به نوعی تعیین تکلیف خواهد شد؛ یا جمهوری اسلامی موقعیت خود را تثبیت میکند، که این احتمال را ضعیف میدانم، یا مجموعهای از کشورهای منطقه، اسرائیل و قدرتهای جهانی از طریق فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی، یا حتی در صورت لزوم یک درگیری بزرگتر، برای رفع این تهدید اقدام خواهند کرد.»
ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، اعلام کرد یک جنگنده آمریکایی، یک نفتکش با پرچم پالائو را که به سوی ایران در حرکت بود، در آبهای بینالمللی دریای عمان هدف قرار داده است.
سنتکام دوشنبه ۱۸ خرداد در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد این نفتکش با نام «ام/تی ماریوکس» پس از آن هدف قرار گرفت که خدمه آن هنگام عبور از آبهای بینالمللی، از دستورهای نیروهای آمریکایی تبعیت نکردند.
بر اساس این بیانیه، جنگنده اف/ای-۱۸ سوپر هورنت با استفاده از مهمات هدایتشونده دقیق، بخشهای مهندسی و سامانه هدایت نفتکش ماریوکس را هدف قرار داد.
در بیانیه سنتکام آمده است این نفتکش هنگام هدف قرار گرفتن فاقد محموله بود و پس از حمله، دیگر به سوی ایران حرکت نمیکند.
سنتکام همچنین اعلام کرد از زمان آغاز محاصره بندرهای ایران در ۲۴ فروردین، ۱۳۴ کشتی را تغییر مسیر داده، هفت کشتی را بهدلیل تبعیت نکردن از دستورهای آمریکا از کار انداخته و به ۴۲ کشتی مرتبط با کمکهای بشردوستانه اجازه عبور داده است.
وزارت کشتیرانی هند اعلام کرد نفتکش ماریوکس ۲۴ خدمه هندی داشت. این وزارتخانه افزود آتشسوزی در کشتی گزارش شده، اما تمامی خدمه در سلامت هستند.
اوپش کومار شارما، از مقامهای وزارت بنادر و کشتیرانی هند، گفت این وزارتخانه با وزارت خارجه، نیروی دریایی هند و وزارت دفاع برای اطمینان از امنیت خدمه در تماس هستند.
رویترز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد نفتکش ماریوکس پیشتر نیز از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) تحریم شده بود.
این منبع همچنین گفت کشتی پس از هشدارهای مکرر نیروی دریایی آمریکا در سه نوبت مسیر خود را تغییر داده بود، اما دوشنبه بار دیگر تلاش کرد با از طریق آبهای سرزمینی عمان از محاصره عبور کند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا که مسئول اجرای تحریمهای واشینگتن است، از بهمن ۱۴۰۳ تاکنون در چارچوب کارزار «فشار حداکثری» علیه شبکههای مالی، پولشویی و دور زدن تحریمهای ایران، حدود هزار فرد، کشتی و هواپیمای مرتبط با جمهوری اسلامی را تحریم کرده است.
سفارت هند در عمان نیز اعلام کرد با مقامهای عمانی درباره عملیات نجات و وضعیت دریانوردان در تماس است. به گفته این منبع، تمامی خدمه با کمک مقامهای عمانی نجات یافتهاند.
آمریکا محاصره بنادر ایران را از فروردین ۱۴۰۵ آغاز کرد. مقامهای آمریکایی گفتهاند این اقدام پس از آن انجام شد که جمهوری اسلامی تردد کشتیها از تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان، را بهشدت محدود کرد.
به گفته سنتکام، این محدودیتها شامل کشتیهایی میشود که به مقصد ایران یا از مبدا ایران حرکت میکنند و کشتیهایی را که از تنگه هرمز به مقصد کشورهای دیگر عبور میکنند، در بر نمیگیرد.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد امور دفاعی و امنیتی، درباره موفقیت جمهوری اسلامی در ایجاد موازنه جدید با حملات موشکی به اسرائیل، به ایران اینترنشنال گفت: «هدف اولیه ایران این بود که حمله به لبنان را به منزله حمله به ایران نشان دهد، اما اینکه این راهبرد در ادامه موفق باشد یا نه، به تحولات بعدی بستگی دارد.»
او افزود: «به نظر میرسد جمهوری اسلامی با حملات موشکی اخیر دو هدف را دنبال کرده است: نخست، ایجاد بازدارندگی و جلوگیری از ادامه حملات اسرائیل به بیروت و جنوب لبنان؛ و دوم، بازسازی اعتبار خود نزد متحدانش، بهویژه حزبالله، که در ماههای اخیر آسیب دیده است.»
یک مرد یهودی ارتدکس افراطی اسرائیلی در نزدیکی بخشی از یک موشک که پس از حملات جمهوری اسلامی به اسرائیل در کرانه باختری سقوط کرده است. ۸ ژوئن ۲۰۲۶. رویترز/عمار عواد
جمهوری اسلامی از توقف عملیات نیروهای مسلح پس از حملات متقابل با اسرائیل خبر داد، اما همزمان تهدید کرد در صورت ادامه حملات، بهویژه در لبنان، پاسخ شدیدتری خواهد داد. همزمان، نخستوزیر اسرائیل نیز با اشاره به توقف حملات تهران از «مهار آتش درگیری در جبهه ایران» خبر داد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دوشنبه ۱۸ خرداد در یک نشست خبری گفت پس از حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل، به ارتش این کشور دستور داده است اهداف نظامی و اقتصادی را در سراسر ایران هدف قرار دهد.
او افزود: «این کار را انجام دادیم. در حال حاضر، آتش درگیری در این جبهه مهار شده است، زیرا پس از آنکه به حکومت تهران ضربه زدیم، حملات علیه ما متوقف شد.»
نتانیاهو هشدار داد اگر جمهوری اسلامی «اشتباه کند» و بار دیگر به اسرائیل حمله کند، این کشور «با تمام قدرت» پاسخ خواهد داد. او افزود اسرائیل «حق کامل» دارد از خود دفاع کند.
نتانیاهو همچنین گفت جمهوری اسلامی و حزبالله در ۲۴ ساعت گذشته تلاش کردند «معادله تازهای» را به اسرائیل تحمیل کنند و تصور داشتند میتوانند از خاک لبنان و ایران به سوی اسرائیل آتش بگشایند، بدون آنکه با پاسخ مواجه شوند.
او افزود پس از شلیک حزبالله به سوی خاک اسرائیل، به ارتش این کشور دستور داده است اهداف حزبالله را در بیروت هدف قرار دهد و نیروهای این گروه را در آنجا از میان بردارد.
تهدیدهای تهران پس از توقف عملیات
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز دوشنبه ۱۸ خرداد اعلام کرد در پی حملات اسرائیل به ضاحیه بیروت، در راستای حمایت از لبنان «پاسخی دردناک» به اسرائیل داده شد و بر این اساس، «توقف عملیات نیروهای مسلح» اعلام میشود.
این قرارگاه هشدار داد در صورت «تداوم تجاوزات»، از جمله در جنوب لبنان، اقدامات بسیار شدیدتر و کوبندهتری نسبت به گذشته انجام خواهد شد.
امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی، گفت: «مسئولیت حملات اسرائیل برعهده آمریکا است و در صورت تکرار شرارتهای دشمن، اقدامات ما شدیدتر خواهد شد.»
او افزود: «دشمن در حالی که میانجی گفتوگوها در ایران حضور داشت، بار دیگر با عهدشکنی و نقض تمامیت آتشبس ثابت کرد به هیچ وجه به آتشبس و توافق پایبند نیست.»
مسعود پزشکیان نیز در شبکه ایکس نوشت «اولویت ما امنیت ملی و آرامش مردم است» و جمهوری اسلامی «در برابر هیچ تهدیدی عقبنشینی» نخواهد کرد.
او اضافه کرد: «دیپلماسی و دفاع دو بال قدرت ملیاند؛ نه میدان را ترک کردهایم و نه میز مذاکره را و با وحدت و عقلانیت، از این آزمون نیز سربلند عبور خواهیم کرد.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس نیز گفت جمهوری اسلامی «معادله آتشبس روی کاغذ و نقض مکرر آن در میدان» را بر هم زده و تا زمانی که به گفته او «اراده واقعی برای اعتمادسازی» وجود نداشته باشد، پاسخ جمهوری اسلامی همین خواهد بود.
علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز گفت تا زمانی که این نقض آتشبس ادامه داشته باشد، جمهوری اسلامی عملیات موشکی را ادامه خواهد داد.
همزمان، روزنامه اسرائیلهیوم به نقل از یک منبع امنیتی گزارش داد جمهوری اسلامی از بیم «غافلگیری اسرائیل» حریم هوایی خود را بسته است.
این منبع گفت حجم شلیکهای جمهوری اسلامی، مشابه حجم شلیکها در پایان عملیات «غرش شیران» بود و این نشان میدهد که تواناییهای تهران هنوز بازسازی نشده است.
پیش از نشست رسانهای نتانیاهو، تایمز اسرائیل به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد این کشور تصمیم گرفته است فعلا حملات خود علیه جمهوری اسلامی را متوقف کند.
یک مقام منطقهای نیز به این رسانه گفت واشینگتن به تهران اطلاع داده است که اگر حملات موشکی علیه اسرائیل را متوقف کند، حملات بیشتری از سوی اسرائیل انجام نخواهد شد و این کشور فعلا با توقف حملات موافقت کرده است.
با این وجود، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد هرگونه حمله به شهرهای شمالی این کشور با حمله به ضاحیه در جنوب بیروت پاسخ داده خواهد شد و ارتش اسرائیل به عملیات خود در لبنان علیه سازمان «تروریستی» حزبالله ادامه خواهد داد.
او افزود: «هرگونه تلاش تهران برای پیوند دادن لبنان و ایران و حمله به اسرائیل، بهشدت پاسخ داده خواهد شد.»
یک مقام اسرائیلی به رسانههای عبریزبان گفت این تصمیم به درخواست دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گرفته شده است، اما اسرائیل عملیات خود علیه حزبالله در جنوب لبنان را متوقف نخواهد کرد.
اکسیوس دوشنبه ۱۸ خرداد گزارش داد ترامپ پس از حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل، در تماس با نتانیاهو از او خواست از حملات تلافیجویانه خودداری کند تا مذاکرات در حال شکلگیری با تهران با خطر شکست مواجه نشود.
به نوشته اکسیوس، چند ساعت پس از این تماس، نتانیاهو دستور حمله به چند هدف نظامی در جمهوری اسلامی، از جمله در تهران، را صادر کرد و پس از آن جمهوری اسلامی نیز موج تازهای از حملات موشکی، از جمله به سوی تلآویو، انجام داد.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت صحبت ترامپ و نتانیاهو «محترمانه» بود، اما نتانیاهو با درخواست ترامپ مخالفت کرد. این مقام افزود: «به نتانیاهو بهروشنی گفته شد این چرخه باید پایان یابد. آمریکا با این حملات موافق نیست و از آنها حمایت نمیکند.»
این حملات متقابل که از ۱۷ خرداد آغاز شد و تا دوشنبه ۱۸ خرداد ادامه یافت، نخستین رویارویی مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل از زمان اجرای آتشبس مورد حمایت آمریکا در اواسط فروردین بود.
دور تازه تنشها با حمله اسرائیل به بیروت و همزمان با ازسرگیری درگیریها با حزبالله آغاز شد و خطر گسترش دوباره جنگ را افزایش داد.
در جریان این رویارویی، اسرائیل یک مجتمع بزرگ پتروشیمی در ایران را هدف قرار داد. رسانههای حکومتی جمهوری اسلامی گزارش دادند مجتمع پتروشیمی کارون در این حمله آسیب دیده است. اسرائیل نیز حمله به این مجتمع را تایید کرد.
سپاه پاسداران این حمله را اقدامی خطرناک توصیف کرد و هشدار داد تاسیسات انرژی در منطقه ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
جمهوری اسلامی نیز در چندین موج حمله موشکی، به گفته ارتش اسرائیل نزدیک به ۳۰ موشک بالستیک به سوی اسرائیل شلیک کرد. در تلآویو آژیرهای هشدار به صدا درآمد و صدای انفجار ناشی از رهگیری موشکها در آسمان شهر شنیده شد.
اسرائیل در پاسخ اعلام کرد جنگندههایش اهداف نظامی در مرکز و غرب ایران، از جمله سامانههای پدافند هوایی و تاسیسات نظامی را هدف قرار دادهاند.
ابهام درباره پایان درگیریها
با وجود اعلام توقف عملیات از سوی جمهوری اسلامی، تنشها در لبنان ادامه یافت.
یک مقام اسرائیلی به تایمز اسرائیل گفت تلآویو حتی در صورت توقف حملات علیه جمهوری اسلامی، عملیات خود علیه حزبالله در جنوب لبنان را متوقف نخواهد کرد.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی هشدار داد اگر «ائتلاف اسرائیلی-آمریکایی» بار دیگر «دست از پا خطا کند»، منطقه برای آنها «جهنم» خواهد شد.
صادق آملی لاریجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در شبکه ایکس نوشت: «حمله جمهوری اسلامی در دفاع از لبنان، صرفا یک پاسخ نظامی نبود؛ بلکه اعلام رسمی یک دکترین راهبردی بود.»
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، گفت: «هرگونه تعرض به حزبالله و نقض آتشبس، با واکنش متقابل و بیدرنگ نیروهای مسلح جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد.»
با وجود کاهش سطح درگیری مستقیم میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، تهدیدهای متقابل دو طرف و ادامه عملیات اسرائیل علیه حزبالله در لبنان نشان میدهد وضعیت همچنان شکننده است.
ادامه حملات در لبنان، تاکید اسرائیل بر تداوم عملیات علیه حزبالله و تهدیدهای متقابل مقامهای جمهوری اسلامی و اسرائیل، چشمانداز پایان این دور از تنشها را همچنان نامشخص نگه داشته است.
فایننشالتایمز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد بهدنبال کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، نهادهای امنیتی روسیه بخشهایی از یک سامانه ویژه نظارتی را که برای حفاظت از ولادیمیر پوتین و دستیاران نزدیک او به کار میرفت، بهطور موقت غیرفعال و دوباره راهاندازی کردند.
فایننشالتایمز دوشنبه ۱۸ خرداد نوشت این سامانه که مستقل از شبکه گسترده حدود ۳۰۰ هزار دوربین نظارتی فعال در شهر مسکو عمل میکند، پس از انجام بررسیهای فنی گسترده و اطمینان از ایزوله شدن کامل آن از اینترنت، مجددا راهاندازی شد.
این اقدام روسیه پس از آن انجام گرفت که بر اساس برخی گزارشها، دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل با دسترسی به حجم گستردهای از تصاویر دوربینهای ترافیکی در ایران موفق شدند محل و زمان دقیق نشست ۹ اسفند خامنهای و مقامهای حکومتی را شناسایی کنند.
۱۰ اسفند سال گذشته، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد عملیات منجر به کشته شدن خامنهای و دیگر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، بهدنبال همکاری اطلاعاتی نزدیک میان موساد و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) انجام گرفت.
به گزارش فایننشالتایمز، هدف قرار دادن رهبر پیشین جمهوری اسلامی نمونهای آشکار از کاربرد یک فناوری نوظهور بود؛ تحولی که در آن هوش مصنوعی با تحلیل میلیونها ساعت ویدیوی ثبتشده بهوسیله هزاران دوربین، امکان ردیابی و نظارت بر اهداف را فراهم کرد.
الکساندر بورتنیکوف، رییس سرویس امنیت فدرال روسیه، پنجم خرداد به مقامهای امنیتی این کشور هشدار داد گستردگی سامانههای نظارتی روسیه که سالها بهعنوان ابزاری برای رصد شهروندان به کار گرفته شدهاند، اکنون میتواند به یک نقطه ضعف تبدیل شود و مورد سوءاستفاده دشمنان قرار گیرد.
او در همین رابطه گفت: «حذف اخیر مقامهای ارشد ایرانی به دست ائتلاف آمریکا و اسرائیل یک هشدار آشکار است. محل حضور این افراد تا حدی از طریق "درهای پشتی" موجود در نرمافزارهای سامانههای نظارت تصویری تهران شناسایی شده بود.»
مقامهای روسیه از مدتها پیش نسبت به امنیت شخصی پوتین، رییسجمهوری روسیه، نگرانیهای جدی داشتهاند. نگرانیهایی که بهویژه از تهدیدات سرویسهای اطلاعاتی اوکراین ناشی میشود.
نهادهای اوکراینی موفق شدهاند به شبکه دوربینهای کنترل ترافیک در روسیه نفوذ کنند. آنها همچنین با استفاده از دادههای موقعیت مکانی تلفنهای همراه، در ترور برخی فرماندهان ارشد نظامی روسیه در قلب مسکو، دست داشتهاند.
یک هکر مستقل اوکراینی در مصاحبه با فایننشالتایمز گفت با وجود تدابیر امنیتی روسیه، دوربینهای نظارتی در مسکو، حتی در اطراف کرملین، همچنان بهطور مستمر هک میشوند.
روسیه اسفندماه ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
ابزار سرکوب معترضان، وسیله شناسایی بسیجیها شد
فایننشالتایمز در ادامه به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی ایرانیان در دیماه ۱۴۰۴، برای افزایش نظارت بر تجمعکنندگان، دوربینهای جدیدی نصب کرد.
بر اساس این گزارش، اسرائیل توانست بهصورت برخط به تصاویر این دوربینها دسترسی پیدا کند. به گفته این منبع مطلع، اطلاعات بهدستآمده از این طریق در شناسایی اعضای بسیج نقش مهمی ایفا کرد.
او افزود اسرائیل در جریان جنگ اخیر موفق شد با استفاده از این تصاویر، نیروهای بسیج مستقر در ایستهای بازرسی را شناسایی کند.
اسرائیل در جریان جنگ ۴۰ روزه کوشید با هدف قرار دادن مقرهای نظامی و انتظامی و ایستهای بازرسی در سطح شهرها، توان سرکوب جمهوری اسلامی را تضعیف کند.
کارشناسان امنیتی سالهاست هشدار میدهند دوربینهای مداربسته و شبکههای نظارتی در برابر نفوذ هکرهای حرفهای و سرویسهای اطلاعاتی، آسیبپذیر هستند.
فایننشالتایمز نوشت پیشرفت سریع فناوری هوش مصنوعی در سالهای اخیر توانایی تحلیل حجم عظیم تصاویر ویدیویی را به شکل چشمگیری افزایش داده و امکان شناسایی رفتارها و الگوهای حرکتی را فراهم کرده است.
بر اساس این گزارش، افسران اطلاعاتی اسرائیل با بهرهگیری از این پیشرفتهای فناورانه توانستند نقشهای دقیق از جغرافیای پیچیده تهران تهیه کنند، الگوهای رفتاری محافظان مقامهای ارشد جمهوری اسلامی را مورد شناسایی قرار دهند و از میان میلیونها ساعت تصاویر ثبتشده، اهداف مورد نظر را با سرعت و دقت بالا استخراج کنند.
این دادهها سپس با سایر منابع اطلاعاتی، از جمله گزارشهای عوامل انسانی، تلفیق شد.
یک مقام اروپایی که کشورش از این فناوری در شهرهای خود استفاده میکند، گفت: «اکنون ما میتوانیم بهجای اشیا، بهدنبال الگوهای رفتاری بگردیم. این فناوری دنیایی از امکانات جدید را ایجاد کرده است.»
در عمل، این فناوری شبکههای عظیم دوربینهای مداربسته، بهویژه دوربینهای کنترل ترافیک، را به ابزاری قدرتمند در دستان نیروهای متخاصم برای رصد محیطهای شهری و تاسیسات حساس تبدیل میکند. ابزاری که امکان استخراج الگوها، روابط و اطلاعات ارزشمند را در مقیاسی چشمگیر فراهم میسازد.
پس از شناسایی یک فرد، این سامانهها قادرند در مدت کوتاهی پروندهای جامع از فعالیتهای او در بازهای چندماهه تهیه کنند. نتیجه آن است که نه تنها سبک زندگی فرد موردنظر بازسازی میشود، بلکه شبکه ارتباطات و الگوهای رفتاری افرادی که با او در تعامل هستند نیز آشکار خواهد شد.